Phần Một: Chuẩn Bị Gia Vị & Rau
1.1 Thắng dầu màu:
Vật liệu:
50g ớt bột Huế
1 muỗng hành tím băm nhuyễn
100g dầu phộng
Cách làm: Đun nóng dầu trên bếp xong bắt xuống bỏ hành băm vào , hành vừa hơi ngă màu kem th́ bỏ ớt bột vào. Để nguội, lược bỏ xác ớt ( để làm ớt xào )
Yêu cầu : Hành và ớt không bị cháy. Dầu có màu đỏ tươi của ớt.
1.2 Xào ớt:
Vật Liệu:
100g ớt sừng đỏ băm nhỏ
1 muỗng tỏi băm nhỏ
5 củ sả băm nhỏ
1 trái thơm băm nhỏ
2 muỗng đường trắng
1 muỗng muối
50g dầu phộng
Cách làm: Đun nóng dầu với lửa vừa phải, bỏ tỏi và sả vào xào cho thơm. Xào khoảng vài phút th́ bỏ thơm vào đảo đều luôn tay khoảng 5 phút th́ bỏ đường muối vào, sau đó bỏ ớt vào,( cộng thêm phần xác ớt bột sau khi đă lấy màu ở Phần Thắng Dầu Màu ), tiếp tục xào khoảng 15 phút th́ được.
Yêu cầu: hỗn hợp ớt có độ keo dẻo. (Có thể bỏ hủ trong tủ lạnh để dành ăn dần )
1.3. Rau ghém, hành ng̣, chanh ớt:
1.3.1 Rau ghém : gồm có
giá sống ( loại giá ốm nhách và dài, ḿnh chỉ thấy ở Quy Nhơn mới có ),
bắp chuối trắng xắt nhuyễn,
rau muống chẻ
rau xà lách xắt nhỏ ( phải dùng dao thật bén để xắt cho khỏi bị dập )
rau thơm ( chỉ ngắt phần lá )
Tất cả được rửa sạch và để riêng từng loại ( có người thích trộn lẫn với nhau )
1.3.2 Hành ng̣: Gồm hành lá, ng̣ rí và 1 củ hành tây rửa sạch
Hành lá : phần củ hành chẻ mỏng, phần lá xắt nhuyễn
Ng̣ rí : xắt nhuyễn cùng với hành lá.
Hành tây : lột vỏ xắt mỏng ngâm với nước đá lạnh cho ḍn và bớt hăng mùi hành. Sau đó vớt ra trộn chung với củ hành chẻ và hành ng̣ đă xắt nhuyễn.
1.3.3 Chanh ớt:
Ớt xanh ( ớt kim ) để nguyên trái, hoặc ớt sừng xanh xắt mỏng,
Chanh xắt khoảng làm tư bỏ lơi giữa.
Ớt xào, rau ghém, chanh ớt, một lưng chén nước mắm nhỉ được dọn sẵn ra để giữa bàn ăn.
Tám thêm : Các phần trên có thể áp dụng cho món Bún Chả Cá Quy Nhơn.
Phần 2: Chuẩn Bị Vật Liệu Bún Bò Huế
2.1 Vật Liệu:
Một chân gị heo khoảng 1kí ( gị trước )
700g thịt ḅ bắp
1 chén muối hột
100g mắm ruốc huế
Một cây mía lau
5 củ sả
1 củ gừng già
50g củ hành tím
2 muổng muối xay
Tiêu xay ( bỏ sẵn trong hủ )
1 chén nước mắm ngon
4 kí bún tươi
Huyết ḅ, hoặc heo ( xắt ra khoảng 20 miếng như đầu ngón chân cái )
20 cây chả lá Huế, hoặc 250g chả lụa
2.2 Chuẩn Bị :
- Rửa và cạo thật sạch lông heo ( nhớ đeo kính để nh́n cho kĩ, hi hi, đó là kinh nghiệm bản thân ) và gỡ phần móng heo. Để nguyên chân gị, thịt ḅ rửa sạch cũng để nguyên tảng ngâm chung với chén muối hột cùng với xăm xắp nước, khoàng 1-2 tiếng đồng hồ.
- Róc sạch vỏ cây mía lau, chặt từng lóng khoảng 3 đốt tay, chẻ làm tư bỏ vào nồi cùng với khoảng 3 lít nước hầm trong nửa tiếng. Vớt mía ra ( có thể nhâm nhi chỗ mía này trong khi làm bếp cho đỡ buồn miệng, hi hí ).
- Mắm ruốc huế ( phải đúng ruốc huế chứ ruốc vũng tàu là hư bột hư đường! ) quậy đều với 1 lít nước lạnh ( bỏ vào một son khác ) nấu với lửa vừa, nhớ vớt bọt. Khoảng nửa tiếng, khi nước ruốc tới, nghe thơm mùi ruốc ( nước ruốc lúc mới sôi c̣n nghe hăng mùi mắm, nhưng khi tới, th́ có mùi rất thơm ), nhắc xuống để nguội, lóng nước trong.
- Củ sả rửa sạch đập dập, chặt làm hai, bó lại bằng dây lạt ( Không được bó bằng dây thun ). Hành, gừng rửa sạch để nguyên vỏ, nướng cháy sem sém, lột vỏ, đập dập. Huyết cắt ra thành từng khoảng 20 miếng cỡ bằng đầu ngón chưn cái cở lớn ngâm nước với một chút muối. Chả luạ ( nếu không có 20 cây chả lá ) cắt ra thành khoảng 10 lát rồi xắn mỗi lát thành hai.
- Lấy chân gị và thịt ḅ ra khỏi nước muối, rửa lại thật sạch với nhiều lần nước lạnh cho khỏi hôi mùi thịt. Rửa thật sạch dao thớt ( dùng loại thớt gỗ tốt sau khi chặt xong thịt không dính mùn thớt ). Chặt móng heo, chẻ ra làm hai ( đừng để nguyên cái móng, ngó thấy ớn lắm! ). Chặt chân gị ra thành từng khoanh có độ dày khoảng 1,5 phân. Đến phần xương không thể chặt khoanh th́ lóc xương ra và dùng dây lạt ( không dùng dây thun ) bó phần thịt và da lại.
Tám thêm : Nhớ kiểm tra lại từng miếng thịt, nếu c̣n sót lại cọng lông heo nào th́ phải dùng nhíp mà phăng teo nó đi. Đây có thể là những con sâu làm rầu nồi bún của ḿnh đó! Phần huyết nếu có người sợ huyết th́ không có cũng OK.
Phần 3: Cách Nấu
- Trước khi chặt gị heo, bỏ tảng thịt ḅ vào nồi nước hầm mía và bắc lên bếp, có thể đổ thêm nước nếu thấy nước không đủ ngập thịt. Khi nước sôi, nhớ vớt bọt.
- Sau khi chặt gị heo xong th́ bỏ phần xương ( đă lóc ), móng và bó thịt dây lạt vào cùng với 1 muỗng muối xay, gừng, hành, sả và nước ruốc trong ( bỏ phần nước ruốc đục ). Sau khoảng 5 phút bỏ hết phần gị khoanh vào. Nhớ luôn luôn canh vớt bọt. ( Lúc này nồi bún ḅ đă bắt đầu thơm lừng rồi đó các bạn. Đă đói bụng chưa? H́ H́! )
- Thử tảng thịt ḅ và các miếng thịt, nếu dùng đũa có thể đâm vào được th́ vớt tất cả ra rỗ ( đừng để quá nhừ ). Cho thêm muối và nước mắm ngon vào. Nhưng nhớ nêm nếm lạt thôi v́ khi ăn, người ăn phải nêm thêm nước mắm sống mới đậm đà. Bỏ huyết vào và sau cùng là chế dầu màu ớt lên trên ( nếu có người không thể ăn cay có thể múc riêng ra một nồi nhỏ trước khi cho dầu ớt vào). Tắt bếp.
- Thịt vớt ra đă nguội. Mở dây lạt của bó thịt heo và xắt lát ( dày mỏng tùy ư ) xong xắn làm hai . Thịt ḅ bắp xắt ra thành từng lát với những đường gân sẽ có h́nh như những cụm mây.
Tám Thêm : Thịt ḅ lâu mềm hơn thịt heo nên hầm thịt ḅ trước. Khi hầm nhớ canh vớt bọt để giữ nước lèo luôn trong veo. Khi thịt vừa mềm th́ vớt ra ( khi ăn mới bỏ thịt vào nồi lại cho nóng ) không để quá nhừ. Phần sả, hành, gừng để luôn trong nồi không múc ra tô.
Phần 4: Cách múc bún ra tô và…ăn:
Nồi bún ḅ đă xong. Bún ḅ ăn nóng và cay mới ngon. Phần đông dân Huế ăn bún với ớt xanh nguyên trái cắn nghe cái bụp mới đă! Ăn với rau ghém sống, có người muốn ăn rau trụng th́ trụng với nước thật sôi trước khi ăn chứ không trụng để sẵn ( cần có một cái vợt để trụng rau và bún tươi ).
Ăn với gia đ́nh hoặc bạn bè đông vui mới ngon.Khi tất cả ngồi vào bàn rồi th́ đầu bếp mới múc bún. Ai được múc trước th́ ăn trước, đừng chờ múc cho đủ 20 người mới tất cả cùng ăn th́ những tô múc trước cọng bún sẽ nở to không ngon. Dùng vợt trụng bún cho từng tô, trụng tới đâu múc tới đó, không trụng hết trước một lần.
Trụng bún xong bỏ vào tô dùng kéo sạch xắn cho cọng bún bớt dài. Mỗi tô bún gồm có :
Một gị khoanh . Ai không ăn gị th́ một nửa lát thịt heo.
Một cây chả lá hoặc 1 lát chả lụa.
Hai hoặc ba miếng thịt ḅ bắp xắt lát
Một miếng huyết.
Bỏ hành ng̣ và rắc tiêu xay lên trên.
Khi ăn nặn chanh, bỏ ớt ( ớt xào hoặc ớt trái hoặc ớt xắt lát) và nêm thêm chút nước mắm ngon. Nếu có bia, rượu th́ ăn một hơi cho hết mới uống bia chứ không rai rai tô bún sẽ nguội không ngon.Chúc các bạn ngon miệng .
Trần Đông Oanh
TB