Ở bản Ka Ai (thuộc huyện miền núi Minh Hóa, tỉnh Quảng B́nh), hầu hết các hộ đều chịu cảnh túng thiếu, đói nghèo. Nhưng khổ đến mức cùng cực như gia đ́nh chị Hồ Thị Keo, th́ cả bản Ka Ai, người dân hễ nhắc đến cũng phải thở dài ngao ngán.
Tấn bi kịch ập lên đầu chị Keo không chỉ là cái đói, cái khát. Chị khổ v́ những dị tật khác thường trên cơ thể ḿnh, khi cả gia đ́nh 4 người nhưng có tới 104 ngón tay chân.
V́ dị tật ấy, mà suốt hàng chục năm trời qua, gia đ́nh chị bị gán cái tiếng là “ma nhập” và thậm chí, ước mơ nhỏ nhoi có một đôi dép để đi cũng trở nên xa xỉ.
Đôi bàn chân khác lạ của Cào và Kẹc khiến em luôn mặc cảm về thân phận
Ngôi nhà sàn ọp ẹp, đến cái chiếu ngủ cũng không có là nơi sinh sống của gia đ́nh đặc biệt chị Hồ Thị Keo, bản Ka Ai (huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng B́nh). Thấy khách lạ đến nhà, Keo vội lấy điếu thuốc đang ngậm trong miệng ra rồi cười toét miệng.
V́ không rành tiếng Kinh, nên chị Keo chỉ ú ớ, vừa nói vừa khua tay múa chân, may có ông trưởng bản Hồ Văn Triêm đi cùng dẫn đường nên cả khách và người nhà mới hiểu nhau được.
Chị Keo là con người đặc biệt sống trong bản nghèo này. Keo đặc biệt đến mức, chị nói tiếng Kinh không sơi, không biết năm nay ḿnh bao nhiêu tuổi, chị cũng chẳng nhớ chồng ḿnh mất được mấy năm, thậm chí đến tuổi của hai đứa con trai, chị cũng phải bóp trán suy nghĩ hồi lâu mới nhớ.
Đến tận bây giờ chị Keo cũng chẳng biết v́ sao tay chân ḿnh và hai đứa con lại lại kềnh càng hơn người khác. Người phụ nữ nghèo chỉ biết mẹ ḿnh là bà Hồ Thị Keng cũng có 12 ngón tay và 14 ngón chân.
Khi được mọi người ngỏ ư xem đôi bàn tay chân lạ, Keo liền ngồi bệt xuống sàn nhà rồi lần lượt x̣e các ngón tay chân cho khách “chiêm ngưỡng”. Đôi bàn tay chị Keo 5 ngón giống người thường nhưng ở chân, hai ngón út mọc thêm hai “củ lạc” ch́a thẳng ra hai bên.
Khách sờ hai “củ lạc” ḷng tḥng đó hỏi đau không, Keo lắc đầu lia lịa rồi mỉm cười. C̣n đôi bàn chân, một bàn gần như không có kẽ chân, 5 ngón đều nhau khin khít, trên ngón út và cái mọc thêm 2 ngón tơe ra. Đôi chân của họ trông rất thô cứng, khác lạ những đôi chân của những người b́nh thường.
Mẹ chị, bà Keng đứng gần đó nói một tràng tiếng Mày, đại ư là đẻ ra đă thấy chân tay nó thừa ngón rồi, lớn lên chừng nào th́ các ngón chân ấy đều phát triển như những ngón khác. Mặc dù những cục thịt thừa đó không làm Keo đau, nhưng nó là nguyên nhân dẫn đến nhiều chuyện đau ḷng mà rơ hơn hết là những lần Keo bị ngă đến nát mặt v́ bị dây trên rừng quấn vào bàn chân.
Từ xa xưa, người Mày sống dưới dăy Giăng Màn vốn rất sợ ma. Trong tâm thức của họ, ma tồn tại khắp nơi, từ ngoài rừng đến trong nhà, sẵn sàng quấy rồi những người nào ma thích.
Do vậy, người dân nơi đây càng tin rằng mẹ con bà Keng bị “quái dị” là do bị ma “quấy rối”. Vậy nên, cả bản tuyệt nhiên không ai dám qua lại nhà bà. Suốt thời niên thiếu, Keo chỉ có người bạn duy nhất là mẹ của ḿnh.
Đến tuổi trưởng thành cũng như bao cô gái khác, Keo khát khao có một tấm chồng nhưng v́ đôi tay, đôi chân khác người nên chẳng ai dám chơi với cô.
Thế nhưng, ông trời đă thương Keo khi ban cho cô gái anh trai bản lành lặn tên Hồ Thanh, chàng trai này đă vượt qua lời dị nghị để nên duyên cùng người phụ nữ có biệt danh nhiều ngón.
Đến tận bây giờ chị Keo vẫn chưa hiểu v́ sao cả gia đ́nh lại có nhiều ngón như vậy
Từ khi có chồng, cuộc sống Keo thêm ư nghĩa hơn, chị mạnh dạn giao tiếp, sống cởi mở với bà con trong thôn bản. Thế nhưng, niềm vui đó “ngắn chẳng tày gang” khi chị lần lượt sinh hai đứa con trai.
Cũng giống như bà ngoại và mẹ của nó, hai em Hồ Cào (13 tuổi) và Hồ Kẹc (7 tuổi) từ lúc sinh ra đă bị di truyền từ mẹ với 12 ngón tay, 14 ngón chân. Nh́n hai đứa con của ḿnh với những ngón tay, ngón chân “vô duyên”, ḷng chị quặn đau.
Đời đă bắt chị phải sống trong tủi cực v́ ngoại h́nh không b́nh thường rồi, vậy mà đến cả hai đứa con thơ ngây cũng không tránh khỏi kiếp đó.
Ở cái huyện miền núi nghèo đói, đất đai cằn cỗi này, vợ chồng chị Keo chẳng biết làm ǵ để sinh sống, vậy là họ chỉ biết ngồi ở nhà trông chờ trợ cấp của nhà nước theo dự án 30a. Cuộc sống chắt chiu từng ngày khiến Keo càng thêm mệt mỏi.
Thế nhưng, khi đứa con thứ hai mới hơn một tuổi, không hiểu v́ lư do ǵ, người chồng bỗng thắt cổ tự tử bỏ lại mẹ con Keo giữa núi rừng hoang vắng.
“Hôm đó, cả dân bản đang yên ắng bỗng nghe tiếng chị Keo kêu thét lên, tôi và mọi người vội chạy sang th́ thấy thằng Thanh treo cổ chết từ lúc nào”, ông Triêm nhớ lại.
Cái chết bí ẩn của người chồng càng khiến cho cuộc sống mẹ con chị Keo thêm khó khăn, vất vả và tủi nhục hơn khi bị mọi người xa lánh v́ “ma nhập vào gia đ́nh nó nên mới như vậy”.
Măi thời gian sau, nhờ có tổ công tác của Đồn biên pḥng Cha Lo che chở, vận động, dân bản mới cảm thông giúp đỡ gia đ́nh chị xây dựng lại cuộc sống yên b́nh.
Cả đời chỉ mơ một đôi dép để đi
Khi cái khổ v́ ngoại h́nh đang bủa vây cả gia đ́nh th́ chị Keo c̣n phải đối mặt với cái đói triền miên. Mặc dù sống giữa bốn bề đồi núi nhưng nhà chị Keo không có lấy một tấc đất sản xuất.
Không phải chính quyền không quan tâm, lư do chính là v́ có cấp đất, th́ nhà chị Keo cũng không sản xuất nổi v́ chẳng có người làm.
Hàng tháng, nguồn trợ cấp ít ỏi lại về, nhưng từ đó chẳng thấm vào đâu cho 4 miệng ăn của gia đ́nh. Những gia đ́nh khác trong bản c̣n có thêm củ sắn, bắp ngô, chăn nuôi thêm con gà, con lợn, c̣n như chị Keo th́ chịu. Nhà không đủ gạo, củ sắn để ăn nên Cào ngoài một buổi đi học, một buổi thường phải theo chúng bạn vào rừng đi săn, lên rẫy cắt cây chổi chít về đổi gạo.
Đám trẻ như nó một ngày có thể cắt được gần 5 kg, mỗi kg 4 ngàn, được 20 ngàn, riêng thằng Cào chỉ cắt được tầm phân nửa v́ vừa leo núi nó vừa phải dừng lại để … gỡ cỏ mắc rối ở những ngón chân.
Không những khó khăn trong việc đi lại, Cào và Kẹc c̣n bị chúng bạn trêu đùa là “chân ngan” v́ đi đâu cũng lạch bạch.
Với 26 ngón tay chân trên người, gia đ́nh chị Keo không những phải chịu những điều tiếng không hay từ miệng lưỡi thế gian, mà trong chính sinh hoạt hằng ngày của ḿnh cũng gặp rất nhiều khó khăn, phiền muộn.
Sống cả mấy chục năm trời nhưng cả gia đ́nh chị Keo chưa một ai biết đến đôi dép là ǵ, cả ba đời đều đi chân đất.
“Thấy mấy người bán hàng rong thỉnh thoảng chở đồ vào bản để bán, nhiều lần tôi định bụng mua những đôi dép to nhất để tặng họ, nhưng thử măi chẳng có đôi nào vừa nên đành thôi. Nh́n ánh mắt mấy mẹ con nhất là thằng Kẹc, thằng Cào cứ liếc nh́n đôi dép mà ḷng tôi thương bọn chúng lắm”, ông Triêm nói với giọng đầy chia sẻ.
Không đi được dép, nên suốt nhiều năm qua, cả gia đ́nh chị Keo thường lấy quần áo rách quấn vào đôi chân mỗi lúc đi lên rừng. Đến mùa đông, họ chỉ có cách duy nhất là ngồi bên bếp lửa để hơ chân.
“Khổ nhất là mùa đông, đường đất lầy lội mà họ cứ chân trần lội khe, lội suối. Chuyện bổ trầy xước mặt đối với họ là chuyện b́nh thường”, trưởng bản Triêm nhớ lại.
Hôm chúng tôi đến, chỉ c̣n bà Keng và chị Keo ở nhà, hỏi ra mới biết hai thằng con trai đứa th́ theo chúng bạn lên rừng săn chim, đứa th́ xuống khe suối gần đó bắt mấy con cá nhỏ về phơi lên ăn dần.
Khi được hỏi về ước mơ của ḿnh, chị Keo cười rồi chỉ vào cái bụng ư muốn nói, chỉ mong hằng ngày có đủ cơm ăn no là được rồi, c̣n chân tay muốn cắt đi cũng không biết làm bằng cách nào, ở đâu. Ông trời sinh ra thế nào th́ đành an phận như vậy.
Những ước mơ của họ nghe thật xót xa. Sinh ra trong bất hạnh, lại chẳng được ăn học, chị Keo bảo “ḿnh không biết nghĩ nhiều như người ta”.
Nhưng dù thế, th́ ḷng thương con của một người mẹ, nỗi mong mỏi chúng thoát khỏi h́nh dạng những đứa trẻ dị thường, luôn thường trực ám ảnh chị trong mỗi nguy nghĩ hàng ngày lại là điều có thực. Chị muốn trở lại b́nh thường, chứ chẳng ham ǵ cái danh xưng “gia đ́nh nhiều ngón nhất Việt Nam…
Ăn đứt” gia tộc 6 ngón nổi tiếng miền Tây
Tại xă Vĩnh B́nh, huyện Chợ Lạch, tỉnh Bến Tre, dư luận từng xôn xao khi phát hiện gia tộc của ông Vơ Văn Cống, với 14 người, từ khi sinh ra bàn chân bàn tay đều có 6 ngón. Một thời, nhiều thông tin vẫn cho rằng đây có thể là ḍng họ có nhiều chi nhất Việt Nam.
Tuy nhiên, nếu làm phép tính nhẩm, th́ mỗi người trong đại gia đ́nh ông Vơ Văn Cống mới “chỉ” có 24 ngón tay, ngón chân. Cộng dồn 4 người (tương đương số người của nhà chị Keo – PV), th́ số ngón tay, ngón chân của gia đ́nh ông Cống là 88 ngón, c̣n kém khá xa số chi của người nhà chị Keo.
(Theo Gia đ́nh & xă hội Cuối tuần)
Nỗi khổ tận cùng của gia đ́nh có nhiều ngón tay, chân nhất VN
