Khi thông tin còn chưa được cho công bố rõ ràng, vụ nổ súng tại bữa tiệc có Tổng thống Mỹ Donald Trump tối hôm 25/4 đã nhanh chóng bị các thuyết âm mưu bao phủ, với nghi vấn về màn "dàn dựng" được lan truyền trên mạng xã hội.

Ngay sau khi một tay súng tìm cách xông vào phòng tiệc tại khách sạn Washington Hilton, nơi đang diễn ra bữa tối giữa Tổng thống Donald Trump và Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc tối ngày 25/4, mạng xã hội lập tức thấy xuất ra hàng loạt "thuyết âm mưu" (conspiracy theory).

Phản ứng này không phải là điều bất thường, mà phản ảnh ra xu hướng ngày càng thấy phổ biến trong môi trường thông tin tại Mỹ hiện nay.

Từ vụ tàu sập cầu Francis Scott Key ở Baltimore hồi năm 2024 đến vụ cháy rừng ở Los Angeles năm 2025, hầu như mọi bản tin nóng lớn tại Mỹ đều đã nhanh chóng trở thành "chất liệu" cho các thuyết âm mưu trên mạng.

Trong những câu chuyện này, nhiều người tìm cách đổ lỗi sự việc cho các đối thủ chính trị mà họ mặc định là đứng sau giựt dây, theo CNN.

"Dàn dựng"?
Tối hôm 25/4, sau khi vụ nổ súng đã xảy ra, một số phóng viên hàng đầu nước Mỹ, đang có mặt ngay trong phòng tiệc, đã lập tức bắt tay vào việc cho xác minh sự thật về những gì đang xảy ra.

Tuy nhiên, trước khi có bất cứ thông tin chính thức nào về tên nghi phạm hay động lực dẫn đến hành vi xả súng này, cụm chữ "dàn dựng" gần như ngay lập tức đã lan truyền trên các mạng xã hội.

Làn sóng suy diễn phỏng đoán này phần nào xuất phát từ việc một số lời phát ngôn của Tòa Bạch Ốc được diễn giải theo chiều hướng bất thường, khiến cho nhiều người lập tức nghĩ đến khả năng cho rằng "đã có ý đồ phía sau", thay vì chỉ là vụ mưu sát đơn lẻ.

Tham vụ báo chí Tòa Bạch Ốc bà Karoline Leavitt. (Ảnh: Reuters)
Sự việc bắt đầu từ đoạn clip có ghi lại lời phát biểu vô thưởng vô phạt của tham vụ báo chí Tòa Bạch Ốc bà Karoline Leavitt trước khi tham gia vào sự kiện.

"Sẽ rất hài hước, rất thú vị. Tối nay sẽ có vài 'phát súng' trong phòng. Mọi người nên theo dõi, sẽ rất tuyệt vời. Tôi rất mong chờ được nghe thấy", bà này đã nói khi được Fox News có hỏi, liệu khán giả có thể mong đợi điều gì từ ông Trump.

Theo cách truyền thống, các bài phát biểu của tổng thống tại bữa tiệc tối chiêu đãi Hiệp hội Phóng viên Tòa Bạch Ốc thường mang tính hài hước, trong đó vị nguyên thủ quốc gia có thể pha trò đủ chuyện nhắm vào giới truyền thông và chính bản thân mình.

Tối hôm 25/4 lẽ ra là lần đầu mà ông Trump sẽ lên tiếng phát biểu tại sự kiện này trên cương vị tổng thống. Cụm chữ "vài phát súng" của bà Leavitt, chỉ là câu nói bông đùa, bỗng bị hiểu theo nghĩa đen một cách phi lý và làm dấy lên nhiều sự nghi vấn.

Một phiên bản của đoạn clip này, được cho đăng tải trên nền tảng X chưa đầy 45 phút sau khi tiếng súng nổ vang lên, đã thu hút hơn 6 triệu lượt xem, với nhiều người chia sẻ như thể đó là "bằng chứng cụ thể, không thể chối cãi được".

Trong cuộc họp báo tối muộn cùng đem đó, Tổng thống Donald Trump đã nói rằng vụ tấn công cho thấy cần phải có một phòng tiệc có bảo vệ an ninh cao.

Phát ngôn này được đưa ra trong bối cảnh ông đang theo đuổi kế hoạch cho xây lên phòng dạ hội hoành tráng có sức chứa đến 4,000 người trong khuôn viên Tòa Bạch Ốc và gây ra rất nhiều sự tranh cãi về nguồn gốc tiền tài trợ và cảnh vật thuộc di tích lịch sử Hoa Kỳ.

Một số người trên mạng xã hội bắt đầu suy đoán vô căn cứ rằng vụ tấn công mưu sát nói trên được cho "dàn dựng" lên với lý do này.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel và viên phụ tá giám đốc phụ trách văn phòng FBI Washington Darren Cox đứng bên cạnh bức ảnh khẩu súng săn mà nghi phạm Cole Tomas Allen mang theo. (Ảnh: Reuters)
Từ cuộc gọi bị gián đoạn đến làn sóng hoài nghi
Một đoạn clip khác của Fox News cũng đã trở thành một chủ đề được bàn tán sôi nổi trên mạng.

Tối 25/4, giống như nhiều người khác, Aishah Hasnie, phóng viên của Fox News tại Tòa Bạch Ốc đã tường thuật trực tiếp qua điện thoại sự kiện nóng bỏng này từ phòng tiệc, chia sẻ sự trải nghiệm tận mắt về những gì đang xảy ra.

Cuộc gọi của cô đã bị ngắt giữa chừng khi đang kể rằng trước đó trong buổi tối, chồng của tham vụ báo chí Leavitt, người ngồi bên cạnh cô, đã nói về tầm mức quan trọng phải chú ý đến an toàn cá nhân do tính chất công việc.

Một số người bắt đầu suy đoán rằng Fox News cố tình cho cắt ngang cuộc gọi này.
"Tôi không muốn thổi phùng thuyết âm mưu. Nhưng… chuyện này thật sự kỳ lạ. Rất kỳ lạ", Angelo Carusone viết khi chia sẻ đoạn clip tới 32.000 người theo dõi trên BlueSky.

Carusone là CEO của Media Matters , tổ chức giám sát truyền thông có khuynh hướng cánh tả, thường xuyên chỉ ra thông tin sai lệch từ phía đảng Cộng hòa.

Đáp lại lời đồn đoán, Hasnie sau đó đã cho đăng trên X: "Cuộc gọi của chúng tôi bị gián đoạn vì trong phòng tiệc gần như không có sóng".(?)

Hasnie kể nốt rằng: "Ông ấy (chồng của tham vụ báo chí Leavitt) chỉ dặn tôi nên cẩn thận với sự an toàn của bản thân vì thế giới hiện nay rất bất ổn. Đó cũng là điều mà cha tôi và nhiều người khác nói với tôi lúc gần đây. Ông ấy chỉ bày tỏ sự lo lắng cho tôi".


Tổng thống Trump và các giới chức cao cấp trong chính quyền được các nhân viên Mật vụ giúp sơ tán. (Ảnh: Reuters)
"Trước khi bị mất tín hiệu, tôi định nói rằng thật không may là chỉ một thời gian ngắn sau đó, tất cả chuyện này đã xảy ra", cô Hasnie có cho biết thêm.

Trong buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc hôm 27/4, cô Hasnie đã hỏi bà Leavitt về các thuyết âm mưu đang được lan truyền trên mạng.

"Đối với chúng tôi, điều quan trọng là phải nhanh chóng tìm ra sự thật và đưa ra thông tin chính xác về vụ này, cũng như bất cứ biến cố nào khác, nhằm bác bỏ những điều vô lý đang lan truyền trên mạng", bà Leavitt cho hay.

Vụ toan mưu sát tối hôm 25/4 xảy ra trong bối cảnh gần đây có nhiều người nổi tiếng, từng ủng hộ ông Trump, đặt ra câu hỏi về vụ ông bị ám sát hụt tại Butler, bang Pennsylvania vào tháng 7/2024.

Bộ Tư Pháp, dưới cả thời cựu Tổng thống Joe Biden và Tổng thống Donald Trump, đều đưa ra cùng kết luận: tên nghi phạm Thomas Crooks chỉ hành động một mình.

Tuy nhiên, Tucker Carlson và cựu nghị sĩ Cộng hòa Marjorie Taylor Greene cho rằng chính phủ cần phải cho công bố thêm các thông tin về Crooks, đồng thời ám chỉ có điều gì đó đang bị che giấu.

Đến sáng 26/4, các bài viết thể hiện quan điểm chống ông Trump của Cole Allen, nghi phạm trong vụ tấn công vừa qua, đã được cho công bố ra.

Đáp lại trên X, cựu nữ dân biểu Greene có viết: "Tôi muốn biết vì sao chính quyền Trump lại ngay lập tức công bố 'bản tuyên ngôn' của Cole Allen, trong khi vẫn giữ kín thông tin về Thomas Crooks".

Khách mời đang ẩn nấp dưới gầm bàn sau vụ tấn công tại Washington Hilton tối hôm thứ Bảy 25/4 hay là ...cảnh được "dàn dựng"? (Ảnh: Reuters)
Tuy nhiên, theo CNN, không có bằng chứng nào cho thấy FBI che giấu thông tin quan trọng về tên nghi phạm Crooks, kẻ đã bắn 8 phát đạn súng trường kiểu AR-15 từ mái nhà gần sân khấu tổ chức tranh cử về phía ông Trump, trước khi bị nhân viên bắn tỉa của Sở Mật vụ bắn hạ gục.

FBI từ lâu đã phải đối phó với các thuyết âm mưu xoay quanh vụ nổ súng này, bao gồm cả tuyên bố sai lệch rằng có dính líu đến nước ngoài.

Theo FBI, trước khi gây án, Crooks đã tìm kiếm trên mạng về nơi ông Trump dự kiến phát biểu, cũng như thông tin khác có liên quan đến ông và cựu Tổng thống Joe Biden.

Keith Olbermann, người từng dẫn chương trình truyền hình và thường phản đối ông Trump, có viết trên X với gần một triệu người theo dõi rằng: "Tôi không nói rằng vụ này đã được DÀN DỰNG ra… chính bạn đang nói vậy!... Thật đáng xấu hổ, những kẻ luôn có thái độ hoài nghi!"

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.yahoo.com/news/articles/...192022696.html

Cổ nhân có câu: "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau" trong thế giới giải trí đầy rẫy những thị phi của nước Mỹ, dường như "vừa lòng" không bao giờ nằm trong từ điển của Jimmy Kimmel. Nam MC kỳ cựu của đài ABC vừa thấy mình rơi vào tâm bão khi Nhà Trắng và Tổng thống Donald Trump đồng loạt lên tiếng yêu cầu sa thải anh – một kịch bản "xưa như trái đất" nhưng chưa bao giờ thôi kịch tính.

Mọi chuyện bắt đầu từ một câu đùa đầy mỉa mai của Kimmel vào tối thứ Năm tuần trước, khi anh ví von Đệ nhất phu nhân Melania Trump có "vẻ rạng rỡ của một góa phụ đang mong đợi". Một câu "đâm chọc" về khoảng cách tuổi tác (ông Trump 79 tuổi và bà Melania 56 tuổi) tưởng chừng chỉ là gia vị cho buổi diễn, nhưng lại bùng nổ thành một cuộc chiến chính trị thực thụ sau vụ nổ súng kinh hoàng bên ngoài bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào thứ Bảy vừa qua.

Quyền tự do ngôn luận và những "màn kịch" được dàn dựng

"Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo", phía Nhà Trắng và các đồng minh của ông Trump đã nhanh chóng "thay hình đổi dạng" câu đùa của Kimmel, cáo buộc đó là một lời kêu gọi ám sát đầy ẩn ý. Đệ nhất phu nhân đã thẳng thừng lên án Kimmel vào sáng thứ Hai, và ngay sau đó, Tổng thống Trump cũng bồi thêm nhát dao khi gọi bình luận của nam MC là "lời kêu gọi bạo lực đáng khinh bỉ", trực tiếp liên hệ nó với vụ nổ súng tại Washington.

Đứng trước bão dư luận, Jimmy Kimmel không hề nao núng. Trong chương trình tối thứ Hai, anh mở màn bằng một giọng điệu đầy châm biếm: "Có bao giờ bạn thức dậy và thấy Đệ nhất phu nhân ra tuyên bố đòi đuổi việc mình chưa? Chúng ta ai cũng từng bị thế mà, đúng không?". Kimmel khẳng định đanh thép rằng đó chỉ là một màn "roast" (trêu chọc) nhẹ nhàng và anh luôn là người lên tiếng chống lại bạo lực súng đạn suốt nhiều năm qua. Anh nhấn mạnh: "Dưới Tu chính án thứ nhất, chúng ta có quyền tự do ngôn luận. Ông Trump được quyền nói những gì ông ấy muốn, và tôi cũng vậy."

Phép thử đầu tiên cho "Triều đại" mới tại Disney

Sự việc này không chỉ là chuyện cá nhân của Kimmel mà còn là một bài toán hóc búa dành cho Josh D’Amaro – tân CEO của Disney, người vừa kế nhiệm Bob Iger mới vỏn vẹn 6 tuần. "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", đây là lần đầu tiên D’Amaro phải đối mặt với áp lực trực tiếp từ chính quyền Trump. Liệu ông có đi vào vết xe đổ của người tiền nhiệm?

Nhìn lại quá khứ vào tháng 9 năm ngoái, đài ABC dưới trướng Iger từng phải đình chỉ chương trình của Kimmel "vô thời hạn" trước áp lực từ các chủ đài địa phương như Nexstar và Sinclair. Tuy nhiên, lệnh đình chỉ đó chỉ kéo dài chưa đầy một tuần sau khi Disney bị dư luận chỉ trích là "hèn nhát" và đầu hàng trước quyền lực chính trị. Lần này, dù các đại diện của Disney và ABC vẫn "kín như bưng", nhưng việc chương trình vẫn lên sóng bình thường cho thấy Disney đang chọn cách "đứng vững trước gió lớn", không dễ dàng khuất phục trước sức ép từ Nhà Trắng.

Chính trị là điều không thể tránh khỏi

Kimmel vốn là một người chỉ trích ông Trump không mệt mỏi và thường xuyên tham gia các cuộc biểu tình "No Kings". Trong một cuộc trò chuyện gần đây, anh khẳng định: "Sẽ thật hổ thẹn nếu chúng ta không nói về những điều này". Đối với anh, chính trị không còn là một lựa chọn, mà là một trách nhiệm của người cầm mic.

"Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", cuộc đối đầu giữa một bên là quyền lực tuyệt đối của Nhà Trắng và một bên là quyền tự do ngôn luận của nghệ sĩ đang đẩy nền giải trí Mỹ vào một khúc quanh đầy kịch tính. Liệu chiếc ghế của Jimmy Kimmel có thể trụ vững khi những gã khổng lồ truyền thông như Nexstar và Sinclair vẫn đang rình rập? Câu trả lời có lẽ không chỉ nằm ở xếp hạng người xem (ratings), mà còn nằm ở bản lĩnh của những người đứng đầu đế chế chuột Mickey trong việc bảo vệ những giá trị cốt lõi của truyền thông Mỹ.

Diễn biến này đang làm suy yếu phần nào nỗ lực của Washington nhằm bóp nghẹt nguồn thu năng lượng của Tehran, đồng thời xoa dịu nỗi lo về một cú sốc nguồn cung ngay lập tức đối với thị trường dầu thế giới. Theo dữ liệu từ giới theo dõi tàu chở dầu và các báo cáo truyền thông khu vực, trong vài ngày gần đây, Iran đã bơm lên tàu ít nhất 4,6 triệu thùng dầu thô, trị giá gần 400 triệu USD.

Ngoài lượng hàng này, khoảng 4 triệu thùng khác được cho là đã vượt qua tuyến phong tỏa để đi ra ngoài khu vực bị kiểm soát. Những con này cho thấy mạng lưới xuất khẩu dầu của Iran chưa bị bóp nghẹt như nhiều nhà giao dịch từng lo ngại.

Một phần nguyên nhân nằm ở cách thức vận chuyển ngày càng linh hoạt của Tehran. Ảnh vệ tinh do các công ty giám sát hàng hải phân tích cho thấy có tàu chở dầu đã tắt thiết bị phát đáp, tức là “biến mất” khỏi hệ thống theo dõi trong một khoảng thời gian để tránh bị giám sát.

Reuters cũng cho biết từ giữa tháng 4, Mỹ đã chặn hoặc buộc quay đầu hàng chục tàu, trong đó có nhiều tàu dầu Iran, nhưng vẫn có những tàu tìm được đường tiếp tục hành trình sang châu Á.

Ngoài ra, lợi thế địa lý cũng đang đứng về phía Iran. Nước này nằm dọc bờ bắc eo Hormuz, tuyến hàng hải hẹp nhưng giữ vai trò sống còn với thương mại năng lượng toàn cầu.

Trong điều kiện địa hình quen thuộc và khoảng cách ngắn từ các điểm bốc hàng ra vùng biển tranh chấp, Iran có nhiều cơ hội hơn để xoay xở, lách giám sát và duy trì một phần xuất khẩu. Trong khi đó, Reuters cho biết lưu lượng tàu qua Hormuz đã giảm rất mạnh, từ mức thông thường khoảng 125-140 chuyến mỗi ngày xuống chỉ còn vài chuyến, cho thấy sức ép của cuộc đối đầu vẫn rất lớn.

Với thị trường dầu, thông điệp lúc này khá rõ đó là cú sốc nguồn cung mà giới đầu tư lo sợ vẫn chưa xảy ra. Giá dầu những ngày gần đây tiếp tục biến động mạnh theo tin tức từ Trung Đông, nhưng sự hiện diện của dòng dầu Iran trên thị trường đã giúp tâm lý bớt căng hơn.

Hiện tại, giá dầu Brent vẫn tăng lên quanh 109,64 USD một thùng trong bối cảnh bế tắc Mỹ - Iran chưa được tháo gỡ, song đà tăng hiện chủ yếu phản ánh rủi ro địa chính trị hơn là một sự sụp đổ hoàn toàn của nguồn cung.

Dù vậy, sự chống chịu của Iran không đồng nghĩa căng thẳng đã hạ nhiệt. Trái lại, khu vực đang phải đối mặt với rủi ro leo thang ngày càng lớn.

Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã kêu gọi tăng cường ngoại giao để bảo đảm tự do hàng hải lâu dài tại eo Hormuz. Ông nhấn mạnh các quốc gia ven bờ có trách nhiệm chung trong việc giữ cho tuyến vận tải này được thông suốt, đồng thời giải quyết vấn đề các thủy thủ bị giam giữ quá lâu.

Về phía Tehran, các phát biểu gần đây cho thấy nước này cũng không có ý lùi bước. Giới chức Iran nhấn mạnh họ vẫn nắm trong tay những “lá bài” về năng lượng và vận tải biển, trong đó có eo Hormuz và các tuyến hàng hải then chốt khác. Điều đó cho thấy nếu tình hình tiếp tục xấu đi, rủi ro không chỉ nằm ở giá dầu mà còn ở nguy cơ gián đoạn sâu hơn đối với thương mại toàn cầu.

Theo Gulf News

Lợi thế cho Trung Quốc

Cuộc xung đột tại Iran đã đẩy các quốc gia vốn "đói" dầu mỏ vào tình thế ráo riết tìm kiếm nguồn nhiên liệu thay thế. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang lựa chọn các giải pháp năng lượng chuyển đổi và tìm đến "vị vua" của ngành năng lượng tái tạo toàn cầu: Trung Quốc.

Theo số liệu từ tổ chức tư vấn năng lượng Ember, kim ngạch xuất khẩu công nghệ điện mặt trời, pin và xe điện (EV) của Trung Quốc đều chạm mốc kỷ lục trong tháng 3. Đây là dấu hiệu cho thấy cú sốc nguồn cung dầu mỏ lịch sử đang đẩy nhanh quá trình áp dụng năng lượng sạch trên toàn thế giới.

Sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích nhắm vào Iran vào cuối tháng 2, quân đội Iran đã đáp trả bằng cách phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz, cắt đứt khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của toàn cầu. Biến động giá dầu đã tăng vọt khi xung đột lan rộng ra khắp Trung Đông và các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc.

Trong khi đó, các quốc gia châu Á vốn phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông đang nỗ lực giảm thiểu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu bằng cách khuyến khích tiết kiệm năng lượng và cắt ngắn giờ làm việc. Khi các quốc gia đầu tư nhiều hơn vào năng lượng tái tạo, Trung Quốc đang đứng trước cơ hội hưởng lợi lớn nhất với tư cách là nhà sản xuất xe điện, tuabin gió và tấm pin mặt trời lớn nhất thế giới.

Báo cáo công bố tuần trước của Ember cho biết Trung Quốc đã xuất khẩu 68 gigawatt (GW) công nghệ điện mặt trời trong tháng 3, vượt kỷ lục trước đó thiết lập vào tháng 8 tới 50%. Theo tổ chức này, có 50 quốc gia đã lập kỷ lục mới về nhập khẩu thiết bị điện mặt trời từ Trung Quốc, trong đó mức tăng trưởng đáng kể nhất đến từ các thị trường mới nổi ở châu Á và châu Phi – những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng năng lượng.

“Những cú sốc từ nhiên liệu hóa thạch đang thúc đẩy làn sóng điện mặt trời bùng nổ,” Euan Graham, chuyên gia phân tích cao cấp tại Ember, nhận định trong báo cáo. “Điện mặt trời vốn đã trở thành động cơ của nền kinh tế toàn cầu, và giờ đây, những cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch hiện tại đang đẩy nó lên một nấc thang mới.”

Dựa trên dữ liệu hải quan Trung Quốc, Ember cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu pin, xe điện và điện mặt trời đã tăng 70% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái. Nhóm sản phẩm này hiện được biết đến tại Trung Quốc với tên gọi “bộ ba mới”, đóng góp đáng kể vào GDP quốc gia, thay thế cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực trước đây như quần áo, đồ gia dụng và nội thất.

Riêng mảng xuất khẩu pin của Trung Quốc đã đạt 10 tỷ USD trong tháng 3, với tốc độ tăng trưởng đặc biệt cao tại Liên minh châu Âu (EU), Úc và Ấn Độ.

Sự dịch chuyển mang tính bước ngoặt

Các nhà phân tích nhận định, sự bất định về thời điểm eo biển Hormuz mở cửa trở lại đã làm sâu sắc thêm những lo ngại của khu vực về an ninh năng lượng, từ đó thúc đẩy nhanh chóng quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Dù Mỹ và Iran đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn, căng thẳng tại eo biển này vẫn duy trì ở mức cao. Cả lực lượng Mỹ và Iran đều đã bắt giữ các tàu thuyền tại hành lang vận tải huyết mạch này, khiến nỗ lực lưu thông qua đây trở nên đình trệ.

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ cũng làm xáo trộn các mối quan hệ và thương mại khu vực khi các quốc gia tìm cách tự bảo vệ mình trước cú sốc cung ứng. Việc xây dựng năng lực năng lượng tái tạo được xem là một phương cách để giảm bớt đòn giáng này.

“Khi chúng ta phải đối mặt với cú sốc nhiên liệu hóa thạch lần thứ hai trong chưa đầy 5 năm, bài học cho quốc gia là rất rõ ràng: Kỷ nguyên an ninh nhiên liệu hóa thạch đã kết thúc, và kỷ nguyên an ninh năng lượng sạch phải bắt đầu,” Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband phát biểu tuần này về nhu cầu giảm bớt sự phụ thuộc của quốc gia vào khí đốt để phát điện.

Tại Trung Quốc, các khoản đầu tư khổng lồ của nhà nước vào ngành công nghiệp năng lượng xanh đã củng cố khả năng tự chủ năng lượng, giảm bớt rủi ro từ tình trạng thiếu hụt dầu mỏ. Vị thế độc tôn trong công nghệ tái tạo cũng mang lại cho Bắc Kinh nhiều ảnh hưởng địa chính trị và kinh tế hơn thông qua việc xuất khẩu công nghệ.

Pakistan là một ví dụ điển hình khi quốc gia này đã tránh được một phần tác động từ xung đột nhờ bắt đầu nhập khẩu ồ ạt các tấm pin mặt trời giá rẻ từ Trung Quốc vài năm trước. Việc sử dụng năng lượng mặt trời thay vì nhập khẩu dầu mỏ đắt đỏ ước tính giúp quốc gia này tiết kiệm hàng tỷ USD mỗi năm.

“Trung Quốc từng được coi là nhà cung cấp giá rẻ, nhưng giờ đây họ ngày càng được xem là đối tác dài hạn trong quá trình chuyển dịch năng lượng,” ông Jeong Won Kim, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Năng lượng thuộc Đại học Quốc gia Singapore, viết.

Và câu chuyện không chỉ dừng lại ở các tấm pin mặt trời. Các chuyên gia của Ember ước tính rằng việc áp dụng xe điện trên toàn cầu đã cắt giảm mức tiêu thụ dầu khoảng 1,7 triệu thùng trong năm ngoái. Khi giá dầu tăng vọt vào thời điểm xung đột Trung Đông bắt đầu, truyền thông Trung Quốc đưa tin rằng các gã khổng lồ xe điện của nước này đã chứng kiến doanh số bán hàng tại nước ngoài tăng đột biến.

Theo Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc (CPCA), xuất khẩu xe điện và xe lai (hybrid) của nước này đã lập kỷ lục mới trong tháng 3, tăng 140% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dù vậy, các nhà phân tích cũng lưu ý rằng một phần nguyên nhân dẫn đến sự tăng vọt trong doanh số điện mặt trời tháng trước là do tâm lý tích trữ trước khi Trung Quốc ngừng chính sách hoàn thuế vào tháng 4. Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), cho rằng mức tăng trưởng xuất khẩu đột biến của tháng 3 khó có thể duy trì bền bỉ.

Tuy nhiên, ông cũng khẳng định thêm rằng xung đột ở Trung Đông đã củng cố vững chắc các lập luận dài hạn cho năng lượng thay thế.

“Chi phí điện mặt trời và pin giảm xuống, cộng với giá nhiên liệu hóa thạch cao và đầy biến động hiện nay, đã biến điện mặt trời trở thành lựa chọn hiển nhiên đối với phần lớn người tiêu dùng điện trên toàn thế giới,” ông kết luận.

Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin cho biết, nghiên cứu này - nằm trong dự toán ngân sách năm 2027 - sẽ đánh giá tính khả thi của việc sử dụng thiết kế hoặc đồng sản xuất các thân tàu tiên tiến như lớp Mogami của Nhật Bản và lớp Daegu của Hàn Quốc, trong bối cảnh các dây chuyền chế tạo tàu của Hải quân Mỹ quá tải, USNI News đưa tin.

Nếu kế hoạch được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên Mỹ mua tàu chiến mặt nước cỡ lớn từ đối tác nước ngoài kể từ Thế chiến II.

Điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump thất vọng với tình trạng chậm tiến độ, thiếu hụt lao động và đội chi phí trong nền công nghiệp đóng tàu chiến nội địa.

Sáng kiến cũng nhằm thu hẹp khoảng cách ngày càng lớn về năng lực đóng tàu giữa Mỹ với Trung Quốc. Trung Quốc đang chế tạo 6 - 10 tàu khu trục mỗi năm, gấp 4 - 6 lần tốc độ của Mỹ.

Tàu lớp Mogami của Nhật Bản có lượng giãn nước khoảng 5.500 tấn, thiết kế tàng hình và mức độ tự động hóa cao. Lớp Daegu của Hàn Quốc nhỏ hơn - khoảng 3.600 tấn, sử dụng hệ thống động lực yên tĩnh. Cả hai đều được trang bị các hệ thống tiêu chuẩn Mỹ như bệ phóng thẳng đứng MK-41.

Một tàu hộ vệ lớp Mogami cơ bản có giá khoảng 500 triệu USD và hãng Mitsubishi có thể hoàn thiện trong vòng 2 năm, nhanh hơn đáng kể và rẻ hơn so với tàu hộ vệ lớp Constellation của Mỹ. Chi phí đóng tàu lớp Constellation lên tới hơn 1 tỷ USD mỗi chiếc và đã bị chậm tiến độ nhiều năm.

Úc đã đặt mua 11 tàu lớp Mogami cải tiến với tổng trị giá 14,4 tỷ USD, trong đó 3 chiếc đầu tiên được đóng tại Nhật Bản và 8 chiếc còn lại tại Úc.

“Chúng ta cần thêm tàu ngay lúc này. Nếu không thể có được số tàu cần thiết từ các nguồn truyền thống với chi phí và tiến độ hợp lý, chúng ta sẽ tìm đến những xưởng đóng tàu khác”, ông Russ Vought, Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng, phát biểu tại hội nghị Navy League ngày 22/4.

Cựu Bộ trưởng Hải quân John Phelan cho biết, Hải quân Mỹ đã nhận chỉ đạo xem xét khả năng sử dụng tàu chiến từ Hàn Quốc và Nhật Bản vào ngày 21/4, một ngày trước khi ông bị cách chức.

Theo nguồn tin nắm được tình hình, các tàu hộ vệ và khu trục của Mỹ có thể sẽ tích hợp thiết kế nước ngoài, và một phần quá trình đóng tàu cũng có thể được thực hiện tại các xưởng ở nước ngoài.

Chương trình tàu hộ vệ lớp Constellation (FFG-62) của Hải quân Mỹ ban đầu sử dụng thiết kế của Ý và dự kiến được chế tạo trong nước. Tuy nhiên, những yêu cầu chỉnh sửa thiết kế từ phía Hải quân Mỹ cùng với tình trạng thiếu lao động khiến tiến độ bị chậm ít nhất 3 năm, chi phí đội lên nghiêm trọng và cuối cùng chương trình bị hủy bỏ.

Kế hoạch đóng tàu ở nước ngoài sẽ phải đối mặt với những rào cản pháp lý và chính trị.

Luật liên bang hiện hành của Mỹ quy định tàu hải quân phải được đóng trong nước, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và việc làm nội địa. Sự tham gia của nước ngoài sẽ cần được tổng thống chấp thuận, nhưng chắc chắn vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các hãng đóng tàu trong nước, nghiệp đoàn và các nghị sĩ đại diện những bang có ngành đóng tàu.