Sài Gòn, thị trường đô la rút vào bí mật

Thị trường vàng cầm chừng, chờ qui định mới

SÀI GÒN - Sài Gòn ngủ một đêm tới sáng mọi thứ đã đảo lộn tới không ngờ. Mặc dù trước đó, khi giá vàng và đô la Mỹ đua nhau lên giá, cộng thêm giá xăng dầu, giá điện đồng loạt tăng, báo chí đã có những thông tin về việc nhà nước sẽ lập các đoàn thanh tra, kiểm tra các ngân hàng và các điểm thu đổi ngoại tệ để siết chặt việc quản lý. Thị trường vàng và ngoại tệ vẫn hoạt động nhộn nhịp, “không thèm” quan tâm tới thông tin trên.

Các tiệm mua bán vàng bạc đá quí vắng khách tại trung tâm mua sắm Thương xá Tax, Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Bất ngờ, ngày 9 tháng 3, 2011, công an, quản lý thị trường phối hợp với bên ngân hàng kiểm tra hàng loạt những tiệm vàng có kinh doanh ngoại tệ (không được phía ngân hàng nhà nước cấp phép). Kết quả: 10 tiệm vàng lớn tại Sài Gòn bị phạt nặng. Cùng lúc, tin từ Hà Nội bay vào, một giám đốc công ty tư nhân rút 400 ngàn USD của cá nhân từ ngân hàng, trong lúc đang thực hiện giao dịch với một chủ tiệm vàng để đổi số tiền trên ra tiền đồng Việt Nam tại nhà riêng thì công an ập vào, 400 ngàn USD và gần 9 tỉ đồng tiền Việt bị tạm giữ chờ xử lý...

Lập tức, ngày hôm sau (10 tháng 3), thị trường đô la Mỹ tại Sài Gòn đóng băng hoàn toàn. Việc này làm nhiều người dân ở Sài Gòn sau một đêm thức giấc hoàn toàn chới với.

Chị M. nhà ở Phú nhuận kể, mới mấy hôm trước chị được biết giá đô Mỹ đang lên, do vậy trưa ngày 9 tháng 3 nhận được điện thoại từ ngân hàng báo tin có tiền từ thân nhân bên Mỹ gởi về chị mừng lắm đi lãnh ngay. Nhưng chiều hôm đó chị chưa vội đổi, tính qua ngày hôm sau sẽ ra Sài Gòn đổi sẵn ghé siêu thị điện máy mua một cái tủ lạnh niềm mơ ước bấy lâu khi mùa nắng nóng đang về, chị tính là sẽ còn dư ra một ít và biết đâu chừng qua hôm sau đô lại lên giá thêm thì càng... lợi. Ngày hôm sau 10 tháng 3, chị M hoàn toàn hụt hẫng khi chị ghé mấy tiệm vàng gần chợ Bến Thành để đổi tiền đô đều bị lắc đầu từ chối với cùng một lý do: công an đang kiểm tra gắt lắm, do vậy ngưng vô thời hạn việc mua bán đô.

Một tiệm vàng trên đường Lê Lợi, Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Không thường xuyên nhận tiền của thân nhân và cũng không rành lắm về thị trường ngoại tệ, chị M. đứng thẫn thờ với $300 trên tay. Cuối cùng một chủ tiệm vàng chỉ chị M. ra khu đường Ðồng Khởi (Tự Do cũ), để đổi tiền tại mấy đại lý của ngân hàng. Vào một quầy đổi ngoại tệ, chị M. chới với khi nhân viên tại quầy cho biết $100 đô Mỹ hiện thời chỉ đổi được 2 triệu 86 ngàn đồng Việt Nam, vậy mà chỉ cứ tưởng phải đổi được gần 2 triệu 300 ngàn, vì chị nghe nói mấy bữa trước “đô” lên lắm. Hỏi thăm lại nhân viên quầy thì được trả lời là tỉ giá này do nhà nước quy định, nếu chị không đổi thì đi đâu cũng vậy. Nuốt cục nghẹn chi M đành bấm bụng đổi tiền, tính ra mỗi một trăm đô chị mất gần 220 ngàn đồng Việt Nam, với 300 đô chị mất hơn nửa triệu bạc, đúng là của đau con xót.

Trưa ngày 11, chúng tôi ghé quầy đổi tiền Money Change 59, tỉ giá mà nhân viên ở đây đưa cho chúng tôi chỉ còn 2 triệu 55 ngàn đồng cho $100. Vì báo chí Việt Nam đã đồng loạt đưa tin các tiệm vàng ngưng hoàn toàn việc mua bán ngoại tệ, không còn biết đi đâu chúng tôi đành phải đổi tại quầy. Nhưng sau đó vào một tiệm cà-phê Wifi gần đó check lại tỉ giá ngân hàng chúng tôi mới biết mình bị hố: tỉ giá ngân hàng ngày hôm đó là 2 triệu 87 ngàn đồng cho một trăm đô Mỹ!

Hèn chi, ở quầy đổi tiền chúng tôi thấy một cô Tây trẻ ghé hỏi thăm tỉ giá, khi thấy nhân viên quầy đưa ra một giá quá thấp như vậy đã lắc đầu quầy quậy bỏ đi ngay lập tức. Rõ ràng là mấy ngày qua, lợi dụng ưu thế độc quyền của mình, mấy quầy đổi tiền có giấy phép là đại lý của ngân hàng đã có dấu hiệu ép giá của khách hàng để trục lợi. Nhưng khách hàng càng bực mình hơn khi hỏi thăm tỉ giá bán ra của tiền đô thì ở đâu tại quầy nào cũng chỉ nhận được câu trả lời duy nhất: “Chỉ mua vào chứ không bán ra.”

Một đại lý đổi ngoại tệ trên đường Lê Lợi, Sài Gòn. (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Mặc dù trước đó mấy bữa, đi khảo giá, chúng tôi nhận được câu trả lời là muốn mua bao nhiêu cũng có, nhưng sau ngày 9 tháng 3, muốn mua tiền đô thì phải có giấy tờ của cơ quan thẩm quyền cấp cho những lý do cụ thể như đi công tác nước ngoài, đi du học, đi du lịch, đi chữa bệnh ở nước ngoài... với những thủ tục xét duyệt rất nhiêu khê mà chẳng ai muốn dây vào mất thời gian, rách việc. Tức một cái là khi họ mua tiền đô của khách hàng thì rất dễ, nhưng khi bán ra thì lại... quá khó. Mới có mấy ngày mà người dân đã thấy nhớ cái thị trường tự do của những ngày trước.

Chiều hôm sau (12 tháng 3) chúng tôi đi rảo quanh các tiệm vàng các quận ven Sài Gòn để xem thị trường tự do về ngoại tệ ở Sài Gòn đã thực sự “chết” hẳn chưa. Các tiệm vàng đều vắng khách, khi có khách vô nhân viên cũng chẳng thèm chào đón. Chúng tôi hỏi bán tiền đô, họ nhìn một cách nghi ngại rồi lắc đầu cho biết đã ngừng hẳn việc mua bán ngoại tệ. Mọi việc đã gần như có câu trả lời dứt khoát, nhưng thật bất ngờ khi chúng tôi ghé một tiệm vàng quen tại Phú Nhuận, thấy đám nhân viên thờ ơ khi có khách vào. Tưởng sẽ lại bị từ chối, nhưng khi ông chủ tiệm nhận thấy người quen ra chào, chúng tôi hỏi giá bán tiền đô, không chút ngần ngại ông chủ tiệm cho giá ngay 2 triệu 130 ngàn đồng cho một trăm USD và càng bất ngờ khi ông cho luôn giá bán ra là 2 triệu 150 ngàn đồng (chênh lệch giữa giá mua và bán là 20 ngàn đồng cho 100 USD).

Ðể xác nhận là thị trường chợ đen về ngoại tệ ở Sài Gòn chưa bao giờ chết, một người bạn của chúng tôi kể, có anh bạn ở công ty đi công tác nước ngoài đột xuất, cần có 3 ngàn USD lận lưng, chạy ra ngân hàng xin đổi tiền thì thủ tục quá nhiêu khê, hơn nữa anh cần đô la Mỹ thì người ta lại đổi cho anh tiền Yen (Nhật), tiền Bạt (Thái) và tiền... Euro. Tức mình anh về kể cho vợ nghe, cô vợ cười ngất, đoạn bấm máy gọi cho một tiệm vàng quen, chỉ 15 phút sau $3,000, được nhân viên của tiệm mang tới giao đổi tận nhà.

Một đại lý đổi ngoại tệ trên đường Ðồng Khởi (Công Lý cũ). (Hình: Văn Lang/Người Việt)

Mấy ngày qua, những người dân có nhu cầu đột xuất về tiền đô với số lượng nhỏ vài ba trăm đô chới với vì không biết chạy mua ở đâu, ngân hàng thì làm khó dễ về thủ tục, còn tiệm vàng thì từ chối vì sợ bị công an gài. Ða số các tiệm vàng chỉ dám mua bán với những khách hàng thân quen, uy tín lâu nay.

Trong vai một người cần mua tiền đô gấp cho con gái chuẩn bị đi du học nước ngoài, chúng tôi tới ngân hàng hỏi thăm thủ tục mua tiền. Sau khi được nhân viên tận tình hướng dẫn thủ tục, chúng tôi vẫn cứ mặt buồn, lại luôn miệng “cần mua gấp sợ con gái trễ học.” Một nhân viên bỏ nhỏ, nếu gấp vậy thì hãy để lại số phôn, chúng tôi sẽ giúp đỡ.

Việc dư luận mấy ngày qua dân chúng ở Sài Gòn xôn xao về việc gặp khó khăn cho những nhu cầu thanh toán gấp bằng tiền đô đã buộc giới chức có thẩm quyền phải lên tiếng hứa hẹn là sẽ cải tiến thủ tục để bà con dễ dàng nhanh chóng mua được tiền đô theo đúng tỉ giá ngân hàng. Trước mắt thì lời hứa vẫn chỉ là... lời hứa. Những người có nhu cầu thì vẫn phải vắt chân lên cổ tự lo. Như một người bạn của chúng tôi, nhận được điện thoại khẩn cấp của con gái từ nước ngoài: “Ba ơi, tiền ba gởi cho con ăn học đầu năm nay đã bị hacker xâm nhập tài khoản và quơ hết rồi, ba gởi gấp cho con ít tiền cầm cự chờ con kiếm việc làm thêm.” Dầu sôi nửa bỏng như thế, lại thêm thủ tục nhiêu khê, có người cha nào mà không rát ruột vì tiếng kêu của con?

Ngoài thị trường ngoại tệ tự do bị đóng băng đột ngột, thị trường vàng miếng ở Sài Gòn cũng đang cầm chừng mua bán và nghe ngóng vì nhà nước dự định tháng 4 này sẽ xóa thị trường kinh doanh vàng miếng tại Việt Nam. Người dân chuyển qua mua nhẫn trơn để cất giữ và thanh toán khi hữu sự.

Văn Lang/Người Việt