'Thuế đường' xe máy: Chưa thống nhất, khó thực thi!

Theo ông Nguyễn Văn Khoái, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải kiêm Chủ tịch Hội đồng quản lý quỹ bảo trì đường bộ tỉnh Hà Nam, chỉ tính riêng tại địa bàn tỉnh, việc thu phí bảo trì đường bộ với các phương tiện ôtô, xe máy sau khi nộp vào Quỹ Trung ương và trả các tổ chức thu thì quỹ địa phương chỉ còn lại khoảng 20-30 tỷ đồng/năm.

Theo Nghị định của Chính phủ về việc thu Quỹ Bảo trì đường bộ, tất cả các phương tiện ô tô, xe máy, mô tô… đều phải đóng “thuế đường” từ 1/1/2013. Đến nay, sau hơn 10 ngày thực hiện quy định này, việc thu quỹ với ô tô diễn ra khá thuận lợi. Tuy nhiên, với xe máy thì đang bế tắc do các địa phương chưa sẵn sàng thu.

Bên cạnh đó, việc Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính cũng không quy định rõ mức thu cố định là bao nhiêu mà chỉ đưa ra mức từ 50-150.000 đồng tuỳ dung lượng xe cho nên khi áp dụng mỗi địa phương lại áp một mức phí riêng.

Thu phí xe máy: Mỗi nơi một mức phí

Theo thống kê, cả nước hiện có khoảng 37 triệu xe gắn máy. Nếu tổ chức thu phí sử dụng đường bộ, mức “thuế” đường thu được hàng năm sẽ đạt khoảng 2.400 tỷ đồng.

Để chuẩn bị cho việc thu phí đối với xe máy, Bộ Tài Chính đã có Thông tư 197 đốc thúc các địa phương triển khai thực hiện. Song, đến nay, việc triển khai thu phí lại được thực hiện không đồng đều ở các tỉnh, thành. Một số tỉnh thì rục rịch tiến hành nhưng số khác vẫn “im ắng”.

Tại tỉnh Hà Tĩnh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Võ Kim Cự vừa ký ban hành Quyết định về việc quy định mức thu và tỷ lệ phần trăm (%) trích để lại đơn vị thu phí sử dụng đường bộ đối với phương tiện mô tô (không bao gồm xe máy điện) trên địa bàn tỉnh này.

Theo đó, mức thu đối với loại mô tô có dung tích xi-lanh đến 100cm3 là 50.000 đồng/năm, còn loại có dung tích xi-lanh trên 100cm3 là 100.000 đồng/năm.

Thông tư hướng dẫn không quy định mức thu "thuế đường" với xe máy cố định là bao nhiêu nên mỗi địa phương lại đưa ra một mức phí khác nhau. Ảnh: Tùng Nguyễn

Tại Hà Nam, Ủy ban Nhân dân tỉnh này, cũng đã ban hành mức thu phí sử dụng đường bộ đối với xe máy có dung tích xi-lanh đến 100cm3 là 75.000 đồng/năm, còn loại có dung tích xi-lanh trên 100cm3 là 125.000 đồng/năm.

Ông Lê Nguyên Khính, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Nam Định cho biết, Sở vừa hoàn thiện phương án tổ chức thu phí và trình Ủy ban Nhân dân tỉnh xem xét, thông qua.

“Bởi vậy, tại thời điểm này chưa thể thực hiện thu phí được vì mức thu và tổ chức thu phải chờ Ủy ban Nhân dân tỉnh phê duyệt,” ông Khính cho biết.

Tương tự, tại tỉnh Phú Thọ, ông Phạm Ngọc Hòa, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải cho rằng, tỉnh cũng mới đang rậm rịch thành lập Hội đồng quỹ, sau đó mới tiến hành tiếp các thủ tục khác được.

Theo ông Hòa, mức thu cụ thể ra sao đối với xe máy phải chờ kỳ họp thứ nhất năm 2013 của Hội đồng Nhân dân tỉnh thông qua. Song, trước mắt, khi Hội đồng Nhân dân tỉnh chưa thông qua mức cụ thể thì mức thu đối với xe máy sẽ là 50.000 đồng/năm, mức thấp nhất theo Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài Chính. Nhanh nhất cũng phải hết tháng 1, hoặc sang tháng 2, tỉnh mới có thể triển khai được.

Còn ông Ngô Ngọc Đức, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hòa Bình thì cho biết, tỉnh chưa có chỉ đạo, triển khai gì về việc này.

“Chỉ đạo của Bộ Tài Chính quá gấp gáp, lại vào dịp cuối năm nên không đưa ra bàn bạc tại kỳ họp Hội đồng Nhân dân tỉnh đợt vừa qua được. Trong khi, muốn thu thì cũng phải chờ mức cụ thể được Hội đồng Nhân dân thông qua. Do đó, chắc phải qua kỳ họp Hội đồng Nhân dân đợt tới mới triển khai được,” ông Đức nói.

Thu phí xe máy: Không hề đơn giản.

Tại tỉnh Vĩnh Phúc, dù đã được Uỷ ban Nhân dân tỉnh thông qua với mức thu tạm thời là 50.000 đồng/xe máy/năm, nhưng ông Phùng Gia Thuận, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải nhận định, việc triển khai thu phí đối với xe máy là không đơn giản.

“Chúng tôi cũng mới bắt đầu bắt tay vào làm, chưa biết thực hư ra sao. Nhưng, sẽ là khó khăn vì việc thu phí được giao về cho các xã, phường. Người đi thu sẽ là tổ trưởng tổ dân phố hoặc thôn trong khi chưa có chế tài gì?” ông Thuận bày tỏ quan điểm.

Theo ông Nguyễn Văn Khoái, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải kiêm Chủ tịch Hội đồng quản lý quỹ bảo trì đường bộ tỉnh Hà Nam, chỉ tính riêng tại địa bàn tỉnh, việc thu phí bảo trì đường bộ với các phương tiện ôtô, xe máy sau khi nộp vào Quỹ Trung ương và trả các tổ chức thu thì quỹ địa phương chỉ còn lại khoảng 20-30 tỷ đồng/năm.

“Nếu so với thu phí cầu hoặc qua các trạm thu phí như trước đây thì số tiền nộp vào quỹ của phí sử dụng đường bộ cao gấp 2-3 lần,” ông Khoái cho biết.

Đề cập đến ‘”thuế” đường đối với xe máy, ông Khoái cho rằng, sau khi tỉnh thông qua, các Sở ban ngành và chính quyền địa phương tiến hành khảo sát số lượng xe máy từng nhà, vận động người dân để có nguồn thu phí.

“Phí xe máy nên thu theo hộ khẩu thì dễ hơn bởi mức thu là không lớn so với chi phí xe máy hoạt động. Hơn nữa, đơn vị phường, xã có kinh nghiệm thu lệ phí đất đai nên đã quen với cách thu,” ông Khoái khẳng định.

Theo ông Nguyễn Văn Dũng, Chánh văn phòng Hội đồng quản lý quỹ tỉnh Hà Nam, các phương tiện tham gia giao thông thì phải trả phí để duy tu, sửa chữa đường. Tuy nhiên, đến nay, các đơn vị triển khai đều lúng túng trong việc hướng dẫn thu, tổ chức thu.

“Dự kiến, cuối tháng 1 này, văn bản hướng dẫn thu nộp xe máy và khảo sát số lượng xe sẽ hoàn thành,” ông Dũng cho hay.

Theo ông Bùi Danh Liên, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội, chính quyền phường xã sẽ gặp nhiều khó khăn trong công tác thu phí và việc thu cũng không được bao nhiêu.

“Tô trưởng tổ dân phố hoặc trưởng thôn đến kê khai thu phí, chủ sử dụng phương tiện không đóng phí thì sẽ giải quyết như thế nào?” ông Liên đặt câu hỏi.

Theo ông Chủ tịch Hiệp hội vận tải Hà Nội, việc thu phí phương tiện xe máy sẽ chỉ trông chờ vào sự tự giác của người dân vì trong Thông tư, Nghị định hiện nay vẫn chưa có chế tài để hướng dẫn hay xử phạt chủ xe không chấp hành đóng phí sủ dụng đường.

Tùng Nguyễn

quá đã