Mỹ hay Anh, Pháp dẫn dắt cuộc chiến chống Libya?

Mỹ hay Anh, Pháp dẫn dắt cuộc chiến chống Libya?

Khởi đầu cho cuộc tấn công Libya là sự xuất hiện của máy bay Pháp, tiếp đó là sự hiện diện gần như đồng thời của Anh. Song, thực tế, vai trò lãnh đạo có vẻ không phải là Anh, Pháp.

Anh, Pháp dẫn đầu trong cuộc chiến này? Thoạt nhìn, có vẻ như vậy khi các diễn biến gần như đều chứng tỏ điều đó. 90 phút sau bài phát biểu của Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, máy bay Pháp xuất kích và tiếp theo là Anh. Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ một vai trò lãnh đạo.

Một quân đội Mỹ lo lắng, vốn bị dàn mỏng bởi gần một thập niên chiến tranh, hầu như không muốn đi đầu trong một cuộc tấn công khác của liên minh nhằm vào một nước Ả rập khác.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi tàu chiến và tàu ngầm Mỹ khởi động việc bắn ra một loạt tên lửa Tomahawk nhằm vào Libya, một câu hỏi lớn được đặt ra tại Lầu Năm Góc rằng liệu Mỹ vẫn tiếp tục giữ vai trò lãnh đạo và tới khi nào Washington mới trao lại quyền cho một nước đồng minh.

Đúng vậy, máy bay chiến đấu Pháp đã xuất kích trước và tấn công Libya đầu tiên. Trên thực tế, quân Anh cũng tham gia và một tàu ngầm Anh đã cùng Mỹ bắn tên lửa hành trình vào bờ biển Libya.

Tuy nhiên, Lầu Năm Góc thừa nhận rằng cuộc tấn công nhằm vào Libya, chiến dịch quân sự can thiệp vào thế giới Ả rập lớn nhất kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003, vẫn do Mỹ khởi xướng.

"Chúng ta vẫn đi đầu trong các chiến dịch của liên quân, nơi Mỹ - dưới sự chỉ huy của Tướng Ham ở Bộ chỉ huy châu Phi, chịu trách nhiệm. Tướng Ham vẫn là người chỉ huy ở giai đoạn này", phó đô đốc Bill Gortney cho hay.

Tuy nhiên, tướng Gortney vẫn thận trọng khi nói "trong vài ngày tới đây, chúng ta sẽ chuyển giao cho một bộ phận chỉ huy liên quân". Cho tới thời điểm này, liên quân gồm Anh, Italia, Pháp và Canada. Qatar và một số nước Ả rập khác cũng tuyên bố sẽ tham gia cuộc chiến.

Chiến dịch tấn công Libya không phải là một lựa chọn của Mỹ. Nước này đã phải đối mặt với một cuộc chiến khó khăn ở Afghanistan, đang đuối sức ở Iraq và tham gia chiến dịch cứu hộ khổng lồ ở Nhật. Các nước Ả rập ở Bắc Phi và vùng Vịnh cũng đang đối mặt với bất ổn chưa từng có.

Tổng thống Mỹ Obama, từ Brazil, nhấn mạnh, quân Mỹ tập trung vào sứ mệnh đầu cuối để bảo vệ dân thường Libya và việc cho phép thiết lập khu vực cấm bay là nhằm ngăn chặn lãnh đạo Libya Gaddafi khỏi giết hại dân thường trong lúc cố đè bẹp lực lượng nổi dậy. Tuy nhiên, khu vực cấm bay sẽ do các đối tác quốc tế của Mỹ thực thi. Quân bộ binh Mỹ sẽ không tiến vào Libya, Obama khẳng định.

Quan chức Mỹ cho biết, vai trò lãnh đạo ban đầu thường tạo ấn tượng, dựa trên khả năng vô hiệu hóa hệ thống phòng không Libya của quân đội được vũ trang hiện đại nhất. Khả năng này đã được chứng tỏ bằng việc tấn công các mục tiêu của Libya từ những con tàu đậu ở Địa trung hải.

Một số tên lửa Tomahawk dùng trong vụ tấn công Libya rạng sáng nay hiện đại hơn nhiều mức cần thiết để chọc thủng hệ thống phòng thủ của Gaddafi, gồm cả khả năng đi "lang thang" trong không trung trước khi được hướng vào mục tiêu cuối cùng. Khả năng này không được sử dụng trong cuộc tấn công Libya. "Trong sứ mệnh đặc biệt này, chúng tôi sử dụng tên lửa mới", Gortney cho hay. Không lâu sau đó, quân đội Mỹ dự định triển khai máy bay hiện đại - Global Hawk để cung cấp hình ảnh chiến trường.

Tướng về hưu James Dubik, cựu chỉ huy hàng đầu của Mỹ tại Iraq, tỏ ra hoài nghi về sứ mệnh nhưng thừa nhận Mỹ có một số khả năng quan trọng đối với cuộc chiến. "Mỹ có một số khả năng độc nhất vô nhị - thăm dò và thu thập thông tin tình báo, chống radar, và dĩ nhiên Mỹ là nước đi đầu thế giới nói về tên lửa Tomahawk".

Cho tới giờ, tướng Dubik đặt ra câu hỏi, liệu khu vực cấm bay có thực sự bảo vệ được dân thường Libya. Thế còn lực lượng dân quân của Gaddafi - một câu hỏi đang được nhiều người ở Washington đặt ra.

Hoài Linh
(Theo Reuters)

Phòng không Libya thiệt hại nặng?

(NLĐO) - Đài CBS News (Mỹ) đưa tin 3 máy bay ném bom B-2 của Mỹ đã ném 40 quả bom xuống một sân bay lớn ở Libya vào rạng sáng 20-3. Cũng vào thời gian này, theo hãng tin AFP, một đợt ném bom vào khu vực gần cơ quan đầu não của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi ở thủ đô Tripoli. Trước đó, tiếng súng phòng không nổ suốt đêm 19-3 trên bầu trời thủ đô.

Phó đô đốc hải quân Mỹ William E.Gortney cho biết mục tiêu của giai đoạn này là ngăn các cuộc tấn công của lực lượng Libya vào quân nổi dậy và thường dân, đồng thời làm sụt giảm khả năng chống đối một vùng cấm bay của quân đội nước này. Các quan chức quốc phòng cho biết vẫn còn quá sớm để đánh giá tác động của chiến dịch. Tuy nhiên, một quan chức quốc phòng giấu tên nói với hãng tin AP rằng người Mỹ cảm thấy các hệ thống phòng không Libya đã bị thiệt hại nặng nề bởi các tên lửa hành trình đã đánh trúng mục tiêu.

Ngoài ra, báo The Washington Post (Mỹ) tiết lộ các vệ tinh do thám phương Tây đang giám sát chặt chẽ một nhà kho nhỏ ở một địa điểm hẻo lánh tại vùng sa mạc Libya sau các cuộc không kích của lực lượng liên quân. Theo bài báo, Chính phủ Libya đang giữ khoảng 10 tấn khí mù tạt tại nhà kho này, nằm ở phía Nam th ành phố Sirte. Giới chức phương Tây lo ngại nhà lãnh đạo Gaddafi có thể sử dụng chất độc này để giết một lượng lớn người dân của mình.

Đài truyền hình Libya cho biết các cuộc không kích của phương Tây tại một số thành phố nước này đã làm 64 người thiệt mạng và 150 người bị thương tại “những khu vực thường dân”, trong đó phần lớn nạn nhân là trẻ em. Bản tin này cho biết thủ đô Tripoli và những thành phố Sirte, Benghazi, Misrata và Zuwarah là những nơi bị tấn công.

Tương tự, Chủ tịch Quốc hội Libya Abul Qasim al-Zuai cho biết các cuộc không kích của phương Tây đã gây thiệt hại lớn cho người dân và cơ sở hạ tầng của nước này. Những thông tin này vẫn chưa được kiểm chứng. Các cuộc không kích của các nước phương Tây đã đè bẹp hệ thống phòng thủ của nhà lãnh đạo Libya Muammar Gaddafi và các máy bay chiến đấu của liên quân quần thảo trên bầu trời Libya hôm 20-3. Theo hãng tin Reuters, điều đó đã khiến thành phố Benghazi thoát khỏi sự vây hãm của quân chính phủ và cho phép phe nổi dậy giành lại vùng đất đã mất. Ít nhất 14 binh sĩ tử vong.

Nhiều cứ điểm quân sự và dân sự của Chính phủ Libya bị cháy vì trúng tên lửa, đạn của liên quân (ảnh lớn) và sơ đồ các mục tiêu tại Libya mà liên quân vạch kế hoạch tấn công. Ảnh: REUTERS