Hoang mang chuyện có hay không nghĩa địa “ngầm”

Sau khi các báo phản ánh về nghĩa địa “ngầm” dưới lòng Biển Hồ, có nhiều ý kiến trái chiều về sự tồn tại những ngôi mộ đã bị quên lãng. Để làm rõ thực hư, phóng viên đã trở lại tìm gặp nhiều nhân chứng và lãnh đạo chính quyền địa phương.

Phần lớn người dân đều thừa nhận sự tồn tại của nghĩa địa "ngầm" này. Trong đó phải kể đến gia đình anh Tô Hồng Nam (thôn 2, xã Nghĩa Hưng, huyện Chư Păh, Gia Lai). Anh Nam cho biết, sau khi đọc bài trên báo, ngày 8/2, gia đình đã tới nghĩa địa này để tìm hài cốt của ông nội trước được chôn ở đây và chưa kịp di dời. Gia đình anh đã xác định được mộ ông nhờ một số đặc điểm khác biệt.

Ngôi mộ còn nguyên chữ Vạn đắp nổi của ông nội anh Nam được tìm thấy.

Đó là ngôi mộ có bờ tường xây gạch, 4 góc có 4 cột xây bên dưới chôn những hũ sành đánh dấu. Bên trên ngôi mộ đắp nổi có chữ Vạn bằng Hán tự. “Khi nước ngập, chúng tôi nghĩ mộ ông đã mất dấu vết. May mắn chị gái tôi còn nhớ chi tiết 4 cái hũ sành chôn ở các góc mộ nên chúng tôi đã tìm lại được mộ ông”, anh Nam cho biết.

Kém may mắn hơn gia đình anh Nam, gia đình chị Lê Thị Hoa (thôn 1, xã Nghĩa Hưng) có 3 người thân nằm tại khu nghĩa địa “ngầm” nhưng chưa tìm được mộ. Chị cho biết có bố, em trai được an táng tại nghĩa địa các năm 1970, 1975 và một người dì không nhớ thời gian chôn cất. Thời gian xây dựng đập thủy lợi tại Biển Hồ, chị Hoa quá ít tuổi nên chưa lo được việc bốc mộ người thân đến nơi cao ráo hơn.

“Đến giờ, do nằm dưới nước quá lâu. Ít năm trước một số người dân phát ruộng canh tác trên khu đất nghĩa địa khiến những ngôi mộ bị san phẳng, trong đó có mộ người thân của tôi” - chị Hoa phán đoán. Chị cũng kể thêm gia đình còn một người dượng đang cố gắng tìm kiếm mộ bố được chôn cất tại khu nghĩa địa.

Một ngôi mộ vẫn còn bia khắc chữ nho.

Ông Hà Xuân Nhắc - Ủy viên ban chấp hành Hội cựu chiến binh xã Biển Hồ khẳng định biết rất rõ về nghĩa địa với nhiều mồ mả chưa di dời trước khi khu vực ngập nước. Ông Nhắc cũng chỉ thêm những gia đình may mắn đưa được mộ người thân đi nơi khác trước khi tất cả chìm trong lòng Biển Hồ như ông Hồ Quốc Long (tức Mười Cà), ông Lê Văn Phước có bố và 2 con chôn cất tại đây.

Ông Nguyễn Lạc (90 tuổi, thôn 4, xã Biển Hồ) từng tham gia bốc hài cốt tại khu nghĩa địa nhớ lại: “Hồi đó tôi được người ta thuê bốc những hài cốt thân nhân ở khu nghĩa địa “ngầm”. Có lần tôi đào một ngôi mộ lên, mở ván ra thì thấy xác của một phụ nữ vẫn còn nguyên vẹn chưa bị phân hủy nằm dưới đó, tôi quá hoảng sợ liền lấp đất lại rồi bỏ đi”.

Khi khu nghĩa địa phát lộ, ông Quách Trọng Hoan (thôn 4, xã Biển Hồ) đã ra cắm que, thắp nhang lên những ngôi mộ để mong những người đã khuất thiếu may mắn đã nằm cô quạnh hàng chục năm dưới lòng Biển Hồ được an ủi. Tuy nhiên, những ngày qua, chính quyền xã nói ông Hoan không nên tiếp tục cắm que, thắp hương ở khu nghĩa địa.

Có những mộ mất bia nhưng vẫn còn bờ bao.

Về việc này, phóng viên đã tìm đến UBND xã Biển Hồ, gặp ông Bùi Quang Lộc - Trưởng Công an xã, nhưng ông này thẳng thừng từ chối làm việc: “Tôi không làm việc với chị”.

Trong khi đó, trao đổi với chúng tôi, Chủ tịch UBND xã Biển Hồ - ông Lê Huy Quang - cho biết bản thân không khẳng định sự tồn tại của nghĩa địa “ngầm” vì là người nơi khác đến nhận nhiệm vụ mới hơn 3 tháng. Cũng theo ông Quang thì không ai, kể cả ông Hoan dám khẳng định dưới những ngôi mộ đó có hài cốt bởi theo ông nếu không đào lên, nhìn bằng mắt thường không thể biết.

Ông Quang xác nhận xã đã mời ông Hoan đến làm việc và khuyên ông Hoan nhổ những chiếc que cắm trên mộ và không tiếp tục việc thắp hương, khấn bái. Ông Quang giải thích: “Việc ông Hoan đến thắp hương và cắm cọc trên những ngôi mộ là trái pháp luật. Vì quỹ đất trên thuộc quyền quản lý của UBND xã Biển Hồ”.

Việc có một khu nghĩa địa nằm trong lòng Biển Hồ khiến người dân thành phố Pleiku vô cùng hoang mang, không chỉ lo ngại ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, môi trường sinh thái mà còn phạm đến vấn đề tâm linh.

Nhiều người đã nhẩm tính, chỉ sang tháng 6, vào mùa mưa, khu nghĩa địa trên sẽ lại bị chìm ngập, nếu không được di dời sớm...

Thiên Thư
Dantri