Một tàu chở dầu của Trung Quốc đã bị tấn công tại eo biển Hormuz. Đây là sự cố đầu tiên liên quan đến tàu bè Trung Quốc kể từ khi tuyến hàng hải huyết mạch này bị đóng cửa vào cuối tháng 2.

Hãng tin Caixin Global (Trung Quốc) dẫn thông báo từ công ty vận tải CMA CGM cho biết tàu San Antonio đã bị tấn công khi đi qua eo biển Hormuz vào ngày 5/5, khiến tàu bị hư hại và thuỷ thủ đoàn bị thương.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang triển khai hàng loạt cuộc tấn công nhắm vào tàu thương mại của nhiều quốc gia. Hoạt động vận tải qua eo biển đã hoàn toàn tê liệt sau nỗ lực hộ tống tàu bè ngắn ngủi của quân đội Mỹ. Động thái của Mỹ được cho là đã châm ngòi cho làn sóng tấn công nhắm vào các tàu hàng.

Đáng chú ý, vụ tấn công tàu Trung Quốc cho thấy sự thay đổi lớn trong thái độ của Tehran. Trước đó, nhiều báo cáo cho rằng Iran chỉ cho phép tàu thuyền Trung Quốc đi qua eo biển nhờ lập trường ủng hộ của Bắc Kinh đối với Tehran. Tuy nhiên, đặc quyền này dường như đã chấm dứt.

Hiện chưa bên nào tuyên bố trách nhiệm trong vụ tấn công tàu hàng Trung Quốc.

Không chỉ tàu Trung Quốc, nhiều hãng vận tải lớn khác cũng trở thành mục tiêu. Hãng tàu CMA CGM (Pháp) xác nhận tàu container San Antonio bị tấn công hôm thứ Ba (5/5), khiến nhiều thành viên thủy thủ đoàn bị thương và tàu bị hư hại nặng. Tàu HMM Namu (Hàn Quốc) gặp sự cố cháy nổ hôm thứ Hai (4/5) khi đang chở 24 thuyền viên. Iran hiện bác bỏ mọi trách nhiệm liên quan đến vụ việc này.

Eo biển Hormuz đã bị phong tỏa phần lớn kể từ ngày 28/2, sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch không kích chống lại Iran.

Trước xung đột, Hormuz chiếm 20% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới và 20 % lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Khoảng 1.600 con tàu hiện đang bị mắc kẹt tại đây.

Đối với Trung Quốc, eo biển này là huyết mạch quan trọng khi chiếm tới 40% lượng dầu và 30% LNG nhập khẩu của quốc gia này. Hàng chục tàu Trung Quốc hiện vẫn đang bị kẹt tại vịnh Ba Tư kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu. Trước đó, Bắc Kinh từng chỉ trích việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran là "hành động nguy hiểm và vô trách nhiệm", làm xói mòn lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh.

Vụ tấn công xảy ra trong bối cảnh nhạy cảm, khi Mỹ và Iran được cho là đang tiến gần đến một biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột.

AP dẫn thông tin từ Tổng thống Emmanuel Macron ngày 6-5 cho hay nhóm tác chiến tàu sân bay Pháp đang di chuyển xuống phía Nam kênh đào Suez và tiến vào biển Đỏ.

Nhằm chuẩn bị cho sứ mệnh tiềm năng do Pháp và Anh thúc đẩy, Paris đã điều tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Charles de Gaulle tiến về eo biển Hormuz. Tàu sân bay Charles de Gaulle được xếp hạng "chiến hạm mạnh nhất châu Âu" hiện tại.

Động thái của Pháp diễn ra trong bối cảnh tuyến hàng hải chiến lược Hormuz bị đe dọa nghiêm trọng khiến hàng trăm tàu mắc kẹt và làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.

Nỗ lực của Pháp và Anh khác với "Dự án Tự do" mà Mỹ phát động ngày 4-5 và được Tổng thống Donald Trump tạm dừng ngay ngày hôm sau. Paris nhấn mạnh đây là phương án phòng thủ hướng tới khôi phục an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz khi điều kiện cho phép.

"Sứ mệnh này có thể giúp khôi phục niềm tin của các chủ tàu và công ty bảo hiểm" - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron viết trên mạng xã hội X, đồng thời khẳng định lực lượng châu Âu "vẫn tách biệt với các bên tham chiến".

Nhà lãnh đạo Pháp hôm 6-5 cũng đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và cho biết sẽ tiếp tục trao đổi vấn đề này với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

"Việc lập lại bình ổn tại eo biển Hormuz sẽ giúp thúc đẩy đàm phán về vấn đề hạt nhân, tên lửa đạn đạo và tình hình khu vực. Các quốc gia châu Âu sẽ góp phần vào nỗ lực đó" – ông Macron nhấn mạnh.

Pháp hiện vẫn thận trọng về thời điểm triển khai sứ mệnh tại eo biển Hormuz. Bộ Tổng tham mưu quân đội Pháp cho biết liên minh do Pháp, Anh và hơn 50 quốc gia xây dựng chỉ hoạt động khi mối đe dọa với tàu thuyền giảm xuống và các hãng vận tải biển đủ tin tưởng để quay lại tuyến hàng hải huyết mạch này.

"Bất kỳ bất kỳ chiến dịch nào khi triển khai đều cần sự đồng thuận của các nước láng giềng, trong đó có Iran, quốc gia nằm bên eo biển Hormuz" - phát ngôn viên Bộ Tổng tham mưu quân đội Pháp Guillaume Vernet lưu ý.

Đại tá Guillaume Vernet không nêu thời điểm tàu sân bay Pháp tới vị trí dự kiến, chỉ cho biết lực lượng này đang được bố trí đủ gần eo biển Hormuz để có thể hành động khi cần.

"Lập trường của Pháp vẫn nhất quán từ đầu. Chúng tôi chỉ hành động trong khuôn khổ phòng thủ và tuân thủ luật pháp quốc tế"- ông Vernet nhấn mạnh.

Mỹ không tham gia vào kế hoạch do Pháp và Anh xây dựng. Giới quan sát nhận định sáng kiến này có nhiều điểm tương đồng với "liên minh các nước sẵn sàng" ở châu Âu, từng được Tổng thống Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer thúc đẩy nhằm hỗ trợ Ukraine.

Tàu sân bay Charles de Gaulle nhận lệnh tới phía Đông Địa Trung Hải từ khu vực Baltic. Điện Elysee gọi đây là đợt triển khai lực lượng "chưa từng có", gồm tàu sân bay, 8 tàu hộ vệ và 2 tàu đổ bộ tấn công lớp Mistral.

Cùng lúc, các tiêm kích Rafale của Pháp tại căn cứ Al Dhafra ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã tham gia đánh chặn máy bay không người lái (UAV) và tên lửa Iran. Hoạt động này nằm trong hiệp ước phòng thủ giữa Paris và Abu Dhabi với khoảng 900 quân nhân Pháp hiện diện ở bờ Nam vùng Vịnh.

"Iran không thể có vũ khí hạt nhân và sẽ không bao giờ có chúng. Và trong số những điều khác, nước này đã đồng ý với điều đó", Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 6/5 khi được yêu cầu bình luận về các cuộc đàm phán.

Trước đó cùng ngày, trong một cuộc phỏng vấn với PBS News, nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến tranh.

Ông Trump cho rằng, việc xuất khẩu uranium được làm giàu cao của Iran sang Mỹ có thể là một phần của thỏa thuận.

Tổng thống cũng tin Mỹ và Iran có thể đạt được thỏa thuận trước chuyến thăm Trung Quốc của ông vào ngày 14-15/5.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh, nếu không đạt được thỏa thuận, Lầu Năm Góc sẽ quay trở lại "địa ngục ném bom".

Hiện phía Iran chưa đưa ra bất cứ bình luận nào liên quan đến tuyên bố trên của Tổng thống Trump.

Theo TASS

Ông Dmitry Medvedev thăm một trung tâm huấn luyện của Quân khu Leningrad ở Nga.

“Chỉ có "nỗi sợ hãi bản năng" về những tổn thất không thể chấp nhận được mới ngăn cản Đức và EU rộng lớn hơn phát động một cuộc tấn công khác chống lại Nga.

Không có gì bí mật khi người ta đang cố gắng áp đặt lên chúng ta học thuyết "hòa bình bằng sức mạnh".

Phản ứng của chúng ta lúc đó chỉ có thể là "an ninh Nga thông qua nỗi sợ hãi tột độ đối với châu Âu”, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev viết trong một bài báo trước thềm kỷ niệm 81 năm chiến thắng phát xít Đức.

Nga đã lên án sự quân sự hóa liều lĩnh của EU, cáo buộc chính phủ phương Tây tìm cách giáng đòn chiến lược vào Nga, trong khi cố biến nước này thành “kẻ thù bên ngoài kiểu mẫu”, để đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công khai tuyên bố sẽ biến quân đội nước này thành "đội quân chính quy mạnh nhất châu Âu" trong một bài phát biểu chỉ vài ngày, sau khi thế giới kỷ niệm 80 năm ngày sụp đổ của Đế chế thứ ba vào tháng 5 năm ngoái.

Tháng trước, Bộ Quốc phòng Đức đã công bố kế hoạch đạt được mục tiêu này và triển khai 460.000 quân nhân sẵn sàng chiến đấu vào năm 2039.

Các quan chức Đức và EU đã nhiều lần nhắc đến năm 2029 như là hạn chót giai đoạn đầu tiên để sẵn sàng chiến đấu trong một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga.

“Các cuộc đàm phán, ý định tốt, thiện chí và các bước đi đơn phương nhằm xây dựng lòng tin không được là công cụ để ngăn chặn một cuộc thảm sát.

Sự đảm bảo duy nhất nằm ở việc buộc Đức và EU ủng hộ nước này phải nhận ra sự chắc chắn không thể tránh khỏi về những tổn thất không thể chấp nhận được nếu họ khởi động "Chiến dịch Barbarossa 2.0”, ông Medvedev nhấn mạnh.

Chiến dịch Barbarossa là cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhất lịch sử do Đức Quốc xã phát động tấn công Liên Xô vào ngày 22/6/1941, đánh dấu sự leo thang lớn của Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Theo RT

Đóng băng hạt nhân

Bản ghi nhớ do Mỹ đề xuất sẽ đặt nền móng cho các cuộc đàm phán sâu hơn liên quan tới chương trình hạt nhân Iran, đổi lấy việc Washington từng bước nới lỏng trừng phạt và giảm áp lực quân sự đối với Tehran.

Điểm gây chú ý lớn nhất trong dự thảo là việc Iran được cho là sẽ phải chấp nhận tạm ngừng làm giàu uranium trong thời gian từ 12 đến 15 năm.

Axios dẫn các nguồn tin am hiểu đàm phán cho biết hai bên hiện vẫn đang tranh cãi về thời hạn chính xác của lệnh “đóng băng hạt nhân” này. Một số nguồn nói thời gian tối thiểu là 12 năm, trong khi nhiều quan chức khác cho rằng mốc 15 năm đang được xem là phương án khả thi nhất.

Theo Wall Street Journal , một đề xuất đang được thảo luận là Iran sẽ ngừng làm giàu uranium trong 12-15 năm, sau đó chỉ được phép làm giàu ở mức tối đa 3,67% – ngưỡng phù hợp cho mục đích dân sự.

Tehran đang sở hữu lượng uranium được làm giàu tới 60%, trong khi mức 90% được xem là đủ để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định “lằn ranh đỏ” của Washington là Iran không được sở hữu bom hạt nhân.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Mỹ không phản đối chương trình hạt nhân dân sự của Iran nếu Tehran thực sự theo đuổi mục đích hòa bình.

“Nếu họ muốn một chương trình hạt nhân dân sự thì họ hoàn toàn có thể có. Nhưng họ không hành xử như thể đó là điều họ muốn. Họ đang hành xử như thể họ muốn một chương trình hạt nhân quân sự. Điều đó là không thể chấp nhận”, ông Rubio nói tại Nhà Trắng.

Ngoài vấn đề hạt nhân, bản ghi nhớ còn bao gồm hàng loạt nhượng bộ kinh tế quan trọng dành cho Iran.

Theo Axios , Mỹ sẽ từng bước dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế, đồng thời giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài.

Đổi lại, Tehran sẽ chấp nhận các cuộc thanh sát quốc tế đối với chương trình hạt nhân của mình dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc.

Một nội dung then chốt khác trong thỏa thuận liên quan tới việc khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.

Sau các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran trước đó, Tehran đã đe dọa các tàu thương mại thuộc các quốc gia “không thân thiện” đi qua eo biển này.

Hải quân Iran thậm chí còn bị cáo buộc rải thủy lôi tại Hormuz, bao gồm cả trong ngày 23/4 – hơn hai tuần sau khi lệnh ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực.

Thông tin này được Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine công bố trong cuộc họp báo ngày 6/5 (giờ Mỹ), kèm theo sơ đồ mô tả hoạt động của Iran tại khu vực.

Các biện pháp hạn chế hàng hải và nguy cơ chiến tranh đã khiến giá dầu toàn cầu tăng mạnh trong nhiều tuần qua. Tại Mỹ, giá xăng trung bình hôm 6/5 đã vượt 4,5 USD/gallon lần đầu tiên kể từ năm 2022.

Để đáp trả các động thái của Tehran, Hải quân Mỹ đã áp đặt phong tỏa đối với các cảng Iran từ tháng trước, đồng thời triển khai chiến dịch Dự án Tự do nhằm hộ tống tàu thương mại qua Hormuz.

Tuy nhiên, ông Trump bất ngờ ra lệnh tạm dừng chiến dịch hôm 6/5 sau khi Iran khai hỏa nhằm vào nhiều tàu chiến Mỹ trước đó một ngày.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ cho biết quyết định này được đưa ra theo đề nghị của Pakistan cùng nhiều quốc gia khác, đồng thời nhằm tạo “không gian” cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Dù vậy, ông Trump cũng phát đi cảnh báo cứng rắn với Tehran.

“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu và đáng tiếc là ở mức độ cùng cường độ cao hơn trước rất nhiều”, ông viết.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Rubio thừa nhận tiến trình thương lượng hiện cực kỳ phức tạp. “Chúng tôi cần một giải pháp ngoại giao thật rõ ràng về những vấn đề mà Iran sẵn sàng đàm phán, mức độ nhượng bộ mà họ chấp nhận đưa ra ngay từ đầu để các cuộc đối thoại này trở nên đáng giá”, ông nói.

Ngoại trưởng Rubio cho biết hai đặc phái viên Steve Witkoff Jared Kushner đang trực tiếp tham gia xử lý các chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận.

Giới quan sát nhận định nếu bản ghi nhớ được ký kết, đây có thể trở thành bước ngoặt lớn nhất trong quan hệ Mỹ - Iran kể từ sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA năm 2018. Tuy nhiên, nguy cơ đổ vỡ vẫn rất lớn do cả hai bên đều tiếp tục duy trì sức ép quân sự trong lúc đàm phán chưa hoàn tất.

“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu và đáng tiếc là ở mức độ cùng cường độ cao hơn trước rất nhiều”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo. Minh họa: PBS.
Mỹ bắn tàu dầu Iran giữa cuộc đối đầu nghẹt thở

Cuộc khủng hoảng quanh eo biển Hormuz đang bước vào giai đoạn nguy hiểm mới khi Tổng thống Donald Trump công khai đe dọa mở lại chiến dịch ném bom với cường độ “mạnh hơn nhiều”, trong lúc quân đội Mỹ vừa nổ súng vào một tàu chở dầu treo cờ Iran bị cáo buộc tìm cách phá vỡ vòng phong tỏa hải quân của Washington.

Theo thông tin từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, tàu dầu M/T Hasna đã bị một tiêm kích Boeing F/A-18E/F Super Hornet xuất kích từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln bắn hỏng bánh lái sau khi con tàu này bị cáo buộc phớt lờ cảnh báo của Mỹ và tiếp tục di chuyển về phía cảng Iran tại Vịnh Oman.

Động thái quân sự mới nhất diễn ra chỉ ít giờ sau khi ông Trump phát đi tối hậu thư cứng rắn nhằm vào Tehran trên mạng xã hội Truth Social.

“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu và đáng tiếc là ở mức độ cùng cường độ cao hơn trước rất nhiều”, ông Trump tuyên bố khi đề cập tới các cuộc thương lượng hòa bình đang diễn ra với Iran.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết chiến dịch quân sự Cuồng nộ chỉ có thể chấm dứt nếu Tehran chấp nhận các điều khoản mà Washington khẳng định hai bên “đã cơ bản thống nhất”. Đổi lại, Mỹ sẽ từng bước nới lỏng phong tỏa và mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế, bao gồm cả tàu Iran.

Tuy nhiên, giới chức Iran vẫn tỏ ra hết sức dè dặt. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nhấn mạnh rằng mọi cuộc thương lượng phải dựa trên “thiện chí”, chứ không thể là “áp đặt”, “lừa dối” hay “cưỡng ép”.

Trong khi đó, các chỉ huy quân sự Iran tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn. Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi cảnh báo Tehran sẽ đáp trả quyết liệt nếu Washington lợi dụng đàm phán như vỏ bọc cho các cuộc tấn công mới.

Tại Iran, truyền thông và giới chức nước này cũng đang mô tả quyết định tạm dừng Dự án Tự do của Mỹ là dấu hiệu cho thấy Washington buộc phải lùi bước trước áp lực từ Tehran. Một số nghị sĩ Iran thậm chí gọi đây là “thất bại nhục nhã” của Mỹ tại Hormuz.