Phi đô la hoá nhân rộng, tân binh BRICS bắt tay Trung Quốc nối mạng lưới thanh toán xuyên biên giới, thách thức SWIFT của phương Tây

[therealrtz]

Động thái này đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm xây dựng mạng lưới thanh toán kỹ thuật số khu vực. Trung Quốc cũng đang thúc đẩy quốc tế hoá đồng nhân dân tệ và giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la Mỹ.

Người dùng hiện có thể sử dụng các ứng dụng di động trong nước như Alipay của Trung Quốc và QRIS của Indonesia để quét mã QR và thực hiện thanh toán bán lẻ ở cả hai quốc gia bằng đồng nội tệ của mình.

Nhà kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương Alicia Garcia-Herrero tại ngân hàng đầu tư Natixis của Pháp nhận định đây là một bước đi thiết thực để hướng tới mối quan hệ tài chính sâu rộng hơn, giúp giảm chi phí giao dịch và rủi ro tiền tệ cho đôi bên.

“Đối với Bắc Kinh, động lực dường như chính là thúc đẩy phi đô la hoá, khuyến khích sử dụng đồng nhân dân tệ trên phạm vi quốc tế và tăng cường hội nhập kinh tế với các đối tác chủ chốt của ASEAN, với mục tiêu rộng hơn là đạt được tự chủ tài chính”, bà nói.

Theo tờ Jakarta Globe và Xinhua, ngân hàng trung ương Indonesia đã công bố hệ thống thanh toán mới vào ngày 7/5. Từ khi gia nhập BRICS vào tháng 1/2025, Indonesia đã định vị mình như một quốc gia tiên phong với các sáng kiến số và tài chính hướng ngoại.

Trong khi đó, Bắc Kinh cũng đang tăng cường kết nối tài chính trên khắp ASEAN - đối tác thương mại lớn nhất của nước này xét về quy mô khối - trong những tháng gần đây.

Tại Thái Lan, du khách Trung Quốc đã có thể sử dụng ví điện tử nội địa để thanh toán cho người bán địa phương bằng nhân dân tệ từ cuối tháng 10. Du khách đến Việt Nam cũng có thể thanh toán qua UnionPay từ tháng 12 và mở rộng cho Alipay vào tháng 4. Các dịch vụ tương tự cũng đã được triển khai tại Malaysia và Singapore.

Trung Quốc thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới để phục vụ cho mục tiêu lớn hơn là quốc tế hoá đồng nhân dân tệ. Đây là một cách để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD, trong bối cảnh căng thẳng song phương với Washington gia tăng và lo ngại về việc sử dụng đồng tiền Mỹ như một vũ khí.

Một kế hoạch trọng tâm khác trong chiến lược của Bắc Kinh là Hệ thống Thanh toán Liên ngân hàng Xuyên biên giới (CIPS). Trung Quốc kỳ vọng hệ thống này sẽ thay thế cho các mạng lưới tài chính do phương Tây kiểm soát như SWIFT.

Sự kết hợp giữa CIPS và QRIS được kỳ vọng bổ sung cho nhau: CIPS kết nối mạng lưới tài chính tổ chức của Trung Quốc, còn QRIS có sức hút mạnh trong nền kinh tế số lấy người tiêu dùng làm trung tâm.

Chuyên gia Garcia-Herrero cho biết ngày càng nhiều ngân hàng nước ngoài đang trực tiếp tham gia CIPS, giúp tăng cường khả năng kết nối và hiệu quả thanh toán.

Cuối tuần qua, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Zhu Hexin đã gặp gỡ các lãnh đạo ngân hàng trung ương từ ASEAN, Nhật Bản và Hàn Quốc tại Uzbekistan để thảo luận về hợp tác thanh toán xuyên biên giới khu vực.

Một mục tiêu quan trọng của những sáng kiến này là khuyến khích chi tiêu của du khách nước ngoài đến Trung Quốc. Hệ thống thanh toán nội địa ưu tiên thiết bị di động của Trung Quốc lâu nay đã là rào cản đối với khách du lịch quốc tế.

Theo SCMP