Mỹ không trung lập trong tranh chấp trên Biển Đông

[sonlumpy]

Trợ lý Ngoại giao Mỹ phụ trách khu vực Đông Á – Thái Bình Dương Daniel Russel ngày 21/7 tuyên bố Washington sẽ không giữ lập trường trung lập trong việc đảm bảo tuân thủ luật pháp quốc tế ở Biển Đông.

Giới chức Mỹ thời gian qua nhiều lần tuyên bố không đứng về bên nào trong các tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông, theo The Diplomat. Washington cũng khẳng định muốn các tuyên bố chủ quyền ở khu vực này được củng cố theo luật pháp quốc tế chứ không phải bằng việc sử dụng biện pháp cưỡng ép. Lập trường trên khiến một số nước hiểu lầm rằng quan điểm của Mỹ trong vấn đề tranh chấp chủ quyền là “trung lập”, đặc biệt Trung Quốc đã cáo buộc Washington đứng về các bên có tranh chấp.



Tại hội nghị về Biển Đông do Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tổ chức ở Washington hôm 21/7, khi được một học giả Trung Quốc hỏi về sự “trung lập” của Mỹ ở Biển Đông, ông Russel nhấn mạnh rằng sự trung lập này của Mỹ chỉ là với các tuyên bố chủ quyền chồng lấn chứ không phải ở cách thức các tranh chấp này được giải quyết. “Chúng tôi sẽ không trung lập khi đảm bảo việc tuân thủ luật pháp quốc tế” – ông Russel nhấn mạnh trong bài phát biểu tại CSIS.

Tiếp mạch này, ông Russel trong bài phát biểu của mình cho biết Mỹ hiện đang khuyến khích các bên có liên quan ở Biển Đông tạo môi trường và các điều kiện cần thiết để giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình, qua con đường ngoại giao và hợp pháp, bất chấp việc căng thẳng ở khu vực đang leo thang do các hành động hung hăng của Trung Quốc. “Chúng tôi đang thúc giục các bên đẩy mạnh tinh thần hợp tác” – ông Russel cho hay.

Vẫn theo nhà ngoại giao của Mỹ, trọng tâm hoạt động của Mỹ ở khu vực này là làm hạ nhiệt căng thẳng và tạo các điều kiện cần thiết để các nước theo đuổi những con đường hòa bình nhằm hướng tới giải quyết các tranh chấp, như qua các cuộc đàm phán và con đường trọng tài. Trong bài phát biểu của mình, ông Russel cũng khuyến khích tất cả các bên ở Biển Đông dừng các hành động có thể đi ngược lại tinh thần trên, bao gồm các hành vi cải tạo đất, xây dựng các cơ sở và quân sự hóa các thực thể được cải tạo ở Biển Đông.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Russel cho biết thêm rằng Ngoại trưởng Mỹ John Kerry sẽ tiếp tục thúc đẩy tiến triển trong việc hướng tới giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông tại Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) sẽ được tổ chức trong tháng tới tại Malaysia. “Ông ấy sẽ thúc đẩy tiến trình giải quyết các tranh chấp này. Đây là một ưu tiên quan trọng” – ông Russel cho biết.

Ông Russel cũng đã bàn về việc Philippines đệ đơn kiện lên Tòa trọng tài thường trực Liên hợp quốc ở The Hague, Hà Lan để phản đối các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông. Nhà ngoại giao Mỹ nhấn mạnh cả Bắc Kinh và Manila sẽ đều phải tuân theo quyết định có tính ràng buộc về mặt pháp lý của Tòa, bất kể kết quả ra sao vì cả 2 nước này đều đã ký Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982. “Để tuân thủ luật pháp, cả Trung Quốc và Philippines có nghĩa vụ tuân thủ quyết định của tòa, dù họ có thích hay không” –ông Russel nói.

Ông Russel cho biết thêm, trong khi chờ đợi các tranh chấp ở khu vực được giải quyết, Mỹ sẽ bảo vệ các lợi ích của nước này theo các cách thức khác nhau, trong đó có việc củng cố các liên minh, thực hiện các cam kết an ninh đối với khu vực, tiến hành các chiến dịch hành động nhằm đảm bảo tự do hàng hải ở Biển Đông. Tóm gọn lại lập trường của Mỹ ở Biển Đông, ông Russel tái khẳng định, đó không phải là quan điểm về những bãi đá mà là quan điểm về luật pháp ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương. “Vấn đề thực sự không chỉ là những hòn đảo hay bãi cạn. Vấn đề là luật pháp, là mối quan hệ láng giềng mà chúng ta muốn cùng chung sống” – ông nói.

VietBF ©Sưu tập