Những thực phẩm dễ hỏng như trứng, sữa, đồ ăn sẵn, bơ, nước ép... không nên bảo quản ở cánh cửa tủ lạnh để tránh ngộ độc.

Dù là vị trí tiện lợi nhất, nhưng cánh cửa lại là nơi "nóng" nhất và có nhiệt độ bấp bênh nhất trong tủ lạnh. Việc đặt thực phẩm sai chỗ không chỉ làm lãng phí ngân sách mà còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Cánh cửa tủ lạnh thường là nơi chúng ta ưu tiên cho những món đồ hay dùng như sữa, sữa chua hay mứt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, thói quen này đang gián tiếp "đốt tiền" của bạn qua việc làm thực phẩm nhanh hỏng và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

Tiến sĩ Vanessa Coffman, Giám đốc liên minh tại tổ chức Stop Foodborne Illness và Mark McShane, đầu bếp kiêm chuyên gia an toàn thực phẩm, đã chỉ ra những sai lầm phổ biến và cách sắp xếp tủ lạnh khoa học nhất.

Tại sao cánh cửa tủ lạnh lại là "vùng nguy hiểm"?

Nhiều dòng tủ lạnh được thiết kế các khay ở cánh cửa rất bắt mắt, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc chúng dành cho thực phẩm dễ hỏng. Mỗi khi bạn mở cửa hoặc đứng phân vân khi xếp đồ mới vào, luồng khí ấm tràn vào sẽ khiến nhiệt độ ở khu vực này biến động dữ dội.

"Nguy cơ ngộ độc thực phẩm bắt đầu tăng đáng kể khi nhiệt độ thực phẩm vượt quá 4 độ C - ngưỡng dưới của 'vùng nguy hiểm'. Ở mức nhiệt này, vi khuẩn có thể nhân đôi số lượng chỉ trong vòng 20 phút", tiến sĩ Vanessa Coffman cảnh báo.

7 thực phẩm "cấm kỵ" đặt ở cánh cửa

Dưới đây là danh sách những món đồ bạn nên di chuyển vào ngăn trong ngay lập tức:

Sữa và sản phẩm từ sữa

Bao gồm cả phô mai mềm. Theo chuyên gia Mark McShane, sự thay đổi nhiệt độ ở cánh cửa sẽ làm mất đi các enzyme tinh tế và lợi khuẩn, làm giảm giá trị dinh dưỡng và khiến sữa nhanh chua hơn.

Trứng

Dù tủ lạnh thường tặng kèm khay trứng ở cánh cửa, bạn hãy từ bỏ nó. Trứng cần một môi trường lạnh ổn định để giữ được độ tươi và đảm bảo an toàn.

Đồ ăn sẵn và thức ăn thừa

Thịt nguội, thực phẩm đã chế biến hoặc đồ ăn từ bữa trước thường được dùng ngay mà không cần nấu lại. Việc để chúng ở cánh cửa sẽ thúc đẩy vi khuẩn sinh sôi, dễ gây đau bụng.

Bơ hạt tự nhiên và dầu thực vật tinh tế

Khác với loại có chất bảo quản, bơ hạt tự nhiên dễ bị tách lớp hoặc biến chất nếu nhiệt độ không ổn định.

Nước ép tươi

Các loại nước ép lạnh rất nhạy cảm với quá trình oxy hóa. Nhiệt độ cao và ánh sáng tràn vào khi mở cửa sẽ làm thất thoát vitamin C cực nhanh.

Thịt và cá sống

Chắc chắn bạn không muốn rủi ro với các loại đạm sống. Nhiệt độ bấp bênh ở cửa tủ là "thiên đường" cho các loại vi khuẩn gây bệnh phát triển trên thịt cá.

Rau củ quả tươi

Các loại quả mọng (berry), rau xanh lá rất dễ héo, mất cấu trúc và thối rữa nếu gặp nhiệt độ không ổn định. Đừng để giỏ rau từ chợ biến thành đống rác hữu cơ quá sớm.


Dù tủ lạnh thường tặng kèm khay trứng ở cánh cửa, bạn hãy từ bỏ nó. Trứng cần một môi trường lạnh ổn định để giữ được độ tươi và đảm bảo an toàn. Ảnh minh họa: Lục Bảo

Vậy nên để gì ở cánh cửa?

Câu trả lời là những mặt hàng ổn định và ít bị hỏng. Nhờ hàm lượng axit, muối hoặc đường cao, các loại gia vị này có khả năng "chống chọi" tốt với sự thay đổi nhiệt độ.

Tương cà, tương ớt, mù tạt.

Dưa bao tử muối, đồ chua.

Mứt hoa quả.

Giấm và nước tương (xì dầu).

Cách tái cấu trúc không gian lưu trữ khoa học

Để bảo quản thực phẩm một cách tối ưu, việc phân loại vị trí dựa trên độ nhạy cảm nhiệt độ là quy tắc sống còn.

Đối với khu vực cánh cửa, bạn chỉ nên dành không gian cho các loại gia vị, mứt, nước tương hoặc đồ muối. Đây là những mặt hàng có khả năng chịu đựng sự biến động nhiệt độ tốt nhờ hàm lượng muối và axit cao.

Trong khi đó, ngăn giữa và khu vực phía trong cùng của tủ lạnh - nơi có nhiệt độ ổn định nhất mới chính là "ngôi nhà" lý tưởng cho các thực phẩm dễ hỏng như sữa tươi, trứng và thức ăn đã chế biến sẵn. Riêng với thịt và cá sống, chuyên gia khuyến cáo luôn phải ưu tiên đặt tại ngăn dưới cùng.

Cách sắp xếp này không chỉ đảm bảo độ lạnh sâu nhất cho thực phẩm tươi sống mà còn ngăn chặn tình trạng nước thịt rò rỉ, gây nhiễm chéo vi khuẩn sang các nhóm đồ ăn khác trong tủ.

Hãy bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản trước khi cất đồ: "Món đồ này liệu có chịu được khi để ở ngoài một tiếng đồng hồ không?". Nếu câu trả lời là "Không", hãy dọn nó vào ngăn trong ngay lập tức thay vì đặt ở cánh cửa.

Chuyên gia Mark McShane cảnh báo nhiệt độ ở kệ trên có thể tăng vọt thêm 10 độ C chỉ trong vài phút sau khi mở cửa. Do đó, hãy ưu tiên những ngăn giữa và phía sau để bảo quản thực phẩm được lâu nhất. Hãy coi cánh cửa tủ lạnh chỉ là "không gian phụ" cho các loại gia vị nếm trải chút hơi ấm mà không hề hấn gì. Việc sắp xếp đúng không chỉ bảo vệ sức khỏe gia đình mà còn giúp thực phẩm luôn giữ được hương vị thơm ngon nhất.

VietBF@sưu tập

Cơ quan quản lý thị trường phạt các tiệm vàng ở TP HCM tổng cộng 700 triệu đồng và tịch thu nhiều loại vàng trang sức không rõ nguồn gốc.

Các đội quản lý thị trường cho biết đã tăng cường rà soát các cơ sở kinh doanh theo chỉ đạo của Chi cục Quản lý thị trường TP HCM theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề vàng 2025.

Lực lượng quản lý thị trường cho biết việc kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng, trang sức nhằm góp phần ổn định thị trường trong bối cảnh tình hình chính trị thế giới bất ổn, giá vàng trong nước và quốc tế biến động liên tục.

Tại các phường Xóm Chiếu, Khánh Hội, Vĩnh Hội, Chợ Quán, An Đông, Chợ Lớn, vốn là các khu vực tập trung nhiều cửa hàng vàng, cơ quan quản lý thị trường đã xử lý 3 doanh nghiệp vi phạm. Các đơn vị này bị phát hiện kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, với tổng trị giá hàng vi phạm hơn 135 triệu đồng. Tổng số tiền xử phạt là 210 triệu đồng.

Tại khu vực thành phố Thủ Đức cũ, đội quản lý thị trường xử lý 9 tổ chức vi phạm hành chính. Tổng số tiền phạt hơn 500 triệu đồng. Các đơn vị này cũng tịch thu 39 sản phẩm trang sức không rõ nguồn gốc, trị giá hơn 300 triệu đồng.


Một tiệm vàng được kiểm tra tại địa bàn TP HCM. Ảnh: Chi cục Quản lý thị trường TP HCM

Ở khu vực Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (sáp nhập vào TP HCM), đơn vị quản lý cũng kiểm tra 12 cơ sở, bước đầu tịch thu hàng hóa không nhãn mác, không rõ nguồn gốc với trị giá hơn 300 triệu đồng. Tổng số tiền thu nộp ngân sách khoảng 700 triệu đồng.

Trong thời gian tới, Chi cục Quản lý thị trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo quản lý, giám sát việc kinh doanh vàng, xử lý nghiêm vi phạm nhằm ổn định thị trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo cơ quan chức năng, kiểm tra chuyên đề không chỉ nhằm chấn chỉnh hoạt động kinh doanh mà còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, hạn chế thất thu thuế và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân. Việc liên tiếp phát hiện các vụ kinh doanh vàng, trang sức không rõ nguồn gốc cho thấy rủi ro tiềm ẩn đối với người tiêu dùng, đồng thời đặt ra yêu cầu siết chặt hơn công tác quản lý.

VietBF@sưu tập

Bảy giờ sáng chủ nhật, ông Tám dựng chiếc xe Dream cũ trước cổng siêu thị Go!. Bà Lan ngồi sau, tay vịn áo ông, tay kia ôm cái túi vải thêu con cá vàng. Hai ông bà U70, tóc bạc gần hết, nhưng đi siêu thị với nhau thì vẫn như đi hội.
“Mình vô sớm cho mát, lại vắng người,” ông nói, dắt xe cẩn thận vào chỗ. Bà Lan gật, lén ngắm ông khóa cổ xe tới hai lần, cái tật từ thời còn trẻ. Hồi đó đi xem phim, ông cũng khóa xe hai, ba bận rồi mới yên tâm nắm tay bà.
Siêu thị cuối tuần đông người, nhạc quảng cáo sản phẩm rộn ràng. Bà Lan đẩy xe, ông Tám đi trước dọ đường. Tới quầy rau, bà cúi chọn bó cải ngọt, ông liền nhanh tay nhặt thêm củ gừng. “Mai nấu canh cá lóc, bà hay quên gừng.” Bà ngẩng lên, cười: “Ông nhớ dai ghê...”
“Nhớ chứ. Hồi đó mới cưới nhau, nhà nghèo, cả tuần mình ăn rau muống xào. Bữa nào có cá là bà lại dặn mua gừng cho đỡ tanh.”
Đẩy xe qua quầy gia vị, bà Lan dừng ở kệ nước mắm. Chai nào cũng ghi “cốt nhĩ”, “truyền thống”, đọc muốn hoa mắt. Ông Tám lấy kính trong túi áo, đeo cho bà: “Đeo kính vô đi bà... Chữ nhỏ xíu vầy, bà đọc hồi nhức đầu cho coi.” Giọng ông càu nhàu, nhưng tay đeo kính cho vợ thì nhẹ hều. Cô nhân viên trẻ đi ngang, che miệng cười. Bà Lan đỏ mặt, giả bộ mắng: “Già rồi còn làm như phim.”
Tới quầy khuyến mãi, dầu ăn mua 1 tặng 1. Ông Tám hăng hái bê hai can to đùng bỏ vào xe. Bà can: “Nhà có hai người, ăn chừng nào hết. Với lại nặng, lát ông xách nổi không?” Ông gân cổ: “Rẻ mà. Tôi xách được. Hồi trẻ vác bao gạo 50 ký còn được.” Nói xong tự nhiên ông khựng lại, quên, bác sĩ đã cấm ông xách nặng vì thoái khớp. Bà Lan không nói gì, lẳng lặng lấy một can ra, trả lại kệ.
Tính tiền xong, hai túi đồ nặng trịch. Ông Tám đòi xách cả hai. Bà Lan giành một túi: “Chia ra, ông một tay tôi một tay.”
Ra đến cổng, nắng đã lên, đẹp lung linh. Ông nhìn sang quán phở bên đường, bảng hiệu ghi “Phở Bắc gia truyền”. “Hay mình ăn tô phở rồi về? Sáng giờ chưa ăn gì...”
Bà Lan chần chừ: “Ăn ở nhà tiết kiệm hơn.” “Thì cả tuần mới một lần. Coi như mình hẹn hò" ông nói, xong ông phì cười vì cái chữ “hẹn hò” ở tuổi này. Bà Lan cũng bật cười, nếp nhăn ở đuôi mắt xếp lại. “Ờ, thì hẹn hò.”
Quán nhỏ, bàn gỗ thấp. Ông kéo ghế cho bà, lấy khăn giấy lau muỗng đũa, rót trà, y như hồi năm 1985 dẫn bà đi ăn lần đầu lãnh lương, ăn phở uống trà là hợp nhất vì phở ngon không bị các đồ ngọt có ga làm mất hương vị. Phở bưng ra, khói thơm bốc lên. Bà Lan theo thói quen đẩy chén hành trần sang cho ông, vì ông thích ăn nhiều hành. Ông lại gắp mấy miếng thịt nạm nhiều mỡ bỏ qua chén bà, vì biết bà thích béo. Cử chỉ quen thuộc đến mức không ai bảo ai.
Ăn được nửa tô, ông Tám bỗng hỏi: “Bà còn nhớ lần đầu mình đi ăn phở không? Quán đầu hẻm đó.” Bà Lan gật gù: “Nhớ. Lúc đó ăn xong ông đếm từng đồng bạc lẻ trả tiền, mặt mày căng thẳng. Tưởng ông tiếc tiền, giận ghê.” Ông cười khà khà: “Tiếc gì. Sợ không đủ tiền, quê với bà”
Bà múc muỗng nước lèo, thổi cho nguội rồi đưa sang: “Nếm thử, coi vừa chưa. Già rồi ăn nhạt thôi.” Ông nếm, gật gù.
Tự nhiên bà thấy sống mũi cay. Hồi trẻ, lãng mạn là hoa hồng, là thư tay, là đèo nhau đi qua mấy con phố dài. Giờ lãng mạn là ông nhớ bà không ăn hành, là bà biết ông đau khớp nên bớt một can dầu, là muỗng nước phở thổi nguội trước khi đưa...
Tính tiền, hết 90 nghìn hai tô. Ông Tám trả tiền, đúng kiểu hẹn hò, dù bà là người giữ tiền đi chợ. Ra cửa, ông đưa tay: “Nắm đi, cẩn thận qua đường xe đông.” Bà Lan ngập ngừng một giây rồi đặt tay mình vào tay ông. Bàn tay hai người đều nhăn nheo, da đồi mồi, nhưng nắm vào vẫn ấm. Nắng tháng tư chói chang, mà tự nhiên bà thấy mát.
Về đến nhà, ông xách đồ vào bếp, bà lấy rau ra rửa. Ông ngồi xuống ghế, xoa đầu gối. Bà đi tới, bóp dầu cho ông, vừa làm vừa càm ràm: “Đã bảo đừng có ham hố xách nặng mà.” Ông Tám cười hiền.
Buổi trưa, nhà chỉ có tiếng quạt máy và mùi dầu cay nhẹ. Bà Lan nằm ghế bố, ông Tám ngồi xa lông đọc báo. Chợt ông gấp báo lại, nói bâng quơ: “Bà này, hồi sáng tôi thấy người ta trẻ trẻ đi siêu thị, ôm nhau chụp hình. Mình già rồi, làm vậy kỳ ha?” Bà Lan không đáp, chỉ với tay lấy cái điện thoại Nokia cũ của ông. “Ông ngồi dịch qua đây.” “Chi vậy?” “Chụp tấm hình. Mai mốt lú lẫn còn có cái mà nhớ, mình từng đi hẹn hò ở siêu thị.”
Ông Tám ngồi sát lại. Bà đưa điện thoại ra trước, hai mái đầu bạc chạm vào nhau. “Cười lên” bà nói. Ông cười, nheo mắt. Tách. Tấm hình hơi mờ vì bà không biết lấy nét, nhưng vẫn rõ hai người đều cười tươi.
Tối đó ăn cơm, bà Lan mở tấm hình ra xem. Ông Tám gắp miếng cá, bỏ vào chén vợ: “Ăn đi, có gừng nè.” Bà Lan nhìn ông, rồi nhìn tấm hình, cười "ông coi bộ cũng đẹp lão chớ"
Hóa ra lãng mạn tuổi 70 không cần nến, không cần hoa. Chỉ cần sáng còn đi siêu thị chung, trưa còn bóp dầu cho nhau, chiều còn ngồi cạnh nhau chụp một tấm hình mờ. Và quan trọng nhất, tối vẫn còn có người để gắp thức ăn, để nắm tay, để cằn nhằn...
Vậy thôi. Già rồi, chỉ cần hiểu nhau, thương nhau, thì những điều rất đời thường cũng thành lãng mạn.

VietBF@sưu tập

Theo tử vi, có những cặp con giáp nếu bắt tay làm ăn chung rất dễ nảy sinh mâu thuẫn, dẫn đến thua lỗ, thậm chí "đường ai nấy đi".

Dưới đây là những cặp đôi con giáp được cho là không phù hợp để hợp tác kinh doanh, cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định.

Con giáp Tý và con giáp Mão: Do dự, dễ bỏ lỡ cơ hội

Khi đối diện với áp lực tài chính hoặc rủi ro, Con giáp Tý và con giáp Mão dễ rơi vào trạng thái bất an, làm ảnh hưởng đến tinh thần hợp tác chung.

Con giáp Tý và con giáp Mão đều mang nét tính cách khá nhạy cảm và cẩn trọng. Tuy nhiên, chính sự cẩn trọng quá mức lại khiến họ dễ rơi vào trạng thái lo lắng, thiếu quyết đoán khi đứng trước những lựa chọn quan trọng.

Trong môi trường kinh doanh, nơi cơ hội đến và đi rất nhanh, việc chần chừ có thể khiến cả hai cùng đánh mất thời cơ vàng.

Không những vậy, khi đối diện với áp lực tài chính hoặc rủi ro, cả hai dễ rơi vào trạng thái bất an, làm ảnh hưởng đến tinh thần hợp tác chung.

Nếu bắt buộc phải hợp tác, cặp đôi này cần rèn luyện sự dứt khoát và phân chia rõ vai trò để tránh tình trạng "đứng núi này trông núi nọ".

Con giáp Dần và con giáp Thân: Tranh chấp quyền lực, khó đồng thuận

Con giáp Dần và con giáp Thân mỗi người một quan điểm, khó nhường nhịn, dẫn đến tranh cãi kéo dài.

Con giáp Dần và con giáp Thân đều là những con giáp có cá tính mạnh và khát vọng làm chủ.

Người tuổi Dần thường tự tin, quyết đoán, thích dẫn dắt, trong khi người tuổi Thân lại nhanh nhạy, linh hoạt và có khả năng xoay chuyển tình huống tốt.

Thoạt nhìn, đây có thể là sự bổ trợ hoàn hảo, nhưng trên thực tế, sự tương đồng về "cái tôi" lại khiến họ dễ xảy ra xung đột khi phân chia quyền lực.

Mỗi người một quan điểm, khó nhường nhịn, dẫn đến tranh cãi kéo dài.

Nếu không có cơ chế quản lý rõ ràng ngay từ đầu, mối quan hệ hợp tác này rất dễ rạn nứt, thậm chí kéo theo những tranh chấp pháp lý không đáng có.

Con giáp Tỵ và con giáp Hợi: Khác biệt giá trị, khó đi đường dài

Người tuổi Tỵ thường thận trọng, tính toán kỹ lưỡng và có xu hướng kiểm soát tài chính chặt chẽ. Ngược lại, người tuổi Hợi lại sống thoải mái, dễ hài lòng.

Giữa con giáp Tỵ và con giáp Hợi tồn tại sự khác biệt khá lớn về tư duy và lối sống.

Người tuổi Tỵ thường thận trọng, tính toán kỹ lưỡng và có xu hướng kiểm soát tài chính chặt chẽ. Ngược lại, người tuổi Hợi lại sống thoải mái, dễ hài lòng và ít khi đặt nặng vấn đề tiền bạc.

Trong kinh doanh, sự khác biệt này dễ dẫn đến mâu thuẫn trong cách quản lý chi tiêu, đầu tư và phân bổ nguồn lực.

Một bên muốn an toàn, bên kia lại thiên về sự dễ dãi, lâu dần sẽ làm suy yếu nền tảng tài chính của doanh nghiệp.

Để hợp tác lâu dài, cặp đôi này cần xây dựng nguyên tắc tài chính rõ ràng và học cách tôn trọng quan điểm của nhau.

Con giáp Tuất và con giáp Thìn: Xung đột tư duy, khó thống nhất chiến lược

Con giáp Tuất và con giáp Thìn khó tìm được tiếng nói chung trong chiến lược phát triển.

Con giáp Tuất và con giáp Thìn là cặp đôi dễ xảy ra bất đồng khi đưa ra quyết định quan trọng.

Người tuổi Thìn thường mạnh mẽ, quyết đoán, sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đạt mục tiêu lớn. Trong khi đó, người tuổi Tuất lại đề cao sự an toàn, làm việc cẩn trọng và có phần bảo thủ.

Chính sự khác biệt này khiến hai bên khó tìm được tiếng nói chung trong chiến lược phát triển.

Một bên muốn tiến nhanh, bên kia lại muốn đi chắc, dẫn đến tình trạng "kéo co" trong mọi quyết định.

Nếu không tìm được điểm cân bằng, việc hợp tác giữa hai tuổi này rất khó bền vững, dù là trong ngắn hạn hay dài hạn.

Con giáp Ngọ và con giáp Sửu: Giao tiếp lệch pha, dễ hiểu lầm

Sự khác biệt trong phong cách giao tiếp khiến con giáp Ngọ và con giáp Sửu dễ rơi vào tình trạng "lệch sóng".

Người tuổi Ngọ thường sôi nổi, thẳng thắn và thích thể hiện quan điểm cá nhân. Ngược lại, người tuổi Sửu lại trầm tính, ít nói và có xu hướng giữ suy nghĩ trong lòng.

Sự khác biệt trong phong cách giao tiếp khiến hai bên dễ rơi vào tình trạng "lệch sóng".

Người nói nhiều không được lắng nghe đầy đủ, người ít nói lại bị hiểu lầm là thiếu hợp tác. Lâu dần, những hiểu lầm nhỏ có thể tích tụ thành mâu thuẫn lớn.

Nếu muốn làm ăn chung, cặp đôi này cần chủ động cải thiện kỹ năng giao tiếp, học cách lắng nghe và chia sẻ thẳng thắn để tránh những xung đột không đáng có.

Con giáp và nguyên tắc chọn người đồng hành trong kinh doanh
Dù tử vi chỉ mang tính tham khảo, nhưng thực tế cho thấy sự khác biệt về tính cách và tư duy có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả hợp tác kinh doanh.

Trước khi bắt tay làm ăn, mỗi người nên cân nhắc kỹ lưỡng không chỉ về năng lực mà còn về sự hòa hợp lâu dài.

Chọn đúng người đồng hành không chỉ giúp con đường sự nghiệp suôn sẻ hơn mà còn tránh được những rủi ro tài chính không đáng có.

* Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo.

VietBF@ sưu tập

Vụ người cha ở Lào Cai đánh con trai 12 tuổi dẫn đến tử vong vì nghi lấy trộm 100.000 đồng khiến dư luận bàng hoàng. Bi kịch còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng bố mẹ trút giận lên chính con cái do những áp lực từ cuộc sống.
Khi lỗi của trẻ chỉ là "giọt nước tràn ly"
Đây không phải lần đầu xã hội chứng kiến những bi kịch tương tự: cha mẹ "lỡ tay" đánh con bị thương, thậm chí mất mạng, rồi sau đó chìm trong hối hận. Người ta thường lý giải bằng những cụm từ quen thuộc như "nghiêm khắc quá", "nóng tính", "giận quá mất khôn". Nhưng nếu có thể đặt một câu hỏi cho những bậc cha mẹ ấy, có lẽ câu hỏi cần nhất là: Cơn giận đó có thực sự hoàn toàn do con cái gây ra?

Rất nhiều trường hợp cho thấy, câu trả lời là không.


Khu vực hiện trường phát hiện thi thể cháu bé 12 tuổi ở Lào Cai.

Tại Trung Quốc, Tiến sĩ Châu Nhược Ngu (giảng viên môn Sức khỏe tinh thần của Đại học Sư phạm Vân Nam) từng nghiên cứu hiện tượng cha mẹ bạo hành con thông qua các hồ sơ điều tra của cảnh sát. Một kết luận đáng suy ngẫm được đưa ra: phần lớn những cha mẹ bạo lực đều đang mang trong mình những ức chế lớn từ cuộc sống xã hội.

Theo thông tin ban đầu, cháu P.X.A. (12 tuổi, trú tại xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai) được gia đình trình báo mất tích. Trong quá trình xác minh, cơ quan công an đã phối hợp tìm kiếm và làm việc với bố cháu là Phùng Văn San.

Tại cơ quan chức năng, San khai nhận đã đánh con vì nghi cháu lấy 100.000 đồng của bà nội. Sau đó, khi phát hiện cháu tử vong, do lo sợ, người này đã mang thi thể con giấu cách nhà khoảng 4km.

Hiện Công an tỉnh Lào Cai đã tạm giữ hình sự Phùng Văn San (SN 1990) để điều tra về hành vi "Cố ý gây thương tích dẫn đến chết người".

Cơn giận của họ không thực sự nhắm vào hành vi cụ thể của đứa trẻ, mà là sự tích tụ kéo dài của stress, áp lực, bức bối và bất lực. Họ cố gắng kìm nén những xung động đó mỗi ngày, cho đến khi một lỗi nhỏ của con cái vô tình trở thành chiếc công tắc làm mọi cảm xúc tiêu cực bùng nổ.

Tổ hợp tâm lý "bốc đồng – trút giận – không biết cách giải tỏa cảm xúc tiêu cực" là một thứ vô cùng nguy hiểm. Nó giống như một quả bom nén chặt, chỉ chờ một lý do rất nhỏ để phát nổ.

Vấn đề đáng sợ là trẻ em thường trở thành mục tiêu dễ bị tổn thương nhất.

Bởi trẻ nhỏ yếu thế, phụ thuộc hoàn toàn vào cha mẹ, không có khả năng phản kháng và cũng không thể rời bỏ người đang làm tổn thương mình. Trong những gia đình như vậy, đứa trẻ không bị đánh vì lỗi của mình, mà vì chúng vô tình trở thành nơi người lớn trút hết những bất mãn với cuộc sống.

Nghe phũ phàng, nhưng đó là sự thật.

Người lớn giận cuộc đời, nhưng lại đánh con
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng cha mẹ bạo hành thường chuyển cảm xúc tiêu cực sang con cái vì sự bất ổn trong chính đời sống của họ: thất nghiệp, áp lực kinh tế, đổ vỡ hôn nhân, mâu thuẫn gia đình, áp lực xã hội…

Họ không dám phản ứng với những bất công ngoài kia. Họ phải nhẫn nhịn cấp trên, làm hài lòng đồng nghiệp, chịu đựng mâu thuẫn hôn nhân, áp lực mẹ chồng nàng dâu hay sự thiếu thốn cơm áo gạo tiền. Nhưng khi trở về nhà, cảm xúc bị dồn nén ấy lại tìm đến nơi dễ trút nhất: con cái.

Tôi từng trò chuyện với nhiều phụ huynh từng trừng phạt con quá nặng nề trong cơn nóng giận. Hầu hết đều bắt đầu bằng suy nghĩ rất đơn giản: "Con sai thì phải đánh để dạy".

Nhưng khi bình tĩnh lại và được hướng dẫn nhìn sâu vào cảm xúc của mình, họ mới nhận ra lỗi của con chỉ là giọt nước làm tràn ly.

Thực chất, bản thân họ đã chất chứa quá nhiều uất ức từ trước đó. Khi con phạm lỗi, cơn giận không còn nằm ở hành vi cụ thể nữa mà trở thành sự bùng nổ của tất cả những dồn nén lâu ngày.

Kết quả là mức độ trừng phạt hoàn toàn không tương xứng với lỗi sai của trẻ. Và khi người lớn tỉnh ra, đôi khi mọi thứ đã quá muộn.

Điểm kém không phải nguyên nhân thật sự
Một người mẹ ở Hà Nội có con học cấp 2 từng nhiều lần đánh chửi con rất nặng nề mỗi khi cháu bị điểm kém, đến mức đứa trẻ rơi vào trầm cảm và rối loạn lo âu.

Thoạt nhìn, ai cũng nghĩ nguyên nhân là vì chị quá coi trọng thành tích học tập. Nhưng khi trò chuyện sâu hơn, vấn đề thật sự lại nằm ở mối quan hệ căng thẳng giữa chị và mẹ chồng.

Chị thường xuyên bị áp lực so sánh con mình với những đứa cháu học giỏi bên họ nội. Mỗi lần con điểm thấp, trong đầu chị lập tức xuất hiện cảm giác: "Nhà chồng sẽ nghĩ mình kém cỏi".

Cơn giận thực chất không đến từ bảng điểm, mà đến từ nỗi bất an và mặc cảm của chính người mẹ.

Đứa trẻ chỉ là nơi gánh chịu.

Đánh con tử vong chỉ vì nghi trộm 100.000 đồng: Vì đâu nên nỗi?- Ảnh 2.
Nhiều trường hợp con cái trở thành nạn nhân để cha mẹ trút giận do áp lực bên ngoài của chính phụ huynh.

Một người cha khác từng đánh con đến mức nhập viện sau một ngày làm việc đầy áp lực. Anh trở về nhà trong trạng thái mệt mỏi, bị cấp trên chèn ép, công việc bế tắc. Nhìn thấy nhà cửa bừa bộn, anh mắng con và đứa trẻ cãi lại.

Chỉ một câu phản ứng nhỏ, anh lập tức lao vào đấm đá và hét lên: "Ngay cả mày cũng không coi tao ra gì à? Tao đi làm vất vả thế nào mày có biết không?"

Câu nói ấy cho thấy rõ bản chất của cơn giận: anh không thực sự giận đứa trẻ vì căn nhà bừa bộn. Anh đang trút lên con toàn bộ cảm giác bị coi thường, bị áp bức và bất lực ở nơi làm việc.

Khi bình tĩnh lại, thứ còn sót lại chỉ là sự ân hận.

Năm 2020, dư luận từng rúng động trước vụ một người cha ở Sóc Trăng trói và đánh con gái 6 tuổi nhập viện vì thấy con lấy gạo đổ vào cát để nghịch.

Người đàn ông ấy ít học, nghèo khó, sống bằng những công việc làm thuê lặt vặt. Vợ đã bỏ đi từ lâu. Cuộc sống của anh bị bao phủ bởi nỗi lo cơm áo, bởi cảm giác thiếu thốn kéo dài ngày này qua ngày khác.

Trong hoàn cảnh đó, việc nhìn thấy đứa trẻ "phí phạm" đồ ăn đã khiến cơn giận bùng phát dữ dội. Thứ anh trút lên con không chỉ là sự tức giận trước một trò nghịch dại, mà là nỗi uất ức của cái nghèo.

Đó là bi kịch đau lòng nhất: khi người lớn không đánh con vì ghét con, mà vì họ đang tuyệt vọng với chính cuộc đời mình.

Dạy con, đừng biến con thành nơi chịu phạt thay cuộc đời
Tất nhiên, trẻ em mắc lỗi thì cần được giáo dục để trưởng thành đúng đắn và lành mạnh. Nhưng sai lầm của trẻ không nên trở thành công tắc kích hoạt toàn bộ cảm xúc tiêu cực của cha mẹ.

Điều cần dạy không chỉ là hành vi của con, mà còn là khả năng kiểm soát cảm xúc của chính người lớn.

Khi cảm thấy bản thân bắt đầu nổi giận với các dấu hiệu như tim đập nhanh, khó thở, giọng nói lớn hơn bình thường, phụ huynh cần chủ động ngắt mạch cảm xúc tiêu cực trước khi mọi chuyện vượt khỏi tầm kiểm soát.

Trước hết, hãy rời khỏi tình huống trong vài phút. Có thể nói với con: "Cha/mẹ cần bình tĩnh lại và sẽ quay lại sau". Chỉ cần 3 phút rời đi, hít thở sâu bằng phương pháp 4-7-8 (hít vào 4 giây, giữ 7 giây, thở ra 8 giây) cũng có thể giúp hệ thần kinh hạ nhiệt đáng kể.

Ngoài ra, những hành động đơn giản như rửa mặt bằng nước lạnh, cầm đá lạnh, bóp bóng cao su hay hít tinh dầu cam quýt cũng có thể giúp giảm nhanh cường độ cảm xúc.

Quan trọng hơn cả là tự nhắc bản thân: "Đây không phải tình huống khẩn cấp", "Đứa trẻ vẫn có thể dạy dỗ được", "Mình cần bình tĩnh để chọn cách tốt hơn".

Sự tự nhắc nhở ấy giúp chuyển sự chú ý từ lỗi của con sang khả năng kiểm soát của chính mình.

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng cần thành thật với bản thân: điều gì mới thực sự khiến mình mất kiểm soát?

Là áp lực tiền bạc? Mâu thuẫn vợ chồng? Sự so sánh từ gia đình hai bên? Công việc bế tắc? Hay cảm giác thất bại của chính mình?

Những vấn đề đó là câu chuyện của người lớn, không phải lỗi của con trẻ.

Hãy tìm cách giải quyết tận gốc những áp lực ấy, hoặc học cách buông bỏ để bản thân nhẹ lòng hơn, thay vì để đứa trẻ phải gánh chịu hậu quả.

Bởi một cơn giận chỉ kéo dài vài phút, nhưng hậu quả của nó có thể đi theo con suốt cả cuộc đời.

VietBF@ sưu tập