Chương trình hạt nhân của Iran bị theo dõi sát, trong khi Israel gần như không chịu sức ép minh bạch thông tin, phản ánh khác biệt về luật pháp quốc tế và tương quan quyền lực.


Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Reuters.
Trong hơn 20 năm qua, chương trình hạt nhân của Iran luôn chịu sự giám sát chặt chẽ kèm theo các biện pháp hạn chế, trong khi Israel duy trì chính sách mập mờ chiến lược và ít đối mặt với áp lực minh bạch tương đương.

Tuy nhiên, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran suốt 10 tháng qua đã khơi lại những thảo luận về cách tiếp cận của cộng đồng quốc tế đối với hai chương trình hạt nhân này - vấn đề vốn thu hút nhiều quan điểm khác nhau từ giới chuyên gia độc lập.

Mập mờ chiến lược
Đã từ lâu, giới quan sát vẫn coi việc Israel là quốc gia duy nhất tại Trung Đông sở hữu vũ khí hạt nhân là một dạng “bí mật công khai”, dù nước này chưa từng chính thức xác nhận.

Hồi năm 2018, khi bị phóng viên CNN hỏi dồn về việc Israel có sở hữu năng lực hay vũ khí hạt nhân hay không, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói: “Chúng tôi luôn nói rằng sẽ không phải là bên đầu tiên công bố loại vũ khí này, và chúng tôi vẫn chưa làm điều đó… Đó là câu trả lời rõ ràng nhất mà ông có thể nhận được”.

Tuy Israel giữ thái độ “mập mờ chiến lược”, giới chuyên gia nhận định nguồn gốc chương trình hạt nhân của nước này bắt đầu từ thập niên 1950 dưới thời Thủ tướng David Ben Gurion, với sự hỗ trợ từ nước ngoài, đặc biệt là Pháp.

Theo Al Jazeera, cơ sở hạt nhân Dimona tại sa mạc Negev được cho là đã đóng vai trò trung tâm trong việc sản xuất plutonium phục vụ vũ khí. Các ước tính cho thấy Israel có thể sở hữu từ 80 đến 200 đầu đạn hạt nhân, dù con số chính xác không được xác nhận.

Chính sách bí mật của Israel từng chịu đòn giáng nghiêm trọng vào năm 1986, khi kỹ thuật viên Mordechai Vanunu tại cơ sở Dimona tiết lộ thông tin và hình ảnh về địa điểm này cho báo chí Anh. Ông sau đó bị bắt và thụ án tù 18 năm, nhưng Israel vẫn không thay đổi đáng kể lập trường.

Một yếu tố cần lưu ý liên quan vấn đề hạt nhân của Israel là việc nước này không tham gia Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), do đó không chịu nghĩa vụ thanh sát quốc tế giống các nước thành viên. Sự “mập mờ” ấy phần nào giúp Israel đạt được một số lợi thế, theo nhà phân tích Shawn Rostker.

“Sự mập mờ nhằm duy trì răn đe, đồng thời tránh các hệ lụy ngoại giao và pháp lý nếu công khai”, ông nói với Al Jazeera, đồng thời nhận định Israel ít có khả năng tham gia NPT trong tương lai.

Tài liệu được giải mật cho thấy lãnh đạo Mỹ và Israel từng đạt được “nhận thức chung hạt nhân” vào năm 1969, theo đó Tel Aviv sẽ không bị đặt câu hỏi nếu nước này giữ im lặng và tránh thử nghiệm hạt nhân.

Ở góc độ an ninh, một số quan điểm cho rằng chính sách này giúp Israel duy trì lợi thế chiến lược trong khu vực nhiều bất ổn. Theo một số chuyên gia được Mondoweiss dẫn lại, sự tồn tại của năng lực hạt nhân, dù không công bố, vẫn đóng vai trò răn đe các mối đe dọa tiềm tàng.

Tiêu chuẩn kép với Iran?
Khác với Israel, Iran là quốc gia ký kết Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân từ năm 1970 và chịu sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Tehran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích dân sự như sản xuất năng lượng và y tế.

Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 giữa Iran và các cường quốc đặt ra giới hạn cụ thể, trong đó mức làm giàu uranium bị giới hạn ở 3,67% trong 15 năm, thấp hơn nhiều so với ngưỡng trên 90% cần thiết để chế tạo vũ khí. Thỏa thuận cũng cho phép công tác thanh sát quốc tế thường xuyên, thậm chí hằng ngày, tại các cơ sở hạt nhân của Iran.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), Iran đã tuân thủ các cam kết này cho đến khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận năm 2018. Sau đó, Iran vẫn tiếp tục tuân thủ thêm một năm trước khi tăng mức làm giàu uranium. Báo cáo năm 2025 của IAEA cho biết Iran sở hữu khoảng 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, vẫn dưới ngưỡng chế tạo vũ khí.

Giới chức Mỹ và Israel nhiều lần cho rằng Iran đã tiệm cận khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân, nhưng chưa đưa ra bằng chứng cụ thể.


Các cơ sở hạt nhân của Iran. Đồ họa: Al Jazeera.
Theo phân tích trên Conversation, sự khác biệt trong cách tiếp cận không hoàn toàn xuất phát từ tiêu chuẩn kép mà còn từ cấu trúc của luật pháp quốc tế. NPT phân chia rõ giữa các quốc gia sở hữu và không sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời ràng buộc các nước tham gia phải tuân thủ nghĩa vụ kiểm soát.

Vì Israel không ký kết hiệp ước, nước này không bị ràng buộc bởi các nghĩa vụ pháp lý tương tự. Trong khi đó, Iran, với tư cách thành viên, phải tuân thủ quy định và cơ chế thanh sát. Điều này dẫn đến sự khác biệt trong mức độ giám sát, dù không nhất thiết phản ánh sự bất nhất về mặt pháp lý.

Dù vậy, một số chuyên gia vẫn cho rằng yếu tố chính trị đóng vai trò quan trọng. Nhà phân tích Ahmed Najar nhận định với Al Jazeera: “Các chuẩn mực quốc tế được áp dụng có chọn lọc, nghiêm ngặt trong một số trường hợp, và bị bỏ qua trong những trường hợp khác”. Ông cho rằng việc Israel là đồng minh phương Tây giúp nước này không phải chịu áp lực lớn.

Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng sự khác biệt này phản ánh lựa chọn chủ quyền của từng quốc gia trong hệ thống quốc tế. Theo Tòa án Công lý Quốc tế, việc hạn chế năng lực quân sự chỉ phát sinh khi một quốc gia tự nguyện cam kết. Điều này có thể lý giải vì sao các nước ngoài hiệp ước, trong đó có Israel, không chịu cùng cơ chế kiểm soát.

VietBF@ sưu tập

Ban Giám hiệu Trường Tiểu học Lương Thế Vinh, phường Bến Cát, TP.HCM xác nhận có sự việc giáo viên phạt học sinh bằng cách tự chích kim tiêm vào tay.
Trước đó, dư luận xôn xao trước thông tin phụ huynh phản ánh con em mình có biểu hiện mệt mỏi, lo sợ sau khi đi học về. Qua gặng hỏi, học sinh cho biết do vi phạm quy định như không thắt khăn quàng, nói chuyện riêng hoặc không ngủ trưa nên bị cô giáo phạt bằng cách yêu cầu tự cầm kim tiêm chích vào tay.


Sự việc xảy ra tại trường Tiểu học Lương Thế Vinh.
Sự việc được xác nhận xảy ra tại một lớp khối 3 trường Tiểu học Lương Thế Vinh, do cô L.T.M (36 tuổi) làm chủ nhiệm.

Ngay sau khi nhận được thông tin, Ban Giám hiệu nhà trường đã tổ chức buổi làm việc trực tiếp với giáo viên và các phụ huynh liên quan. Qua xác minh, có 5 học sinh đã bị phạt bằng hình thức này.

Tại buổi làm việc, cô L.T.M thừa nhận hành vi của mình. Theo giải trình, cô mua ống kim tiêm tại hiệu thuốc để sử dụng cho con nhỏ đang bị ốm. Trong giờ lên lớp, do một số học sinh không nghe lời, cô đã lấy ống kim tiêm để lên bàn với mục đích hù dọa, răn đe.

Tuy nhiên, hành động này đã đi quá giới hạn khi cô yêu cầu các em tự chích vào tay mình, gây ảnh hưởng đến tâm lý và nguy cơ lây nhiễm bệnh tật cho học sinh.

Ban Giám hiệu nhà trường nhìn nhận đây là phương pháp giáo dục sai lệch nghiêm trọng, vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Nhà trường đã yêu cầu cô M. viết bản tường trình, kiểm điểm và chính thức đình chỉ công tác đối với giáo viên này.

Dự kiến trong sáng 16/4, nhân viên y tế nhà trường cùng cô M. sẽ đưa 5 học sinh đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe tổng quát; mọi chi phí do cô M. chi trả.

Sau đó, nhà trường sẽ thành lập hội đồng kỷ luật và chuyển hồ sơ vụ việc lên UBND phường. Đồng thời, Ban Giám hiệu cũng tổ chức họp toàn thể cán bộ, giáo viên để chấn chỉnh công tác giảng dạy, nhấn mạnh việc bảo vệ sức khỏe và quyền lợi của học sinh theo đúng quy định của ngành giáo dục.

VietBF@ sưu tập

Tài xế điều khiển ôtô nhãn hiệu Honda CR-V đi từ phố Vũ Phạm Hàm sang đường Láng thì bất ngờ lao thẳng vào cửa hàng cầm đồ.
Theo thông tin ban đầu, khoảng 23h ngày 14/4, một người đàn ông điều khiển ôtô nhãn hiệu Honda CR-V mang BKS 30L-016.XX đi từ phố Vũ Phạm Hàm ra đường Láng thì bất ngờ lao vào một cửa hàng cầm đồ tại số 890 đường Láng (phường Láng, Hà Nội).


Hiện trường vụ tai nạn giao thông trên đường Láng. Ảnh: Hoàng Phú Thọ.
Tại hiện trường, cú va chạm khiến cửa hàng cầm đồ bị hư hỏng phần cửa, phần đầu ôtô cũng bị biến dạng.

Nhận tin báo, Đội CSGT đường bộ số 3 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) đã cử cán bộ, chiến sĩ đến hiện trường để giải quyết vụ tai nạn giao thông.

Qua kiểm tra, cảnh sát xác định nam tài xế vi phạm nồng độ cồn ở mức 0,441 mg/L khí thở - mức vi phạm cao nhất theo quy định tại Nghị định 168/2024.

Với vi phạm này, tài xế bị CSGT lập biên bản xử phạt 35 triệu đồng, tước giấy phép lái xe 23 tháng và tạm giữ phương tiện trong thời hạn đến 7 ngày làm việc.

Nguyên nhân vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ.

VietBF@ sưu tập

Một robot hình người của Trung Quốc gây chú ý khi được quay lại cảnh đang trượt ván, chạy bộ và lùa đàn lợn rừng đi lạc trên đường phố Ba Lan, hôm 12/4.
Trong đoạn video quay ngày 12/4, Edward Warchocki - robot Unitree G1 cao 1,3m đang trượt ván và chạy bộ để lùa đàn lợn, dù chúng hầu như phớt lờ và bỏ đi. Robot được trang bị ba lô, đệm đầu gối và đèn gắn trên mũ bảo hiểm.

Tài khoản X của robot này đăng dòng trạng thái hài hước: "Tôi đang lùa lợn rừng vào rừng".

Trước đó, robot G1 của Unitree cũng đã hoàn thành chuyến đi tự hành qua cánh đồng tuyết ở vùng Altay thuộc Tân Cương (Trung Quốc), đi bộ hơn 130.000 bước ở nhiệt độ -47,4°C trong khi vẽ biểu tượng Olympic Mùa đông trên băng.


Dự án Warchocki bắt đầu như một thử nghiệm công nghệ do doanh nhân Radosław Grzelaczyk dẫn dắt, với sự hỗ trợ từ nhà phát triển AI Bartosz Idzik, người xây dựng hệ thống đàm thoại cho robot.

Khác với các linh vật được lập trình sẵn kịch bản, robot này được thiết kế để tương tác động với con người trong môi trường thực tế.

Nó sử dụng sự kết hợp giữa các công cụ AI độc quyền và công nghệ hiện có để tạo ra phản hồi trong các cuộc trò chuyện trực tiếp, hướng tới mục tiêu hội thoại thích ứng thay vì các câu trả lời được lập trình sẵn.

Phản ứng của công chúng dao động từ tò mò đến nhiệt tình. Nhiều người chủ động tiếp cận robot trên đường phố để bắt tay, đặt câu hỏi và quay video đưa lên mạng xã hội. Những cuộc chạm trán ngẫu nhiên này đã trở thành điểm thu hút chính của dự án.

Dự án cũng bắt đầu thu hút sự chú ý thương mại. Hợp đồng quảng cáo đầu tiên của Edward Warchocki là quảng bá cho một chiếc đồng hồ sang trọng trị giá khoảng 80.000 złoty (tiền Ba Lan), đánh dấu sự gia nhập vào lĩnh vực tiếp thị qua KOLs.

Đối với các thương hiệu, KOL là robot hình người mang lại lợi thế rõ rệt: không vướng bê bối cá nhân, không cần nghỉ ngơi và luôn tuân thủ tuyệt đối chiến lược truyền thông.

Các nhà sáng tạo lập luận rằng mức độ kiểm soát này khiến robot trở thành công cụ tiếp thị đáng tin cậy. Dữ liệu tương tác ban đầu cũng cho thấy các tương tác mang tính mới lạ này có thể vượt trội so với những người có sức ảnh hưởng truyền thống.

Unitree G1 là robot hình người nhỏ gọn được thiết kế cho mục đích đa dụng và nghiên cứu. Robot cao khoảng 127 cm và nặng khoảng 35 kg.

Tùy thuộc vào cấu hình, thiết bị có từ 23 đến 43 động cơ khớp, cung cấp mô-men xoắn khớp tối đa 120 newton-m, cho phép di chuyển linh hoạt và nhanh nhẹn.

G1 được trang bị các hệ thống cảm biến tiên tiến, bao gồm LiDAR 3D, camera chiều sâu Intel RealSense và dải micro chống ồn hỗ trợ tương tác bằng giọng nói.

Nó hoạt động bằng pin tháo lắp nhanh dung lượng 9.000 mAh, cung cấp thời lượng sử dụng lên đến hai giờ và cho phép hoán đổi pin nhanh chóng.

Bộ vi xử lý 8 lõi tích hợp quản lý việc kiểm soát và phối hợp chuyển động, cho phép robot đi bộ với tốc độ lên tới 7,2 km/h. Hệ thống vận hành trên nền tảng UnifoLM, mô hình quy mô lớn thống nhất dành riêng cho robot của Unitree, đồng thời hỗ trợ học tăng cường nhằm cải thiện khả năng điều khiển chuyển động và thực thi tác vụ.

Ra mắt vào tháng 5/2024, G1 được định vị là robot hình người phân khúc phổ thông, với giá khởi điểm từ 99.000 NDT (khoảng 14.240 USD) tại Trung Quốc.

Thiết bị đã được sử dụng rộng rãi trong các sáng kiến nghiên cứu và phát triển toàn cầu nhằm khám phá các ứng dụng robot trong tương lai.

VietBF@ sưu tập

4 phi hành gia Artemis II đã trở về Trái Đất an toàn ngày 11/4 dù tàu Orion gặp lỗi thiết kế ở tấm chắn nhiệt. NASA đang điều tra mức độ thiệt hại sau khi hạ cánh.


Tấm chắn nhiệt trên tàu Orion gặp lỗi thiết kế từ trước. Ảnh: NASA.
Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã kết thúc chuyến bay 10 ngày vòng quanh Mặt Trăng. Ngay sau đó, NASA bắt đầu điều tra tình trạng tấm chắn nhiệt của tàu Orion, bộ phận bảo vệ phi hành đoàn khỏi nhiệt độ lên đến 2.700 độ C trong quá trình tái nhập khí quyển.

Tấm chắn nhiệt của Orion mang theo lỗi thiết kế đã được xác định từ sứ mệnh không người lái Artemis I năm 2022. Khi đó, các mảng vật liệu ablative Avcoat bị vỡ và bong ra trong quá trình tái nhập khí quyển, tạo thành vệt mảnh vỡ thay vì tan chảy có kiểm soát như thiết kế. Nguyên nhân được xác định do khí sinh ra bên trong vật liệu không thoát ra được, áp suất tích tụ và gây nứt vỡ hơn 100 vị trí trên tấm chắn.

Vì tàu Artemis II đã được lắp ráp hoàn chỉnh trước khi NASA xác định nguyên nhân, cơ quan này không thể thay tấm chắn nhiệt mới. Thay vào đó, họ điều chỉnh quỹ đạo tái nhập khí quyển của tàu theo góc dốc và thẳng hơn nhằm giảm thời gian tiếp xúc với nhiệt độ cao nhất.

"Nếu chúng ta tuân theo quỹ đạo tái nhập mới mà NASA đã lên kế hoạch, tấm chắn nhiệt này đủ an toàn để bay", Chỉ huy Reid Wiseman của sứ mệnh Artemis II cho biết.

Đây không phải quyết định được toàn bộ cộng đồng hàng không vũ trụ đồng thuận. Charlie Camarda, cựu phi hành gia NASA và chuyên gia tấm chắn nhiệt, từng viết thư ngỏ kêu gọi không phóng sứ mệnh với thiết kế hiện tại.

"Lịch sử cho thấy tai nạn xảy ra khi các tổ chức tự thuyết phục rằng họ hiểu vấn đề trong khi họ thực chất không nắm rõ. Vấn đề này có cùng mô hình với những thảm họa trước đây", ông Camarda viết gửi Giám đốc NASA Jared Isaacman hồi tháng 1.

Dù vậy, phi hành đoàn đã trở về an toàn. Tàu hạ cánh cách mục tiêu chưa đến 1,6 km và được tàu USS John P. Murtha của Hải quân Mỹ thu hồi. Đây là lần đầu tiên NASA thu hồi phi hành đoàn bằng tàu hải quân kể từ sứ mệnh Apollo-Soyuz năm 1975.

Thợ lặn đã chụp ảnh tấm chắn nhiệt ngay dưới mặt nước trước khi kéo tàu lên để ghi lại tình trạng ban đầu. Tàu Orion đang được vận chuyển về Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida để phân tích toàn diện.

Kết quả điều tra sẽ quyết định lộ trình cho các sứ mệnh tiếp theo. NASA đã cam kết thiết kế lại tấm chắn nhiệt cho Artemis III và các sứ mệnh sau với vật liệu thấm khí tốt hơn, khắc phục triệt để vấn đề tích tụ áp suất.

VietBF@ sưu tập

Ukraine vừa hé lộ tên lửa - drone Areion tấn công tầm xa mới nhất, với tầm bắn 600 km, đầu đạn 120 kg và khả năng phóng linh hoạt từ trailer dân sự, tên lửa Areion hứa hẹn trở thành vũ khí ‘rẻ, nhiều, sát thương’ thay đổi cục diện chiến trường.
Trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine kéo dài, Ukraine tiếp tục khẳng định khả năng tự lực phát triển vũ khí hiện đại khi chính thức trình làng tên lửa-drone Areion tại triển lãm quốc phòng do Bộ Ngoại giao nước này tổ chức.

Được mệnh danh là ‘sát thủ tầm xa’ kết hợp giữa tên lửa hành trình và drone tấn công một chiều, tên lửa Areion nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới chuyên môn quốc tế nhờ thiết kế linh hoạt, chi phí sản xuất thấp và khả năng triển khai nhanh chóng từ nhiều nền tảng di động.

Đây không chỉ là minh chứng cho sự tiến bộ vượt bậc của ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine mà còn mở ra khả năng thay đổi cục diện tấn công sâu vào hậu phương đối phương mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào cơ sở hạ tầng cố định.


Tên lửa Areion Ukraine. Ảnh chụp màn hình/Bộ Quốc phòng Ukraine
Theo tsn.ua, tên lửa Areion được phát triển như một phiên bản nâng cấp từ dự án Palianytsia - hệ thống drone-missile turbojet đã được thử nghiệm và sử dụng thực chiến từ năm 2024.

Theo các nguồn tin chính thức, tên lửa Areion kế thừa nền tảng công nghệ cốt lõi của Palianytsia nhưng được tối ưu hóa để tương thích hoàn toàn với hệ thống phóng của tên lửa hành trình Neptune.

Điều này cho phép tên lửa Areion tận dụng hạ tầng bệ phóng (launcher) đã được kiểm chứng, đồng thời mở rộng đáng kể tính cơ động.

Thay vì phụ thuộc vào bệ phóng cố định, tên lửa Areion có thể được chứa trong container chuyên dụng của Neptune hoặc lắp đặt trên xe tải thông thường (trailer và semi-trailer), biến bất kỳ xe tải dân sự nào cũng trở thành nền tảng phóng tiềm năng.

Theo prm.ua, về thông số kỹ thuật, tên lửa Areion sở hữu tầm bắn hiệu quả lên đến 600 km, đủ để vươn tới nhiều mục tiêu chiến lược sâu trong lãnh thổ đối phương mà không cần máy bay mang vũ khí.

Đầu đạn mang theo đạt trọng lượng tối đa 120 kg, đủ sức gây thiệt hại nghiêm trọng cho các kho đạn, kho nhiên liệu, trung tâm chỉ huy hoặc radar phòng không.


Hệ thống được thiết kế theo nguyên tắc “low-cost, mass employment”, nghĩa là chi phí sản xuất tương đối thấp để có thể chế tạo hàng loạt, phù hợp với chiến lược tấn công bầy đàn (swarm attack) - một xu hướng nổi bật trong tác chiến hiện đại.

Theo storychase.com, công nghệ cốt lõi của tên lửa Areion nằm ở sự kết hợp thông minh giữa đặc tính tên lửa hành trình cận âm (subsonic) và tính linh hoạt của nền tảng drone không người lái.

Động cơ turbojet (kế thừa từ Palianytsia) giúp duy trì tốc độ ổn định trong suốt hành trình dài, trong khi hệ thống dẫn đường quán tính (Inertial Navigation System - INS) kết hợp định vị vệ tinh và có thể bổ sung terminal homing bằng camera hoặc cảm biến để tăng độ chính xác.

Điểm đột phá lớn nhất chính là hệ thống phóng: container không chỉ bảo vệ tên lửa trong quá trình vận chuyển mà còn cho phép phóng nhanh từ vị trí di động, giảm đáng kể nguy cơ bị phát hiện và tấn công phủ đầu.

Nhờ đó, lực lượng Ukraine có thể triển khai tên lửa Areion từ bất kỳ đâu, từ khu vực nông thôn đến các tuyến đường vận tải, mà không cần xây dựng bệ phóng cố định dễ bị nhắm đến.

Theo tsn.ua, so với các hệ thống tên lửa hành trình truyền thống, tên lửa Areion nổi bật ở khả năng sống sót cao hơn nhờ tính cơ động vượt trội.

Việc loại bỏ nhu cầu hạ tầng phóng cố định giúp giảm chi phí logistics và tăng tốc độ triển khai, đồng thời buộc đối phương phải phân tán lực lượng phòng không để bao phủ diện rộng hơn.

Trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với hạn chế về nguồn lực, mô hình “rẻ, nhiều, linh hoạt” của tên lửa Areion mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt: một quả tên lửa Areion có thể thay thế nhiều tên lửa đắt đỏ hơn mà vẫn đảm bảo khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không hiện đại.

Theo storychase.co, tên lửa Areion đại diện cho bước tiến chiến lược quan trọng của Ukraine trong việc xây dựng khả năng tấn công tầm xa độc lập.

Với thông số kỹ thuật ấn tượng, công nghệ lai (hybrid) tiên tiến và thiết kế tập trung vào tính thực tiễn chiến trường, vũ khí này không chỉ củng cố năng lực phòng thủ mà còn tạo áp lực liên tục lên hậu phương đối phương.

Trong khi chi tiết đầy đủ về hệ thống dẫn đường hay tốc độ chính xác vẫn chưa được công bố công khai vì lý do an ninh, những gì đã được trình làng tại triển lãm cho thấy Ukraine đang đi đúng hướng trong việc phát triển vũ khí thông minh, chi phí thấp và có khả năng thay đổi cán cân lực lượng.

Tên lửa Areion chắc chắn sẽ là một trong những yếu tố then chốt được theo dõi sát sao trong các diễn biến quân sự sắp tới.

VietBF@ sưu tập

Mỹ vừa chính thức khước từ giải pháp do Moscow đề nghị nhằm hạ nhiệt căng thẳng hạt nhân, trong đó Nga sẽ đứng ra tiếp quản toàn bộ lượng uranium đã làm giàu của Iran.

Cuộc xung đột hiện nay giữa Mỹ và Iran vẫn chưa tìm được điểm chung khi một "lối thoát" quan trọng vừa bị đóng lại. Theo thông tin từ Điện Kremlin ngày 15/4, phía Mỹ đã thẳng thừng bác bỏ đề xuất để Nga lưu trữ kho uranium của Tehran – một phương án mà Moscow tin rằng có thể chấm dứt tình trạng đối đầu quân sự hiện tại.

Ông Dmitry Peskov, khẳng định Nga vẫn luôn để ngỏ sáng kiến này. Ông nhấn mạnh rằng đây từng là một "giải pháp rất tốt" và thực tế Tehran đã đồng ý với ý tưởng này từ trước. Thậm chí, Tổng thống Vladimir Putin được cho là đã sẵn sàng quay trở lại thực hiện kế hoạch trên nếu các bên đạt được đồng thuận.

Để củng cố sự tin cậy, ông Peskov cam kết Moscow sẽ hoàn toàn hợp tác và cho phép Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) giám sát chặt chẽ quy trình. Phía Nga cũng lên tiếng bảo vệ đồng minh khi cho rằng Iran là một trong những quốc gia bị kiểm tra gắt gao nhất thế giới, và IAEA chưa từng xác nhận bất kỳ nỗ lực chế tạo vũ khí hạt nhân nào từ phía Tehran.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cũng đồng tình khi khẳng định Iran có "quyền bất khả xâm phạm" trong việc làm giàu uranium vì mục đích hòa bình.



Ở phía bên kia chiến tuyến, quan điểm của Nhà Trắng dưới thời Tổng thống Donald Trump vẫn cực kỳ cứng rắn. Washington yêu cầu Tehran không chỉ dừng lại ở việc bàn giao kho dự trữ uranium mà phải tháo dỡ hoàn toàn cơ sở hạ tầng hạt nhân. Ngay cả đề xuất hoãn làm giàu uranium trong vòng 20 năm cũng bị ông Trump đánh giá là "chưa đủ", tạo nên một rào cản khổng lồ cho các nỗ lực ngoại giao.

Về phía mình, Tehran đang thể hiện sự thận trọng tối đa. Dù từng ám chỉ khả năng gửi uranium sang nước thứ ba trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự vào ngày 28/2, nhưng hiện tại Iran lại tỏ ra ngập ngừng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, cho biết nước này vẫn chưa sẵn sàng xem xét việc chuyển giao uranium cho Nga ở thời điểm hiện tại.

Lý do chính được đưa ra là sự thiếu tin tưởng vào phía Mỹ, khi Tehran cáo buộc Washington liên tục vi phạm các cam kết trong suốt quá trình đàm phán.

Hiện tại, các nhà đàm phán Iran chỉ đưa ra đề xuất hoãn làm giàu trong 5 năm và kiên quyết bác bỏ yêu cầu của Mỹ về việc tịch thu khoảng 440 kg uranium hiện có. Theo ông Baghaei, Iran cần phải quan sát kỹ lưỡng "con đường đang đi sẽ dẫn đến đâu" trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Đề xuất bị bác bỏ của Nga xuất hiện ngay trước thềm các vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra trong tuần này. Sau khi cuộc gặp tại Islamabad vào cuối tuần trước đổ vỡ, mọi ánh mắt hiện đang đổ dồn vào việc liệu Mỹ và Iran có thể tìm thấy một tiếng nói chung nào khác, hay hồ sơ hạt nhân này sẽ tiếp tục bị cuốn vào vòng xoáy của những yêu cầu khắc nghiệt và sự thiếu tin tưởng lẫn nhau.

Căng thẳng ngoại giao giữa London và Washington đang leo thang tới mức báo động khi Thủ tướng Anh Keir Starmer công khai tuyên bố sẽ không nhượng bộ trước những áp lực kinh tế từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Phát biểu đầy đanh thép trước Quốc hội vào ngày 15/4, Thủ tướng Keir Starmer đã vạch rõ lằn ranh đỏ của Anh trong chiến sự giữa Mỹ - Israel và Iran. "Chúng ta sẽ không bị kéo vào xung đột. Đây không phải cuộc chiến của chúng ta," ông Starmer khẳng định. Vị lãnh đạo Chính phủ Anh nhấn mạnh rằng ông sẽ không thay đổi quan điểm hay thỏa hiệp vì việc tham chiến không mang lại lợi ích quốc gia cho xứ sở sương mù.

Động thái cứng rắn này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ điều chỉnh hoặc thậm chí hủy bỏ thỏa thuận thương mại quan trọng giữa hai nước. Washington hiện đang bày tỏ sự tức giận khi London nhiều lần từ chối tham gia các hoạt động quân sự trực diện nhằm vào Tehran.

Trước đó, quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo từng khá êm đẹp khi ký kết thỏa thuận thương mại, nhưng những bất đồng sâu sắc về chiến lược tại Trung Đông đã khiến mối quan hệ này xấu đi nhanh chóng.

Mấu chốt của sự rạn nứt nằm ở quyền sử dụng các căn cứ quân sự. Ban đầu, Thủ tướng Starmer đã khiến Nhà Trắng phẫn nộ khi không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh cho các cuộc tấn công mở màn vào Iran.

Dù sau đó London đã nhượng bộ phần nào bằng cách cho phép sử dụng hai căn cứ quân sự, nhưng ông Starmer nhấn mạnh quyền tiếp cận này chỉ dành cho "mục đích phòng thủ cụ thể và hạn chế".



Cuộc đối đầu này đang đặt thỏa thuận thương mại song phương vào tình thế nguy hiểm. Theo thỏa thuận ký kết năm ngoái, phần lớn hàng hóa Anh xuất khẩu sang Mỹ được hưởng mức trần thuế 10% – mức ưu đãi thấp nhất mà Mỹ dành cho một đối tác.

Đổi lại, Anh phải mở cửa thị trường cho ethanol và thịt bò Mỹ, một điều khoản vốn đã gây nhiều tranh cãi trong nội bộ nước Anh. Tuy nhiên, lợi thế thương mại này đang dần suy giảm sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một số mức thuế, và Washington dự kiến sẽ áp dụng cơ chế thuế mới vào tháng 7 tới.

Không chỉ dừng lại ở vấn đề quân sự và kinh tế, các thành viên trong nội các của ông Starmer cũng liên tục đưa ra những phát ngôn nhắm trực tiếp vào Tổng thống Mỹ. Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves chỉ trích ông Trump sai lầm khi phát động chiến tranh mà không có "kế hoạch rút lui rõ ràng".

Trong khi đó, Bộ trưởng Y tế Wes Streeting gọi những ngôn từ của lãnh đạo Mỹ là "kích động và thái quá". Chính Thủ tướng Starmer cũng công khai bác bỏ đe dọa của ông Trump về việc "hủy diệt nền văn minh Iran".

Bất chấp những màn "khẩu chiến" gay gắt, Tổng thống Trump cho rằng căng thẳng hiện tại sẽ không ảnh hưởng đến chuyến thăm cấp nhà nước của Vua Charles III tới Mỹ trong tháng này.

Về phần mình, Thủ tướng Starmer nỗ lực giảm bớt sức nóng bằng cách khẳng định trước Quốc hội rằng mối quan hệ gắn bó lâu đời giữa hai quốc gia luôn quan trọng hơn bất kỳ cá nhân nào nắm giữ chức vụ vào bất cứ thời điểm nào.

Với hàng loạt nâng cấp sáng giá, iPhone 18 Pro Max đang định hình như một bước tiến lớn, đủ sức thuyết phục người dùng chờ đợi.
Lộ trình phát triển iPhone của Apple luôn kéo dài nhiều năm và hãng thường làm việc song song với các nhà cung ứng cho nhiều thế hệ sản phẩm cùng lúc. Chính vì vậy, những thông tin rò rỉ về các mẫu iPhone tương lai thường xuất hiện từ rất sớm. Với dòng iPhone 18, đặc biệt là iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max, bức tranh tổng thể đã dần rõ nét với hàng loạt nâng cấp đáng chú ý.


iPhone 18 Pro Max có thể sử dụng cảm biến camera mới từ Samsung. Ảnh: ZanzluuTech/YouTube
Một điểm đáng lưu ý, Apple được cho là sẽ thay đổi chiến lược ra mắt iPhone, chuyển sang mô hình hai giai đoạn. Theo đó, các mẫu cao cấp như iPhone 18 Pro, 18 Pro Max và iPhone Fold sẽ ra mắt vào tháng 9/2026, trong khi iPhone 18 tiêu chuẩn và bản 18e sẽ được tung ra vào mùa xuân năm 2027. Đây có thể là bước đi nhằm tối ưu doanh thu và kéo dài vòng đời sản phẩm.

Thiết kế quen thuộc nhưng tinh chỉnh tinh tế

Các nguồn tin cho biết iPhone 18 Pro Max sẽ không có thay đổi lớn về ngoại hình so với thế hệ trước. Cụm camera sau vẫn giữ thiết kế “bệ nổi” với ba ống kính xếp hình tam giác. Kích thước màn hình cũng không thay đổi, duy trì 6,3 inch cho bản Pro và 6,9 inch cho bản Pro Max, tương tự dòng iPhone 17 Pro.

Tuy nhiên, Apple có thể loại bỏ phong cách hai tông màu ở mặt lưng để chuyển sang thiết kế liền mạch hơn. Quy trình thay kính lưng cũng được cải tiến nhằm giảm sự khác biệt màu sắc giữa lớp kính Ceramic Shield 2 và khung kim loại, mang lại cảm giác cao cấp và đồng nhất hơn.

Thời lượng pin tiếp tục dẫn đầu

Theo các nguồn tin từ Trung Quốc, iPhone 18 Pro Max sẽ sở hữu viên pin dung lượng khoảng 5.100–5.200 mAh, cao hơn mức 5.088 mAh của thế hệ trước. Để đạt được điều này, Apple có thể tăng nhẹ độ dày thân máy, khiến trọng lượng thiết bị lên khoảng 243g, trở thành một trong những mẫu iPhone nặng nhất từ trước đến nay.

Sự đánh đổi này nhiều khả năng sẽ mang lại thời lượng pin vượt trội, tiếp tục giữ vững vị thế dẫn đầu của dòng Pro Max về khả năng sử dụng dài lâu.

Dynamic Island nhỏ hơn, hướng tới màn hình “vô khuyết”

Một trong những thay đổi được mong chờ nhất là việc thu nhỏ hoặc loại bỏ Dynamic Island. Một số nguồn tin cho rằng Apple đang hướng tới thiết kế chỉ còn một lỗ camera nhỏ ở góc màn hình, nhờ đưa hệ thống Face ID xuống dưới tấm nền.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia như Mark Gurman lại cho rằng Dynamic Island sẽ chưa biến mất hoàn toàn mà chỉ được thu gọn đáng kể. Một số rò rỉ cho biết phần “đảo động” này có thể nhỏ hơn tới 35%, mang lại không gian hiển thị rộng rãi hơn.

Chip A20 Pro: bước tiến 2nm

iPhone 18 Pro Max dự kiến sử dụng chip A20 Pro, sản xuất trên tiến trình 2nm của TSMC. Đây là bước nhảy lớn về công nghệ, giúp tăng mật độ transistor, từ đó cải thiện hiệu năng và tiết kiệm điện năng.

Con chip mới được kỳ vọng nhanh hơn khoảng 15% và hiệu quả hơn 30% so với thế hệ trước. Đáng chú ý, Apple còn có thể tích hợp RAM trực tiếp vào cùng khuôn chip, giúp tăng tốc độ xử lý và tối ưu hóa cho các tính năng trí tuệ nhân tạo Apple Intelligence.

Modem C2: tự chủ kết nối, cải thiện hiệu suất

Apple đang tiếp tục chiến lược tự chủ công nghệ với modem C2 – thế hệ kế nhiệm của modem C1. Con chip này hứa hẹn mang lại tốc độ cao hơn, tiết kiệm điện hơn và hỗ trợ mmWave 5G tại Mỹ.

Việc phát triển modem riêng giúp Apple giảm phụ thuộc vào Qualcomm, đồng thời kiểm soát tốt hơn hiệu năng và mức tiêu thụ năng lượng của thiết bị.


Apple đang thử nghiệm màu đỏ đậm cho dòng iPhone 18 Pro và 18 Pro Max. Ảnh: Digital Chat Station/Weibo
Cảm biến camera mới từ Samsung

Một thay đổi đáng chú ý trong chuỗi cung ứng là việc Samsung có thể cung cấp cảm biến camera cho iPhone 18. Công nghệ cảm biến ba lớp mới hứa hẹn cải thiện tốc độ chụp, giảm nhiễu và tăng dải tương phản động.

Nếu điều này trở thành hiện thực, đây sẽ là lần hiếm hoi Apple phá vỡ sự phụ thuộc lâu năm vào Sony trong lĩnh vực cảm biến hình ảnh.

Khẩu độ biến thiên: tiến gần máy ảnh chuyên nghiệp

iPhone 18 Pro Max có thể được trang bị ống kính khẩu độ biến thiên, tính năng lần đầu xuất hiện trên iPhone. Điều này cho phép người dùng điều chỉnh lượng ánh sáng đi vào cảm biến, tương tự máy ảnh DSLR.

Kết quả là khả năng kiểm soát độ sâu trường ảnh tốt hơn, giúp chủ thể sắc nét hơn và hậu cảnh mờ mịn hơn, mở ra nhiều khả năng sáng tạo trong nhiếp ảnh di động.

Internet vệ tinh 5G

Apple được cho là đang phát triển khả năng kết nối Internet 5G qua vệ tinh, thay vì chỉ dừng lại ở các tính năng khẩn cấp như hiện tại. Nếu thành công, iPhone 18 Pro Max có thể truy cập internet ở bất kỳ đâu, ngay cả khi không có sóng di động truyền thống.

Đây là bước tiến lớn trong việc mở rộng khả năng kết nối toàn cầu, đặc biệt hữu ích ở vùng sâu vùng xa.


Nút Camera Control đơn giản hơn

Apple được cho là sẽ đơn giản hóa nút Camera Control bằng cách loại bỏ lớp cảm ứng điện dung, chỉ giữ lại cảm biến lực. Điều này giúp giảm chi phí sản xuất và hạn chế lỗi phần cứng, nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ chức năng điều khiển camera.

Siêu chip Exynos 2700: cú 'lột xác' ngoạn mục của Samsung trên Galaxy S27
Siêu chip Exynos 2700: cú 'lột xác' ngoạn mục của Samsung trên Galaxy S27
Màu sắc mới táo bạo

Apple đang thử nghiệm màu đỏ đậm cho dòng iPhone 18 Pro và 18 Pro Max. Ngoài ra, các tin đồn về màu tím và nâu cũng xuất hiện, dù có thể chỉ là biến thể của cùng một ý tưởng màu sắc.

Đáng chú ý, một số nguồn tin cho rằng Apple sẽ tiếp tục loại bỏ màu đen, vốn được xem là màu sắc kinh điển của dòng Pro. Nếu đúng, đây sẽ là năm thứ hai liên tiếp Apple “phá vỡ truyền thống”.

Có đáng chờ?

Với hàng loạt nâng cấp từ chip 2nm, camera chuyên nghiệp hơn, pin lớn hơn đến khả năng kết nối vệ tinh, iPhone 18 Pro Max đang định hình như một bước tiến lớn thay vì chỉ là bản nâng cấp nhỏ. Dù thiết kế tổng thể không thay đổi nhiều, những cải tiến bên trong có thể đủ sức thuyết phục người dùng chờ đợi.

VietBF@ sưu tập

Iran có thể đánh chìm tàu Mỹ tại eo biển Hormuz nếu Washington tìm cách kiểm soát tuyến hàng hải này, giữa lúc căng thẳng leo thang.

Cố vấn quân sự cho lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, ông Mohsen Rezaei, cảnh báo Tehran có thể đánh chìm tàu Mỹ tại eo biển Hormuz nếu Washington tìm cách kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này.

Phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran ngày 15/4, ông Rezaei nói: “Ông Trump muốn đóng vai cảnh sát ở eo biển Hormuz. Nhưng đó có phải là nhiệm vụ của Mỹ hay của một đội quân hùng mạnh như các ông không?”

“Tàu của Mỹ có thể bị đánh chìm ngay từ những loạt tên lửa đầu tiên của Iran. Chúng hoàn toàn nằm trong tầm tấn công và có thể bị tiêu diệt bất cứ lúc nào”, ông Rezaei tiếp tục đưa ra cảnh báo.

Vốn được xem là nhân vật mang quan điểm cứng rắn trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ông Rezaei còn cho rằng kịch bản Mỹ mở chiến dịch tấn công trên bộ vào Iran là "điều tốt", bởi khi đó Tehran "có thể bắt giữ hàng nghìn con tin và sau đó nhận được 1 tỷ đô tiền chuộc cho mỗi người".



“Tôi hoàn toàn không ủng hộ việc gia hạn lệnh ngừng bắn, đó là quan điểm cá nhân của tôi", ông nói thêm.

Trước đó, Mỹ và Iran ngày 7/4 đã thống nhất một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần nhằm tạo điều kiện nối lại các nỗ lực ngoại giao.

Tuy nhiên, trong cuộc đàm phán kéo dài khoảng 21 giờ tại Islamabad ngày 11/4, hai bên vẫn không tìm được tiếng nói chung về những vấn đề cốt lõi, như quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.

Ngày 13/4, sau khi đàm phán tại Islamabad không đạt kết quả, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ phong tỏa các tàu ra vào eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó cho biết lệnh này áp dụng với mọi tàu đến hoặc rời Iran, bao trùm các cảng tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, bắt đầu từ 10h sáng thứ Hai theo giờ miền Đông Mỹ.

Mục tiêu cuối cùng, theo ông Trump, là gây sức ép buộc Iran chấm dứt việc đóng cửa eo biển Hormuz đối với hầu hết các quốc gia, ngoại trừ những nước được Tehran cấp quyền đi lại an toàn.