Dấu hỏi trong vụ nâng cấp Mirage-2000 của Ấn Độ

Gói nâng cấp 51 chiếc máy bay Mirage-2000 của Ấn Độ lên chuẩn Mirage-2000-5 với tổng chi phí cho tất cả các hạng mục lên đến gần 4 tỷ USD đã khiến dư luận đặt ra nhiều câu hỏi.

Trong tháng 7/2011, Ấn Độ và Pháp đã công khai thỏa thuận nâng cấp 51 máy bay Mirage-2000 của Ấn Độ lên chuẩn Mirage-2000-5 bao gồm các gói trang bị lại radar, hệ thống điện tử, bảng điều khiển trên buồng lái cùng các thiết bị hiển thị trên mũ bay và hệ thống ngắm bắn. Tổng giá trị của gói nâng cấp này theo nhiều nguồn tin có thể dao động từ 2,4 - 2,7 tỷ USD. Cùng với đó, Ấn Độ cũng đã thỏa thuận mua của Pháp 450 tên lửa không đối không MICA, một số phụ tùng thay thế cho máy bay Mirage-2000 cộng với tiền nâng cấp nhà xưởng của công ty HAL nhằm phục vụ gói nâng cấp khiến tổng giá trị của cả gói hợp đồng lên tới gần 4 tỷ USD.

Lộ trình của gói nâng cấp máy bay Mirage-2000 của Ấn Độ trắc trở ngay từ đầu. Năm 2007, Không quân Ấn Độ mở thầu gói nâng cấp máy bay Mirage-2000 của nước này với các yêu cầu như nâng cấp toàn bộ khung máy bay để kéo dài tuổi thọ của toàn bộ số máy bay thêm 20 năm, nâng cấp toàn bộ hệ thống điện tử, máy tính, buồng lái, hệ thống chế áp điện tử...

Lộ trình nâng cấp Mirage-2000 được cho là có nhiều uẩn khúc khi các lãnh đạo của Pháp liên tục thăm Ấn Độ trong quá trình đàm phán.

Ngay lập tức, tháng 1/2008, Thủ tướng Pháp Sarkozy đã có chuyến thăm tới Ấn Độ. Sau đó, Pháp đã đề xuất một gói nâng cấp trị giá 2,9 tỷ USD. Phía Ấn Độ cho rằng mức giá này quá đắt và cố gắng thỏa thuận xuống mức giá 2,1 tỷ USD.

Tháng 7/2009, 2 bên công bố đã thống nhất được mức giá nâng cấp. Sau đó, tháng 12/2009, Israel đã đề xuất một gói nâng cấp rẻ hơn cho Ấn Độ. Cuối cùng, tháng 5/2011, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp có chuyến viếng thăm tới Ấn Độ và 2 tháng sau đó, tháng 7/2011, thỏa thuận nâng cấp 51 chiếc Mirage-2000 trên được thông qua toàn bộ.

Giá thành của gói nâng cấp Mirage-2000 trên được dư luận cho rằng quá đắt đỏ vì trước đó, vào tháng 12/2009, Israel cũng đã đề nghị nâng cấp 51 máy bay trên cho Ấn Độ chỉ với mức giá 1,5 tỷ USD, rẻ hơn giá thành gói nâng cấp của Pháp đến 40%.

Tên lửa không đối không MICA được mua cùng gói nâng cấp với giá đến 1,56 triệu USD/quả.

Thậm chí, giá thành nâng cấp trên của Mirage-2000 (gần 53 triệu USD/chiếc) thậm chí còn không kém với giá mua mới các máy bay có tính năng tương đương, thậm chí hiện đại hơn. Ví dụ máy bay Su-30MKI Ấn Độ mua chỉ có giá thành khoảng 50 triệu USD, JAS-39 Gripen có giá 60 triệu USD hay thậm chí máy bay JF-17 Thunder của Trung Quốc bán cho Pakistan chỉ có giá khoảng 25 triệu USD.

Nhận định trên trang web indiandefence.com cho biết, với chi phí 4 tỷ USD bao gồm cả tiền vũ khí và phụ tùng, Ấn Độ hoàn toàn có khả năng mua với số lượng tương tự máy bay Dassault Rafale, Eurofighter Typhoon hay Su-35 kèm toàn bộ vũ khí. Do đó, dư luận đặt ra câu hỏi làm thế nào mà Ấn Độ lại lựa chọn một gói nâng cấp xa xỉ đến vậy.

An Thái - ĐấtViệt