Nhìn lại chín vị hoàng đế Bắc Tống, mỗi người đều có công và tội riêng. Có người đặt nền móng, có người duy trì thịnh trị, cũng có người khiến quốc gia suy yếu dẫn đến diệt vong. Vậy theo bạn, ai mới là vị hoàng đế “phá gia” nhất trong lịch sử Bắc Tống?
Năm Hiển Đức thứ bảy của Hậu Chu (960), đại tướng Triệu Khuông Dận phát động binh biến Trần Kiều, khoác “hoàng bào gia thân”, ép Chu Cung Đế Sài Tông Huấn thoái vị, lập nên triều Tống, định đô tại Khai Phong. Từ đó, lịch sử bước sang một giai đoạn mới.
Trải qua các đời vua gồm Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa, Tống Chân Tông Triệu Hằng, Tống Nhân Tông Triệu Trinh, Tống Anh Tông Triệu Thự, Tống Thần Tông Triệu Húc, Tống Triết Tông Triệu Hú, Tống Huy Tông Triệu Cát và Tống Khâm Tông Triệu Hoàn, đến năm Tĩnh Khang thứ hai (1127), hai vua Huy – Khâm bị quân Kim bắt, Bắc Tống diệt vong. Cùng năm, Triệu Cấu lên ngôi ở Ứng Thiên phủ, lập nên Nam Tống, kéo dài thêm 149 năm. Dưới đây là khái quát về chín vị hoàng đế Bắc Tống, qua đó mỗi người có thể tự đánh giá ai là vị vua “phá gia” nhất.

Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận. Ảnh: Sohu.
1. Tống Thái Tổ Triệu Khuông Dận
Triệu Khuông Dận sinh năm 927, từng theo Quách Uy chinh chiến, dần giữ nhiều chức vụ quan trọng. Năm 960, ông phát động binh biến Trần Kiều, lập nên nhà Tống. Dù đã xưng đế, thiên hạ vẫn chưa thống nhất, ông áp dụng chiến lược “tiên nam hậu bắc”, lần lượt diệt các chính quyền cát cứ phương Nam, cơ bản hoàn thành thống nhất. Trong nước, ông thực hiện “chén rượu giải binh quyền”, tước bỏ quyền lực quân sự của các tướng lĩnh, củng cố trung ương tập quyền. Năm 976, ông qua đời ở tuổi 50, để lại nghi án “chúc ảnh phủ thanh”. Là người khai quốc, ông được đánh giá là minh quân.
2. Tống Thái Tông Triệu Quang Nghĩa
Sau khi nhà Tống thành lập, Triệu Quang Nghĩa giữ nhiều chức vụ cao, được phong Tấn Vương. Năm 976, ông kế vị anh trai trong hoàn cảnh còn nhiều tranh cãi. Sau khi lên ngôi, ông dùng sức ép chính trị buộc các thế lực cát cứ quy thuận, tiêu diệt Bắc Hán, chấm dứt thời kỳ phân liệt Ngũ Đại Thập Quốc. Tuy nhiên, hai lần Bắc phạt Liêu đều thất bại, từ đó chuyển sang phòng thủ. Ông đề cao văn trị, hạn chế võ tướng, khiến quân sự suy yếu nhưng văn hóa phát triển. Ông mất năm 997, hưởng 59 tuổi.
3. Tống Chân Tông Triệu Hằng
Triệu Hằng là con thứ ba của Tống Thái Tông, lên ngôi năm 997. Thời kỳ đầu, ông trọng dụng hiền thần như Lý Hằng, Lữ Đoan, tạo nên “Hàm Bình chi trị”. Năm 1004, ông thân chinh chống Liêu, ký “Thiền Uyên chi minh”, mở ra gần một thế kỷ hòa bình. Tuy nhiên về sau, ông sa vào việc phong thiện, xây dựng cung điện, đạo quán, gây hao tổn quốc lực. Ông mất năm 1022, thọ 55 tuổi.
4. Tống Nhân Tông Triệu Trinh
Triệu Trinh là con thứ sáu của Tống Chân Tông, lên ngôi khi còn nhỏ. Dưới thời ông, nhà Tống đạt đến đỉnh cao ổn định. Ông nổi tiếng nhân từ, biết dùng người, tạo điều kiện cho nhiều danh thần như Bao Chửng thẳng thắn can gián. Sử sách ca ngợi ông là “hiền quân giữ nước”. Năm 1063, ông qua đời ở tuổi 54, tiếc rằng không có con nối dõi.
5. Tống Anh Tông Triệu Thự
Triệu Thự không phải con ruột của Tống Nhân Tông mà là con nuôi, lên ngôi năm 1063. Ông tiếp tục sử dụng các đại thần cũ, duy trì ổn định, không xảy ra chiến tranh lớn với Liêu và Tây Hạ. Tuy nhiên, ông trị vì ngắn ngủi, mất năm 1067 khi mới 35 tuổi.
6. Tống Thần Tông Triệu Húc
Triệu Húc là con trưởng của Tống Anh Tông, lên ngôi năm 1067. Ông nổi bật với việc trọng dụng Vương An Thạch, tiến hành “Hy Ninh biến pháp”, cải cách toàn diện về kinh tế – quân sự. Dù ban đầu quyết tâm, nhưng gặp sự phản đối mạnh từ phe bảo thủ, khiến cải cách bị gián đoạn. Ông mất năm 1085, hưởng 38 tuổi.
7. Tống Triết Tông Triệu Hú
Triệu Hú lên ngôi khi mới 10 tuổi, quyền lực do Thái hoàng thái hậu nắm giữ, phục hồi chính sách cũ. Khi trưởng thành, ông khôi phục tân pháp, tiếp tục cải cách. Đối ngoại, ông phát động chiến dịch ở Hà Hoàng, mở rộng lãnh thổ, buộc Tây Hạ thần phục. Tuy nhiên, ông mất sớm năm 1.100, chỉ sống 23 năm.
8. Tống Huy Tông Triệu Cát
Triệu Cát lên ngôi năm 1.100, nổi tiếng là người yêu nghệ thuật nhưng yếu kém về chính trị. Ông tin dùng gian thần như Thái Kinh, Cao Cầu, Đồng Quán, khiến triều chính suy đồi. Ông sùng đạo giáo, xây dựng xa hoa, gây bất mãn trong dân. Trong nước liên tiếp nổ ra khởi nghĩa, bên ngoài Kim quốc trỗi dậy. Năm 1127, quân Kim đánh chiếm Khai Phong, ông và con bị bắt, Bắc Tống sụp đổ.
9. Tống Khâm Tông Triệu Hoàn
Triệu Hoàn là con trưởng của Tống Huy Tông, lên ngôi trong bối cảnh nguy cấp. Thực chất ông chỉ là người “gánh trách nhiệm”, không đủ năng lực xoay chuyển tình thế. Năm 1127, ông cùng cha và hàng nghìn người bị quân Kim bắt, sống lưu đày phương Bắc suốt 34 năm, qua đời năm 1161, hưởng 61 tuổi.
Kết luận
Nhìn lại 9 vị hoàng đế Bắc Tống, mỗi người đều có công và tội riêng. Từ minh quân khai quốc đến những vị vua suy đồi, lịch sử phản ánh rõ quy luật thịnh – suy. Vậy theo bạn, trong số họ, ai là người khiến triều đại này “phá gia” nhất?
Vietbf @ Sưu tầm