Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân Mỹ, tướng Martin Dempsey vừa cảnh báo Israel rằng nếu họ cố t́nh đánh Iran mà không thỏa thuận trước với Mỹ th́ cường quốc số 1 thế giới sẽ để mặc Israel đơn thương độc mă.
Lời cảnh báo của tướng Dempsey được chuyển đến Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Bộ Quốc pḥng Israel Ehud Barak.
Nhiều người cho rằng đây là động thái mạnh mẽ nhất của chính quyền Obama để ngăn chặn người Israel tự ư tấn công Iran; đồng thời đảm bảo rằng Mỹ sẽ không bị cuốn vào cuộc xung đột khu vực với Iran.
Giữa lúc căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đang ở đỉnh cao và có thể leo thang thành một cuộc chiến tranh bất cứ lúc nào, Tướng Mỹ Martin Dempsey cảnh cáo Mỹ sẽ không sát cánh với Israel đánh Iran nếu nước này tự ư hành động.
Ảnh minh họa: AP.
Dù Tướng Dempsey được xem là người đầu tiên chính thức gửi thông điệp cảnh cáo đến Chính phủ Thủ tướng Netanyahu, trước đó, Bộ trưởng Quốc pḥng Mỹ Leon Panetta từng đưa ra cảnh báo tương tự.
Trong một bài phỏng vấn tên tờ
Face the Nation hôm 8/1, Bộ trưởng Quốc pḥng Mỹ nhấn mạnh rằng Chính quyền Obama sẽ không bảo trợ cho Israel nếu nước này tự ư đánh Iran mà không nhận được sự cho phép từ Mỹ.
Ngoài ra, cũng trong bài phỏng vấn này, Bộ trưởng Quốc pḥng Panetta cũng đề cập đến phản ứng của Mỹ trong trường hợp Israel quyết đơn phương tấn công Iran mà không được sự cho phép của họ: “Nếu t́nh huống đó xảy ra, việc đầu tiên chúng tôi phải làm là t́m cách bảo vệ quân đội của chúng tôi. Đó là tất cả những ǵ chúng tôi quan tâm”.
Tuy nhiên, bất chấp cảnh cáo của Tướng Dempsey hay tuyên bố gián tiếp của Bộ trưởng Panetta, Chính phủ Israel bảo thủ và đầy thách thức khi vẫn tỏ ra muốn tấn công Iran bất chấp Mỹ có ủng hộ hay không.
Hiện họ đặt mọi trông đợi vào những chính khách cực hữu trong nền chính trị Mỹ để gây áp lực lên chính quyền Obama phải về cũng một phe với họ trong t́nh huống một cuộc chiến với Iran là điều không thể tránh khỏi.
Thậm chí, ông Barak c̣n tuyên bố về trách nhiệm của ḿnh và ông Netanyahu trên cương vị là Bộ trưởng Quốc.pḥng và Thủ tướng Israel rằng sẽ không đời nào để an ninh của Israel bị đe dọa “v́ bất cứ ai, kể cả Mỹ”.
Sự bảo thủ của Israel liên quan đến vấn đề Iran được chứng minh khi sau thông điệp cảnh cáo mạnh mẽ của Tướng Dempsey, Chính phủ của Thủ tướng Netanyahu vẫn im lặng, không hề đưa ra bất cứ dấu hiệu nào cho thấy họ sẽ thay đổi lập trường đơn phương đánh Iran.
Không chỉ thất bại trong việc thay đổi lập trường của chính quyền Netanyahu-Barak về Iran, chuyến đi của Tướng Dempsey đến Israel c̣n thất bại trong việc giải quyết những vấn đề liên quan đến vụ hoăn kế hoạch tập trận chung "Austere Challenge 12" có quy mô lớn nhất trong năm nay giữa hai nước đến cuối năm.
“Tất cả những ǵ tôi có thể nói là cuộc tập trận sẽ rời lại vào cuối năm”, Phát ngôn viên của Lầu Năm góc John Kirby tuyên bố ngắn gọn trước truyền thông.
Tuyên bố ngắn gọn này làm dấy lên băn khoăn rằng liệu quyết định hoăn tập trận là quyết định đơn phương hay song phương và lư do dẫn đến quyết định này là ǵ.
Trong cuộc họp báo hôm 18/1, Bộ trưởng Quốc pḥng Mỹ, Panetta khẳng định rằng người đồng nhiệm của ông, Bộ trưởng Quốc pḥng Israel, Barak chính là người đề nghị ông hoăn cuộc tập trận.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa thỏa măn với tuyên bố này khi cho rằng cả hai bên đều có lợi ích và lư do riêng để đưa ra quyết định hoăn tập trận, thậm chí c̣n có khả năng hủy luôn nó nếu thất bại trong việc đạt được các thỏa thuận liên quan đến nó.
Trong khi đó, về phía Israel, lư do riêng để chấp nhận hoăn tập trận phản ánh sự khác nhau giữa những mối bận tâm của Thủ tướng Netanyahu và Bộ trưởng Quốc pḥng của ông.
Bóng gió rằng hoăn tập trận là ư riêng của Tổng thống Obama, ông Netanyahu muốn lợi dụng các ứng cử viên đảng Cộng Ḥa nhằm gây áp lực “làm khó” Tổng thống Obama trước chiến dịch tranh cử Tổng thống vào mùa thu.
Điều này được chứng minh bằng tuyên bố đầy hàm ư của Mark Regev, phát ngôn viên của Chính phủ Netanyahu: “Cuộc tập trận được lệnh phải hoăn lại với lư do hiện nay không phải là thời điểm thích hợp cho nó”.
C̣n ông Barak th́ lại có mối bận tâm khác liên quan đến thái độ sốt sắng của Bộ quốc pḥng Israel để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran và tối thiểu hóa các hănh động trả đũa của Iran.
Theo nhận định của một số nhà phân tích kỳ cựu, ông Barak dường như đang bị ban lănh đạo Bộ Quốc pḥng gây áp lực để tấn công Iran bằng khẳng định rằng quân đội Israel đang tràn đầy nhuệ khí và thắc mắc bao giờ mới tấn công Iran.
Trong khi đó, nếu cuộc tập trận chung với Mỹ diễn ra theo kế hoạch, những nguồn lực chính của quân đội Israel sẽ bị huy động. Giới lănh đạo Bộ Quốc pḥng Israel quan ngại điều này sẽ làm sụt giảm nhuệ khí và sự sẵn sàng của Israel để tấn công Iran. Do đó, hoăn nó là lựa chọn “khôn ngoan và hợp lư”.
Về phía quân đội Mỹ họ cũng có lư do riêng để không mặn mà với cuộc tập trận liên quan đến lo ngại Iran sẽ hành động trả đũa khi họ nhận thấy bị đe dọa từ cuộc tập trận chung giữa họ và Israel.
Trước đó, cuộc tập trận "Austere Challenge 12" được xem là cơ hội để Mỹ-Israel phô trương sức mạnh quân sự của ḿnh giữa những lo ngại ngày một gia tăng liên quan đến chương tŕnh hạt nhân Iran. Trước khi bị hoăn, cuộc tập trận quân sự này được lên kế hoạch sẽ diễn ra vào tháng 4 năm nay.
Bạch Dương (theo Asia Times)
Mỹ sẽ để mặc Israel tự ḿnh đánh Iran?
