USA Sứ mệnh "lành làm gáo, vỡ làm môi": Marco Rubio và canh bạc ngoại giao tại Tòa thánh giữa tâm bão Trump - Giáo hoàng

[Gibbs]

Lịch sử ngoại giao thế giới đang chứng kiến một chương kỳ lạ và đầy kịch tính khi Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chuẩn bị có cuộc hội kiến với Đức Giáo hoàng Leo XIV vào thứ Năm này. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa Washington và Vatican đang rạn nứt sâu sắc hơn bao giờ hết. Người ta vẫn bảo "Lời chào cao hơn mâm cỗ", nhưng trong trường hợp này, những lời chào hỏi sắp tới có lẽ sẽ mang nặng sức nặng của những toan tính chính trị và nỗ lực hàn gắn một chiếc gương đã rạn vỡ sau những đợt "tấn công" trực diện từ phía Tổng thống Donald Trump.

Khi "Sóng cả" bủa vây Tòa thánh: Cơn lôi đình của chủ nhân Nhà Trắng

Chưa bao giờ trong lịch sử 2.000 năm của Giáo hội Công giáo, một vị Giáo hoàng người Mỹ lại trở thành mục tiêu công kích dữ dội của chính Tổng thống Mỹ như hiện nay. Cơn thịnh nộ của Donald Trump bùng phát sau khi Đức Leo XIV công khai phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran và kiên trì bảo vệ quyền lợi của người di cư – những quan điểm hoàn toàn đối lập với chương trình nghị sự của chính quyền đương nhiệm.

Trên mạng xã hội Truth Social, Trump không ngần ngại dùng những từ ngữ nặng nề nhất để chỉ trích vị chủ chăn của mình là "yếu kém về tội phạm" và "tồi tệ về đối ngoại". Ông thậm chí còn khuyên Giáo hoàng nên "tỉnh táo lại", đừng phục vụ "cánh tả cực đoan" mà hãy tập trung làm một Giáo hoàng giỏi thay vì một chính trị gia. Đỉnh điểm của sự căng thẳng là cáo buộc vô căn cứ từ Trump rằng Đức Giáo hoàng đang "gây nguy hiểm cho người Công giáo" vì... ủng hộ Iran có vũ khí hạt nhân. Đúng là "Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng", những đòn tấn công này không chỉ nhắm vào cá nhân Đức Leo XIV mà còn làm rúng động cộng đồng Công giáo toàn cầu.

Marco Rubio: Người cầm lái giữa dòng nước ngược

Trong vai trò là một người Công giáo ngoan đạo, Marco Rubio bước vào cung điện tông tòa với một sứ mệnh cực kỳ nhạy cảm. Dù ông cố gắng hạ thấp tầm quan trọng của chuyến đi, cho rằng đây chỉ là một sự tương tác "bình thường", nhưng ai cũng hiểu đây là nỗ lực "Vá trời lấp bể" để hạ nhiệt những cái đầu nóng.

Chuyến đi này diễn ra khi Trump không chỉ công kích Giáo hoàng mà còn chỉ trích các đồng minh châu Âu lâu đời, đặc biệt là Thủ tướng Ý Giorgia Meloni. Trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, việc gây chiến với một vị Giáo hoàng có tỷ lệ ủng hộ cao chót vót trong dân chúng là một nước đi mà nhiều chuyên gia gọi là "tự sát chính trị". Sau khi chỉ trích Giáo hoàng, Trump thậm chí còn đăng (rồi xóa) một bức ảnh AI mô tả mình như một vị cứu thế, càng đổ thêm dầu vào lửa trong lòng những tín đồ mộ đạo.

Cuba và những điểm chung hiếm hoi trên bàn đàm phán

Bên cạnh những bất đồng nảy lửa về chiến tranh Iran và chính sách nhập cư, Cuba được kỳ vọng sẽ là "chiếc cầu duyên" giúp hai bên tìm thấy tiếng nói chung. Washington đang siết chặt phong tỏa kinh tế hòn đảo này nhưng lại cần Tòa thánh làm trung gian để phân phối viện trợ nhân đạo. Rubio xác nhận Mỹ sẵn sàng chuyển thêm 6 triệu USD viện trợ thông qua Giáo hội.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định rằng Vatican sẽ cực kỳ thận trọng để không bị biến thành công cụ chính trị. Như câu tục ngữ "Mật ngọt chết ruồi", Tòa thánh hoan nghênh thiện chí nhưng luôn cảnh giác trước những sự thao túng. Các chuyên gia ví cuộc gặp này như một phiên bản hiện đại của "Con đường đến Canossa" năm 1077, nơi các nhà lãnh đạo thế quyền phải tìm đến xin sự hòa giải từ thần quyền để ổn định lòng dân.

Sự thật và Hòa bình: Thông điệp từ người đứng đầu Giáo hội

Đáp lại những cáo buộc từ Nhà Trắng, Đức Leo XIV khẳng định ông "không hề sợ hãi" và sẽ tiếp tục lên tiếng vì hòa bình. Ông nhấn mạnh rằng mọi người có quyền chỉ trích mình, nhưng hãy "Nói có sách, mách có chứng" (chỉ trích bằng sự thật). Về vấn đề hạt nhân, Giáo hoàng nhắc lại lập trường nhất quán của Giáo hội là phản đối mọi loại vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Sự rạn nứt còn lộ rõ qua việc Pentagon tổ chức một cuộc họp "bất thường và căng thẳng" với khâm sứ tòa thánh vào tháng Giêng vừa qua. Với việc Vatican xác nhận Đức Giáo hoàng sẽ không thăm Mỹ vào năm 2026 để tránh bị cuốn vào vòng xoáy bầu cử, cuộc gặp của Rubio vào thứ Năm này được xem là cơ hội cuối cùng để đưa ngoại giao trở lại hậu trường, thay vì những màn khẩu chiến công khai trên truyền thông. Liệu Rubio có thể "Lấy nhu thắng cương", xoa dịu được sự phẫn nộ của Tòa thánh và trấn an cử tri Công giáo đang bàng hoàng? Câu trả lời sẽ nằm ở những diễn biến sau cánh cửa đóng kín tại Vatican tuần này.

Dễ mà... Với pope thì có gì mà "thù" với "hận", "giận dỗi" gì mà phải "làm lành"... Thiệt tình thì chả cần tới Marco tới Vatican làm gì, cứ cử tao đi gặp anh Pope thì mọi thứ cũng sẽ xong xuôi thôi. A smidgen.