Trào lưu nấu sẵn cơm, chia phần và bảo quản trong tủ lạnh để dùng dần đang lan truyền mạnh trên mạng xã hội. Nhiều người thắc mắc cơm để lâu trong tủ lạnh có thực sự tốt?

Hiện nay, không ít người chọn cách nấu cơm 1 lần rồi bảo quản trong tủ lạnh để ăn cả tuần giúp tiết kiệm thời gian, thậm chí còn “tốt cho sức khỏe” nhờ tạo ra tinh bột kháng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo: lợi ích có thật, nhưng rủi ro cũng không hề nhỏ nếu làm sai cách.

Lợi ích nếu làm đúng cách

Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cơm sau khi nấu chín và để nguội, đặc biệt khi được làm lạnh trong ngăn mát từ 8–12 giờ, sẽ hình thành một phần “tinh bột kháng” (resistant starch). Đây là dạng tinh bột không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống ruột già, nơi nó trở thành nguồn “thức ăn” cho hệ vi sinh đường ruột.

Nhờ đó, cơm để lạnh có thể mang lại một số lợi ích nhất định như: làm giảm chỉ số đường huyết (GI) so với cơm nóng, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và góp phần cải thiện sức khỏe tiêu hóa. Điều này đặc biệt hữu ích với người có nguy cơ rối loạn đường huyết hoặc đang kiểm soát cân nặng.

Bên cạnh đó, việc bảo quản cơm trong tủ lạnh giúp kéo dài thời gian sử dụng. Nếu để ở nhiệt độ phòng, cơm chỉ an toàn trong khoảng 2–4 giờ. Trong khi đó, ở nhiệt độ ngăn mát (dưới 5°C), cơm có thể dùng trong 1–2 ngày, thậm chí tối đa 3 ngày nếu bảo quản tốt.


Nấu cơm 1 lần dùng cho cả tuần (Ảnh sưu tầm từ mạng xã hội).

Rủi ro không thể xem nhẹ

Dù vậy, bác sĩ Huy Hoàng nhấn mạnh rằng nguy cơ lớn nhất không nằm ở bản thân chiếc tủ lạnh, mà ở cách người dùng xử lý cơm trước và sau khi bảo quản.

Một trong những “thủ phạm” đáng lo là vi khuẩn Bacillus cereus – loại thường tồn tại trong gạo. Khi cơm nấu xong để ở nhiệt độ phòng quá lâu, vi khuẩn này có thể phát triển và sinh độc tố. Đáng chú ý, độc tố này có khả năng chịu nhiệt, nghĩa là việc hâm nóng lại cơm cũng không đảm bảo loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc.

PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viên trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết ngoài nguy cơ từ vi khuẩn Bacillus cereus, cơm bảo quản trong tủ lạnh nếu không được đậy kín, nguy cơ nhiễm khuẩn chéo từ thực phẩm sống trong tủ lạnh là hoàn toàn có thể xảy ra. Việc bảo quản quá lâu cũng khiến cơm mất nước, trở nên khô cứng, khó tiêu, đặc biệt không phù hợp với người có hệ tiêu hóa kém.

Một lo ngại khác của nhiều người là việc bảo quản cơm trong tủ lạnh có làm mất giá trị dinh dưỡng hay không. Thực tế, tủ lạnh không phải là “thủ phạm” chính làm hao hụt vitamin.

Theo PGS Lâm, cơm trắng vốn không chứa nhiều vitamin C hay vitamin A, nên sự thay đổi ở hai nhóm này gần như không đáng kể. Thành phần dễ bị ảnh hưởng hơn là các vitamin nhóm B (như B1, B2, B3) vốn tan trong nước và nhạy cảm với nhiệt.

Tuy nhiên, phần lớn sự hao hụt vitamin đã xảy ra ngay từ quá trình nấu. Việc bảo quản lạnh chỉ gây giảm nhẹ, còn việc hâm nóng nhiều lần mới là yếu tố khiến lượng vitamin suy giảm rõ rệt. Ví dụ, vitamin B1 có thể giảm 10–30% nếu cơm bị hâm đi hâm lại nhiều lần.

7 nguyên tắc “vàng” để ăn cơm trong tủ lạnh an toàn

Các chuyên gia thống nhất rằng: hoàn toàn có thể bảo quản cơm trong tủ lạnh, nhưng cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn thực phẩm:

- Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi nấu

- Làm nguội cơm nhanh rồi cho vào tủ lạnh càng sớm càng tốt (lý tưởng trong vòng 1 giờ)

- Bảo quản trong hộp kín hoặc túi zip để tránh nhiễm khuẩn

- Duy trì nhiệt độ tủ lạnh dưới 5°C

- Chỉ nên sử dụng trong vòng 24–48 giờ

- Khi ăn, hâm nóng kỹ trên 75°C và không hâm lại nhiều lần

- Loại bỏ ngay nếu cơm có dấu hiệu bất thường như mùi chua, nhớt

Theo các chuyên gia, việc cơm lạnh có thể tạo ra tinh bột kháng là một lợi ích có thật, nhưng không nên vì thế mà “thần thánh hóa” phương pháp này. Hiệu quả chuyển hóa còn phụ thuộc vào tổng thể chế độ ăn uống và lối sống. Quan trọng hơn, nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ cơm bảo quản sai cách vẫn là vấn đề đáng lưu ý, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nóng ẩm như Việt Nam.

VietBF@sưu tập

Nồi cơm điện là một trong những thiết bị quen thuộc trong gian bếp của mỗi gia đình, gần như ngày nào cũng được sử dụng.

"Trend" nấu cơm để tủ lạnh ăn dần: Có tốt như lời đồn?
Nồi cơm điện là thiết bị quen thuộc trong hầu hết gian bếp, nhưng không phải ai cũng sử dụng đúng cách để cơm luôn ngon và nồi bền theo thời gian. Thực tế, chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ trong quá trình sử dụng, bạn có thể cải thiện đáng kể chất lượng bữa ăn và tránh được những hỏng hóc không đáng có cho thiết bị.

Dưới đây là 5 lời khuyên đơn giản nhưng đáng lưu ý khi dùng nồi cơm điện.

Lau khô đáy nồi trước khi nấu
Đây là chi tiết nhỏ nhưng lại bị bỏ qua khá nhiều. Sau khi vo gạo, nếu bạn đặt luôn lòng nồi vào mà không lau khô phần đáy, nước còn đọng lại có thể khiến nồi phát ra tiếng kêu lách tách trong quá trình nấu. Về lâu dài, hơi ẩm còn ảnh hưởng đến mâm nhiệt, khiến việc truyền nhiệt không ổn định, cơm dễ chín không đều. Trước khi đặt nồi vào, chỉ cần dùng khăn khô lau nhẹ đáy nồi và lòng trong của thân nồi là đủ để đảm bảo quá trình nấu diễn ra trơn tru.

Không mở nắp liên tục khi đang nấu
Nhiều người có thói quen mở nắp để kiểm tra cơm trong lúc nấu, nhưng điều này lại vô tình làm thất thoát nhiệt và hơi nước bên trong. Khi nhiệt độ bị thay đổi đột ngột, quá trình nấu sẽ bị gián đoạn, khiến cơm có thể bị nhão ở trên nhưng lại khô hoặc sống ở dưới. Nồi cơm điện hiện nay đã được thiết kế để tự điều chỉnh nhiệt độ phù hợp, vì vậy tốt nhất nên để nồi hoạt động ổn định cho đến khi chuyển sang chế độ giữ ấm.

Vệ sinh nồi đúng cách
Lòng nồi cơm điện thường được phủ lớp chống dính, vì vậy việc vệ sinh cần đặc biệt cẩn thận. Tránh dùng miếng cọ kim loại hoặc chà mạnh vì dễ làm trầy xước bề mặt, khiến cơm dễ dính và nồi nhanh xuống cấp. Thay vào đó, nên sử dụng miếng bọt biển mềm cùng nước rửa chén dịu nhẹ. Sau khi rửa, hãy lau khô hoặc để ráo nước hoàn toàn rồi mới đặt lại vào nồi để tránh ẩm mốc và đảm bảo an toàn khi sử dụng.

Hạn chế giữ ấm cơm quá lâu
Chế độ giữ ấm rất tiện lợi, nhưng nếu lạm dụng, cơm sẽ nhanh bị khô, mất đi độ dẻo ngon, thậm chí có thể xuất hiện mùi khó chịu. Việc giữ ấm trong thời gian dài cũng khiến nồi tiêu tốn điện năng không cần thiết. Tốt nhất, bạn nên dùng cơm trong khoảng 4–6 tiếng sau khi nấu. Nếu cần để lâu hơn, có thể chia cơm ra hộp và bảo quản trong tủ lạnh, khi ăn chỉ cần hâm nóng lại là vẫn giữ được chất lượng.

Không cho vật kim loại vào trong nồi
Một sai lầm khá phổ biến là dùng muỗng kim loại để xới cơm hoặc để sẵn thìa inox trong nồi. Điều này dễ làm trầy xước lớp chống dính, ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền của nồi cũng như chất lượng cơm. Ngoài ra, trong một số trường hợp, kim loại còn có thể gây mất an toàn khi tiếp xúc với bộ phận nhiệt bên trong. Lựa chọn tốt nhất là sử dụng muỗng nhựa, gỗ hoặc silicon chuyên dụng để vừa an toàn, vừa bảo vệ lòng nồi.

VietBF@sưu tập

12 cá nhân đăng tải, chia sẻ thông tin xuyên tạc về vụ nam sinh lớp 12 bị tai nạn tử vong tại Đắk Lắk đã bị công an mời làm việc, xử lý theo quy định.

Ngày 24/4, Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đã mời làm việc các cá nhân đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin sai sự thật, xuyên tạc, công kích lực lượng công an liên quan vụ tai nạn khiến nam sinh lớp 12 tử vong tại xã Cư Pơng ngày 15/4.


Công an tỉnh Đắk Lắk làm việc với người đưa tin sai sự thật về vụ tai nạn giao thông khiến nam sinh lớp 12 tử vong tại xã Cư Pơng.

Qua xác minh, cơ quan công an đã làm việc với 12 trường hợp, củng cố hồ sơ để xử lý theo quy định pháp luật.

Một số nội dung sai sự thật được lan truyền như: “Công an bao che tội phạm”, “lấy người khác thế thân cho cán bộ vi phạm”, “xử lý cho có để che mắt Nhân dân”… gây ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh trật tự và uy tín của lực lượng công an.

Tại cơ quan công an, các đương sự thừa nhận hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, nhận thức được hành vi vi phạm, chủ động đã xóa bình luận, bài viết và cam kết không tái phạm.

Từ vụ việc trên, Công an tỉnh Đắk Lắk khuyến cáo người dân nâng cao trách nhiệm, tuân thủ pháp luật khi tham gia mạng xã hội; không đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin sai sự thật, chưa được kiểm chứng.

Như Báo Điện tử VTC News đưa tin, trưa 15/4, sau khi tan học, em V.Đ.Q. (SN 2008, trú tại xã Cư Pơng) lái xe máy về nhà. Khi chạy trên Quốc lộ 29 theo hướng từ Quốc lộ 14 đi xã Ea Kiết (tỉnh Đắk Lắk), nam sinh gặp Tổ cảnh sát giao thông đang tuần tra kiểm soát, bỏ chạy.

Trong quá trình làm nhiệm vụ, Thiếu tá Nguyễn Quang Hoàng (cán bộ tổ tuần tra thuộc Trạm Cảnh sát giao thông Krông Búk) phát hiện Q. lái xe có dấu hiệu vi phạm nhưng không ra hiệu lệnh dừng phương tiện theo quy định mà điều khiển mô tô đặc chủng truy đuổi phía sau.

Khi đến Km 198+200 Quốc lộ 29, đoạn qua buôn Cư Yuốt, xã Cư Pơng, nam sinh không làm chủ được tay lái và gặp nạn. Sau khi tai nạn xảy ra, ông Hoàng không kiểm tra, hỗ trợ người bị nạn mà rời khỏi hiện trường. Nạn nhân sau đó tử vong trên đường chuyển viện từ Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình đến Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên.

Sau đó, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk khởi tố ông Nguyễn Quang Hoàng về tội "Không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng", quy định tại điểm a, b khoản 2 Điều 132 Bộ luật Hình sự.

Theo lãnh đạo Công an tỉnh Đắk Lắk, hành vi của ông Hoàng vi phạm quy định của lực lượng Công an Nhân dân, không thực hiện việc cứu giúp người gặp nạn. Việc khởi tố thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, không có vùng cấm, không bao che.

VietBF@sưu tập

Lương y Bùi Đắc Sáng chỉ rõ cây xạ đen giúp giải độc gan, hỗ trợ trị viêm, nhưng bà bầu và người bệnh thận cần tuyệt đối tránh dùng để không gây hại cho sức khỏe.

Theo lương y Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, cây xạ đen còn được gọi là bách giải, bạch vạn hoa, đồng triều, đơn lá chè hoặc “cây ung thư” theo cách gọi của người Mường. Đây là loài thực vật phân bố ở Trung Quốc và nhiều nước Đông Nam Á như Việt Nam, Myanmar, Thái Lan, thường mọc ở vùng núi cao từ 1.000 đến 1.500 m.

Tại Việt Nam, cây xuất hiện nhiều ở Hòa Bình, Ninh Bình, Thừa Thiên Huế và các khu rừng như Vườn quốc gia Cúc Phương hay Vườn quốc gia Ba Vì.

Trong Đông y, xạ đen vị đắng chát, tính hàn, thường được dùng để thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu và hỗ trợ tăng cường sức đề kháng. Một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này chứa các hợp chất như polyphenol, flavonoid, quinone, saponin triterpenoid… góp phần chống oxy hóa, kháng khuẩn và hỗ trợ ức chế sự phát triển của tế bào bất thường.


Xạ đen, dược liệu quen thuộc trong Đông y. (Ảnh: Như Loan)

Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp sử dụng nước xạ đen. Phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi được khuyến cáo tránh dùng. Người có huyết áp thấp cũng cần thận trọng do dược liệu có thể làm hạ huyết áp, gây chóng mặt, hoa mắt. Trường hợp vẫn muốn sử dụng, có thể kết hợp thêm vài lát gừng để giảm tính hàn.

Ngoài ra, người suy giảm chức năng thận không nên dùng xạ đen vì có thể làm tăng gánh nặng lọc thải. Người vừa sử dụng rượu bia cũng nên tránh uống nước xạ đen để hạn chế tương tác bất lợi.

Ở góc độ hỗ trợ điều trị, xạ đen thường được dùng trong các bài thuốc liên quan đến gan như viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ, đồng thời giúp giảm viêm da, mụn nhọt, hỗ trợ ổn định huyết áp và an thần. Dù vậy, công dụng “chữa ung thư” của cây vẫn cần được hiểu đúng là hỗ trợ, không thay thế các phương pháp điều trị chính thống.

Các chuyên gia khuyến nghị người dùng không nên lạm dụng, liều dùng thông thường không vượt quá 70 g mỗi ngày và cần tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn.

VietBF@sưu tập

Beta carotene trong cà rốt sẽ chuyển hóa thành vitamin A, duy trì sức khỏe làn da và hỗ trợ giảm tổn thương do tia UV ở mức độ nhẹ nếu được sử dụng lâu dài.

Bên cạnh kem chống nắng và che chắn, chế độ dinh dưỡng phù hợp có thể giúp làn da tăng khả năng bảo vệ trước tia UV. Việc bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và chống viêm góp phần hạn chế tổn thương do ánh nắng, hỗ trợ chăm sóc da từ bên trong.

6 món nên ăn ban ngày để da được chống nắng từ bên trong
Bạn nên bổ sung 6 thực phẩm chống nắng sau đây vào ban ngày nhằm hỗ trợ bảo vệ da trước tác động của ánh nắng.

Việt quất giúp tăng cường chống oxy hóa
Việt quất chứa nhiều anthocyanin và vitamin C - những chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa gốc tự do hình thành khi da tiếp xúc với tia UV. Nhờ đó, các tổn thương tế bào có thể được hạn chế. Bên cạnh đó, vitamin C còn hỗ trợ quá trình tổng hợp collagen, giúp da duy trì độ đàn hồi và săn chắc tốt hơn.

Dưa hấu bổ sung lycopene hỗ trợ bảo vệ da

Lycopene trong dưa hấu có thể giúp giảm độ nhạy cảm của da với tia UV.

Dưa hấu giàu lycopene, hợp chất được cho là có thể giúp giảm độ nhạy cảm của da với tia UV khi bổ sung lâu dài. Một số nghiên cứu cho thấy, lycopene có thể góp phần hỗ trợ bảo vệ da trước tác động của tia cực tím khi được sử dụng thường xuyên. Ngoài ra, dưa hấu chứa nhiều nước, phù hợp dùng vào ban ngày để giúp da duy trì độ ẩm.

Các loại hạt giúp giảm viêm và hỗ trợ hàng rào da
Các loại hạt như óc chó, hạt chia, hạt lanh cung cấp omega-3 - acid béo có lợi cho sức khỏe làn da. Omega-3 có thể hỗ trợ giảm phản ứng viêm khi da tiếp xúc với ánh nắng, đồng thời góp phần củng cố hàng rào bảo vệ da. Bạn có thể bổ sung các loại hạt vào bữa sáng hoặc dùng như bữa phụ trong ngày để dễ duy trì thói quen.

Cà rốt và rau lá xanh giàu beta carotene
Cà rốt, cải bó xôi và các loại rau xanh đậm chứa nhiều beta carotene. Khi vào cơ thể, chất này chuyển hóa thành vitamin A, góp phần duy trì sức khỏe làn da và hỗ trợ giảm tổn thương do tia UV ở mức độ nhẹ khi sử dụng lâu dài.

Việc bổ sung thường xuyên nhóm thực phẩm này giúp da tăng khả năng thích nghi với môi trường có ánh nắng.

Trà xanh hỗ trợ giảm tổn thương do tia UV
Trà xanh chứa polyphenol, đặc biệt là catechin, có đặc tính chống oxy hóa mạnh. Những hợp chất này có thể góp phần giảm tác động của tia UV lên da nếu sử dụng đều đặn.

Bạn có thể uống trà xanh vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để tận dụng lợi ích này.

Súp lơ trắng cung cấp chất chống oxy hóa đa dạng
Súp lơ trắng giàu sulforaphane cùng nhiều vitamin thiết yếu. Đây là các hợp chất giúp cơ thể chống lại stress oxy hóa và góp phần bảo vệ tế bào da trước tác động của môi trường.

Ngoài ra, súp lơ trắng dễ chế biến, phù hợp bổ sung trong các bữa trưa hàng ngày.

Vì sao thực phẩm có thể giúp chống nắng?
Để hiểu rõ hơn vai trò của dinh dưỡng, cần nhìn vào các cơ chế mà thực phẩm tác động đến làn da.

Chống oxy hóa và giảm gốc tự do
Tia UV có thể tạo ra các gốc tự do gây tổn thương tế bào da. Vitamin và hợp chất chống oxy hóa trong thực phẩm giúp trung hòa các yếu tố này, từ đó giảm ảnh hưởng tiêu cực lên da.

Hỗ trợ sản sinh collagen
Vitamin C và nhiều vi chất dinh dưỡng tham gia vào quá trình tổng hợp collagen. Đây là yếu tố quan trọng giúp da duy trì độ đàn hồi, hạn chế lão hóa sớm.

Giảm phản ứng viêm
Một số dưỡng chất như omega-3 hoặc polyphenol có thể giúp giảm phản ứng viêm của cơ thể khi tiếp xúc với ánh nắng, góp phần bảo vệ da tốt hơn.

Ăn như thế nào để tăng hiệu quả chống nắng từ bên trong?
Không chỉ lựa chọn đúng thực phẩm, cách ăn cũng ảnh hưởng đến hiệu quả chăm sóc da. Để đạt hiệu quả tốt hơn, nên áp dụng một số nguyên tắc sau:

- Nên sử dụng vào ban ngày để cơ thể hấp thu dưỡng chất hiệu quả hơn.

- Duy trì thói quen trong thời gian dài để các dưỡng chất phát huy tác dụng.

- Kết hợp đa dạng nhiều loại thực phẩm thay vì chỉ tập trung vào một loại.

- Uống đủ nước để hỗ trợ chức năng bảo vệ tự nhiên của da.

VietBF@sưu tập