USA "SÓNG DỮ HORMUZ": KHI YẾT HẦU KINH TẾ THẾ GIỚI BỊ "NGHẸT THỞ" VÌ CHIẾN HỎA

[Gibbs]

Cuộc chiến tại Iran đã bước sang tuần thứ mười mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, biến vùng Vịnh Ba Tư vốn là huyết mạch vàng đen trở thành một "bàn cờ" đầy cạm bẫy, làm đứt gãy mọi chuỗi cung ứng từ dầu mỏ, khí đốt cho đến phân bón và nhu yếu phẩm.

Sự sụp đổ của một "đại lộ" hàng hải lừng lẫy

Trước khi làn đạn tên lửa của Mỹ và Israel dội xuống Iran vào cuối tháng 2, Eo biển Hormuz là một "đại lộ" nhộn nhịp bậc nhất hành tinh với khoảng 3.000 con tàu qua lại mỗi tháng. Cứ mỗi ngày, 15 triệu thùng dầu thô – tương đương 1/5 lượng giao dịch toàn cầu – xuôi ngược qua đây để thắp sáng và vận hành thế giới.

Vậy mà giờ đây, cảnh tượng “trên bến dưới thuyền” đã tan thành mây khói. Theo dữ liệu từ Kpler, lượng tàu lưu thông đã sụt giảm kinh hoàng, chỉ còn vỏn vẹn 191 con tàu băng qua eo biển trong cả tháng 4 vừa qua. Một sự gián đoạn "chưa từng có tiền lệ" khiến lưu lượng vận tải chỉ còn duy trì ở mức 5% so với trước chiến tranh.

Những "con tàu ma" và bản đồ chết chóc của IRGC

Cha ông ta thường bảo: “Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng”. Dù một lệnh ngừng bắn đã được thỏa thuận vào ngày 8/4, nhưng niềm hy vọng vừa nhen nhóm đã bị dập tắt khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển một lần nữa.

Hiện nay, eo biển rộng chưa đầy 24 hải lý này đã bị Iran biến thành một "điểm bóp nghẹt" thực sự. IRGC thậm chí còn công bố một tấm bản đồ mới, khai tử tuyến đường hàng hải quốc tế của IMO và thay thế bằng những "lối đi thay thế" chạy sát bờ biển Iran và đảo Larak. Hành động này giúp hải quân Iran dễ dàng kiểm soát, khám xét và thu phí quá cảnh bất cứ con tàu nào dám bén mảng qua.

Đáng lo ngại hơn, một lượng lớn tàu thuyền đang hoạt động trong trạng thái "tối" (dark mode) – tắt mọi thiết bị định vị để tránh bị phát hiện, biến vùng Vịnh thành một vùng biển của những "con tàu ma" đầy rủi ro.

Cuộc đấu trí giữa "Project Freedom" và lệnh phong tỏa hải quân

“Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”, để đối phó với sự bành trướng của Iran, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố lệnh phong tỏa gắt gao đối với các cảng biển của Tehran từ ngày 13/4. Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết họ đã buộc ít nhất 38 tàu phải quay đầu khi cố tình cập cảng Iran.

Mới đây nhất, Tổng thống Trump đã khởi động sáng kiến hỗ trợ "dẫn đường" cho các tàu bị mắc kẹt. Thế nhưng, thực tế phũ phàng cho thấy phần lớn tàu thuyền hiện nay vẫn phải "ngậm bồ hòn làm ngọt", tuân theo lộ trình do phía Iran ấn định để bảo toàn tính mạng và tài sản, bất chấp sự hiện diện của hải quân Mỹ.

Châu Á "ngồi trên đống lửa" vì cơn khát năng lượng

“Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết”, các cường quốc dầu mỏ như Saudi Arabia hay UAE đang phải ngậm ngùi cắt giảm sản lượng vì hàng hóa không thể lưu thông. Tuy nhiên, nạn nhân chịu ảnh hưởng nặng nề nhất lại là các quốc gia châu Á.

Nhật Bản và Hàn Quốc – vốn phụ thuộc mật thiết vào nguồn dầu thô từ Trung Đông – đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trầm trọng. Các nhà phân tích từ Vortexa cảnh báo rằng, nếu tình trạng này kéo dài, thế giới sẽ mất đi một lượng dầu thô khổng lồ mà "không gì có thể thay thế được". Ngành vận tải biển toàn cầu không chỉ đối mặt với nguy cơ mất hàng hóa mà còn là sự sụp đổ của giá cước vận tải khi các bến cảng dần trở nên hoang phế.

Lời kết

Eo biển Hormuz giờ đây không chỉ là một tuyến đường hàng hải, mà là thước đo cho sự ổn định của nền hòa bình thế giới. Khi những toan tính chính trị vẫn đặt nặng hơn sự an nguy của dòng chảy kinh tế, thì hàng triệu người dân trên khắp hành tinh sẽ còn phải gánh chịu những hệ lụy đau đớn từ cơn bão giá và sự thiếu hụt hàng hóa. Hy vọng rằng một giải pháp hòa bình thực sự sẽ sớm được tìm thấy, để tiếng sóng Hormuz lại được hòa cùng tiếng còi tàu tấp nập như thuở nào.

Ghi chú cho anh em Forum: Tình hình tại Hormuz hiện nay cực kỳ biến động. Theo dữ liệu mới nhất, chỉ có khoảng 800 con tàu hiện còn trụ lại trong Vịnh, và nhiều hãng vận tải đã bắt đầu tái phân bổ nguồn lực để tránh "vùng đất chết" này.