Giữa những đồn đoán về “cá heo cảm tử” tại eo biển Hormuz, thực tế cho thấy loài động vật này được quân đội huấn luyện không phải để tấn công, mà nhờ trí thông minh vượt trội, chúng sở hữu khả năng định vị bằng âm thanh (sonar sinh học) cực kỳ chính xác, có thể phát hiện vật thể nhỏ dưới nước, ghi nhớ tín hiệu và phối hợp với con người trong các nhiệm vụ như dò thủy lôi hay phát hiện kẻ xâm nhập.

Mỹ bác tin Iran có "cá heo cảm tử" ở eo biển Hormuz
Mới đây, theo CNBC, tại họp báo của Lầu Năm Góc ngày 5/5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã bác bỏ các đồn đoán về việc Mỹ sử dụng “cá heo cảm tử” tại eo biển Hormuz.

Ông Hegseth trả lời ngắn gọn: “Tôi không thể xác nhận hay phủ nhận việc chúng tôi có cá heo cảm tử, nhưng có thể khẳng định Iran thì không có”.

Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin Iran có thể đang huấn luyện các loài động vật có vú dưới biển phục vụ mục đích quân sự tại eo biển Hormuz, sau khi nước này tuyên bố sở hữu những loại vũ khí chưa từng được triển khai.

Trong bài viết đăng ngày 30/4, The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Iran cho rằng tàu chiến Mỹ có thể trở thành mục tiêu theo nhiều phương thức khác nhau, “từ tàu ngầm cho tới cá heo mang theo mìn”.

Cá heo được huấn luyện trong lịch sử quân sự
Theo Trung tâm Chiến tranh Thông tin Hải quân Thái Bình Dương, một phòng thí nghiệm nghiên cứu và kỹ thuật của Hải quân Hoa Kỳ, kể từ năm 1959, Chương trình động vật có vú biển của Hải quân Hoa Kỳ đã huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California để phát hiện thủy lôi và các mối đe dọa dưới nước khác, tiến hành giám sát, định vị và trục vớt các vật thể trên biển.

"Cá heo từ lâu đã được sử dụng trong các cuộc tập trận quân sự trên khắp thế giới” Scott Savitz, kỹ sư cấp cao tại Rand Corporation và chuyên gia về rà phá thủy lôi, cho biết.

Theo ông Savitz, trong chiến tranh với Việt Nam, Hải quân Mỹ từng huấn luyện cá heo để phát hiện người bơi và thợ lặn tìm cách tiếp cận các cơ sở quân sự. Những loài động vật có vú này cũng giữ “vai trò quan trọng” trong việc phát hiện và xử lý thủy lôi tại cảng Umm Qasr trong Chiến tranh Iraq năm 2003.


Ông Savitz nhấn mạnh, cá heo và sư tử biển sở hữu khả năng phát hiện vật thể dưới nước rất vượt trội. Trong khi sư tử biển thường được triển khai để định vị và thu hồi vật thể ở những vùng nước phức tạp nhờ thị lực tốt, thì cá heo lại sử dụng cơ chế định vị bằng tiếng vang hay sóng siêu âm sinh học để tìm kiếm thủy lôi ở khu vực biển mở.

Theo Trung tâm Tác chiến Thông tin Hải quân Thái Bình Dương, hệ thống định vị bằng sóng siêu âm sinh học của cá heo có độ chính xác cao hơn so với sonar điện tử. Scott Savitz nhận định, loài động vật này không chỉ xác định vị trí mục tiêu mà còn phân biệt chúng hiệu quả hơn đáng kể so với các công nghệ do con người phát triển cho cùng mục đích.

Đại diện Hiệp hội Bảo vệ Động vật Hoa Kỳ( ASPCA), được CNBC dẫn lời, cho biết tổ chức này nhìn nhận tích cực về vai trò của động vật trong quân đội, song nhấn mạnh không nên đặt chúng vào những tình huống nguy hiểm hoặc buộc phải hy sinh không cần thiết vì mục đích quốc gia.

Theo thông tin đăng tải trên website của ASPCA, các loài động vật tham gia phục vụ quân đội cần được huấn luyện theo phương pháp nhân đạo và được chăm sóc một cách có trách nhiệm. Đồng thời, việc bảo đảm phúc lợi cho chúng phải được duy trì ngay cả khi kết thúc nhiệm vụ.

Báo cáo năm 2022 của NPR, dẫn phân tích từ Viện Tin tức Hải quân Hoa Kỳ, cho biết Hải quân Liên Xô từng huấn luyện cá heo phục vụ nhiệm vụ phòng thủ trong thời Chiến tranh Lạnh. Sau khi Liên Xô tan rã, đơn vị này được chuyển giao cho Ukraine.

Nguồn phân tích cũng cho rằng Nga đã khôi phục chương trình huấn luyện cá heo sau khi tiếp quản lực lượng cá heo phòng thủ của Ukraine năm 2014, trong bối cảnh sáp nhập Crimea. Hình ảnh vệ tinh năm 2022 cho thấy sự xuất hiện của hai khu nuôi cá heo tại cảng Sevastopol.

Theo Tech Times, tài năng bơi của cá heo mũi chai (29 km/h) khiến chúng trở nên nổi tiếng. Ngay cả những thợ lặn lành nghề nhất cũng không thể đọ lại độ nhanh nhạy của cá heo, vì vậy chúng có thể đẩy lùi hiệu quả các cuộc tấn công dưới nước.

Có bằng chứng quân đội Nga sử dụng cá heo ở khu vực khác ngoài Sevastopol như cảng hải quân Tartus ở Syria. Ngoài ra, quân đội Nga bị nghi huấn luyện cá voi trắng ngoài khơi Na Uy. Ngư dân địa phương từng bắt gặp con cá voi đeo bộ dây có thể dùng để đặt camera.

Cá heo mũi chai thông minh như thế nào?
Theo US.Whale.Org, cá heo rất thông minh, chúng có tỷ lệ não so với cơ thể chỉ đứng sau con người. Các sinh vật có bộ não lớn thường có một vài điểm chung: Chúng sống lâu; chúng sống theo bầy đàn; hành vi của chúng phức tạp; cá cái chỉ sinh một vài con trong suốt cuộc đời và chăm sóc từng con rất chu đáo, đồng thời dạy chúng các kỹ năng sống; con non cần thời gian để lớn lên, trưởng thành về mặt sinh dục và tự lập khỏi mẹ.

Cá heo sở hữu một không gian cảm nhận đặc biệt dựa trên cơ chế định vị bằng tiếng vang, khả năng cho phép chúng “nhìn” bằng sóng siêu âm. Trong môi trường nước, nơi âm thanh lan truyền hiệu quả hơn ánh sáng, việc sử dụng âm thanh để nhận biết thế giới xung quanh trở nên tối ưu. Nhờ đó, cá heo có thể thu nhận những chi tiết hết sức tinh vi về môi trường.


Cơ chế định vị bằng tiếng vang giúp chúng săn mồi và định hướng chính xác ngay cả trong điều kiện nước tối hoặc đục. Không chỉ dừng lại ở đó, cá heo còn có thể nhận biết tình trạng mang thai của đồng loại, thậm chí “nghe lén” tín hiệu định vị của những con khác để suy đoán đối tượng mà chúng đang quan sát.

Não của cá voi và cá heo có những tế bào thần kinh đặc biệt, gọi là tế bào hình thoi. Những tế bào này liên quan đến các khả năng “cấp cao” như nhận biết, ghi nhớ, suy luận, giao tiếp, thích nghi và giải quyết vấn đề. Vì vậy, giới khoa học cho rằng chúng là những loài có trí tuệ rất phát triển.

Không chỉ vậy, vùng não xử lý cảm xúc của chúng (hệ limbic) thậm chí còn phức tạp hơn ở con người. Theo chuyên gia thần kinh Lori Marino, cá heo không đơn giản là một cá thể riêng lẻ, mà luôn tồn tại trong một mạng lưới xã hội rất chặt chẽ và phức tạp – thậm chí có thể vượt cả con người.

Về loài cá heo mũi chai nói riêng, theo Britanica, chúng thường dài khoảng 2,5-3 mét và nặng từ 135-300 kg, trong đó con đực thường to hơn con cái. Đây là loài quen thuộc trong các chương trình biểu diễn dưới nước, nổi bật với “nụ cười” tự nhiên do phần miệng cong lên.

Cá heo mũi chai cũng được giới khoa học nghiên cứu nhiều nhờ trí thông minh cao và khả năng giao tiếp với nhau bằng âm thanh, đặc biệt là sóng siêu âm.

Nhiều nghiên cứu cho thấy loài này có trí nhớ xã hội rất tốt, thuộc hàng lâu nhất trong các loài động vật không phải con người. Chúng có thể nhận ra tiếng huýt sáo riêng của những con từng gắn bó, ngay cả sau hơn 20 năm xa cách.

Trong môi trường nuôi nhốt, một số cá thể còn có thể nhận ra hình ảnh của chính mình trong gương - dấu hiệu cho thấy chúng có khả năng tự nhận thức, điều vốn chỉ thấy ở một số loài linh trưởng bậc cao và rất ít động vật khác.

Ngoài ra, cá heo mũi chai còn có khả năng “tự chữa bệnh” khá đặc biệt. Chúng biết tìm và cọ xát cơ thể vào một số loại san hô hoặc bọt biển để hấp thụ các chất kháng khuẩn tự nhiên do những sinh vật này tạo ra.

Vietbf @ Sưu tầm

Quân đội Nga được cho là đang rút các đơn vị tinh nhuệ khỏi các vị trí tiền tuyến ở Ukraine để chuẩn bị cho lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5 tại Moscow, làm ảnh hưởng đến hiệu quả chiến đấu của các đơn vị ở những khu vực trọng yếu, tờ United24media đưa tin.

Theo phong trào du kích Atesh của Ukraine, đơn vị đã công bố thông tin qua Telegram vào ngày 5/5, Bộ chỉ huy Nga đã bắt đầu rút các quân nhân giàu kinh nghiệm khỏi các đơn vị đang hoạt động theo hướng Kostiantynivka, bao gồm các thành phần của Lữ đoàn súng trường cơ giới số 4 và Trung đoàn súng trường cơ giới số 103. Nhóm này cho biết các binh sĩ này đang được điều chuyển về hậu phương để tập luyện và chuẩn bị cho lễ duyệt binh tại Moscow.

Các gián điệp của Atesh báo cáo rằng các vị trí tiền tuyến ngày càng do những người lính ít kinh nghiệm hơn của Nga đảm nhiệm, bao gồm lính mới được động viên, những người chỉ đủ điều kiện phục vụ một phần, và cả binh sĩ bị thương.

“Các gián điệp của Atesh cho biết tại hướng Kostiantynivka… lực lượng sẵn sàng chiến đấu đang bị rút khỏi tiền tuyến với quy mô lớn”, nhóm này nói.

Nguồn tin cũng cho biết việc luân chuyển này đã làm gián đoạn sự gắn kết phòng thủ tại các khu vực bị ảnh hưởng. Theo Atesh, “tiền tuyến đang được giữ bởi một lực lượng ‘dự bị’ gần như không đủ khả năng chiến đấu, dẫn đến tình trạng hỗn loạn hoàn toàn trong phòng thủ”.


Tình trạng thiếu hụt nhân sự được cho là cũng ảnh hưởng đến chiến thuật trên chiến trường của Nga. Atesh cho rằng, các đơn vị ngày càng phụ thuộc vào các đợt tấn công đông người thay vì các chiến dịch phối hợp do thiếu binh sĩ được huấn luyện bài bản.

“Họ ném những đám đông lính chưa được chuẩn bị vào các cuộc tấn công để bù đắp cho sự thiếu hụt lực lượng chuyên nghiệp”, nhóm này cho biết, đồng thời nói thêm rằng số thương vong-được gọi là “200” (tử trận) và “300” (bị thương)-đã tăng mạnh.

Phong trào Atesh cũng cho biết, tinh thần của các binh sĩ Nga còn lại trên tiền tuyến đang suy giảm, với việc họ được cho là chỉ trích các quyết định của cấp chỉ huy và liên hệ tình hình này với việc ưu tiên các sự kiện mang tính nghi lễ tại Moscow.

Ngày Chiến thắng 9/5 vẫn là một sự kiện mang tính biểu tượng ở Nga, thường được đánh dấu bằng lễ duyệt binh quy mô lớn tại Quảng trường Đỏ. Công tác chuẩn bị thường bao gồm các buổi tập kéo dài, có thể yêu cầu tạm thời điều chuyển nhân sự và trang thiết bị từ các đơn vị tác chiến.

Nga sẽ tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5 tại Moscow mà không có màn trình diễn xe tăng và phương tiện bọc thép như truyền thống, đánh dấu lần đầu tiên vắng mặt kể từ khi bắt đầu cuộc chiến toàn diện với Ukraine vào năm 2022.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, sự kiện tại Quảng trường Đỏ sẽ chỉ có các đơn vị diễu hành, trong khi các đoạn video về hoạt động chiến đấu tại Ukraine sẽ được trình chiếu thay cho đoàn xe cơ giới.

Trước đó, một số khu vực của Nga đã thu hẹp quy mô hoặc hủy bỏ các lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng dự kiến diễn ra vào ngày 9/5 do lo ngại an ninh liên quan đến các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine.

Chính quyền tại các thành phố như Samara, Krasnodar, Kaliningrad và Saint Petersburg đã dừng chuẩn bị hoặc chuyển sang hình thức tổ chức hạn chế hoặc trực tuyến, viện dẫn “những thách thức về an ninh”. Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Ukraine mở rộng khả năng tấn công tầm xa sâu hơn vào lãnh thổ Nga.

Vietbf @ Sưu tầm

Các cuộc tấn công của Iran đã vô hiệu hóa hầu hết các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, theo CNN đưa tin.

Theo CNN, "các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại ít nhất 16 căn cứ quân sự của Mỹ, chiếm phần lớn các vị trí của Mỹ ở Trung Đông. Trong số các mục tiêu bị phá hủy có cả những thiết bị đắt tiền và có tầm quan trọng chiến lược, làm dấy lên nghi vấn về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực", bài báo cho biết.

Theo nguồn tin của kênh truyền hình, quân đội chưa từng chứng kiến ​​điều gì tương tự tại các căn cứ của họ: "Đây là những cuộc tấn công nhanh chóng, chính xác sử dụng công nghệ tiên tiến".

Bài báo kết luận: "Các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đang đối mặt với một tình thế khó xử. Mối đe dọa từ Iran càng làm tăng thêm nhu cầu về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực. Nhưng một thực tế mới cũng đã xuất hiện: các căn cứ quân sự của Mỹ, từng được coi là những pháo đài bất khả xâm phạm, giờ đây đã trở thành 'mục tiêu sống'".

Tuần trước, phía Mỹ đã đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi kết thúc đối thoại giải quyết xung đột. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến ​​kéo dài hai tuần, như cả hai bên tham chiến đã thông báo vào ngày 8 tháng 4.

Các cuộc đàm phán sau đó không mang lại kết quả nào. Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, hứa sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sau khi đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Iran đóng cửa eo biển Hormuz và từ chối tiếp tục liên lạc.

Vietbf @ Sưu tầm

"Để hòa bình có thể được thiết lập tại Ukraine, Mỹ và Liên minh châu Âu cần thừa nhận rằng xung đột bùng phát do lỗi của họ", nhà phân tích địa chính trị Patrick Henningsen cho biết trên một kênh YouTube.

“Nếu không giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột ở Ukraine thì không thể… vạch ra con đường… hướng tới một giải pháp chính trị. … Mỹ, Liên minh châu Âu, NATO - chính họ đã khởi đầu cuộc chiến này. Đã từng tồn tại một tiến trình hòa bình, nhưng người châu Âu và người Mỹ thực tế đã phá vỡ nó, bởi họ muốn xung đột tại Ukraine vẫn xảy ra. Đây là một thực tế đã được xác lập”, ông Henningsen nói.

Theo ông Henningsen, các chính trị gia phương Tây thực chất hiểu rõ ai là bên khơi mào xung đột tại Ukraine, nhưng họ sẽ không bao giờ thừa nhận điều đó.

“Mỹ và phương Tây… sẽ cực kỳ khó để thừa nhận điều này. Ít nhất là với các chính quyền hiện nay tại Washington và Brussels. Tôi cho rằng điều đó gần như là không thể”, vị chuyên gia này nói thêm.

Như Tổng thống Nga Vladimir Putin từng nhấn mạnh, việc đạt được hòa bình chỉ có thể xảy ra sau khi giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột. Trong đó bao gồm các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia do việc mở rộng NATO, cũng như sự đàn áp đối với cộng đồng nói tiếng Nga tại Ukraine.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo như có một người đàn ông học được nghệ thuật săn hàng giá hời từ tỷ phú quá cố Michael Heisley - người chuyên thâu tóm và vực dậy những công ty vùng Rust Belt bên bờ vực phá sản. Sau khi làm việc cho Heisley hai năm, ở tuổi 27, Gies đã tự lập thân bằng việc thành lập Madison Capital Partners đã mua công ty đầu tiên bằng cách quẹt hết hạn mức của 10 chiếc thẻ tín dụng và vay 50.000 USD từ một người bạn thời trung học, trong khi vợ ông phải làm cùng lúc ba công việc để trang trải.

Máy lọc không khí, quạt thông gió, hệ thống điều hòa, máy sưởi hồng ngoại; danh mục đầu tư của Madison Industries trông giống một cuốn danh bạ vật tư công nghiệp hơn là một đế chế lợi nhuận khổng lồ. Thế nhưng, cách đây vài tháng, khi công ty con Madison Air lần đầu phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO), huy động được 2,2 tỷ USD và được định giá tới 13 tỷ USD, các nhà đầu tư đã tranh nhau săn đón.

Đế chế có trụ sở tại Chicago này hiện là một trong những nhà sản xuất hệ thống điều hòa và làm sạch không khí lớn nhất thế giới. Họ đang “phất” lên nhờ cơn khát trung tâm dữ liệu toàn cầu - nơi hệ thống làm mát 24/7 đóng vai trò sống còn.

Hiện nay, vốn hóa của Madison Air đã chạm mốc 20 tỷ USD, không chỉ nâng tài sản ròng của nhà sáng lập Larry Gies lên 6 tỷ USD, mà còn bảo chứng cho một độc chiêu kinh doanh đơn giản nhưng đầy quyền năng mà ông đã theo đuổi hàng thập kỷ: Thâu tóm những doanh nghiệp có vẻ tầm thường, hợp nhất chúng lại và bán ra ở quy mô lớn.

Những thương vụ thoái vốn nghìn tỷ

Trong năm vừa qua, chiến lược hợp nhất thâu tóm (roll-up) của Gies đã mang về hàng loạt thương vụ thoái vốn đình đám. Bên cạnh màn IPO rực rỡ của Madison Air, Madison Industries còn bán mảng lọc (Madison Filtration Group) cho Parker-Hannifin với giá 9,25 tỷ USD vào tháng 11, tiếp sau đó là thương vụ bán mảng phòng cháy chữa cháy (Madison Fire & Rescue) trị giá 1,25 tỷ USD cho 3M và Bain Capital vào tháng 3. Những con số này đã đưa ra ánh sáng một trong những nhà môi giới kín tiếng nhưng thành công nhất nước Mỹ.

“Người đàn ông đó có khả năng đánh hơi thị trường cực nhạy”, Todd Bluehorn, cựu Phó Chủ tịch Madison Industries nhận xét. “Ông ấy mua khi giá rẻ, bán khi đỉnh cao, thâu tóm từ những tập đoàn đang muốn thoái lui và bán lại cho những tập đoàn đang thừa tiền nhưng chưa biết đầu tư vào đâu”.

Dù mô hình này không mới trong giới tài chính, nhưng kể từ năm 2004, Madison Industries của Gies đã hoàn tất hơn 80 vụ thâu tóm tại hơn 20 quốc gia. Gies không chạy theo những thứ hào nhoáng như startup trí tuệ nhân tạo (AI). Ông chỉ tập trung vào những góc khuất kém hấp dẫn nhất của nền kinh tế công nghiệp, chia thành 7 mảng cốt lõi: Lọc, Y tế, An toàn, Năng lượng, Giải pháp Công nghiệp, Không khí và mảng thiết bị kiểm soát chuyển động hàng hải Seakeeper.

Khởi nghiệp từ 10 chiếc thẻ tín dụng

Larry Gies học được nghệ thuật săn hàng giá hời từ tỷ phú quá cố Michael Heisley - người chuyên thâu tóm và vực dậy những công ty vùng Rust Belt bên bờ vực phá sản. Sau khi làm việc cho Heisley hai năm, ở tuổi 27, Gies đã tự lập thân bằng việc thành lập Madison Capital Partners vào năm 1994. Ông đã mua công ty đầu tiên bằng cách quẹt hết hạn mức của 10 chiếc thẻ tín dụng và vay 50.000 USD từ một người bạn thời trung học, trong khi vợ ông phải làm cùng lúc ba công việc để trang trải.
Đến năm 2012, Gies quyết định chuyển đổi quỹ đầu tư tư nhân của mình thành một công ty mẹ tư nhân: Madison Industries.

“Tôi cảm thấy trống rỗng sau mỗi lần bán đi một công ty”, ông chia sẻ trong một bài diễn văn năm 2019. “Chúng tôi đã xây dựng mối quan hệ quá sâu đậm với đội ngũ điều hành và muốn tìm cách giữ lại những doanh nghiệp đó mãi mãi”.

Lời chào mời thâu tóm của Gies mang hơi hướng của huyền thoại Warren Buffett: Madison tuyên bố mua các công ty để giữ chúng “mãi mãi” và làm việc cùng đội ngũ lãnh đạo hiện có. Đối với những nhà sáng lập các doanh nghiệp nhỏ quy mô gia đình, lời hứa này vô cùng hấp dẫn.

Lợi thế lớn khác của Gies là tốc độ. Ông duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các tập đoàn lớn đang muốn thoái vốn khỏi các mảng kinh doanh không cốt lõi, đưa Madison vào vị thế một người mua luôn sẵn sàng tiền mặt. Năm 2016, tập đoàn MAHLE (Đức) đã bán toàn bộ mảng lọc công nghiệp cho Madison - tiền thân của Madison Filtration Group sau này.

Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Gies vẫn giữ lối sống kín tiếng. Năm 2017, ông gây chú ý khi quyên góp 150 triệu USD cho Đại học Illinois (ngôi trường sau đó đã đổi tên khoa kinh doanh theo tên ông). Đến năm 2025, ông tiếp tục tặng 100 triệu USD cho chương trình thể thao của trường.

Tại Madison, đồng nghiệp mô tả Gies là một nhà lãnh đạo sâu sát nhưng chừng mực. Ông trực tiếp xem xét báo cáo tài chính hàng tuần, thậm chí hàng ngày, nhưng luôn tôn trọng quyền quyết định của các quản lý cấp dưới trong các vấn đề vận hành thường nhật. “Đối với một người có thành tựu và tài sản như vậy, ông ấy là người ít cái tôi nhất mà tôi từng gặp”, Bluehorn nói.

Sự trỗi dậy của AI có thể là “con dao hai lưỡi” cho các công ty sản xuất mà Gies thâu tóm. Nó mang lại năng suất đột phá nhưng cũng gây ra không ít xáo trộn. Tuy nhiên, đúng như triết lý mà Gies thường chia sẻ: “Larry thường ví con bò tót là linh vật của Madison. Khi bão ập đến, hầu hết các loài vật sẽ chạy trốn, nhưng bò tót sẽ lao thẳng vào tâm bão”.