WASHINGTON, D.C.
Hôm thứ Năm, ngày 7/5, giới lập pháp Đảng Dân Chủ của lưỡng viện đã khởi xướng một cuộc điều tra để xem xét các lệnh ân xá và giảm án do Tổng Thống Donald Trump cho ban hành có bắt nguồn từ sự thỏa thuận
"đổi chác về lợi ích" hay không, hay nói một cách khác, có chứa yếu tố
"đưa hối lộ" hay không.
Theo
CBS News, cuộc điều tra này cũng bao gồm cả sự thiệt hại về tài chính đối với hàng ngàn nạn nhân của những người được tổng thống ký lệnh ân xá.
Ông Changpeng "CZ" Zhao, sáng lập viên sàn giao dịch tiền điện tử Binance đến tòa liên bang Seattle, Washington, ngày 30/4/2024. Ông đã nhận tội vào tháng 11/2023 về tội gian lận lừa đảo gần 20 tỷ USD. (Ảnh: Getty Images)
Lá thư do dân biểu Dave Min và Raul Ruiz (DC-California) và thượng nghị sĩ Peter Welch (DC-Vermont) đã gửi đi, yêu cầu người nhận thư trả lời trước ngày 22/5 này.
Theo các lá thư mà
CBS News có được, những người lập pháp này gửi thư đến khoảng hàng chục các cá nhân đã từng nhận lệnh ân xá của Tổng Thống Trump, yêu cầu họ cung cấp các hợp đồng về số tiền mà họ đã chi trả cho các người vận động hành lang (lobbyists), những người có mức ảnh hưởng trên mạng xã hội, luật sư và các đối tượng khác nhằm thuyết phục ông Trump ký lệnh ân xá.
"Việc Tổng Thống Trump lạm dụng quyền ân xá tổng thống đã khiến cho những kẻ phạm tội được trả lại tự do và tước đi của các nạn nhân hàng trăm triệu đô la tiền bồi thường, mà hầu như không đưa ra bất cứ lời giải thích nào", thượng nghị sĩ Peter Welch (DC-Vermont), một thành viên cao cấp trong Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, cơ quan giám sát công tác ân xá tại Bộ Tư Pháp, đưa ra phát biểu này.
Theo thông lệ,
Bộ Tư Pháp (DOJ) là cơ quan phụ trách các lệnh ân xá và giảm án. Tuy nhiên, bà Liz Oyer, cựu luật sư chuyên trách về lệnh ân xá của
DOJ, trước đó đã chia sẻ với
CBS News cho rằng chính quyền ông Trump
"dường như đang tìm cách làm việc vòng qua cơ quan này, thay vì cho phối hợp cùng cơ quan để thẩm định và xem xét các đơn xin ân xá".
"Đây là một sự việc đi chệch ra khỏi thông lệ đã kéo dài hơn 100 năm qua", bà Oyer cho biết, đồng thời khẳng định rằng,
"Tòa Bạch Ốc đã đưa ra các quyết định ân xá mà không có sự tham khảo từ Văn Phòng Luật Sư Phụ Trách Ân Xá".
Các lá thư gửi ra có lưu ý rằng, lệnh ân xá và hành động khoan hồng của ông Trump đang
"tước đoạt quyền được cho bồi thường và đòi công lý của các nạn nhân", đồng thời trích dẫn ra một bản phân tích từ văn phòng Thống Đốc tiêu bang California Gavin Newsom, cho thấy các hành động của tổng thống đã vô hiệu hóa khoản tiền gần 2 tỷ USD thu hồi được từ các vụ gian lận thuế và gian lận Medicare, cũng như các khoản bồi hoàn cho các nạn nhân.
"Nếu những người nhận thư này mà không trả lời, họ sẽ đối mặt với nguy cơ tự đưa mình ra ánh sáng, trở thành đối tượng của các cuộc điều tra Quốc Hội trong tương lai, đồng thời biến bản thân thành mục tiêu dễ bị nhắm đến hơn cho những đợt truy tố hình sự tiềm tàng sau này", dân biểu Min có nói với
CBS. Ông cho biết thêm rằng, các lệnh ân xá của ông Trump đã gửi đi một thông điệp rằng, con người có thể
"lách luật để qua mặt hệ thống Tư pháp", điều mà theo ông,
"đã chạm đến tận gốc rễ của những sự bất cập đang tồn tại tại nước Mỹ dưới thời chính quyền hiện nay".
CBS News còn cho biết, chế độ ân xá đã trở thành tâm điểm bị giám sát chặt chẽ trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, thông qua các quyết định ân xá hoặc giảm án mà ông đã dành cho một số người đồng minh đang đối mặt với sự truy tố, cũng như những cá nhân đã thuê mướn những người thân cận với ông. Tổng thống dường như đang ban thưởng cho các đồng minh của mình theo một hình thức chệch ra khỏi quỹ đạo của Tối Cao Pháp Viện về quyền ân xá của nhánh Hành pháp, vốn được định nghĩa là
"một hành động ân điển được thực thi vì lợi ích công cộng".
Những tài phiệt nào đã được tổng thống ký lệnh cho ân xá?
Trong số các lệnh ân xá đang bị giới lập pháp cho điều tra, có tỷ phú tiền điện tử Changpeng Zhao, người đã nhận tội rửa tiền, người điều hành viện dưỡng lão Joseph Schwartz, người bị kết án vì các tội phạm trốn thuế và doanh nhân Trevor Milton, người bị tuyên phạt bốn năm tù vào năm 2023 sau khi bị kết tội lừa dảo giới đầu tư.
Quyết định ân xá gây chú ý nhiều nhất mà giới lập pháp đang cho điều tra chính là việc ông Trump ân xá cho ông Changpeng Zhao, sáng lập viên sàn giao dịch tiền điện tử
Binance. Các tài liệu được cho công bố ra của liên bang cho thấy nỗ lực vận động ân xá này là
"chiến dịch của ông Ches McDowell, một luật sư và chuyên gia vận động hành lang, đồng thời là bạn của ông Donald Trump Jr." Cuộc vận động này có bà Teresa Goody Guillén, luật sư từng đại diện cho ông Zach Witkoff, con trai của ông Steve Witkoff, đặc phái viên của ông Trump tại khu vực Trung Đông.
Trong lá thư gửi đến ông Zhao, giới lập pháp thuộc Đảng Dân Chủ đã dẫn trình các thông tin báo chí về việc sàn tiền điện tử
Binance đã hợp tác chặt chẻ với
World Liberty Financial, một công ty tiền điện tử do chính gia đình ông Trump và gia đình ông Witkoff đứng ra sáng lập.
"Các thông tin được cho công bố rộng rãi cũng cho thấy rằng ông Zhao và Binance đã đóng một vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho một khoản đầu tư khổng lồ vào mảng kinh doanh tiền mã hóa của gia đình ông Trump, qua đó giúp đồng Trump Stablecoin tăng vọt lên mức định giá 2,1 tỷ USD", theo bức thư mà
CBS có được trong tay.
Tòa Bạch Ốc đã phủ nhận bất cứ sự thiếu minh bạch nào trong việc ân xá cho ông Zhao cũng như các trường hợp khác. Tham vụ báo chí bà Karoline Leavitt tuyên bố rằng,
"bất cứ ai bỏ tiền ra để vận động hành lang xin ân xá đều đang lãng phí tiền bạc một cách ngớ ngẩn", đồng thời khẳng định
"chính quyền có sở hữu một 'quy trình rà soát ân xá chặt chẽ'".
Bà Goody Guillén cũng khẳng định rằng không hề có sự "đánh đổi về lợi ích" nào đã xảy ra.
Những cá nhân khác đang phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ từ Quốc Hội bao gồm cựu giám đốc điều hành quỹ đầu tư tư nhân David Gentile. Ông này đã từng bị kết án vì điều hành một mô hình lừa đảo Ponzi trị giá 1,6 tỷ USD. Khi được cho ân xá, khoản tiền bồi thường thiệt hại 15,5 triệu USD mà ông phải nộp cũng được cho
"tẩy trắng". Hồi tháng Mười Hai năm ngoái, các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân Chủ đã bày tỏ sự lo ngại về quyết định cho ân xá này. Theo
CBS, họ lập luận rằng,
"đây là hành động phản bội hơn 17,000 người Mỹ vô tội thuộc mọi khuynh hướng chính trị, những người đã mất hơn 1 tỷ USD tiền tiết kiệm cả đời vì những tội ác do ông này đã gây ra".
Những người khác cũng nhận được thư bao gồm ông Paul Walczak, một kẻ từng trốn thuế được ân xá, có người mẹ từng quyên góp hàng triệu USD cho ông Trump. Nhân vật kinh doanh bất động sản ông Timothy Leiweke đã được cho ân xá sau khi thuê luật sư kiêm đồng minh của ông Trump là Trey Gowdy, tiếp sau bản án dành cho tội danh dàn xếp trong hợp đồng thầu. Sau quyết định ân xá đó, các giới chức cao cấp thuộc
DOJ đã "
cảm thấy hoàn toàn bị tổng thống làm cho tê liệt", một cựu giới chức trong chính quyền Trump có chia sẻ với tờ
The Free Press.