Hé lộ tuyến đường để thay thế eo biển Hormuz vì hàng hải này đang bị phong tỏa kép bởi Mỹ và Iran, khiến giới chức Nhật Bản và Ảrập Xêút mới đây đã tìm ra giải pháp thay thế cho việc vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz này. Cụ thể, các tuyến đường thay thế bao gồm vận chuyển từ Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) qua cảng Fujairah và vận chuyển từ Ảrập Xêút qua cảng Yanbu al-Bahr.

Theo hãng thông tấn Kyodo, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thái tử Ảrập Xêút Mohammed bin Salman trong tuần này đã thống nhất về việc tổ chức một tuyến hàng hải thay thế cho eo biển Hormuz.

"Tuyến hàng hải thay thế sẽ đi qua Biển Đỏ. Cụ thể, các tuyến đường thay thế bao gồm vận chuyển từ Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE) qua cảng Fujairah và vận chuyển từ Ảrập Xêút qua cảng Yanbu al-Bahr", nguồn tin của Kyodo cho biết.

Giới quan sát nhận định, vấn đề lớn nhất khi sử dụng Biển Đỏ để thay thế eo biển Hormuz là nguy cơ liên quan đến eo biển Bab el-Mandeb. Về mặt lý thuyết, lực lượng Houthi ở Yemen cũng có thể đóng cửa eo biển này. Tuy vậy, lực lượng này hiện chưa có động thái thực tế nào ngoại trừ một số lời đe dọa.

Vào năm 2025, Trung Đông chiếm khoảng 94% tổng lượng dầu nhập khẩu của Nhật Bản, trong đó 90 đến 93% được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Vì lẽ đó, Tokyo cũng đang triển khai các biện pháp khác nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu dầu mỏ trong nước ít nhất đến cuối năm 2026.

Ngoài việc nhập khẩu dầu từ Ảrập Xêút, Nhật Bản cũng sẽ tìm kiếm nguồn cung bổ sung từ Azerbaijan. Trong khi đó, Mỹ có thể tăng xuất khẩu dầu sang Nhật Bản lên gấp 4 lần so với năm ngoái.

Trên thực tế, trữ lượng dầu mỏ chiến lược của Nhật Bản đạt khoảng 470 triệu thùng. Lượng dự trữ này đủ dùng cho cả nước trong 254 ngày mà không cần nhập khẩu dầu. Dầu từ kho dự trữ quốc gia bắt đầu được đưa ra thị trường từ ngày 26/3 với khối lượng đủ đáp ứng nhu cầu của cả nước trong 45 ngày, được bán cho các công ty bán buôn với giá tương đối thấp, phù hợp với tình hình trước khi xung đột Iran nổ ra.

Đài TST (Nga) đưa tin, cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ do đặc phái viên John Coale dẫn đầu với Tổng thống Alexander Lukashenko tại Belarus vào tháng 3 vừa qua đã thu hút nhiều sự chú ý của giới quan sát.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Minsk và Washington xuất hiện những tín hiệu mới, làm dấy lên đồn đoán về khả năng hai bên từng bước cải thiện quan hệ, trong khi Belarus vẫn duy trì liên kết chặt chẽ với Nga.
3 giờ đàm phán kín - 7,5 phút công khai

Theo truyền thông Belarus, phần trao đổi công khai giữa Tổng thống Alexander Lukashenko và phái đoàn Mỹ chỉ kéo dài khoảng 7,5 phút. Ngay sau đó, hai bên bước vào phiên đàm phán kín kéo dài hơn 3 giờ.

Sự chênh lệch lớn về thời lượng này cho thấy phần nội dung chính của cuộc gặp nằm ở các trao đổi phía sau cánh cửa đóng kín, trong khi phần công khai chủ yếu mang tính định hướng và phát tín hiệu chính trị.

Trong phần mở đầu, Tổng thống Alexander Lukashenko cho biết Belarus sẵn sàng thảo luận không chỉ các vấn đề song phương mà còn cả những vấn đề toàn cầu. Ông đề cập trực tiếp đến tình hình Ukraine và Trung Đông, cho thấy Minsk đang tìm cách mở rộng phạm vi đối thoại với Washington.

Ngoài ra, phía Belarus cũng bày tỏ sẵn sàng trao đổi về các vấn đề "nhạy cảm" hơn, trong đó có khả năng đóng vai trò trung gian trong một số hồ sơ quốc tế. Đồng thời, hai bên đề cập tới việc khôi phục các kênh ngoại giao, bao gồm cả việc từng bước nối lại hoạt động của các cơ quan đại diện.

Những điểm đáng chú ý

Sau cuộc đàm phán, Belarus thông báo ân xá cho 250 người bị kết án liên quan đến các hành vi bị xếp vào nhóm "cực đoan". Theo Minsk, quyết định này được đưa ra dựa trên yếu tố nhân đạo và đề nghị từ gia đình.

Tổng thống Alexander Lukashenko khẳng định Belarus không có "tù nhân chính trị", mà chỉ có những trường hợp vi phạm pháp luật. Đồng thời, ông cũng để ngỏ khả năng tiếp tục có thêm các quyết định ân xá trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, đặc phái viên Mỹ John Coale cho biết Washington đang tiến hành các bước để nới lỏng một phần lệnh trừng phạt đối với Belarus.

Một số tổ chức tài chính như Belinvestbank, Ngân hàng Phát triển và Bộ Tài chính Belarus được xem xét gỡ bỏ hạn chế. Ngoài ra, các doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực kali như Belarusian Potash Company và Belaruskalij cũng có thể được đưa ra khỏi danh sách trừng phạt.

Phía Mỹ trước đó cũng từng đề cập khả năng giảm bớt các biện pháp hạn chế đối với hãng hàng không Belavia.

Theo ông Coale, tình hình quan hệ giữa hai nước đã "cải thiện đáng kể", đồng thời hai bên đang tiếp tục thảo luận các vấn đề song phương. Ông cũng cho biết khả năng tổ chức cuộc gặp trực tiếp giữa lãnh đạo hai nước đang được chuẩn bị.

Tuy nhiên, việc khôi phục đầy đủ hoạt động của Đại sứ quán Mỹ tại Minsk vẫn chưa có mốc thời gian cụ thể, dù cả hai bên đều coi đây là một bước đi quan trọng.

"Thỏa thuận lớn" với Mỹ và mối đe dọa với Kremlin

Sau các cuộc tiếp xúc tại Minsk, phía Belarus cho biết Tổng thống Alexander Lukashenko đang xúc tiến một "thỏa thuận lớn" với Mỹ. Động thái này cho thấy hai bên không chỉ dừng ở các bước đi ngắn hạn, mà đang hướng tới một khuôn khổ hợp tác rộng hơn.

Ngoài ra, phía Mỹ cũng cho biết Belarus có thể tham gia một số cơ chế quốc tế do Washington thúc đẩy, trong đó có cái gọi là "Hội đồng Hòa bình". Tuy nhiên, những chi tiết cụ thể về vai trò của Minsk trong các cơ chế này vẫn chưa được làm rõ.

Hai bên cũng thảo luận về tình hình Trung Đông, trong đó có vấn đề Iran. Theo phía Mỹ, quan điểm của Belarus được đánh giá là có giá trị tham khảo, do khác biệt so với cách tiếp cận của phương Tây.

Đáng chú ý, theo thông tin từ phía Mỹ, tổng số người được thả trong các cuộc đàm phán với Belarus đã vượt quá 500 người, và Washington kỳ vọng con số này có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, các động thái cải thiện quan hệ giữa Minsk và Washington cũng vấp phải phản ứng từ Liên minh châu Âu. Trong khi Mỹ xem xét nới lỏng trừng phạt, EU lại có xu hướng gia tăng sức ép đối với Belarus, cho thấy sự khác biệt trong cách tiếp cận giữa các bên phương Tây.

Trong bối cảnh đó, việc Belarus thúc đẩy "thỏa thuận lớn" với Mỹ được đánh giá là bước đi mang tính thăm dò. Minsk có thể tận dụng cơ hội này để giảm áp lực kinh tế và mở rộng dư địa chiến lược, nhưng đồng thời vẫn phải duy trì cân bằng trong quan hệ với Nga – đối tác then chốt về an ninh và kinh tế.

Với Moscow, diễn biến này rất đáng chú ý. Belarus từ lâu được coi là một mắt xích quan trọng trong không gian an ninh của Nga, cả về quân sự lẫn địa chính trị. Việc Minsk mở rộng tiếp xúc với Washington, dù ở mức thăm dò, có thể làm gia tăng lo ngại về khả năng suy giảm ảnh hưởng của Nga trong khu vực nếu tiến trình này đi xa hơn.

Tuy vậy, giới phân tích cho rằng rủi ro đối với Kremlin trong ngắn hạn vẫn ở mức hạn chế. Belarus phụ thuộc đáng kể vào Nga về kinh tế, năng lượng và an ninh, trong khi các bước đi hiện tại của Minsk chủ yếu mang tính linh hoạt chiến thuật hơn là thay đổi định hướng chiến lược.

Điều này đồng nghĩa với việc “thỏa thuận lớn”, nếu có, nhiều khả năng sẽ được triển khai theo cách không làm phá vỡ hoàn toàn thế cân bằng hiện tại.

Công tố viên liên bang Mỹ cho biết Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke, một binh sĩ thuộc lực lượng đặc nhiệm lục quân Mỹ, người tham gia lập kế hoạch và hỗ trợ chiến dịch đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, đã sử dụng thông tin này để đặt cược trên Polymarket, một sàn cá cược quốc tế.

Thượng sĩ Van Dyke, đóng quân tại Fort Bragg ở Bắc Carolina, đã kiếm được hơn 400.000 USD bằng cách đặt cược vào nhiều kết quả khác nhau liên quan đến Venezuela sau khi nắm thông tin về chiến dịch.

Theo bản cáo trạng được đệ trình tại tòa án liên bang Manhattan, Van Dyke đã cố gắng che giấu việc sử dụng thông tin mật để kiếm tiền và che giấu mối liên hệ của mình với các tài khoản giao dịch.

Jay Clayton, luật sư tại Quận Nam New York, cho biết Van Dyke đã sử dụng thông tin mật liên quan đến việc bắt giữ để “đặt cược vào thời điểm và kết quả của chính chiến dịch đó, tất cả chỉ để thu lợi nhuận”.

Theo New York Times, trước khi vụ đột kích xảy ra vài giờ, có thông tin một người dùng Polymarket đã đặt cược 32.000 USD rằng ông Maduro sẽ mất quyền lực vào cuối tháng 1 và thu lợi nhuận hơn 400.000 USD. Tuyên bố của Polymarket và số tiền được nêu trong bản cáo trạng cho thấy các cáo buộc được công bố hôm 23/4 có liên quan đến khoản đặt cược này.

Bản cáo trạng truy tố Thượng sĩ Van Dyke, 38 tuổi, với 5 tội danh: sử dụng trái phép thông tin mật của chính phủ để trục lợi cá nhân; trộm cắp thông tin chính phủ không công khai; gian lận hàng hóa; gian lận qua phương tiện điện tử; và tham gia vào một giao dịch tiền tệ bằng tài sản có nguồn gốc từ hoạt động bất hợp pháp cụ thể.

Bản cáo trạng cho biết Thượng sĩ Van Dyke là binh sĩ tại ngũ từ khoảng năm 2008, và từ năm 2023, anh ta là thượng sĩ nhất thuộc Lực lượng Đặc biệt của Lục quân Hoa Kỳ. Sau 10 năm phục vụ, anh ta được cấp quyền tiếp cận đặc biệt với thông tin mật, ký một thỏa thuận chính thức cam kết không bao giờ tiết lộ nội dung của những thông tin đó. Năm ngoái, anh ta đã ký một thỏa thuận tương tự liên quan đến các chiến dịch quân sự ở Tây bán cầu.

Phản ứng của ông Trump

Đây là một trong những vụ việc gây chấn động nhất khi một nhân viên chính phủ Mỹ sử dụng thông tin mật để kiếm tiền trên các sàn cá cược, một mối đe dọa đối với an ninh quốc gia khiến Nhà Trắng phải cảnh báo nhân viên của mình. Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh gia tăng các giao dịch đáng ngờ liên quan đến cuộc xung đột với Iran.

Các công ty điều hành sàn cá cược đã bị giám sát chặt chẽ hơn trong những tháng gần đây. Thượng viện và Hạ viện Mỹ đang xem xét luật để hạn chế các quan chức chính phủ sử dụng một trang web phổ biến là Kalshi, và các bang cũng đang cân nhắc các quy định nghiêm ngặt hơn.

Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết: “Quân nhân của chúng ta được tin tưởng giao phó thông tin mật để hoàn thành sứ mệnh một cách an toàn và hiệu quả nhất có thể, và họ bị nghiêm cấm sử dụng thông tin cực kỳ nhạy cảm này cho lợi ích tài chính cá nhân".

Khi được hỏi về vấn đề này, Tổng thống Trump nói: “Thật không may, cả thế giới đã trở thành một sòng bạc theo một cách nào đó".

“Tôi chưa bao giờ ủng hộ việc đó. Tôi không thích nó về mặt khái niệm. Nó là như vậy thôi. Tôi không hài lòng với bất kỳ điều gì trong số những thứ đó", ông Trump nói thêm.

Ngày 23/4, Polymarket cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã công bố các quy tắc mới để thắt chặt giao dịch nội gián vào tháng trước. Khi xác định được một người dùng giao dịch dựa trên thông tin mật của chính phủ, Polymarket sẽ chuyển vụ việc cho Bộ Tư pháp và hợp tác điều tra.

Tổng thống Trump ra lệnh: "Bắn và tiêu diệt"

Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh cho quân đội Mỹ "shoot and kill" – "bắn và tiêu diệt" các tàu nhỏ của Iran rải thủy lôi ở eo biển Hormuz.

Ông Trump cũng tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần.

Bài đăng của ông trên mạng xã hội hôm thứ Năm về các tàu nhỏ được đưa ra ngay sau khi quân đội Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu khác của Iran, làm leo thang căng thẳng với Tehran liên quan đến eo biển Hormuz, nơi lưu thông 20% tổng lượng dầu thô và khí đốt tự nhiên được giao dịch.

"Tôi đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn hạ bất kỳ tàu nào, dù là tàu nhỏ… đang rải thủy lôi trong vùng biển của eo biển Hormuz", ông Trump viết, nói thêm rằng các tàu quét thủy lôi của Mỹ "đang dọn sạch eo biển".

"Tôi ra lệnh tiếp tục hoạt động đó, nhưng ở mức độ gấp 3 lần!", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và nhóm phiến quân Hezbollah ở Lebanon được đưa ra trong cuộc gặp tại Nhà Trắng giữa các đại sứ Israel và Lebanon tại Mỹ.

Trong khi đó, vẫn chưa rõ thời điểm và liệu Mỹ - Iran có gặp lại nhau tại thủ đô Islamabad của Pakistan hay không, nơi các nhà trung gian đang cố gắng đưa hai nước xích lại gần nhau để đạt được một thỏa thuận ngoại giao chấm dứt cuộc xung đột.

Các cuộc đàm phán ban đầu được lên kế hoạch trong tuần này đã không diễn ra. Iran khẳng định sẽ không tham dự cho đến khi Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa đối với các cảng và tàu thuyền của Iran. Nhà Trắng khẳng định sẽ không tham gia cho đến khi Tehran mở eo biển cho giao thông quốc tế.
Nếu Iran không muốn thỏa thuận, sẽ kết thúc bằng quân sự

Đầu tuần này, ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn để cho giới lãnh đạo Iran thêm thời gian đưa ra một "đề xuất thống nhất" về việc chấm dứt chiến tranh, trong khi vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

Trong suốt thời gian ngừng bắn bắt đầu từ ngày 8/4, ông Trump đã nhiều lần nói rằng nhóm của ông đang làm việc với các quan chức Iran.

Tổng thống Iran và Chủ tịch Quốc hội nước này đã đăng tải các tuyên bố trên mạng xã hội, bác bỏ tuyên bố của ông Trump về vấn đề nội bộ nước này.

Một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Iran cho biết tuyên bố của Trump về sự rạn nứt trong lãnh đạo là một "sự đánh lạc hướng". Các quan chức Iran khác cho biết trên mạng xã hội rằng đất nước đang đoàn kết.

Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, ông Trump đã bác bỏ những câu hỏi về việc cuộc xung đột vượt quá thời hạn 4 đến 6 tuần mà ông và các phụ tá đã đặt ra trước đó.

"Tôi không muốn vội vàng," ông Trump nói, thêm rằng Mỹ đã "rút quân khỏi nước này" trong 4 tuần đầu tiên.

"Bây giờ tất cả những gì chúng ta đang làm là ngồi lại và xem thỏa thuận nào có thể đạt được. Và nếu họ không muốn đạt được thỏa thuận, thì tôi sẽ kết thúc bằng quân sự", ông Trump nói.

Ông cho biết sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Iran.

Trong khi đó, 3 tàu sân bay đã có mặt trong khu vực sau khi tàu USS George H.W. Bush đến Ấn Độ Dương. Một tàu sân bay đang ở Biển Ả Rập và một tàu khác ở Biển Đỏ, các quan chức quân sự cho biết.

Quy mô đón tiếp gây bất ngờ

Đài TST (Nga) ngày 23/4 đăng bài viết có tiêu đề "Bí mật chuyến thăm Moscow của Tổng thống Seychelles đã được hé lộ. Chìa khóa nằm ở nụ cười của ông Lavrov".

Theo đó, tại Moscow những ngày qua đã xuất hiện bầu không khí đặc biệt sôi động – khi ông Patrick Herminie - Tổng thống Cộng hòa Seychelles - được gần như toàn bộ giới tinh hoa Nga đón tiếp.

Không muốn trở thành chiến trường trong cuộc cạnh tranh quyền lực toàn cầu giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời phải xoay xở giữa hai cường quốc khu vực là Bắc Kinh và New Delhi, Seychelles dường như đã lựa chọn một hướng đi khác: xích lại gần Nga.

Theo đánh giá trong bài viết của TST, đây là lựa chọn hợp lý. Seychelles vốn đã là quốc gia giàu có nhất châu Phi, không cần phát triển theo nghĩa truyền thống. Điều họ cần là sự bảo đảm: nguồn cung ổn định, an ninh, du lịch và đào tạo nhân lực. Nga, với năng lực và vị thế hiện tại, có thể đáp ứng những nhu cầu đó.

Thành phần phái đoàn Nga tham gia cuộc gặp cho thấy rõ điều này. Gần như toàn bộ những người chịu trách nhiệm về các lĩnh vực thiết yếu đều có mặt. “Chiếc ô bảo hộ” của Nga – quốc gia có quan hệ tốt với 2 trong 3 nước đang "quan tâm" tới Seychelles – có thể giúp quốc đảo này tránh bị cuốn vào các cuộc cạnh tranh khốc liệt.

Điều khiến giới quan sát bất ngờ là quy mô tiếp đón. Trong cuộc gặp với phái đoàn Seychelles, gần như toàn bộ lãnh đạo cấp cao Nga đã xuất hiện tại Điện Kremlin.

Theo tác giả bài viết trên TST, trong nhiều thập kỷ theo dõi chính trị quốc tế, ông chưa từng chứng kiến điều tương tự. Mức độ quan tâm dành cho Seychelles thậm chí được ví như vượt qua những cuộc gặp với các lãnh đạo hàng đầu thế giới.

"Đây đúng là một kỷ lục có thể ghi vào Sách Guinness: Tổng thống Vladimir Putin, người phát ngôn của ông là Dmitry Peskov, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Maksim Oreshkin, Ngoại trưởng Sergey Lavrov — với nụ cười không rời khỏi khuôn mặt, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Elvira Nabiullina, Phó Thủ tướng thứ nhất Denis Manturov, Phó Thủ tướng Alexander Novak, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế Maxim Reshetnikov, Bộ trưởng Giao thông Andrey Nikitin và Bộ trưởng Nông nghiệp Oksana Lut.

Ngoài ra còn có sự hiện diện của lãnh đạo Tổng cục Tình báo quân đội, Đô đốc Igor Kostyukov" - Vị tác giả nhận định.

Những tín hiệu rõ ràng từ hợp tác kinh tế – an ninh

Sự hiện diện của dàn lãnh đạo cấp cao không thể chỉ được giải thích bằng yếu tố ngoại giao thông thường như chuyến thăm đầu tiên của ông Herminie hay dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ song phương. Theo bài viết, cần nhìn sâu hơn vào bối cảnh địa chính trị.

Các nội dung chính thức của cuộc đàm phán – hợp tác chính trị, kinh tế, nhân đạo và các vấn đề khu vực – cho thấy hai bên đang hướng tới một mối quan hệ toàn diện hơn.

Thực tế, Nga và Seychelles đã có những hợp tác nhất định: đào tạo lực lượng an ninh, các chuyến thăm của tàu hải quân Nga, cũng như phối hợp trong hoạt động chống cướp biển. Đây là nền tảng để hai bên tiến xa hơn.

Phát biểu tại Điện Kremlin, Tổng thống Putin đánh giá kim ngạch thương mại giữa hai nước vẫn còn khiêm tốn, nhưng nhấn mạnh còn nhiều dư địa phát triển. Ông cũng bày tỏ sự cảm ơn Seychelles vì sự ủng hộ tại các diễn đàn quốc tế, đặc biệt là tại Liên Hợp Quốc.

Một điểm đáng chú ý khác là sự tăng trưởng của dòng khách du lịch Nga tới Seychelles, đạt khoảng 40.000 lượt, tăng 15%. Theo ông Putin, đây là tín hiệu tích cực nhưng chưa phản ánh hết tiềm năng.

Tuy nhiên, những chi tiết quan trọng nhất lại đến từ phía Seychelles. Tổng thống Herminie cho biết Nga đã hỗ trợ nước này trong bối cảnh khó khăn do xung đột tại Trung Đông và Tây Á.

Ông nhấn mạnh vai trò của hãng hàng không Aeroflot trong việc duy trì dòng khách du lịch – yếu tố sống còn với nền kinh tế Seychelles. Nhưng đó không phải tất cả. Nga được cho là đã hỗ trợ thêm về lương thực, thuốc men, phân bón, thậm chí cả nhiên liệu.

Trong bối cảnh xung đột kéo dài, Seychelles rơi vào tình thế dễ tổn thương: nguồn nhiên liệu bị gián đoạn, các hãng hàng không khu vực ngừng hoạt động, du lịch – trụ cột kinh tế – sụt giảm tới 40%. Nguy cơ khủng hoảng kinh tế và xã hội trở nên rõ ràng.

Chính trong hoàn cảnh này, sự hỗ trợ của Nga – dù không lớn về quy mô – lại mang ý nghĩa quyết định. Điều đó giải thích vì sao Tổng thống Herminie bày tỏ sự biết ơn sâu sắc và khẳng định Seychelles sẽ tiếp tục là “người bạn gần gũi” của Nga.

Yếu tố quân sự và toan tính dài hạn

Một chi tiết khiến giới quan sát đặc biệt chú ý là sự hiện diện của lãnh đạo tình báo quân đội Nga trong cuộc đàm phán. Theo bài viết, đây không phải yếu tố mang tính nghi thức, mà phản ánh mối quan tâm thực sự về an ninh.

Seychelles, với quy mô nhỏ và vị trí chiến lược tại Ấn Độ Dương, đang đối mặt với nhiều rủi ro trong bối cảnh trật tự thế giới biến động. Lịch sử cho thấy quốc đảo này từng nhiều lần trở thành mục tiêu của các âm mưu đảo chính và can thiệp từ bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, việc tìm kiếm một đối tác đảm bảo an ninh là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, lựa chọn không hề đơn giản.

Hợp tác với Mỹ có thể kéo Seychelles vào các xung đột lớn. Hợp tác với Trung Quốc lại có nguy cơ gây căng thẳng với Washington và Ấn Độ. Trong khi đó, các cường quốc châu Âu không còn được xem là đối tác đáng tin cậy.

Theo logic này, Nga trở thành lựa chọn phù hợp nhất: không có xung đột trực tiếp tại khu vực, không đặt ra yêu cầu chính trị quá lớn, nhưng vẫn đủ năng lực hỗ trợ về an ninh.

Bài viết cũng đặt ra khả năng hai bên đã thảo luận về hợp tác quân sự, bao gồm cả việc mua sắm vũ khí. Seychelles hiện vẫn sử dụng một số trang bị từ thời Liên Xô, và trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu hiện đại hóa là điều tất yếu.

Ngoài ra, các nguy cơ cụ thể cũng được nhắc tới, bao gồm khả năng bị các thế lực bên ngoài can thiệp hoặc lợi dụng vị trí chiến lược của nước này.

Từ góc nhìn rộng hơn, tác giả cho rằng Nga cần lựa chọn cách tiếp cận “tinh gọn” tại châu Phi, tránh sa lầy vào các quốc gia bất ổn. Trong bối cảnh đó, Seychelles – một quốc gia nhỏ, ổn định, giàu có và có thiện cảm với Nga – là lựa chọn lý tưởng.

Với vị trí địa lý thuận lợi, mức sống cao và hệ thống nhà nước vững chắc, Seychelles có thể trở thành “cửa sổ” hiện diện của Nga tại châu Phi, đồng thời là điểm tựa chiến lược tại Ấn Độ Dương.

Kết luận của bài viết cho rằng, trong một thế giới đang bước vào giai đoạn biến động mạnh, sự xích lại gần giữa Nga và Seychelles có thể mang lại lợi ích cho cả hai bên – và là bước đi mang tính tính toán dài hạn, không chỉ đơn thuần là ngoại giao.

Sự chuẩn bị của Trung Quốc

Theo CNN, hơn một thập kỷ qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã giám sát quá trình chuyển đổi trong nền kinh tế Trung Quốc với một mục tiêu duy nhất: Đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước.

Dưới tầm nhìn đó, Trung Quốc đã phát động cuộc cách mạng năng lượng tái tạo gồm năng lượng gió, năng lượng mặt trời và thủy điện, khoan sâu hơn nữa vào các mỏ dầu ngoài khơi và trên đất liền, đồng thời ký kết các hiệp định với các đối tác để tăng nguồn cung – tất cả nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc của nước này vào nhiên liệu nhập khẩu và tự bảo vệ mình trước những “cú sốc từ bên ngoài”.

Hiện nay, cuộc khủng hoảng dầu mỏ lịch sử do xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran gây ra đang đặt ra thử thách khắc nghiệt nhất từ trước đến nay đối với nỗ lực to lớn của Trung Quốc hướng tới sự tự chủ năng lượng. Và dường như Trung Quốc đang vượt qua được thử thách này.

Trong khi các quốc gia châu Á đang thiếu nhiên liệu và phải vật lộn để tìm nguồn cung , Trung Quốc – nước nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới – lại đang sở hữu lượng dự trữ dầu mỏ khổng lồ, một ngành công nghiệp chủ yếu hoạt động bằng năng lượng trong nước và một đội xe ngày càng sử dụng nhiều điện thay vì khí đốt.

Đối với Trung Quốc, khả năng vượt qua những cú sốc năng lượng từ cuộc chiến kéo dài nhiều tuần “phần nào là sự chứng minh cho tất cả những gì họ đã làm để tăng cường an ninh năng lượng”, theo Erica Downs, một học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia.

“Có rất nhiều điều mà sau này họ có thể nhìn lại và nói, ‘Chúng ta đã đưa ra quyết định đúng đắn.’”

Sự khẳng định vị thế của Trung Quốc diễn ra vào thời điểm Mỹ đang rút lui khỏi nỗ lực thúc đẩy năng lượng tái tạo và xe điện – tạo ra sự khác biệt rõ rệt giữa mô hình năng lượng của hai nền kinh tế hàng đầu thế giới.
Trạng thái điện

Kể từ khi trở thành nước nhập khẩu năng lượng ròng vào đầu những năm 1990, Trung Quốc đã coi sự phụ thuộc vào Trung Đông là một điểm yếu nguy hiểm.

Các nhà lãnh đạo nước này đã nhắm đến những tuyến đường thủy hẹp như eo biển Malacca, nơi nhiên liệu này được vận chuyển qua, như những điểm nghẽn tiềm năng nếu một đối thủ trong tương lai muốn bóp nghẹt nguồn cung của Bắc Kinh.

Để giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường biển, trong những thập kỷ gần đây, Trung Quốc đã xây dựng các đường ống dẫn dầu và khí đốt tốn kém, vận chuyển dầu khí qua đường bộ từ Trung Á, Nga và Myanmar. Nước này cũng đã đa dạng hóa các nguồn cung, với việc Nga vươn lên dẫn đầu danh sách các nhà cung cấp dầu mỏ của Trung Quốc sau cuộc chiến Nga-Ukraine.

Nhưng trong khi những người tiền nhiệm tập trung vào việc mở rộng các nguồn dầu khí của Trung Quốc, ông Tập Cận Bình cũng hướng đến mục tiêu giảm thiểu sự phụ thuộc của Trung Quốc vào thế giới bên ngoài.

Câu châm ngôn của ông Tập Cận Bình thường nhắc lại rằng Trung Quốc phải "tuân thủ tư duy về những tình huống xấu nhất", khi ông khích lệ các cán bộ dưới quyền ưu tiên an ninh quốc gia trước một thế giới ngày càng bất ổn.

Dưới thời ông Tập Cận Bình, Bắc Kinh đã đẩy mạnh nỗ lực mới nổi nhằm tăng cường năng lượng xanh và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời tăng cường hỗ trợ của chính phủ cho năng lượng tái tạo và xe điện.

Hiện nay, các trang trại năng lượng mặt trời và gió khổng lồ đang được lắp đặt với tốc độ chóng mặt trên khắp các vùng cao nguyên nội địa và dọc theo bờ biển của Trung Quốc. Các nhà máy trong nước đã tìm ra công thức sản xuất pin giá rẻ cho ô tô điện, loại phương tiện đang nhanh chóng thay thế các xe chạy xăng trên đường cao tốc Trung Quốc.

Điều này càng được củng cố bởi vị thế thống lĩnh chuỗi cung ứng nguyên vật liệu cần thiết để sản xuất các mặt hàng này của Trung Quốc.

Và bức tranh rất đa dạng. Tại một quốc gia vốn đã vận hành một phần ba công suất thủy điện toàn cầu, các dự án đập đầy tham vọng đang được triển khai ở vùng núi phía tây Trung Quốc, trong khi chính phủ đang hướng tới việc tiên phong các công nghệ thế hệ mới như phản ứng tổng hợp hạt nhân và hydro xanh.

Trong khi đó, các mỏ than phong phú trải dài khắp các tỉnh phía bắc Trung Quốc tiếp tục cung cấp nhiên liệu cho các nhà máy điện và hỗ trợ nguồn cung năng lượng tái tạo, nhắc nhở rằng Trung Quốc, quốc gia phát thải carbon lớn nhất thế giới, vẫn chưa từ bỏ thói quen sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Ngay cả khi Trung Quốc đang vận hành phần lớn ngành công nghiệp của mình bằng điện từ năng lượng tái tạo và than đá, các tập đoàn năng lượng nhà nước của nước này vẫn đang thăm dò sâu hơn vào các sa mạc và dưới đáy biển để tìm kiếm thêm dầu khí – đồng thời tích trữ lượng dầu thô ước tính đủ dùng trong ít nhất vài tháng.

Nhìn chung, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chỉ nhập khẩu khoảng 15% năng lượng, theo nhận định của các nhà phân tích Trung Quốc. Tuy nhiên, nước này vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu 70% lượng dầu mỏ và khoảng 40% khí đốt tự nhiên – và Trung Quốc cũng không tránh khỏi những biến động kinh tế do chiến tranh vùng Vịnh gây ra.

Giá nhiên liệu máy bay tăng vọt đã dẫn đến phí vé máy bay cao hơn và thậm chí là hủy chuyến bay, chi phí vận chuyển tăng lên, và giá cả hàng hóa toàn cầu tăng cao đang đẩy giá thành sản xuất lên .

Các nhà hoạch định trung ương đã can thiệp để giảm bớt sự tăng giá xăng và dầu diesel. Theo một báo cáo của Bloomberg News ngày 10 tháng 4, dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này, Bắc Kinh hiện đã bật đèn xanh cho các nhà máy lọc dầu quốc doanh khai thác trữ lượng dầu thương mại.

Và điều quan trọng là, nỗ lực tự lực cánh sinh của Bắc Kinh chỉ có thể giúp ích đến một mức độ nhất định đối với một nền kinh tế mà ngành sản xuất khổng lồ phụ thuộc vào nhu cầu mạnh mẽ từ nước ngoài trong khi lại phải đối mặt với tình trạng tiêu dùng yếu trong nước.

Nhưng khi Trung Quốc vẫn tương đối ít bị ảnh hưởng bởi sự biến động lịch sử của thị trường dầu mỏ toàn cầu – thậm chí còn ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ trong quý đầu tiên của năm 2026 – ông Tập Cận Bình và các nhà hoạch định chiến lược của ông dường như càng tự tin hơn về chiến lược của mình.

“Chúng ta đã đi tiên phong trong việc phát triển năng lượng gió và năng lượng mặt trời, và con đường đó giờ đây đã chứng minh là một hướng đi đúng đắn”, ông Tập Cận Bình phát biểu vào cuối tháng trước, theo một báo cáo từ đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV.
Cai dầu

Đầu năm nay, các tuabin gió tại trang trại điện gió Baiyunling ở tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc đã đi vào hoạt động.

Hiện nay, Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu tuyệt đối trong sản xuất năng lượng tái tạo – với sản lượng điện gió và điện mặt trời gấp ba lần so với tổng sản lượng của Mỹ và Ấn Độ, hai quốc gia lớn tiếp theo, theo công ty nghiên cứu Global Energy Monitor.

Tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu năng lượng của Trung Quốc đang tăng nhanh chóng, với mục tiêu một ngày nào đó sẽ thay thế than đá.

Sự gia tăng của xe điện và xe hybrid – chiếm hơn một nửa số xe mới bán ra tại Trung Quốc – đã làm giảm nhu cầu dầu mỏ hơn 1 triệu thùng mỗi ngày, theo một nghiên cứu năm 2025 của Tập đoàn Rhodium. Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự đoán mức tiêu thụ dầu của Trung Quốc sẽ đạt đỉnh vào năm 2027.

“Trước đây chúng ta lo lắng về an ninh năng lượng của Trung Quốc, nhưng giờ đây chúng ta biết giải pháp của mình là khả thi”, ông Lin Boqiang, hiệu trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc thuộc Đại học Hạ Môn, cho biết. “Chúng ta có năng lượng tái tạo, chúng ta có xe điện, và khi giá dầu tăng cao, những chiếc xe này sẽ càng cạnh tranh hơn… nhưng nếu không có 20 năm đầu tư, chúng ta sẽ không có được điều này ngày hôm nay.”

Dù vậy, Trung Quốc vẫn chưa từ bỏ nhiên liệu hóa thạch, vốn vẫn cần thiết cho một số ngành công nghiệp và giao thông vận tải. Năm 2018, khi căng thẳng thương mại leo thang với chính quyền đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Tập đã kêu gọi các tập đoàn năng lượng khổng lồ của Trung Quốc cải tổ sản xuất dầu khí của chính họ.

Năm ngoái, Trung Quốc đã đạt sản lượng dầu mỏ cao kỷ lục, khi các công ty bơm nhiều dầu hơn từ các mỏ dầu cũ, áp dụng công nghệ mới vào các mỏ dầu ngoài khơi rộng lớn ở Biển Bột Hải của Trung Quốc, và tiếp tục khoan các giếng sâu hàng dặm vào các mỏ dầu ở Tân Cương phía tây xa xôi để tìm kiếm thêm nguồn cung.

Điều cực kỳ quan trọng đối với bức tranh an ninh năng lượng là chính phủ và các công ty dầu mỏ Trung Quốc đã duy trì lượng dự trữ dồi dào, tăng cường xuất khẩu trước khi xung đột nổ ra để tích lũy lượng dầu mà công ty dữ liệu thương mại Kpler ước tính là khoảng 1,3 tỷ thùng, đủ để đáp ứng nhu cầu trong ba tháng, tính đến tháng 3.

“Quyết định nhấn mạnh an ninh năng lượng và tăng cường dự trữ dầu mỏ… đã được đền đáp xứng đáng”, Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao của Kpler, nhận định về cách Trung Quốc đang vượt qua cú sốc dầu mỏ hiện tại. “Đối với các sản phẩm như xăng và dầu diesel, nguồn cung cần được đảm bảo, bởi vì đó là yếu tố cốt lõi đối với Trung Quốc.”
Tương lai của công nghệ xanh

Mặc dù Bắc Kinh đã lên kế hoạch cho "kịch bản xấu nhất", nhưng khi Iran phong tỏa giao thông qua eo biển Hormuz vào đầu tháng 3, Trung Quốc vẫn chịu ảnh hưởng lớn.

Theo công ty tài chính Nomura, khoảng 38% lượng dầu và 23% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng thường đi qua eo biển này là đến các cảng của Trung Quốc. Nhìn chung, con số này chiếm khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu và một phần sáu lượng khí đốt tự nhiên của Trung Quốc.

Nhưng sự phụ thuộc đó càng làm nổi bật khả năng phục hồi của Trung Quốc – và làm nổi bật sự tương phản giữa kế hoạch điện khí hóa nền kinh tế của Bắc Kinh.

Đã có những dấu hiệu cho thấy thế giới đang chú ý.

Trong quý đầu tiên của năm nay, xuất khẩu công nghệ xanh của Trung Quốc tăng mạnh, với xe điện, pin lithium và các sản phẩm tuabin gió tăng lần lượt 78%, 50% và 45% so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu chính thức.

Cuộc khủng hoảng cũng có thể mở ra nhiều cơ hội hơn cho lĩnh vực này, vốn đang phải đối mặt với những hạn chế đối với việc xuất khẩu một số công nghệ xanh sang các quốc gia như Mỹ, Canada và các nước thuộc Liên minh châu Âu.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz “sẽ buộc mọi quốc gia phải xem xét lại vấn đề an ninh năng lượng của mình và hướng tới việc sản xuất nhiều năng lượng hơn trong nước”, theo lời ông Lin thuộc Đại học Hạ Môn.

Và khi nói đến việc liệu họ có muốn sử dụng pin, công nghệ năng lượng gió và năng lượng mặt trời mà Trung Quốc đã sản xuất trên quy mô lớn để làm điều đó hay không, các quốc gia trước đây còn do dự “cũng có thể cần phải suy nghĩ lại”.

Thượng nghị sĩ Mỹ Chris Murphy cảnh báo rằng Tổng thống Trump vẫn đang cân nhắc một cuộc xâm lược trên bộ vào Iran.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mỹ Chris Murphy đã tiếp tục lên tiếng chỉ trích Tổng thống Donald Trump vì cuộc chiến ở Iran

"Cuộc chiến với Iran đã trở thành một mảnh đất kiếm chác cho những người thân cận với Tổng thống Trump" - ông Murphy viết trên X hôm 23/4.

"Cuộc chiến này đang khiến người Mỹ thiệt mạng, gây ra khủng hoảng lương thực toàn cầu, làm Iran mạnh lên, làm nước Mỹ suy yếu, và tiếp tay cho một trong những vụ tham nhũng lớn nhất trong lịch sử".

Trong một bài đăng khác trước đó, ông cảnh báo rằng Tổng thống Trump vẫn đang cân nhắc một cuộc xâm lược trên bộ vào Iran.

"Ông ta (Trump) vẫn đang cân nhắc một cuộc xâm lược trên bộ thảm khốc, và việc ông ta từ chối chấm dứt chiến tranh duy trì sự kiểm soát của Iran đối với eo biển và giữ giá năng lượng cao một cách tai hại" - ông Murphy viết.

Thượng nghị sĩ cho rằng "việc lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì là điều tích cực. Nhưng ông Trump nên chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến này". Ông cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ đang theo đuổi một chiến lược "chồng sai lầm này lên sai lầm khác", khiến Iran mạnh hơn và tiếp tục làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng giá cả trong nước lẫn toàn cầu.

Hôm thứ Ba, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi Tehran đệ trình các đề xuất để giải quyết xung đột và kết thúc đàm phán.

Hồi tháng 3, tờ New York Times đưa tin về kế hoạch của Lầu Năm Góc triển khai thêm khoảng 2.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 đến khu vực này. Sau đó, có thông tin cho rằng lực lượng này đã tăng lên 50.000 người. Theo tờ báo, lính dù sẽ đóng quân trong tầm tấn công của Iran. Vị trí chính xác không được tiết lộ. Có thể dự đoán rằng, các binh sĩ sẽ tham gia vào việc chiếm đảo Kharg hoặc một chiến dịch khác cùng với bộ binh.

Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự lập luận rằng ngay cả 50.000 binh sĩ cũng là quá ít để tiến hành một chiến dịch quy mô lớn. Iran chiếm gần một phần ba diện tích lục địa Mỹ và có dân số khoảng 93 triệu người. Các nhà phân tích tin rằng việc chiếm giữ và kiểm soát đất nước này với lực lượng hiện tại là gần như bất khả thi.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel bắt đầu tấn công các mục tiêu ở Iran, khiến hơn 3.000 người thiệt mạng. Ngày 8/4, Washington và Tehran tuyên bố ngừng bắn hai tuần. Các cuộc đàm phán tiếp theo tại Islamabad kết thúc không có kết quả, và các nhà trung gian đang cố gắng tổ chức một vòng đàm phán mới nhưng sự nghi ngờ vẫn tiếp tục từ phía Iran khi ông Trump liên tục đưa ra những tuyên bố xung đột về cuộc chiến.

Lãnh tụ tối cao Iran cũng như lãnh đạo các nhánh hành pháp, lập pháp và tư pháp của Iran đã cùng nhau phản bác Tổng thống Mỹ Donald Trump, lên án những phát ngôn của ông về sự chia rẽ giữa phe cực đoan và phe ôn hòa ở Iran là vô căn cứ và mang tính khiêu khích.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf và Chánh án Tòa án tối cao Gholamhossein Mohseni Ejei đã sử dụng mạng xã hội vào thứ Năm để gửi một thông điệp mạnh mẽ tới Trump và bày tỏ chủ đề chung về sự đoàn kết và thách thức quốc gia.

Trong các tuyên bố của mình, họ bác bỏ việc tổng thống Mỹ phân loại các quan chức Iran thành những người cực đoan và ôn hòa, khẳng định rằng tất cả công dân ở Iran đều tự nhận mình là "người Iran" và "những người cách mạng".

“Ở Iran không có ‘phe cứng rắn’ hay ‘phe ôn hòa’. Chúng ta đều là người Iran và là những nhà cách mạng. Với sự đoàn kết vững chắc của quốc gia và nhà nước cùng lòng trung thành tuyệt đối với Lãnh tụ, chúng ta sẽ khiến kẻ xâm lược phải hối hận” - Tổng thống Pezeshkian viết trên X.

“Một Thượng đế, một quốc gia, một nhà lãnh đạo, một con đường; chiến thắng cho Iran, quý hơn cả mạng sống” - ông nói thêm.

Ông Qalibaf cũng đưa ra một tuyên bố tương tự trong một nỗ lực phối hợp nhằm thể hiện sự thống nhất giữa ba nhánh quyền lực của Iran.

Chánh án tòa án cũng đồng tình với quan điểm đó, nhưng sử dụng ngôn từ mạnh mẽ hơn.

"Vị tổng thống Mỹ đó nên biết rằng những thuật ngữ như 'cứng rắn' và 'ôn hòa' là những khái niệm vô nghĩa trong diễn ngôn chính trị phương Tây. Tại Iran, tất cả các nhóm đều đoàn kết và hoàn toàn ủng hộ Nhà lãnh đạo" - thẩm phán cấp cao viết.

Tiếp đó, Lãnh tụ tối cao Ayatollah Seyed Mojtaba Khamenei đã ca ngợi sức mạnh của sự đoàn kết dân tộc, cho rằng sự đồng lòng của người dân Iran đã làm suy yếu đáng kể hàng ngũ đối phương.

“Nhờ sự đoàn kết đặc biệt được hình thành giữa các đồng bào, một vết rạn đã xuất hiện trong phe đối địch” - ông viết trong thông điệp đăng trên mạng X hôm thứ Năm, nhấn mạnh rằng sự gắn kết chưa từng có này đã làm đảo lộn tính toán của những bên tìm cách làm suy yếu Cộng hòa Hồi giáo.

Ayatollah Khamenei nhấn mạnh cần bày tỏ lòng biết ơn đối với “ân huệ thiêng liêng” này bằng những hành động cụ thể, khẳng định điều đó sẽ khiến sự gắn kết quốc gia trở nên “lớn mạnh và vững chắc hơn”, đồng thời khiến kẻ thù “suy yếu và bị thu hẹp hơn nữa”.

Ông cũng cảnh báo về cuộc chiến tâm lý mà đối phương đang tiến hành: “Các chiến dịch truyền thông của kẻ thù, bằng cách nhắm vào nhận thức và tâm lý người dân, nhằm làm suy yếu sự đoàn kết và an ninh quốc gia; mong rằng sự lơ là của chúng ta không tạo điều kiện cho ý đồ đen tối này thành hiện thực”.

Trước đó, Tehran đã nêu ra điều kiện chính để gia hạn lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz.

Ông Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, và Iran đã từ chối đàm phán thêm với người Mỹ.

Tình báo Mỹ không thấy dấu hiệu nào cho thấy quyền lực của các giáo chủ Hồi giáo ở Iran sắp sụp đổ, và việc lật đổ họ đã tiêu tốn 11,3 tỷ USD của Washington.

Hầu hết các nhà phân tích đều đồng ý rằng giới lãnh đạo Cộng hòa Hồi giáo Iran vẫn kiểm soát được tình hình và dân chúng, và chế độ này không có nguy cơ sụp đổ. Do đó, Washington có thể khó tìm ra một giải pháp chấp nhận được để chấm dứt chiến tranh nếu các nhà lãnh đạo Iran vẫn nắm quyền.

Các quan chức quân sự Mỹ đang xây dựng những kế hoạch mới nhắm vào năng lực phòng thủ của Iran tại eo biển Hormuz trong trường hợp lệnh ngừng bắn hiện tại với Iran sụp đổ, CNN dẫn nhiều nguồn thạo tin cho biết

Theo CNN, một loạt phương án tấn công đang được xem xét:

- Các đòn tấn công tập trung đặc biệt vào "mục tiêu linh hoạt" nhằm vào năng lực của Iran xung quanh eo biển Hormuz, phía nam Vịnh Arab và Vịnh Oman, gồm tấn công các tàu cao tốc tấn công nhanh, tàu rải thủy lôi và các phương tiện tác chiến phi đối xứng khác đã giúp Tehran thực tế phong tỏa các tuyến đường thủy then chốt này và sử dụng chúng như đòn bẩy đối với Mỹ

- Chiến dịch ném bom tập trung hơn nhiều quanh các tuyến đường thủy chiến lược, thay vì ném bom sâu trong lãnh thổ Iran như giai đoạn đầu của cuộc chiến.

CNN trước đó đưa tin rằng phần lớn tên lửa phòng thủ bờ biển của Iran vẫn còn nguyên vẹn. Iran cũng sở hữu nhiều tàu nhỏ có thể được sử dụng làm bệ phóng tấn công tàu thuyền, khiến nỗ lực của Mỹ nhằm mở lại eo biển trở nên phức tạp hơn.

- Tấn công các mục tiêu lưỡng dụng và hạ tầng, bao gồm các cơ sở năng lượng, nhằm buộc Iran quay lại bàn đàm phán. Ông Trump cho biết Mỹ sẽ nối lại các hoạt động quân sự nếu không đạt được giải pháp ngoại giao.

Một số quan chức Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức cảnh báo rằng việc tấn công hạ tầng sẽ là một bước leo thang gây tranh cãi trong xung đột.

- Nhắm vào các lãnh đạo quân sự Iran và những “nhân tố cản trở” trong bộ máy mà phía Mỹ gần đây cho rằng đang chủ động phá hoại tiến trình đàm phán, trong đó có Ahmad Vahidi, người giữ chức Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

- Những năng lực quân sự còn lại của Iran, bao gồm tên lửa, bệ phóng và các cơ sở sản xuất chưa bị phá hủy trong làn sóng không kích ban đầu của Mỹ - Israel hoặc đã được di dời tới các vị trí chiến lược mới kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, các nguồn tin cho biết thêm.

CNN trước đó dẫn đánh giá tình báo Mỹ cho rằng khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran và hàng nghìn máy bay không người lái tấn công một chiều đã sống sót sau chiến dịch ném bom.
Ông Trump thận trọng

Bộ Quốc phòng Mỹ không khẳng định kế hoạch này. “Vì lý do an ninh tác chiến, chúng tôi không thảo luận về các kế hoạch trong tương lai hoặc giả định” - một quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ nói khi được hỏi về việc lựa chọn mục tiêu. “Quân đội Mỹ tiếp tục cung cấp cho Tổng thống các phương án, và mọi lựa chọn đều vẫn đang được cân nhắc”.

Theo CNN, ông Trump dường như thận trọng với việc tái khởi động chiến tranh với Iran và ưu tiên một giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin cho biết việc gia hạn lệnh ngừng bắn không phải là “vô thời hạn” và quân đội Mỹ luôn sẵn sàng nối lại tấn công khi được yêu cầu.

Tuy nhiên theo nhiều nguồn tin đánh giá, các cuộc không kích quanh eo biển, tự thân chúng, khó có thể ngay lập tức mở lại tuyến đường thủy này.

CNN dẫn lời một nguồn tin am hiểu kế hoạch quân sự cho biết: “Một khi bạn không thể chứng minh một cách dứt khoát rằng 100% năng lực quân sự của Iran đã bị phá hủy, hoặc gần như chắc chắn Mỹ có thể giảm thiểu rủi ro bằng năng lực của mình, thì cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc (ông Trump) sẵn sàng chấp nhận rủi ro đến mức nào để buộc tàu thuyền đi qua eo biển”.

Theo hai nguồn tin am hiểu kế hoạch ban đầu, chính quyền Trump đã đánh giá thấp mức độ sẵn sàng của Iran trong việc phong tỏa eo biển trước khi phát động chiến tranh - một động thái có thể đã được “ngăn chặn” nếu Mỹ triển khai sớm lực lượng quân sự tại khu vực để răn đe hoặc phản ứng.

Việc không ngăn chặn được Iran đóng eo biển trong những ngày đầu chiến sự đã dẫn đến thế bế tắc hiện tại giữa hai nước, khi các tàu chở dầu phần lớn không dám đi qua tuyến đường này do lo ngại bị tấn công.

Hiện Hải quân Mỹ có 19 tàu tại Trung Đông, bao gồm hai tàu sân bay, và 7 tàu tại Ấn Độ Dương, một quan chức Mỹ cho biết hôm thứ Năm.

Quân đội Mỹ bắt đầu thực thi phong tỏa các cảng Iran từ ngày 13/4, sử dụng phần lớn lực lượng này và đã điều hướng lại ít nhất 33 tàu tính đến thứ Năm.

Lực lượng Mỹ cũng đã lên kiểm tra ít nhất ba tàu, trong đó có hai tàu ở Ấn Độ Dương, cách Vịnh Ba Tư khoảng 2.000 dặm. Vụ kiểm tra gần nhất diễn ra trong đêm thứ Tư, khi lực lượng Mỹ lên một “tàu không quốc tịch bị trừng phạt” chở dầu từ Iran tại Ấn Độ Dương, theo Bộ Quốc phòng Mỹ.

Một email nội bộ của Lầu Năm Góc vạch ra các lựa chọn để Mỹ trừng phạt các đồng minh NATO mà họ tin rằng đã không ủng hộ các hoạt động của Mỹ trong cuộc chiến với Iran, bao gồm việc đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha trong liên minh và xem xét lại lập trường của Mỹ về yêu sách của Anh đối với quần đảo Falkland, một quan chức Mỹ nói với Reuters.

Đình chỉ Tây Ban Nha

Theo Reuters, có một bản ghi nhớ nội bộ của Lầu Năm Góc vạch ra các phương án để Mỹ gây sức ép với những đồng minh NATO “khó hợp tác” không ủng hộ các hoạt động của Mỹ trong cuộc chiến với Iran.

Thông điệp này phản ánh sự thất vọng trước việc một số đồng minh bị cho là miễn cưỡng hoặc từ chối cho Mỹ tiếp cận, sử dụng căn cứ và quyền bay qua không phận phục vụ chiến dịch chống Iran. Quan chức này cho biết email nhấn mạnh rằng quyền bay qua không phận là “mức tối thiểu tuyệt đối của NATO”, đồng thời các phương án này đang được cân nhắc ở cấp cao nhất trong Lầu Năm Góc.

Các phương án chính sách được nêu trong email nhằm gửi đi một thông điệp cứng rắn tới các đồng minh NATO, với mục tiêu “giảm bớt tâm lý đương nhiên được hưởng lợi” từ phía châu Âu, quan chức này cho biết.

Một đề xuất là đình chỉ các quốc gia “khó hợp tác” khỏi những vị trí then chốt hoặc có uy tín trong NATO.

Theo nội dung email, phương án đình chỉ Tây Ban Nha khỏi Liên minh có thể có tác động hạn chế về mặt quân sự đối với Mỹ, nhưng lại mang ý nghĩa biểu tượng lớn. Quan chức này không nêu rõ Mỹ sẽ thực hiện việc đình chỉ như thế nào.

Ông Trump nhiều lần đe dọa loại Tây Ban Nha khỏi NATO; tuy nhiên, Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương không có cơ chế trục xuất thành viên. Lựa chọn duy nhất là rút lui tự nguyện, theo Điều 13.

Điều khoản này quy định rằng sau 20 năm kể từ khi hiệp ước có hiệu lực, bất kỳ quốc gia thành viên nào cũng có thể rút khỏi NATO một năm sau khi gửi thông báo tới chính phủ Mỹ, và Mỹ sẽ thông báo lại cho các quốc gia còn lại.
Quần đảo Falkland

Email cũng đề cập khả năng xem xét lại sự ủng hộ ngoại giao của Mỹ đối với các vùng lãnh thổ “đế quốc” của châu Âu, như quần đảo Falkland gần Argentina. Trang web của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết quần đảo này do Anh quản lý nhưng Argentina vẫn tuyên bố chủ quyền; Tổng thống Argentina Javier Milei là đồng minh của ông Trump. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhiều lần chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì không tham gia chiến tranh, gọi ông là “không phải Winston Churchill” và mô tả tàu sân bay Anh là “đồ chơi”.

Anh đã từ chối yêu cầu của Mỹ cho phép sử dụng hai căn cứ trên lãnh thổ nước này để tấn công Iran, nhưng sau đó đồng ý cho phép các nhiệm vụ phòng thủ nhằm bảo vệ người dân trong khu vực - bao gồm công dân Anh - trước các đòn trả đũa từ Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đầu tháng này nhận định rằng cuộc chiến với Iran đã “phơi bày rất nhiều vấn đề”, lưu ý rằng tên lửa tầm xa của Iran không thể vươn tới Mỹ nhưng có thể vươn tới châu Âu. “Bạn không thể có một liên minh đúng nghĩa nếu có những quốc gia không sẵn sàng đứng cùng bạn khi cần. (Ông Trump) chỉ đơn giản là chỉ ra điều đó, và cuối cùng quyết định sẽ như thế nào là ở ông ấy” - Hegseth nói.
Tây Ban Nha lên tiếng

Phản hồi về thông tin cho rằng Lầu Năm Góc từng xem xét đình chỉ Tây Ban Nha khỏi NATO, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez nhấn mạnh rằng nước này là một “đối tác trung thành”, thực hiện đầy đủ “trách nhiệm” trong Liên minh - và luôn “trong khuôn khổ luật pháp quốc tế”. Vì vậy, ông nói thêm, chính phủ “hoàn toàn yên tâm”.

“Chúng tôi không đưa ra quyết định dựa trên các email; chúng tôi dựa trên các văn kiện chính thức và lập trường của chính phủ, trong trường hợp này là của Mỹ. Lập trường của chính phủ Tây Ban Nha rất rõ ràng: hợp tác đầy đủ với các đồng minh, nhưng luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế” - ông Sánchez nói khi đến dự hội nghị thượng đỉnh không chính thức của các nhà lãnh đạo châu Âu tại Nicosia, Cyprus.

Phát biểu từ Nicosia, ông Sánchez khẳng định Tây Ban Nha “đang thực hiện đầy đủ trách nhiệm, như một đồng minh NATO tốt”, và nhấn mạnh nước này hiện có thể đáp ứng nghĩa vụ chi tiêu quốc phòng ở mức 2,1% GDP, thay vì mục tiêu 5% được đề ra tại hội nghị thượng đỉnh năm ngoái ở The Hague.

“Với chúng tôi, không có gì phải tranh cãi. Chúng tôi đang thực hiện nghĩa vụ; chúng tôi là một đối tác trung thành; chúng tôi cam kết và triển khai lực lượng ở nhiều lĩnh vực theo yêu cầu của các nước. Vì vậy, hoàn toàn không có lý do để lo ngại” - ông kết luận.
Câu hỏi về tương lai NATO

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích gay gắt các đồng minh NATO vì không điều lực lượng tăng viện tới eo biển Hormuz, nơi bị đóng cửa đối với giao thông hàng hải toàn cầu sau khi chiến dịch không kích bắt đầu từ ngày 28/2. Ông cũng từng đe dọa rút Mỹ khỏi Liên minh.

Cuộc chiến của Mỹ và Israel chống Iran đã làm dấy lên những nghi ngại nghiêm trọng về tương lai NATO và mối lo chưa từng có rằng Mỹ có thể không hỗ trợ các đồng minh châu Âu nếu họ bị tấn công, theo các nhà phân tích và nhà ngoại giao.

Anh, Pháp và một số nước khác cho rằng việc tham gia phong tỏa hải quân do Mỹ dẫn đầu đồng nghĩa với việc bước vào chiến tranh, nhưng họ sẵn sàng hỗ trợ giữ cho eo biển Hormuz thông suốt khi đạt được một lệnh ngừng bắn bền vững hoặc khi xung đột kết thúc.