Một tàu chở hàng rời Iran đã bị bắn tại khu vực cách Iran gần 15km về phía Tây và phải dừng lại trên biển trong bối cảnh Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran.Lệnh ngừng bắn mong manh vừa được gia hạn giữa Iran và Mỹ sáng sớm 22/4 theo giờ Việt Nam tiếp tục vấp phải thử thách khi liên tục ghi nhận các vụ nổ súng vào tàu tại khu vực quanh eo biển Hormuz.

Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải của Vương quốc Anh (UKMTO), một tàu chở hàng rời Iran đã bị bắn tại khu vực cách Iran gần 15km về phía Tây và phải dừng lại trên biển trong bối cảnh Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran. UKMTO cho biết thủy thủ đoàn an toàn và không có thiệt hại nào đối với tàu.

Trước đó, hôm 19/4, lực lượng nước Mỹ đã nổ súng và bắt giữ một tàu treo cờ Iran ở Vịnh Oman khi tàu này đang cố gắng vượt qua vòng vây phong tỏa hàng hải của Mỹ.Cùng ngày, cũng theo UKMTO, thuyền trưởng một tàu container báo cáo rằng đã bị một tàu chiến của Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiếp cận... sau đó tàu này đã nổ súng, gây hư hại nặng cho cầu tàu. Vụ việc xảy ra cách Oman khoảng 27km về phía Đông Bắc, không gây hỏa hoạn và tất cả thủy thủ đoàn đều an toàn.

Trong khi đó, công ty an ninh hàng hải Vanguard Tech của Anh cho biết con tàu trên đang treo cờ Liberia và "đã được thông báo rằng nó được phép đi qua eo biển Hormuz." Ngược lại, hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết con tàu đã "phớt lờ những cảnh báo từ lực lượng vũ trang Iran."

Các diễn biến trên được ghi nhận trong bối cảnh ngày 22/4, IRGC ra khẳng định vẫn duy trì cảnh giác cao độ trước căng thẳng leo thang trong khu vực, dù lệnh ngừng bắn hiện nay được gia hạn. Tuyên bố của IRGC cảnh báo sẽ "giáng những đòn đánh mang tính hủy diệt vượt ngoài sức tưởng tượng" trước bất kỳ mối đe dọa hoặc hành động gây hấn mới nào.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định Iran đang "sụp đổ về tài chính" do việc đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược quan trọng.

Trước đó, trong bài đăng sáng sớm 22/4 theo giờ Việt Nam, Tổng thống Trump đã chỉ đạo quân đội tiếp tục duy trì phong tỏa và giữ trạng thái sẵn sàng chiến đấu, trong khi gia hạn lệnh ngừng bắn "cho đến khi" các lãnh đạo và đại diện Iran đưa ra một "đề xuất thống nhất" nhằm chấm dứt cuộc chiến với Mỹ và Israel.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cảnh báo Trung Đông đang ở "thời điểm then chốt" đồng thời nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu vẫn là nỗ lực hết sức để ngăn chặn việc tái diễn các hành động thù địch.

Người phát ngôn cơ quan này cũng khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục đóng vai trò "mang tính xây dựng" đối với quá trình đàm phán.

Cùng chung quan điểm với Trung Quốc, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết việc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran là "một bước quan trọng hướng tới việc giảm leo thang và tạo ra không gian quan trọng cho ngoại giao và xây dựng lòng tin."

Liên hợp quốc kêu gọi các bên kiềm chế các hành động có thể làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn và tham gia một cách xây dựng vào các cuộc đàm phán để đạt được một giải pháp bền vững và lâu dài./.

Truyền thông Iran mô tả vụ việc là hành động “thực thi hợp pháp quyền kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz"
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào một tàu container ở eo biển Hormuz khiến phương tiện hư hại, theo AP.

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết vụ việc xảy ra vào khoảng 7 giờ 55 phút ngày 22-4 (giờ địa phương).

Con tàu trúng hỏa lực của Iran khi đang di chuyển qua eo biển Hormuz khiến nó bị hư hại.

"Không có thương vong sau vụ việc, cũng không gây ra tác động môi trường" – UKMTO nêu rõ.

UKMTO thêm rằng một xuồng vũ trang của Iran đã khai hỏa nhằm vào con tàu mà không hề phát tín hiệu cảnh báo trước.Tuy nhiên, hãng tin Nour News của Iran cho biết IRGC chỉ nổ súng vào con tàu sau khi tàu này đã “phớt lờ các cảnh báo của lực lượng vũ trang Iran.”

Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran mô tả vụ việc là hành động “thực thi hợp pháp quyền kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz.”

Vụ việc xảy ra đúng lúc căng thẳng trên biển tiếp tục leo thang, trong khi các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Iran với Mỹ dự kiến tổ chức tại Pakistan rốt cuộc không thể diễn ra như kế hoạch.

Vụ tấn công này cũng nối tiếp chuỗi động thái đối đầu giữa Mỹ và Iran trên biển trong những ngày gần đây. Cuối tuần trước, Mỹ đã nổ súng trước khi bắt giữ một tàu container của Iran.

Chưa hết, lực lượng Mỹ còn đổ bộ lên một tàu chở dầu có liên quan đến đến Iran tại Ấn Độ Dương.

Các nhà phân tích quan ngại rằng chuỗi diễn biến liên tiếp này đang khiến an ninh hàng hải quanh Iran và eo biển Hormuz thêm căng thẳng.

Công ty công nghệ hàng hải Windward của Israel vừa công bố hợp tác với hãng Vantor nhằm triển khai giải pháp giám sát liên tục dựa trên sự kết hợp giữa vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI), hướng tới phát hiện và theo dõi các “tàu tối”, những phương tiện cố tình tắt tín hiệu nhận dạng.Thông báo được đưa ra trong thời điểm nhạy cảm khi Mỹ và Iran đang đối đầu căng thẳng tại eo biển Hormuz sau hơn một tháng xung đột. Theo hai công ty, hệ thống mới sẽ giúp cung cấp khả năng quan sát tự động, liên tục đối với hoạt động hàng hải trên phạm vi toàn cầu, điều vốn lâu nay gặp nhiều hạn chế do sự phân mảnh dữ liệu.

Thỏa thuận tích hợp hệ thống giám sát liên tục Sentry của Vantor vào nền tảng AI hàng hải của Windward, tạo thành một giải pháp thống nhất có thể phát hiện, nhận dạng và theo dõi tàu thuyền ngay cả khi chúng tắt bộ phát tín hiệu AIS (hệ thống nhận dạng tự động) hoặc tìm cách che giấu danh tính.Trước đây, việc phát hiện tàu thường diễn ra trên một hệ thống, trong khi xác minh danh tính và phân tích hành vi lại nằm ở hệ thống khác. Điều này buộc các nhà phân tích phải thủ công đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn như AIS, tần số vô tuyến (RF), radar khẩu độ tổng hợp (SAR) và ảnh quang học. Sự hợp tác mới được kỳ vọng sẽ xóa bỏ “khoảng trống” này bằng cách kết nối toàn bộ quy trình, từ phát hiện, nhận diện đến phân tích hành vi, thành một vòng lặp tình báo liên tục.

Kết quả là một lớp tình báo tự động, bền vững, giúp nâng cao nhận thức lĩnh vực hàng hải từ mô hình phản ứng sang hệ thống sẵn sàng hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực.

Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Windward, Ami Daniel, cho rằng sự hợp tác phản ánh sự thay đổi trong cách các chính phủ và doanh nghiệp tiếp cận tình báo hàng hải. Ông nhấn mạnh rằng hoạt động trên biển ngày càng phức tạp, từ “hạm đội bóng tối” đến buôn lậu ma túy và các điểm nóng như Hormuz, đòi hỏi công nghệ có khả năng xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ.

Giám đốc sản phẩm của Vantor, Peter Wilczynski, cho biết hoạt động hàng hải từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đến Bắc Cực đang trở nên phức tạp và cạnh tranh hơn, trong khi các đối thủ ngày càng khai thác khoảng trống giữa các hệ thống cảm biến để che giấu hoạt động.

Theo ông, việc kết hợp nền tảng AI của Windward với khả năng điều phối và nhận dạng của Sentry sẽ tạo ra một hệ thống giám sát đầu - cuối, cung cấp tình báo tự động với tốc độ theo kịp thực tế.

Một điểm nổi bật của công nghệ này là khả năng “định danh bằng hình ảnh” dựa trên AI, giúp tạo hồ sơ nhận dạng ổn định cho từng con tàu, bất kể chúng thay đổi tín hiệu hay sử dụng danh tính giả. Hệ thống không chỉ xác định có tàu xuất hiện mà còn xác định chính xác đó là tàu nào, ngay cả khi bị “ngụy trang” bằng các kỹ thuật như spoofing.

Theo Windward, giải pháp này đặc biệt hữu ích trong việc theo dõi các hoạt động bất thường, chẳng hạn tại đảo Kharg của Iran, nơi công ty từng phát hiện sớm sự thay đổi trong mô hình bốc dỡ dầu và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phong tỏa hàng hải.

Không chỉ dừng lại ở tàu chở dầu hay tàu thương mại lớn, hệ thống còn mở rộng khả năng giám sát tới các phương tiện nhỏ hơn như tàu cá, vốn khó theo dõi bằng công cụ truyền thống. Dù không được thiết kế để truy vết tàu cao tốc quân sự, công nghệ vẫn có thể xác định chúng có hoạt động hay không, thậm chí phân biệt tàu có người lái hay không.

Với sự kết hợp giữa quy mô, độ phân giải và khả năng duy trì theo dõi liên tục, Windward và Vantor kỳ vọng giải pháp mới sẽ mang lại “ánh sáng” cho những vùng tối trên đại dương, nơi các hoạt động mờ ám đang ngày càng gia tăng.

Cử tri bang Virginia (Mỹ) đã chấp thuận sát nút một cuộc trưng cầu ý dân gây tranh cãi về việc tái phân chia khu vừa bầu cử Quốc hội, một quyết định được dự báo có thể tác động sâu rộng đến cán cân quyền lực tại Hạ viện Mỹ sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.Theo phóng viên TTXVN tại Washington, kết quả kiểm phiếu cho thấy đề xuất được thông qua với tỷ lệ 50% phiếu thuận và 49% phiếu chống, phản ánh mức độ chia rẽ rõ rệt trong cử tri về vấn đề này. Biện pháp trên cho phép cơ quan lập pháp bang Virginia, hiện do đảng Dân chủ chiếm đa số, tạm thời nắm quyền vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử Quốc hội. Theo các phân tích, việc tái phân chia này có thể mang lại cho đảng Dân chủ thêm 4 ghế tại Hạ viện.

Hiện nay, đoàn nghị sĩ của bang Virginia tại Quốc hội có tỷ lệ 6-5 nghiêng về đảng Dân chủ. Tuy nhiên, bản đồ mới được đề xuất có thể thay đổi tương quan này thành 10-1, tạo ra một sự chuyển dịch đáng kể về quyền lực chính trị trong bang.Các nhà lập pháp Cộng hòa đã chỉ trích mạnh mẽ bản đồ mới, cho rằng các ranh giới khu bầu cử được thiết kế một cách bất thường nhằm làm suy giảm ảnh hưởng của cử tri bảo thủ tại một bang mà cựu Phó Tổng thống Kamala Harris từng giành được chưa đầy 52% phiếu phổ thông vào năm 2024. Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng phản đối trước khi cuộc bỏ phiếu diễn ra, cảnh báo rằng kết quả sẽ mang lại “hệ quả lớn cho toàn quốc”. Ông Trump gọi đây là một nỗ lực nhằm tước quyền đại diện của cử tri bảo thủ, đồng thời cảnh báo rằng nếu biện pháp này được thông qua, đảng Dân chủ có thể gia tăng ảnh hưởng tại Virginia.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cũng kêu gọi cử tri bác bỏ nhằm bảo vệ thế đa số mong manh của đảng Cộng hòa tại Hạ viện. Ông lập luận rằng các nhà lập pháp Dân chủ đang tìm cách “xóa bỏ 4 ghế của Cộng hòa chỉ trong một bước đi” nhằm cản trở chương trình nghị sự của Tổng thống Trump. Trong khi đó, Thống đốc bang Virginia Abigail Spanberger, thuộc đảng Dân chủ, bảo vệ biện pháp này và cho rằng đây là cách để đối trọng với các nỗ lực tái phân chia khu bầu cử từ các bang do đảng Cộng hòa kiểm soát.

Diễn biến tại Virginia nằm trong bối cảnh rộng lớn hơn của một cuộc cạnh tranh toàn quốc về việc vẽ lại bản đồ khu vừa bầu cử. Các bang như Texas, Missouri, Ohio và North Carolina đã thực hiện điều chỉnh có lợi cho đảng Cộng hòa, trong khi California cũng đã thông qua các bản đồ mới nhằm cân bằng ảnh hưởng. Với việc đảng Cộng hòa nắm thế đa số mong manh tại Hạ viện, mọi thay đổi về số ghế đều có thể quyết định quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11 tới.

Bất chấp xung đột quân sự tại Trung Đông và nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn liên tục thiết lập các cột mốc kỷ lục mới.Vài ngày sau cuộc tấn công củaMỹ và Israel vào Iran, Anthony Reid đang ở nhà tại Dallas và tự hỏi liệu một cú sốc năng lượng mang tính tận thế đối với nền kinh tế toàn cầu có phải là thời điểm chính xác để đặt cược một khoản lớn hay không.

Reid nhìn chằm chằm vào điện thoại và cân nhắc việc dồn một phần tiền tiết kiệm vào cổ phiếu của Robinhood. Anh có lý do để trì hoãn. Thứ nhất, đó là một số tiền lớn đối với một tài xế giao hàng Amazon 30 tuổi mới bắt đầu đầu tư. Thứ hai, sự gián đoạn dầu mỏ lịch sử từ một cuộc chiến ở Iran có thể đẩy nhanh lạm phát và vùi dập thị trường chứng khoán, theo WSJ.

Reid, cha của hai con trai, cũng từng nghe nói rằng thời điểm tốt nhất để đầu tư là khi những người khác đang sợ hãi. “Kệ nó đi,” anh nhớ lại suy nghĩ đó và nhấn nút “mua”.

Khi tin xấu không còn là trở ngại
Có những thời điểm tin xấu là tin xấu đối với thị trường. Có những thời điểm tin xấu là tin tốt. Nhưng hiện tại, tin xấu thậm chí không lọt vào tầm mắt của các nhà đầu tư.

Từ các nhà giao dịch trong ngày đến các quỹ đầu cơ, giới đầu tư đang lao hết tốc lực vào cổ phiếu và gia tăng rủi ro. Mặc dù có nhiều lý do để bi quan.
Đó là các tàu chở dầu vẫn không thể tự do đi qua Eo biển Hormuz. Vòng đàm phán hòa bình Mỹ-Iran bị tạm dừng. Tổng thống Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn nhưng tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran.

Bất chấp thực tế đó, ba chỉ số chứng khoán chính của Mỹ đã hồi phục về mức trước chiến tranh và thậm chí tăng cao hơn. Nhóm "Magnificent 7" của ngành công nghệ đã tăng thêm 2.500 tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường chỉ trong 8 ngày gần đây. Các khoản đặt cược đầu cơ đã quay trở lại.

Allbirds, thương hiệu giày từng được giới lạc quan công nghệ ưa chuộng những năm 2010, đã tăng gần 600% trong một ngày tuần trước sau khi chuyển hướng sang - còn gì khác ngoài - AI.

Những người nghi ngờ cảnh báo rằng thị trường đang bị dẫn dắt bởi các khoản đặt cược theo kiểu “YOLO” (bạn chỉ sống một lần) và các thuật toán đuổi theo đà tăng trưởng.

Luồng thông tin dồn dập khiến giới giao dịch khó phân biệt thật giả. Đồng thời, Wall Street tin rằng thị trường là yếu tố kìm hãm đối với ông Trump - rằng ông sẽ làm mọi cách để đảo ngược một đợt bán tháo.

Các nhà đầu tư dày dạn kinh nghiệm cho rằng sự tăng trưởng này xác nhận giá trị của việc giữ tiền trên thị trường qua biến động.

Triển vọng và rủi ro
Nền kinh tế Mỹ đã vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng liên tiếp với sự trợ giúp từ chính quyền Washington.

Sản lượng dầu khí khổng lồ của Mỹ cũng bảo vệ nền kinh tế nước này khỏi những cú sốc từng thúc đẩy lạm phát và làm chậm tăng trưởng trong những năm 1970.

Bước nhảy vọt hiện tại của thị trường lên các kỷ lục mới phản ánh cùng một xung lực "mua khi giá giảm" từng thúc đẩy cổ phiếu trong đại dịch Covid-19 và cuộc hỗn loạn thuế quan năm ngoái. Bốn trong số năm ngày tăng điểm lớn nhất của S&P 500 trong năm nay đã diễn ra trong thời gian chiến tranh.

Đối với nhiều nhà giao dịch, bao gồm cả Reid, khi cổ phiếu giảm giá, đó là lúc để mua thêm. Sau khi sụt giảm trong phần lớn tháng Ba, cổ phiếu Robinhood của Reid đã tăng 31% trong một tuần duy nhất. Nếu cổ phiếu giảm lần nữa, anh nói: “Tôi sẽ đổ thêm tiền vào thị trường".

Đây là một trò chơi đầy rủi ro. Ngay cả sau khi hòa bình lập lại và giao thông tàu bè qua Vịnh Ba Tư hoạt động trở lại, nhiều nhà phân tích tin rằng giá năng lượng sẽ cao hơn trong phần còn lại của năm, và một kỷ nguyên mới của xung đột và chủ nghĩa dân tộc kinh tế có thể ám ảnh thị trường sau đó.

Ngày 22-4, Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin thông báo, cơ quan này có thể cạn ngân sách trả lương cho nhân viên ngay trong tuần đầu tháng 5, khi tình trạng đóng cửa một phần đã kéo dài hơn 2 tháng mà Quốc hội vẫn chưa đạt được thỏa thuận.Theo ông Mullin, nếu không có nguồn tài trợ mới, nhiều nhân viên, đặc biệt là lực lượng an ninh sân bay (TSA), có nguy cơ tiếp tục phải làm việc không lương. Trước đó, tình trạng này đã khiến tỷ lệ vắng mặt tăng cao và thời gian chờ tại các điểm kiểm tra an ninh sân bay kéo dài bất thường.

Cuối tháng 3 vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã ký một bản ghi nhớ cho phép sử dụng các nguồn quỹ liên quan để chi trả lương và phúc lợi cho nhân viên TSA. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ mang tính tạm thời và không giải quyết được vấn đề ngân sách dài hạn.Nguyên nhân bế tắc xuất phát từ bất đồng giữa hai đảng. Đảng Dân chủ yêu cầu cải cách hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) sau khi xảy ra vụ nổ súng gây chết người hồi tháng 1, trong khi đảng Cộng hòa nhiều lần bác bỏ, khiến đàm phán rơi vào thế bế tắc. Ngân sách của Bộ An ninh Nội địa đã hết hạn từ ngày 13-2.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đặt hạn chót đến ngày 1-6 để Quốc hội thông qua dự luật ngân sách mới, trong khi các nghị sĩ Cộng hòa đang nỗ lực xây dựng một gói tài trợ có thể được thông qua.

Trong đề suất ngân sách lớn nhất từ trước đến nay, Bộ Quốc phòng Mỹ đang lên kế hoạch phân bổ 75 tỷ USD cho máy bay không người lái (UAV) và công nghệ chống UAV.Hãng tin Bloomberg dẫn thông tin từ Lầu Năm Góc cho biết, phần lớn nguồn lực sẽ được dành để tăng mạnh tài trợ cho Nhóm Công tác tự động hóa quốc phòng (DAWG) — đơn vị phối hợp với lực lượng đặc nhiệm để thử nghiệm và hoàn thiện các hệ thống không người lái.

Ngân sách dự kiến cho nhóm này lên tới 54,6 tỷ USD, tăng vọt so với mức hơn 225 triệu USD hiện nay.Phần lớn nguồn kinh phí sẽ không tập trung vào phát triển công nghệ mới, mà chủ yếu phục vụ việc mua sắm, đánh giá và nâng cấp các hệ thống UAV hiện có. DAWG sẽ tiếp tục phối hợp với lực lượng tác chiến đặc biệt để thử nghiệm trong điều kiện thực địa và cung cấp phản hồi cho các nhà sản xuất.

Song song, Lầu Năm Góc cũng đang thúc đẩy phát triển các đàn UAV ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với sự tham gia của nhiều công ty công nghệ lớn hàng đầu nước Mỹ.

Việc gia tăng đầu tư diễn ra trong bối cảnh các cuộc xung đột gần đây, đặc biệt tại Trung Đông, cho thấy hiệu quả rõ rệt của các UAV giá rẻ, bao gồm cả các thiết bị tấn công dùng một lần. Mỹ cũng đã triển khai các hệ thống tương tự, trong đó có những mẫu dựa trên công nghệ của Iran.

Tuy nhiên, kế hoạch ngân sách này vẫn cần được Quốc hội Mỹ phê chuẩn, trong đó một phần nguồn lực nằm trong gói chi tiêu riêng.

Trước đó, Lầu Năm Góc cũng đề nghị Nhà Trắng trình Quốc hội khoản ngân sách hơn 200 tỷ USD cho các hoạt động liên quan Iran, cho thấy quy mô chi tiêu quân sự hiện tại. Theo ước tính, chỉ trong 12 ngày đầu chiến dịch, Mỹ đã sử dụng một phần đáng kể kho vũ khí chính xác tích lũy trong nhiều năm và việc bổ sung sẽ đòi hỏi thời gian cùng chi phí lớn.

Trong bối cảnh này, Mỹ còn đẩy mạnh sản xuất các hệ thống phòng không chủ chốt, bao gồm hợp đồng trị giá 4,7 tỷ USD với Lockheed Martin nhằm tăng tốc sản xuất tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot.

Bên cạnh đó, Lầu Năm Góc đề xuất mức ngân sách kỷ lục 50 tỷ USD cho chương trình tình báo quân sự trong năm tài khóa 2027, tăng 49% so với tài khóa 2026.

Tuy nhiên, thông tin chi tiết về việc phân bổ nguồn ngân sách này vẫn được giữ kín vì lý do an ninh quốc gia.