Tranh cãi về 'mắt thần' truy quét tội phạm ở Sao Paulo

[goodidea]

Năm 2024, Sao Paulo - thành phố đóng vai trò trung tâm tài chính của Brazil - đưa vào sử dụng Smart Sampa.

Đây là hệ thống nhận diện khuôn mặt bằng trí tuệ nhân tạo (AI) lớn nhất Mỹ Latin với mục tiêu săn lùng những đối tượng bị truy nã và tội phạm, theo AFP. Sử dụng dữ liệu truyền về từ mạng lưới gồm hơn 40.000 camera trên khắp thành phố, Smart Sampa liên tục quét hình ảnh đường phố, các tòa nhà công cộng, trung tâm y tế, và đối chiếu với cơ sở dữ liệu tư pháp để khoanh vùng đối tượng tình nghi. Theo số liệu mới nhất, lực lượng cảnh sát TP.Sao Paulo nhờ vào Smart Sampa thành công bắt giữ khoảng 3.000 đối tượng có tên trên danh sách bị truy nã, đồng thời bắt quả tang gần 4.000 kẻ có hành vi phạm tội.


Bên trong trụ sở Smart Sampa ở trung tâm Sao Paulo

Ảnh: AFP

"Chỉ tính riêng số đối tượng bị truy nã sa lưới nhờ vào hệ thống AI cũng đủ để chúng tôi lấp đầy 7 nhà tù", AFP dẫn lời ông Orlando Morando, Giám đốc Cơ quan An ninh đô thị Sao Paulo, cho biết. Để minh họa cách thức hoạt động của Smart Sampa, ông Morando cho tải ảnh của mình lên hệ thống. Trong vòng vài giây, màn hình hiển thị hình ảnh của ông tại nhiều địa điểm khác nhau trong thành phố.

Để vận hành, Smart Sampa tốn khoảng 2 triệu USD mỗi tháng. Việc đưa vào sử dụng hệ thống nhận diện khuôn mặt bằng AI đã nhận được sự ủng hộ của không ít người dân. Tuy nhiên, hệ thống này vẫn chưa thực sự hoàn hảo. AFP phân tích các báo cáo chính thức cho thấy trong năm đầu tiên hệ thống vận hành, hơn 8% số tội phạm truy nã bị bắt giữ đã được thả sau đó vì nhầm lẫn.

Gần đây nhất, tháng 12 vừa qua, một cụ ông 80 tuổi phải trải qua vài giờ trong trại tạm giam vì Smart Sampa tưởng nhầm cụ là đối tượng hiếp dâm đang bị truy nã. Trước đó một tháng, một đội cảnh sát có vũ trang đã đột kích một trung tâm sức khỏe tâm thần và bắt đi một bệnh nhân. Vài giờ sau, người này được thả cũng vì bắt nhầm. Ông Morando khẳng định tất cả những người bị bắt oan đều được trả tự do.

Bên cạnh đó, Đài CNN hồi tháng 2 dẫn báo cáo của Phòng thí nghiệm về chính sách công và internet (LAPIN - Brazil), phát hiện gần 50% số tội phạm truy nã bị Smart Sampa phát hiện trong năm đầu tiên triển khai đã bị bắt vì không thực hiện quyền nuôi con. Trong số các loại tội phạm thường gặp khác, LAPIN ghi nhận chỉ có 153 vụ cướp, 137 vụ buôn bán ma túy và 17 vụ trộm cắp.

Báo cáo của LAPIN cho rằng một số lượng đáng kể các vụ bắt giữ dựa vào Smart Sampa không liên quan đến an ninh công cộng, và vì thế không làm giảm đáng kể các vụ cướp, trộm cắp hoặc giết người. Phản hồi trước thông tin trên, chính quyền thành phố bác bỏ những nỗ lực nhằm làm hạ uy tín của Smart Sampa và dẫn các số liệu khác để chứng minh. Chẳng hạn, số vụ cướp trên địa bàn thành phố đã giảm gần 15% trong năm 2025.

Chưa rõ Sao Paulo trong thời gian tới có tiến hành nâng cấp hoặc điều chỉnh gì nhằm tăng độ chính xác của hệ thống AI hỗ trợ truy bắt tội phạm hay không.

VietBF@sưu tập