BẢN GIAO ƯỚC CỦA LÒNG TRẮC ẨN

[troopy]

Một buổi tối bình thường. Xám xịt và mang hơi thở của tháng Mười một.
Anton bước vào khoang đệm của chuyến tàu điện ngoại ô. Ngoài cửa sổ, những ánh đèn từ sân ga và cột đèn đường lướt qua. Ông đang về nhà. Như mọi khi. Một mình.
Con gái đã không gọi cho ông ba tuần. Hay bốn tuần rồi cũng nên.
Một giây trước khi cánh cửa đóng lại với tiếng xì quen thuộc, một bóng đen xù xì lao vụt vào toa tàu với mục đích rõ ràng. Một con chó. Một con chó lai bình thường – bẩn thỉu, xơ xác, với một bên tai bị rách và vẻ ngoài của một sinh vật đã từ lâu chẳng còn tha thiết gì với cuộc đời.
Mọi người trong toa nhìn nhau. Ai đó co chân lên. Một người phụ nữ với mấy túi đồ lỉnh kỉnh phô trương dịch ra xa.
Con chó chẳng mảy may để ý đến ai.
Nó đi dọc toa tàu, chậm rãi, thản nhiên, rồi dừng lại cạnh Anton. Nó ngồi xuống, nhìn chằm chằm vào ông bằng đôi mắt sẫm màu nghiêm nghị.
"Mày muốn gì?"
Anton quay mặt ra cửa sổ. Con chó không đi chỗ khác.
Họ cứ thế đi trong im lặng cho đến tận ga dừng của Anton. Cửa mở. Ông bước xuống.
Và, thật lạ lùng – con chó cũng theo sau.
Anton dừng lại trên sân ga, nhìn nó. Con chó cũng ngồi xuống nhìn lại.
– Đi về nơi mày đã đến đi, – Anton nói.
Rồi ông bước đi. Thật nhanh, không ngoảnh lại.
Nhưng con chó không rời nửa bước.
Anton rảo bước nhanh hơn. Ông rẽ từ sân ga vào con đường nhỏ băng qua công viên – nơi những cột đèn cái sáng cái tắt và phải đi bằng trí nhớ. Ông thuộc lòng con đường này. Hai mươi năm qua ông chỉ đi duy nhất một lộ trình.
Đột nhiên, ông quay lại.
– Thôi. Dừng lại. Đứng yên đây – và đừng có đi theo tao nữa. Hiểu chưa?
Con chó ngồi xuống. Nó nhìn ông, đầu hơi nghiêng sang một bên.
Anton đi tiếp.
Được mười bước, ông lại nghe thấy tiếng móng vuốt gõ lạch cạch trên mặt đường nhựa.
Ông thử cách khác. Ông dừng lại, xoay người, bước một bước mạnh bạo về phía nó – đột ngột và vỗ tay thật to:
– Đi đi! Về nhà đi! Cút!
Con chó nhảy lùi lại một mét. Nó khựng lại, rồi lại ngồi xuống và nhìn chằm chằm. Nó chỉ đơn giản là đợi cho người đàn ông trưởng thành này kết thúc màn kịch của mình.
Anton cảm thấy trong ngực dấy lên một thứ gì đó giống như sự tức giận. Hoặc sự bối rối. Hoặc điều gì đó khác mà ông chưa có từ ngữ nào để diễn tả.
– Rốt cuộc mày là của ai?
Con chó im lặng. Chuyện đó là hiển nhiên.
Còn hai dãy nhà nữa là đến nhà. Anton vừa đi vừa nghĩ rằng nếu không nhìn lại phía sau – thì coi như chẳng có ai ở đó cả.
Ở cổng chung cư, bà Nina Vasilyevna tầng một đang ngồi đó. Bà luôn ngồi đây vào buổi tối, với chiếc túi kẻ sọc bất di bất dịch đặt trên đầu gối, trông như thể bà vừa mới về hoặc chuẩn bị đi đâu đó. Anton chưa bao giờ hiểu được là vế nào.
Bà nhìn thấy con chó, và gương mặt bà lập tức hiện lên vẻ biểu cảm đặc biệt của những người tin rằng họ hiểu thấu mọi chuyện.
– Anh mới nuôi chó à?
– Không ạ, – Anton đáp.
– Nhưng nó cứ đi theo anh kìa.
– Tôi biết là nó đi theo tôi.
– Là nó đã chọn anh đấy, – bà nói với tông giọng của một người đang khép lại vấn đề.
Anton không đáp. Ông rút chìa khóa. Con chó ngồi xuống trước cửa.
– Đừng có bày đặt, – Anton nói, không rõ là nói với bà Nina hay với con chó.
Cánh cửa đóng sập lại.
Trong căn hộ tĩnh lặng. Như mọi buổi tối trong suốt nhiều năm qua.
Anton hâm lại bát canh. Ông nhìn ra cửa sổ. Rồi nhìn thêm lần nữa. Rồi ông chợt nhận ra mình đang ngóng đợi điều gì đó.
"Mày nhìn cái gì? Mày sẽ thấy gì ở đó?"
Trống rỗng.
Ừ, thì cũng đúng thôi.
Ông đóng cửa, nằm lên sofa và bật tivi. Một bộ phim nào đó đang chiếu. Anton nhìn vào màn hình nhưng chẳng thấy gì cả – tâm trí ông cứ lạc đi đâu đó, giống như mọi khi trong những tuần gần đây. Ông nghĩ về con gái. Về cuộc trò chuyện đã kết thúc trong im lặng. Con bé đã nói: "Bố à, lúc nào bố cũng ở một nơi nào đó không có ở đây." Lúc ấy ông định cãi lại. Nhưng rồi ông đã không làm thế.
Bộ phim kết thúc. Ông thậm chí còn không nhận ra.
Anton nằm nhìn lên trần nhà.
Và đúng lúc đó, từ phía dưới, một âm thanh khẽ khàng vang lên.
Tiếng rên rỉ nhỏ, kéo dài. Thứ âm thanh mà người ta chẳng hề muốn nghe thấy.
Anton nhắm mắt lại.
Âm thanh đó không dứt. Nó đơn giản là một sự thật: "Tôi ở đây, tôi chẳng đi đâu cả, tôi đang đợi."
Anton nằm thêm mười lăm phút nữa. Hoặc hai mươi phút. Rồi ông đứng dậy.
Ông đi xuống cầu thang, đến cửa chung cư.
Mở cửa.
Con chó đang ngồi ở một góc – đúng nơi ông đã để lại nó ban tối. Nó ngẩng đầu lên.
– Một đêm thôi nhé, – Anton nói. – Chỉ một đêm thôi.
Con chó bước vào trong.
Nó đi vào phòng, thản nhiên đánh hơi góc sofa, rồi nằm xuống sàn và duỗi dài bốn chân. Một phút sau nó đã ngủ. Hoặc vờ như vậy. Anton không chắc.
Ông đứng giữa phòng nhìn sinh vật xù xì này – thứ từ hư không hiện ra, chọn ông giữa cả một toa tàu đầy người và giờ đang nằm trên sàn nhà ông với cái vẻ như thể nó đã luôn sống ở đây vậy.
Anton tắt đèn và đi ngủ.
Trong bóng tối, người ta có thể nghe thấy tiếng thở đều đặn, bình yên.
Sáng hôm sau, ông xem kỹ chiếc vòng cổ.
Nó đã cũ – lớp da nứt nẻ, xỉn màu, một chiếc đinh tán bị rơi mất. Rõ ràng không phải đồ mới từ hôm qua. Anton ngồi xổm xuống, xoay xoay nó. Ở mặt trong – có ai đó đã dùng đinh hoặc vật nhọn khắc lên một số điện thoại. Bảy chữ số, không có mã vùng. Kiểu định dạng cũ.
Ông đứng thẳng dậy. Đứng lặng một hồi.
Ông bật ấm đun nước. Lấy bánh mì. Đổ nước vào bát – con chó uống rất lâu, thèm thuồng, làm nước bắn tung tóe ra sàn. Anton nhìn và nghĩ rằng lát nữa sẽ phải lau sạch cái bát này.
Sau khi uống tách trà thứ hai, cuối cùng ông cũng bấm số.
Những hồi chuông dài. Anton định bỏ điện thoại xuống thì đầu dây bên kia nhấc máy.
– Alo, – một giọng nữ.
– Chào chị. Tôi gọi về con chó. Tôi tìm thấy một con chó, trên vòng cổ có số này.
Một quãng lặng. Thật dài.
– Đó là số của anh trai tôi, – người phụ nữ nói.
– Chị có thể đến nhận chó không? Hoặc cho tôi địa chỉ, tôi mang đến.
Lại một quãng lặng nữa. Anton cảm nhận được điều gì đó – không phải sự ngập ngừng. Mà là một điều gì khác.
– Anh trai tôi mất rồi, – chị nói. – Vào tháng Tám. Vì đau tim.
Anton im lặng.
– Con chó sống với anh ấy. Chúng tôi đến dọn dẹp căn hộ – nó ở đó. Và rồi... – chị im lặng một giây. – Chúng tôi đã thả nó đi. Chúng tôi không thể nhận nó. Trẻ con, dị ứng, nhà thì chật. Thả nó đi, thế thôi.
Thả nó đi.
– Tôi hiểu rồi, – Anton nói.
– Xin anh đừng bỏ rơi nó, – đột nhiên chị nói – thật nhanh, như thể sợ không kịp. – Nó ngoan lắm. Trầm tính. Anh tôi gọi nó là Graf (Bá tước), mặc dù nhìn nó chẳng khác gì chó hoang. Nhưng nó tốt lắm. Đừng bỏ nó.
– Tôi sẽ suy nghĩ, – Anton nói.
Ông đặt điện thoại xuống bàn và nhìn nó hồi lâu.
Chú chó Graf đang nằm cạnh lò sưởi và thiu thiu ngủ.
Thả nó đi.
Anton ngồi xuống ghế.
Và đột nhiên ông nhớ đến Katya (con gái ông).
Không phải hình dáng của con bé bây giờ. Mà là khi nó mới bảy tuổi, đứng trước cửa phòng làm việc của ông và chờ đợi. Ông làm việc. Con bé chờ – kiên nhẫn, lặng lẽ, rất lâu. Rồi nó đi ra. Khi ấy ông thậm chí còn chẳng ngẩng đầu lên.
Đã bao nhiêu lần con bé đứng chờ như thế?
Ông chưa bao giờ đếm. Chưa bao giờ nghĩ về điều đó. Ông luôn tự bảo mình – công việc, không có thời gian, để sau. Cái "để sau" ấy kéo dài tận hai mươi năm và biến thành ba tuần im lặng. Hoặc bốn tuần.
"Lúc nào bố cũng ở một nơi nào đó không có ở đây."
Graf ngẩng đầu lên. Nó nhìn Anton chăm chú. Rồi nó đứng dậy, tiến lại gần và dụi mũi vào tay ông. Một chiếc mũi lạnh, một cái mõm ấm áp.
Anton không rụt tay lại.
Ông ngồi đó và nghĩ về việc con người ta có thể dễ dàng đẩy một kẻ đã chọn mình ra khỏi cửa như thế nào. Không phải vì ác ý, chỉ là vì sự bất tiện. Vì dị ứng, vì nhà chật, vì trẻ con. Vì – nó không khớp với cuộc sống hiện tại. Vì bạn đã xây dựng cuộc đời mình không có những mối ràng buộc dư thừa, không có sự gắn bó, không có ai chờ đợi bạn nơi cửa nhà.
Nhưng nó đã chờ.
Và Katya cũng đã chờ. Một thời nào đó. Có lẽ con bé vẫn đang chờ, không phải chờ cuộc gọi của ông, không. Chỉ là chờ ông dù chỉ một lần thật sự hiện diện ở đây, chứ không phải ở một góc nào đó bên lề cuộc đời của chính mình.
Anton ngồi đó, Graf đứng bên cạnh, và trong căn hộ vẫn tĩnh lặng – nhưng theo một cách khác hẳn hôm qua. Không còn trống rỗng nữa.
– Graf, – ông gọi thành tiếng.
Con chó vểnh tai lên.
– Graf, – Anton lặp lại. – Cái tên oách thật đấy.
Graf ngồi xuống. Nó nhìn ông với vẻ đầy tự trọng.
Anton mỉm cười.
Ông ngồi bên cửa sổ rất lâu.
Ngoài kính, cơn mưa nhỏ đang rơi. Những giọt nước thưa thớt đập vào bệ cửa. Sân chung cư vắng vẻ, chỉ có chiếc xe nôi trẻ em của nhà hàng xóm ai đó quên cất đang bị ướt.
Anton cầm điện thoại lên. Mở ra. Tìm số của Katya.
Ông nhìn vào màn hình hồi lâu.
Sáng hôm đó ông không gọi điện ngay.
Ông cất điện thoại. Đứng dậy. Mặc áo khoác vào.
– Đi nào, – ông nói với Graf.
Graf bật dậy ngay lập tức – như thể nó đã chờ đợi từ đó trong suốt cả cuộc đời mình.
Họ đi xuyên qua công viên. Graf luôn đi bên cạnh, không vượt lên trước, cũng không rớt lại sau, mà chính xác là đi song hành. Như thể lẽ ra phải như vậy. Anton vừa đi vừa nghĩ rằng đã bao nhiêu năm rồi ông mới đi dạo thế này, không mục đích, không lộ trình. Trước đây luôn có một lộ trình nào đó. Những công việc.
Còn bây giờ – chỉ là một buổi sáng. Những chiếc ghế băng ướt át. Mùi lá mục. Đâu đó xa xa có tiếng chó sủa, và tiếng đáp lại.
Graf dừng lại bên một vũng nước. Nó nhìn vào đó rất lâu với vẻ mặt của một triết gia.
– Sao hả? – Anton hỏi.
Graf đi vòng qua vũng nước. Anton theo sau.
Ở lối ra khỏi công viên, họ gặp một người đàn ông dắt con chó lùn (Dachshund). Con chó nhỏ lập tức lao về phía Graf – sủa váng lên, lăng xăng, chạy vòng quanh. Graf nhìn nó từ trên cao xuống với vẻ bình thản vương giả.
– Chó của anh à? – người đàn ông hỏi.
Anton há miệng định nói, rồi đột nhiên nhận ra mình không biết trả lời sao. Bảo "Không" – thì đã là nói dối. Bảo "Chưa biết" – thì thật nực cười.
– Chó của tôi, – ông nói.
Câu trả lời thốt ra thật tự nhiên.
Họ về nhà sau một giờ đồng hồ. Graf nằm cạnh lò sưởi, thở phào một hơi dài mãn nguyện và nhắm mắt lại. Anton ngồi vào bàn với chiếc điện thoại trong tay.
Lần này ông không suy nghĩ lâu nữa.
Hồi chuông thứ nhất. Thứ hai.
– Bố ạ? – Giọng Katya ngạc nhiên, dè dặt. Như tiếng của một người không mong đợi, nhưng ở sâu thẳm lại đang chờ mong.
– Ừ, bố đây. – Anton im lặng một giây. – Bố chỉ muốn nghe giọng con thôi.
Cô không trả lời ngay. Ông nghe thấy tiếng thở của con và không thúc giục.
– Thế... bố dạo này thế nào? – cô hỏi.
– Bố mới nuôi một con chó, – Anton nói.
Một quãng lặng. Và rồi là tiếng cười. Một điệu cười thực sự, bất ngờ và ấm áp.
– Bố á?!
– Ừ, bố.
– Nó tên là gì hả bố?
– Là Graf.
Con gái lại cười vang. Và đột nhiên, ông cũng cười. Một nụ cười khẽ, có chút ngượng nghịu, như thể ông đã lỡ quên mất cách cười từ lâu lắm rồi.
Cuộc trò chuyện không kết thúc sau một phút. Họ đã nói chuyện với nhau hơn một giờ đồng hồ.

VietBF@sưu tập