Vào ngày 1 tháng 10 vừa qua Viện KSND tối cao cho báo chí biết đă hoàn tất việc kiểm tra, xác minh và ra quyết định không khởi tố vụ án h́nh sự về tội “dùng nhục h́nh” trong vụ án anh Nguyễn Quốc Bảo.
Ông Nguyễn Quang Phục, là Bố của Anh Nguyễn Quốc Bảo, ảnh chụp tháng 9 năm 2011./Courtesy giadinh.net
Anh Nguyễn Quốc Bảo là người đă bị Công an quận Hai Bà Trưng TP Hà Nội bắt và tử vong sau đó vào đầu năm 2010. Mặc Lâm theo dơi và có bài viết chi tiết về vần đề này.
Công an kết luận lạm quyền
Vụ án anh Nguyễn Quốc Bảo khi mới bắt đầu đă được dư luận hết sức quan tâm bởi tính chất nghiêm trọng của nó. Một cơ quan thi hành luật pháp nằm giữa thủ đô Hà Nội là công an quận Hai Bà Trưng lại có dấu chỉ cho thấy lạm quyền dẫn đến cái chết của anh Bảo. Gia đ́nh anh Bảo cũng như những người biết chuyện đă đặt hết niềm tin vào sự công minh của luật pháp qua việc Viện Pháp Y Quân đội vào cuộc, thực hiện việc khám nghiệm tử thi và cung cấp kết quả hết sức rơ ràng về cái chết của anh Bảo là do chấn thương trên đầu cùng nhiều vết thương khác.
Theo kết quả khám nghiệm tử thi của Công an TP Hà Nội xác định, nguyên nhân tử vong của anh Bảo là “do chấn thương sọ năo mức độ nặng do tác động của vật tày có giới hạn”.
Với kết quả này thân nhân anh Bảo đă nộp đơn kiện cơ quan công an quận Hai Bà Trưng nơi giam giữ anh Bảo và ghi rơ anh bị dùng nhục h́nh đến chết khi không có một tội danh nào rơ ràng lúc bị bắt.
Đơn khiếu tố gửi lên Toà án yêu cầu thụ lư từ nhiều tháng trước măi tới ngày 1 tháng 10 năm 2011 Viện Kiểm sát nhân dân tối cao mới cho báo chí biết là không khởi tố vụ án v́ không có bằng chứng nào xác định là anh Bảo bị tra tấn hay dùng nhục h́nh đến chết.
[I]
Nó bảo con tôi sử dụng ma tuư nhưng kết luận của pháp y cho biết con tôi là âm tính. Nó bảo con tôi tổ chức đánh bạc vậy th́ đánh bạc với ai?
Nguyễn Quang Phục[/I]
Theo biên bản gửi cho báo chí của Viện kiểm sát Nhân dân tối cao th́ vào khoảng 16 giờ 45 ngày 21.1.2010, thấy anh Nguyễn Quốc Bảo điều khiển xe máy, có dấu hiệu vi phạm hành chính, Công an Hai Bà Trưng đă phối hợp với cảnh sát 113 kiểm tra, phát hiện anh Bảo mang theo vũ khí thô sơ, có dấu hiệu sử dụng ma túy và tham gia đánh bạc dưới h́nh thức lô đề, cá độ bóng đá. Anh Bảo bị đưa về trụ sở công an quận để làm việc.
Trước những lời lẽ không chính xác này, cha ruột anh Bảo là ông Nguyễn Quang Phục cho biết sự việc như sau:
“Nó bảo con tôi sử dụng ma tuư nhưng kết luận của pháp y cho biết con tôi là âm tính. Nó bảo con tôi tổ chức đánh bạc vậy th́ đánh bạc với ai? Nó phải có tang vật và vật chứng đấy là nguyên tắc và nó sử dụng ma tuư th́ phải có thời gian địa điểm và có chỗ sử dụng chứ bây giờ đang đi ngoài đường anh bắt th́ làm sao nó sử dụng? Cái thứ hai nó bảo con tôi có dao có kéo là tàng trữ vũ khí tôi hỏi dao kéo đâu th́ nó không đưa ra!”
Quyết định mà báo chí loan tải ghi rằng trong quá tŕnh lấy lời khai, anh Bảo có hành vi giằng xé biên bản lời khai, tự đập đầu vào cạnh bàn phía trước, đập đầu vào tấm bảng gỗ treo trên tường phía sau lưng, nên điều tra viên đă dùng 2 khóa số 8, khóa 2 tay vào thành ghế băng gỗ.
Đến 0 giờ ngày 22.1 do anh Bảo tiếp tục giằng, giăy và đạp chân nên điều tra viên đă cùm 2 chân anh Bảo. Khoảng 0 giờ 10 phút, cơ quan điều tra phát hiện anh Bảo chảy nước dăi, mắt trợn, da mặt đỏ, khó thở. 5 giờ sáng cùng ngày th́ phát hiện anh Bảo ho khan, thở thành tiếng ph́ pḥ, chân tay liên tục giằng giật, tư thế lao người về phía trước rồi tự đập đầu vào hai bên thành ghế băng gỗ. Thấy bị thương, cán bộ điều tra đă đưa anh Bảo đến bệnh viện nhưng nạn nhân tử vong trên đường đi cấp cứu.
Qua biên bản này người dân nhận ra rằng hầu như tất cả cái chết nào từ cơ quan điều tra của công an đều cho ra một đáp án rất giống nhau, đó là nạn nhân tự t́m lấy cái chết trong khi bị lấy khẩu cung.
Ông Phục cha anh Bảo cho biết điều vô lư này khi chính ông là người theo dơi khám nghiệm tử thi ngay từ đầu. Ông cho biết vết thương thật sự làm cho con ông chết như sau:
“Nó hoàn toàn trái ngược với sự thật. Tôi đă cầm trong tay biên bản giám định pháp y của quân đội và như vậy chúng nó hoàn toàn không dựa vào pháp y. Những điều họ đưa ra không có trong văn bản. Ví dụ như họ nói con tôi đập đầu vào ghế mà chết th́ khi đập vào ghế vết chấn thương phải nằm ngang chứ không thể nằm dọc được. Trong khi ấy cái vết thương gây nên cái chết của con tôi nằm trong hố chẩm, tức là hồ sọ phía sau sọ dài 3 cm, tôi yêu cầu họ giải thích nhưng họ không giải thích!
Tôi đă tham khảo một giáo sư chuyên gia về pháp y anh ấy nói không có lư do ǵ khẳng định là tự đập dầu vào ghế mà chết được.”
Viện kiểm sát không khởi tố
Cô Trịnh Kim Tiến với tấm ảnh Cha của Cô là ông Trịnh Xuân Tùng, là người cũng bị công an đánh chết. AFP PHOTO.
Trường hợp anh Bảo khiến người có chút kinh nghiệm về pháp y sẽ thấy ngay sự sơ xuất trong tờ biên bản đ́êu tra này v́ một người bị cùm hai chân, c̣ng hai tay không thể nào tự đập đầu ḿnh vào ghế đến chết như kết quả cho biết. Hơn nữa anh Bảo không có lư do ǵ phải chết trong khi bị bắt chỉ v́ một tội danh đánh bạc.
Cái chết của anh Bảo làm người ta nhớ đến vụ án anh Nguyễn Công Nhựt tại B́nh Dương vài tháng trước đây. Với kết quả điều tra cho biết anh Nhựt tự tử từ một sợi giây điện thoại mỏng manh và quá ngắn để có thể tự treo ḿnh lên t́m lấy cái chết.
Anh Bảo và anh Nhựt đều bị giám sát chặt chẽ trước mắt bao nhiêu công an nhưng lại có thể chết một cách dễ dàng như ở nhà ḿnh là câu hỏi không dễ trả lời.
Gia đ́nh nạn nhân là người chịu đau thương nhiều nhất trước cái chết oan khuất của người thân nhưng trong t́nh h́nh khiếu kiện hiện nay họ không thể t́m cho ra một ṭa án nào để kêu cứu cho sự oan khuất của họ.
Ông Nguyễn Quang Phục, sau nhiều tháng trời chờ đợi công lư đă thất vọng năo nề trước tin tức này, ông cho biết nhiều tháng trước đây mỗi lần ông lên Viện kiểm sát để theo dơi tin tức th́ được nơi đây cho biết:
“Viện kiểm sát nó bảo công an nó làm kín hết rồi, bây giờ nó có nghề rồi để cho tự nó điều tra sau này nó sẽ làm rơ về pháp luật nhưng đùng một cái nó đưa cho báo chí như vậy! Ḿnh rất đột ngột và bức xúc. Rất là phi lư nhưng tại sao nó lại đưa ra như vậy, tôi không hiểu cái cơ chế pháp luật nhà nước này nó như thế nào!”
Viện kiểm sát nó bảo công an nó làm kín hết rồi, bây giờ nó có nghề rồi để cho tự nó điều tra sau này nó sẽ làm rơ về pháp luật nhưng đùng một cái nó đưa cho báo chí như vậy!
Nguyễn Quang Phục
Hệ thống toà án đă lộ rơ bị lệ thuộc quá sâu vào cơ quan điều tra của công an nên mọi kết quả đều khó thể xem là công bằng và khách quan khi cơ quan nghi can làm việc lại cũng là nơi lănh trách nhiệm điềut ra. Làm sao có thể chứng minh rằng cơ quan đó công bằng, không thiên vị với người trực tiếp làm việc cho họ, chưa kể việc bứt giây động rừng là điều ai cũng có thể nghĩ tới.
Trong vụ án của anh Bảo, theo kết luận của Cơ quan điều tra, Viện KSND tối cao cho rằng mặc dù không đủ căn cứ xác định cơ quan công an dùng nhục h́nh nhưng việc công an quận Hai Bà Trưng tạm giữ người có hành vi vi phạm hành chính tại pḥng làm việc, lấy lời khai vào ban đêm và cùm, khóa chân tay đối với anh Bảo là vi phạm quy chế về tạm giữ người theo thủ tục hành chính. Viện KSND tối cao kiến nghị Giám đốc Công an TP Hà Nội tổ chức kiểm điểm, xử lư kỷ luật những người vi phạm theo quy định và rút kinh nghiệm để giáo dục, pḥng ngừa chung. Đồng thời, báo cáo kết quả về Viện KSND tối cao.
Một vụ án nghiêm trọng lại có kết quả quá nhẹ và không thuyết phục thử hỏi làm sao kêu gọi sự tin tưởng của nhân dân vào công lư. Hơn nữa qua h́nh thức xử lư trong vụ án anh Bảo người dân có thể tự hỏi liệu rồi đây ai bảo vệ cho họ khi bị công an mời mà không biết ḿnh có thể an toàn về nhà được hay không?
Và quan trọng hơn, kết quả này có thể là tiền đề cho nhiều vụ án khác tiếp tục xảy ra mà người vi phạm không ai khác sẽ là những công an biến chất, tin vào sự bao che của cơ quan điều tra trong ngành hơn là e ngại sự trừng phạt của luật pháp thật sự.
Mặc Lâm, biên tập viên RFA
Người dân có c̣n tin tưởng vào công lư?
