The United States is actively lobbying for the creation of a new international maritime coalition aimed at reopening the Strait of Hormuz. According to reports from the Wall Street Journal, the State Department has initiated a global diplomatic push to establish the "Maritime Freedom Construct," a U.S.-led bloc designed to restore commercial shipping in the wake of stalled peace talks with Tehran.

The proposed coalition is intended to serve as a unified front to counter Iran’s ongoing control of the strait, a strategic waterway responsible for the transit of approximately 20% of the world’s oil and natural gas. Under the framework outlined in a leaked internal cable, the State Department would act as a central "diplomatic operations hub," while the U.S. Central Command would provide real-time surveillance and maritime awareness to member nations.

President Trump has signaled that the initiative is a response to the disproportionate burden he believes the U.S. has carried in maintaining regional security. He has previously characterized the effort to unblock the strait as a "team effort" and has criticized NATO allies for what he perceives as an inadequate response to the conflict. This pressure comes amid elevated global oil prices and the President’s recent suggestions that the U.S. could reconsider its involvement in the NATO alliance.

The move for a coalition coincides with a diplomatic deadlock in Islamabad. While Iran recently proposed a reciprocal easing of naval restrictions—offerin g to loosen its grip on the Strait of Hormuz if Washington lifts its blockade of Iranian ports—the U.S. appears to be prioritizing the consolidation of international leverage. The State Department cable argues that collective action is essential to impose "meaningful costs" on Iranian obstruction and to protect the stability of the global economy.

Administration officials have framed the "Maritime Freedom Construct" as one of several policy tools available to the President as he seeks to force a favorable resolution to the conflict. However, the success of the coalition remains uncertain, as many governments weigh the risks of joining a U.S.-led military and diplomatic bloc against the potential for further escalating regional hostilities.

A United Airlines pilot reported a potential mid-air collision with a drone on Wednesday morning as his aircraft approached San Diego International Airport. The incident involving United Flight 1980, a Boeing 737 traveling from San Francisco, occurred at an altitude of approximately 3,000 feet.

According to recordings of the communication between the cockpit and air traffic control, the pilot described seeing a "small, red, and shiny" object. He initially radioed controllers to inquire if other aircraft had reported unusual activity before stating that he believed the object had made contact with the plane roughly 1,000 feet below their current flight path to the right.

United Airlines later confirmed the sighting but reported that the encounter resulted in no injuries to the 48 passengers and six crew members on board. Following a safe landing and a thorough inspection by maintenance teams, the airline stated that no damage was found on the aircraft.

The Federal Aviation Administration (FAA) maintains strict regulations regarding the operation of unmanned aerial vehicles (UAVs). Under current rules, drones are generally prohibited from flying above 400 feet and are strictly barred from restricted airspace surrounding airports without specific, prior authorization. This incident highlights ongoing concerns regarding the safety risks posed by unauthorized drone activity in commercial flight paths.

Thousands of graduate student workers at Harvard University launched a strike on April 21, 2026, marking a significant escalation in a year-long labor dispute over compensation and workplace protections. The walkout, organized by the Harvard Graduate Students Union–UAW, comes at a critical time in the academic calendar, just as undergraduates prepare for final exams.

The central point of contention is a perceived wage gap between Harvard and its elite peers. Union leaders point out that while some Harvard teaching fellows earn as little as $26,300 annually, student workers at neighboring MIT and Stanford University can earn upward of $60,000. To bridge this divide, the union is demanding a base salary of $55,000 for all graduate workers, along with hourly rates of $25 and annual raises tied to inflation.

Harvard administrators have pushed back against the "underpaid" narrative, arguing that their graduate students are among the best-compensated in the country. The university emphasizes that most union members receive a comprehensive package—including tuition grants and fully subsidized health insurance—valued at over $425,000 over five years. In negotiations, the university has offered a 10% increase in salaried rates over the next four years, a proposal the union has rejected as insufficient.

The dispute extends beyond direct pay to include broader social and legal protections. Union members are seeking the right to third-party representation in cases of workplace harassment and discrimination, as well as the establishment of an emergency fund for legal support and paid leave for international students navigating visa-related procedures.

This strike follows 23 unsuccessful bargaining sessions held since March 2025. While the two sides have reached agreements on minor issues like workspace conditions, nearly two dozen major provisions remain unresolved. Union President Sara Speller characterized the strike as a "last resort," arguing that the world’s wealthiest university has a moral obligation to ensure its workers do not live in financial precarity.

The impact of the walkout is already being felt across the Cambridge campus, with several classes canceled or moved to virtual formats. This is the third time the union has gone on strike since its inception in 2018, following previous labor actions in 2019 and 2021. As the university enters the busy month of May, both sides remain deadlocked, with the union insisting that a fair contract is the only way to restore normal academic operations.

Đó là bi kịch của chàng trai bị bạn gái sát hại vì không đi ăn nhà hàng: Nạn nhân từng nhờ ghi lại thông tin cá nhân “phòng khi có chuyện”.

Một vụ án mạng gây chấn động xảy ra tại bang Wisconsin khi cô gái trẻ thừa nhận dùng dao đâm bạn trai sau cuộc cãi vã.

Khoảng 19h cùng ngày, cảnh sát nhận được cuộc gọi 911 từ chính Mikayla. Khi có mặt tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện Lukas nằm ngửa trên sàn, chảy nhiều máu.

Trong lúc nhân viên y tế tiến hành hồi sức tim phổi, Mikayla thừa nhận hành vi, cho biết cô ra tay vì bực tức khi Lukas không muốn đi ăn cùng.

x.
Mikayla khai rằng cô bị Lukas “khiêu khích”, dẫn đến cuộc cãi vã tại căn hộ ở Lac La Belle, bang Wisconsin vào tối 24/4. Trong lúc tức giận, cô đã dùng dao đâm bạn trai.

Theo lời Ủy viên Tòa án Quận Waukesha, David Herring, tại phiên điều trần ngày 27/4, Mikayla thẳng thắn nói với cảnh sát: “Tôi đã đâm anh ấy. Các anh định bắt tôi à? Được thôi”, và không hề tỏ ra do dự khi trả lời.

Trên đường bị đưa về đồn, Mikayla được cho là trong trạng thái kích động, buột miệng nói rằng “lẽ ra nên đi quán bar từ đầu” và than phiền về tình huống xảy ra.

Lukas sau đó được xác nhận đã tử vong tại bệnh viện do vết đâm vào ngực. Mikayla hiện bị truy tố tội giết người có chủ ý cấp độ một.

Cặp đôi được cho là đã hẹn hò khoảng ba năm, Lukas thường xuyên lui tới căn hộ của bạn gái. Trước khi xảy ra vụ việc, Lukas nhắn tin nói sẽ đến nấu ăn, trong khi Mikayla lại muốn ra ngoài ăn uống.


Mikayla Kloth (trái) và Lukas Rosch. Ảnh: Waukesha County Sheriff's Office/WISN.
Hiện Mikayla bị tạm giam với mức bảo lãnh 2 triệu USD và có thể đối mặt với án tù chung thân nếu bị kết tội.

Tại phiên điều trần đầu tiên, cha của nạn nhân, ông Michael Rosch, đã trực tiếp đối mặt với Mikayla, gọi cô là “quái vật” và đề nghị tòa án không để cô được trả tự do.

Theo hồ sơ, chỉ một tuần trước vụ án, Lukas từng nói với chủ nhà rằng anh bị Mikayla cắn vào ngón tay cái. Chủ nhà cho biết Lukas có biểu hiện sợ hãi bạn gái, thậm chí còn dặn ghi lại đầy đủ tên mình “phòng khi có chuyện xảy ra”.

VietBF@ sưu tập

Một vụ đâm dao tại trường trung học Foss, ở thành phố Tacoma, bang Washington, đã khiến 4 học sinh và 1 nhân viên an ninh bị thương, nghi phạm là học sinh của trường.


Học sinh trường trung học Foss được sơ tán khỏi tòa nhà sau khi bốn học sinh bị đâm. (Nguồn: FOX 13 Seattle)

Ngày 1/5, các cơ quan chức năng Mỹ cho biết đã xảy ra vụ đâm dao tại một trường Trung học phổ thông ở thành phố Tacoma, bang Washington, khiến 4 học sinh và một nhân viên an ninh bị thương.

Theo người phát ngôn Sở Cứu hỏa Tacoma, bà Chelsea Shepherd, vụ việc xảy ra tại trường Trung học phổ thông Foss vào khoảng đầu giờ chiều ngày 30/4 theo giờ địa phương.

Ngay sau khi nhận được thông báo, lực lượng chức năng đã khẩn trương đến hiện trường và đưa 5 nạn nhân tới bệnh viện, trong đó có 4 người thương nặng. Đến chiều cùng ngày, tình trạng sức khỏe của các nạn nhân đã ổn định trở lại.

Cảnh sát đã phong tỏa khuôn viên trường để phục vụ công tác điều tra và nhà trường cũng đã thiết lập khu vực để phụ huynh đến đón học sinh.

Ban lãnh đạo nhà trường quyết định hủy mọi hoạt động học tập và ngoại khóa trong ngày 1/5 và dự kiến sẽ mở cửa trở lại vào ngày 4/5 với sự hỗ trợ của các chuyên gia tư vấn tâm lý cho học sinh và nhân viên.

Cảnh sát cho biết nghi phạm là một học sinh của trường và cũng bị thương nhẹ trong vụ việc.

Đối tượng đang bị tạm giữ và đối mặt với 5 tội danh hành hung cấp độ 1 - mức độ nghiêm trọng nhất theo luật bang Washington./.​

VietBF@ sưu tập

xNhờ các vùng đồng bằng rộng lớn, Mỹ trở thành cường quốc xuất khẩu lúa gạo hàng đầu, thế nhưng lượng tiêu thụ gạo của người dân bản địa lại rất thấp.

Năm 2025, Mỹ xếp ở thứ 5 trong nhóm các quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, với khối lượng xuất khẩu đạt khoảng 3,02 triệu tấn, cung cấp lương thực cho hàng chục quốc gia từ Mỹ Latinh đến Trung Đông. Đây là cường quốc nông nghiệp với các dải đất trồng lúa gạo trù phú tại vùng đồng bằng sông Mississippi hay bang California.

Tuy nhiên, một nghịch lý tồn tại ngay trong lòng nước Mỹ chính là mức tiêu thụ gạo nội địa lại chỉ đạt khoảng 40% tổng sản lượng, thấp đến mức đáng ngạc nhiên so với các quốc gia khác. Trong khi nhiều nước coi gạo là linh hồn của bữa ăn, người Mỹ lại giữ không quá ưa thích loại hạt này.


Xuất khẩu gạo đứng thứ 5 thế giới nhưng người Mỹ lại rất ít ăn gạo. (Ảnh: Outsider)

Vì sao Mỹ xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới nhưng rất ít ăn gạo?

Câu chuyện về hạt gạo tại Mỹ là một minh chứng điển hình cho việc sản xuất và tiêu dùng không phải lúc nào cũng đi đôi với nhau. Mỹ có thể là bậc thầy về kỹ thuật canh tác và xuất khẩu gạo, nhưng để tiêu thụ nội địa lại gặp rất nhiều rào cản.

Di sản văn hóa lúa mỳ

Lý do đầu tiên và quan trọng nhất nằm ở gốc rễ văn hóa ẩm thực của Mỹ vốn được định hình bởi các làn sóng di cư từ châu Âu, đặc biệt là Anh, Đức và các nước Bắc Âu. Đối với những cư dân này, lúa mỳ mới là cây lương thực chủ đạo.

Bánh mì, pasta và các loại ngũ cốc từ lúa mỳ đã trở thành nền tảng của mọi bữa ăn trong suốt hàng thế kỷ. Khi người Mỹ nghĩ về "tinh bột", hình ảnh hiện ra đầu tiên trong đầu họ thường là lát bánh mì sandwich, chiếc hamburger hay đĩa khoai tây nghiền chứ không phải là bát cơm trắng nóng hổi.

Sự ưu tiên này là thói quen mà đã ăn sâu vào tâm thức, khiến gạo chỉ được coi là món phụ (side dish) thay vì món chính yếu (staple food). Ngay cả khi gạo xuất hiện trên bàn ăn, nó thường được chế biến theo kiểu trộn lẫn với các nguyên liệu khác thay vì ăn riêng biệt, phản ánh sự khác biệt rõ rệt trong tư duy ẩm thực so với các quốc gia Đông Nam Á.

Ngành công nghiệp khoai tây

Mỹ là thiên đường của các loại thực phẩm chế biến sẵn và khoai tây đóng vai trò chính. Từ những năm giữa thế kỷ 20, sự phát triển của công nghệ thực phẩm và chuỗi thức ăn nhanh đã đưa khoai tây chiên, khoai tây nướng và khoai tây nghiền lên vị trí thống trị.

Khoai tây không chỉ dễ trồng tại Mỹ mà còn cực kỳ phù hợp với lối sống nhanh của người dân nơi đây. So với việc phải vo gạo và chờ đợi nồi cơm điện nấu trong 20 đến 40 phút, việc ném túi khoai tây vào lò vi sóng hoặc mua phần khoai tây chiên tại cửa hàng tiện lợi là lựa chọn hấp dẫn hơn nhiều.

Sự tiện dụng của khoai tây trong các bữa ăn nhanh làm sẵn vô tình đẩy gạo vào một thế yếu trong cuộc đua giành vị trí trên đĩa ăn hàng ngày của người Mỹ.

Cấu trúc nông nghiệp xuất khẩu

Ngành trồng lúa gạo tại Mỹ không được thiết kế để phục vụ nhu cầu ăn uống hàng ngày của người dân trong nước mà chủ yếu nhằm mục đích thương mại toàn cầu. Các trang trại lúa gạo ở Arkansas, Louisiana hay California được cơ giới hóa ở mức độ cực cao, cho phép sản xuất ra khối lượng khổng lồ với chi phí thấp trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Vì nhu cầu trong nước không cao, chính phủ và các hiệp hội nông nghiệp Mỹ sớm định hướng xuất khẩu để tối ưu hóa lợi nhuận. Khoảng 60% sản lượng gạo của Mỹ mỗi năm được xuất khẩu sang các thị trường quốc tế.

Việc tập trung vào các giống gạo hạt dài, khô, phù hợp với sở thích của các nước nhập khẩu ở Trung Mỹ hay Trung Đông cũng vô tình làm giảm sự đa dạng của các loại gạo ngon, dẻo vốn có thể thu hút người tiêu dùng nội địa Mỹ vốn đang dần quan tâm hơn đến hương vị.

Xu hướng ăn kiêng

Trong vài thập kỷ gần đây, người Mỹ ngày càng trở nên khắt khe hơn với chế độ ăn uống của mình, đặc biệt là sự trỗi dậy của các trào lưu ăn kiêng. Trong mắt nhiều người Mỹ theo đuổi lối sống lành mạnh, gạo trắng thường bị gắn mác là "carbohydrate rỗng" (empty carbs) – loại thực phẩm có chỉ số đường huyết cao và dễ gây tăng cân nếu không kiểm soát tốt.

Mặc dù gạo lứt và các loại gạo nguyên hạt tốt cho sức khỏe, nhưng định kiến về việc tinh bột trắng là kẻ thù của cân nặng vẫn tồn tại mạnh mẽ. Điều này dẫn đến xu hướng thay thế gạo bằng các loại hạt khác có hàm lượng protein và chất xơ cao hơn như quinoa (diêm mạch), cauliflower rice (súp lơ nghiền giả gạo) hay các loại đậu.

Xu hướng ăn kiêng, quan tâm đến sức khỏe khiến gạo trở thành lựa chọn thỉnh thoảng mới ăn thay vì là thực phẩm thiết yếu hàng ngày.

Sự phân hóa sắc tộc

Mức tiêu thụ gạo trung bình toàn quốc tại Mỹ khá thấp, nhưng con số này không phản ánh sự đồng nhất trên toàn lãnh thổ. Gạo chủ yếu được tiêu thụ bởi các cộng đồng người Mỹ gốc Á, gốc Phi và gốc Latinh – những nhóm dân cư giữ gìn truyền thống ẩm thực sử dụng gạo.

Ở những bang có mật độ dân nhập cư cao hoặc các vùng miền Nam, gạo được ưa chuộng hơn hẳn. Tuy nhiên, tại các vùng Trung Tây hay vùng nông thôn Mỹ, nơi văn hóa ẩm thực truyền thống của người da trắng chiếm ưu thế, gạo vẫn xa lạ trong thực đơn hàng ngày.

Sự phân hóa này cho thấy rằng gạo tại Mỹ vẫn mang tính chất ẩm thực dân tộc nhiều hơn là một loại lương thực mang tính toàn dân. Điều này giải thích vì sao dù xuất khẩu hàng triệu tấn mỗi năm, hạt gạo vẫn chưa thực sự đi sâu vào thói quen ăn uống của người tiêu dùng Mỹ đại chúng.

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, 'lục địa thứ 8' giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Từ giấc mơ Apollo đến tham vọng định cư của Artemis

Ngày 10/4/2026, phi hành đoàn Artemis II của Cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã trở về Trái Đất sau hành trình kéo dài gần 10 ngày bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu một trong những hành trình đưa con người tiến xa nhất vào không gian kể từ kỷ nguyên Apollo. Con tàu vũ trụ mang tên Orion, với hình dáng như “viên kẹo gum” đã hạ cánh xuống Thái Bình Dương, khoang tàu được Hải quân Mỹ thu hồi và phi hành đoàn đều trong tình trạng sức khỏe tốt.

Những ngày sau khi hạ cánh, phi hành đoàn - gồm chỉ huy Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia Christina Koch (NASA) và chuyên gia Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada - CSA) đã chia sẻ rất nhiều cảm xúc về hành trình lịch sử của mình, đồng thời cũng chỉ ra những vấn đề kỹ thuật mà họ ghi nhận được.


Phi hành đoàn Artemis II bên trong tàu vũ trụ Orion trên đường trở về Trái Đất sau khi bay vòng quanh phía xa của Mặt Trăng. Ảnh: NASA.

Chẳng hạn như khi con tàu lao trở lại bầu khí quyển ở tốc độ gấp 30 lần tốc độ âm thanh, ma sát cực lớn tạo ra lớp plasma bao quanh tàu, gây mất liên lạc vô tuyến trong khoảng 6 phút. Và trong cuộc họp báo, các phi hành gia thừa nhận đã quan sát thấy hiện tượng tấm chắn nhiệt bị bong tróc từng mảng nhỏ trong quá trình hạ cánh xuống Trái Đất, như từng xuất hiện trong chuyến bay thử nghiệm Artemis I năm 2022.

Khi các phi hành gia bay qua phía sau Mặt Trăng vào khoảng 23h47 giờ BST, tức 5h47 sáng thứ Ba (7/4) các tín hiệu vô tuyến và laser cho phép liên lạc hai chiều giữa tàu vũ trụ và Trái Đất sẽ bị chính Mặt Trăng chặn lại. Trong khoảng 40 phút, 4 phi hành gia chìm trong sự tĩnh lặng và cô độc. Mỗi người với những suy nghĩ và cảm xúc riêng, du hành trong bóng tối của vũ trụ. Đấy sẽ là trải nghiệm cực kỳ hữu ích cho NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác trong nỗ lực hướng tới việc xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng hoặc đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động thám hiểm. “Để duy trì sự hiện diện bền vững trên Mặt Trăng, bạn cần hệ thống liên lạc đầy đủ - bạn cần liên lạc 24 giờ một ngày, ngay cả ở phía xa”, Tiến sĩ Matt Cosby - Giám đốc công nghệ của Trạm mặt đất Goonhilly, nơi tiếp nhận tín hiệu từ Artemis II cho biết.

Hành trình quanh Mặt Trăng lần này không chỉ là một phép thử kỹ thuật đơn thuần; mục tiêu tối thượng của người Mỹ lần này là tìm cách ở lại, thiết lập sự hiện diện vĩnh viễn trên Mặt Trăng - sớm hơn bất cứ đối thủ cạnh tranh nào.

“Lục địa thứ 8” và cuộc đua giữa các vì sao

NASA tin rằng thành công của Artemis II sẽ trở thành nền tảng trực tiếp cho sứ mệnh Artemis III, dự kiến đưa các phi hành gia đáp xuống vùng cực Nam của Mặt Trăng vào năm 2028. Đây là khu vực chưa từng được thám hiểm trực tiếp bởi con người, nơi giới khoa học tin rằng có trữ lượng băng nước khổng lồ nằm sâu trong các hố va chạm vĩnh cửu.

Nước không chỉ duy trì sự sống; nó là nguyên liệu để tách hydro làm nhiên liệu tên lửa và oxy để thở. Giới khoa học đều nhìn nhận, việc kiểm soát được nguồn nước trên Mặt Trăng sẽ quyết định ai là người nắm giữ chìa khóa cho các chuyến du hành xa hơn vào hệ Mặt Trời và sao Hỏa.

Chính yếu tố kể trên đã biến Mặt Trăng từ một vệ tinh tự nhiên thành "lục địa thứ tám" đầy tiềm năng tranh chấp. Trong khuôn khổ chương trình Artemis, Mỹ đã thúc đẩy một hiệp định hợp tác quốc tế mang tên Artemis Accords, nhằm thiết lập các nguyên tắc cho hoạt động trên Mặt Trăng và các thiên thể khác. Các nguyên tắc này bao gồm việc chia sẻ dữ liệu khoa học, đảm bảo an toàn cho các hoạt động và tránh xung đột.

Tuy nhiên, không phải tất cả các quốc gia đều tham gia hoặc đồng thuận với cách tiếp cận này. Trung Quốc và Nga, chẳng hạn, theo đuổi một mô hình hợp tác riêng, phản ánh sự khác biệt về lợi ích và tầm nhìn chiến lược. Dưới góc nhìn của các đối thủ, tham vọng của Mỹ bị coi là một nỗ lực nhằm “bao chiếm” những vị trí đắc địa nhất trước khi các quốc gia khác kịp đặt chân tới.

Thành công của sứ mệnh Artemis II, vì thế, sẽ thúc đẩy một phản ứng dây chuyền, buộc các cường quốc khác phải tăng tốc để không bị gạt ra ngoài lề của trật tự không gian mới. Trung Quốc đã vạch ra một lộ trình chi tiết với tham vọng đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030. Sứ mệnh Thường Nga-6 của Trung Quốc đã thành công trong việc lấy mẫu từ vùng tối của Mặt Trăng. Nhưng bước tiến mới của Mỹ có thể khiến Bắc Kinh phải xem xét lại tiến độ của dòng tên lửa đẩy Trường Chinh 10, nhằm đảm bảo khoảng cách công nghệ không bị nới rộng quá xa.

Ấn Độ cũng đã vươn mình trở thành một người chơi không thể bỏ qua trên đường đua. Sau kỳ tích Chandrayaan-3 hạ cánh xuống gần cực Nam với chi phí "rẻ đến kinh ngạc" (chỉ khoảng 75 triệu USD, thấp hơn cả… kinh phí sản xuất một bộ phim lớn tại Hollywood), New Delhi đã chứng minh rằng họ không còn là kẻ đứng ngoài cuộc.

Trong khi đó, Nga - quốc gia từng dẫn đầu về chinh phục vũ trụ trong thế kỷ trước - đang ở trong một tình thế lưỡng nan. Ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt kinh tế và việc ưu tiên ngân sách cho chiến sự tại Ukraine đã khiến sứ mệnh Luna của Nga bị đình trệ. Việc Moscow phải lùi thời điểm thực hiện sứ mệnh Luna-26 và Luna-27 sang cuối thập kỷ là một bước lùi đáng kể. Tuy nhiên, Moscow - với kinh nghiệm vô giá về hạ tầng không gian - đang dồn lực vào dự án trạm chung với Trung Quốc, tạo nên một liên minh đối trọng có sức cạnh tranh mạnh mẽ hơn hẳn.

Vượt trên những yếu tố khoa học, cuộc đua Mặt Trăng còn phản ánh sự dịch chuyển của cạnh tranh quyền lực trong thế kỷ XXI. Không gian đang trở thành một “miền chiến lược” mới, nơi các quốc gia tìm cách mở rộng ảnh hưởng mà không bị giới hạn bởi biên giới truyền thống. Việc khai thác tài nguyên trên Mặt Trăng - dù còn ở giai đoạn sơ khai - cũng dần trở thành một phần trong tính toán chiến lược của các quốc gia.

Nước, helium-3 hay các kim loại hiếm đều được xem là những nguồn lực tiềm năng cho tương lai. Sự chuẩn bị từ bây giờ - với những sứ mệnh như Artemis hay Thường Nga - cho thấy các cường quốc đều đang rất chủ động. Điều này làm gia tăng nguy cơ cạnh tranh gay gắt không chỉ về công nghệ, mà còn về quyền tiếp cận tài nguyên trên Mặt Trăng.


Trái Đất, nhìn từ phía xa của Mặt Trăng. Ảnh: NASA.

Một câu hỏi lớn trên không gian

Theo tờ The Conversation, nếu như trước đây Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là biểu tượng của sự hợp tác quốc tế về không gian, vượt trên xung đột dưới mặt đất, thì những gì đang diễn ra xung quanh Mặt Trăng lại cho thấy điều ngược lại. Cuộc đua mới tới “lục địa thứ 8” đang khiến không gian vũ trụ đang bị phân mảnh thành các cực do những siêu cường nắm giữ hoặc thành các liên minh chiến lược. Và ở đó, khả năng tìm sự hợp tác như từng xảy ra với ISS được dự báo sẽ rất khó khăn.

Thách thức lớn nhất không phải nằm ở câu hỏi ai đến trước, mà đến từ việc thiếu một cơ chế quản lý xung đột khi các bên cùng hoạt động tại các khu vực nhỏ hẹp giàu tài nguyên ở cực Nam Mặt Trăng. Khi vùng "vàng trắng" trở thành mục tiêu khai thác, biên giới giữa nghiên cứu khoa học và kiểm soát lãnh thổ trở nên mờ nhạt. Việc thiết lập các hệ thống định vị vệ tinh riêng biệt, mạng lưới viễn thông độc lập và các căn cứ lưỡng dụng (vừa phục vụ khoa học vừa phục vụ giám sát quân sự) trên bề mặt Mặt Trăng là những viễn cảnh hoàn toàn khả thi trong thập kỷ tới.

Hệ quả rộng hơn của cuộc đua này sẽ tác động ngược trở lại địa chính trị tại Trái Đất. Các quốc gia đang phát triển sẽ buộc phải chọn phe để có thể tiếp cận được công nghệ và lợi ích từ nền kinh tế không gian tương lai. Mặt Trăng giờ đây không còn là "vùng đất của chung" theo tinh thần của Hiệp ước Không gian năm 1967, mà đang dần biến thành một đấu trường của những tham vọng chủ quyền và ưu thế công nghệ.

Dưới lăng kính ấy, thành công của sứ mệnh Artemis II là phát súng lệnh, chính thức mở ra một chương mới đầy bất định của cuộc cạnh tranh quyền lực giữa các vì sao. “Đằng sau các thành tựu kỹ thuật và cột mốc thám hiểm, những quyết định về điều gì sẽ xảy ra tiếp theo và ai sẽ được hưởng lợi đã bắt đầu hình thành”, chuyên gia luật vũ trụ Cassandra Steer - Giám đốc Trung tâm Quản trị không gian Úc - châu Á, nhận định.

Nhưng câu chuyện quan trọng hơn nằm ở phía dưới. Khi con người một lần nữa bay quanh “lục địa thứ 8”, câu hỏi không còn là liệu chúng ta có thể quay lại hay không, mà là chúng ta sẽ hành xử như thế nào khi đặt chân trở lại đó?

Công tố viên cáo buộc ca sĩ D4vd, 21 tuổi, lên kế hoạch sát hại bạn gái 14 tuổi rồi giấu xác trong cốp xe vì lo sợ 'bị hủy hoại sự nghiệp âm nhạc'.

Trong tài liệu tòa án đệ trình hôm 29/4, công tố viên hạt Los Angeles cáo buộc D4vd, tên thật là David Anthony Burke, đã giết Celeste Rivas Hernandez vào năm 2025 sau khi bị cô đe dọa tiết lộ mối quan hệ tình dục bất hợp pháp kéo dài giữa hai người, bắt đầu từ khi cô mới 13 tuổi.

Gần một năm sau cái chết của Celeste, D4vd bị bắt và bị buộc tội giết người cấp độ một với tình tiết đặc biệt; thực hiện hành vi dâm ô, đồi bại với người dưới 14 tuổi và hủy hoại thi thể. Công tố viên cho rằng D4vd và Celeste từng có quan hệ tình cảm.

Ca sĩ D4vd, 21 tuổi, bị nghi sát hại một thiếu nữ 14 tuổi, phân xác và giấu trong chiếc Tesla đăng ký dưới tên anh ta, vài tuần sau thi thể mới được phát hiện.


D4vd sau khi bị bắt. Ảnh: Los Angeles Police Department

Tài liệu tòa án nêu rõ nhiều tin nhắn giữa D4vd và Celeste, bao gồm các nội dung về tình dục, mang thai và phá thai khẩn cấp, cũng như các bức ảnh khiêu dâm. Công tố viên tin rằng mối quan hệ giữa hai người vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi họ chính thức chia tay vào tháng 11/2024, hai tháng sau sinh nhật thứ 14 của Celeste.

Tháng 4/2025, dường như vì ghen tuông, Celeste đã nói với D4vd rằng sẽ vạch trần mối quan hệ - điều này có thể làm gián đoạn việc phát hành album phòng thu đầu tiên của nam ca sĩ.

Theo công tố viên, D4vd trả tiền cho một tài xế dịch vụ gọi xe để đón Celeste về nhà mình ở Hollywood Hills vào ngày 23/4/2025.

"Biết rằng phải bịt miệng nạn nhân trước khi bị cô hủy hoại sự nghiệp âm nhạc như lời đe dọa, ngay sau khi cô đến nhà, bị cáo đã đâm nạn nhân nhiều nhát khiến cô chết vì mất máu", công tố viên viết.

Văn phòng ủy viên công tố quận cáo buộc D4vd đã cố gắng che giấu vụ giết người bằng cách nhắn tin và gọi điện cho Celeste hỏi đang ở đâu, dù biết cô đã chết.

Trong những tuần tiếp theo, ca sĩ dùng tên giả mua một cái xẻng, một túi đựng thi thể, nhiều túi đựng đồ giặt loại dày, hai máy cưa xích, một bể bơi bơm hơi và một lồng đốt bằng kim loại. Tất cả được đặt mua trên trang Amazon hoặc Postmates và được giao đến nhà anh ta.

Công tố viên viết trong hồ sơ tòa án rằng D4vd đã sử dụng "bể bơi bơm hơi màu xanh để ngăn máu của nạn nhân chảy ra sàn gara" trong khi phân xác, còn chiếc lồng đốt là một phần trong "kế hoạch thiêu hủy bằng chứng". Sau khi bỏ các bộ phận thi thể vào hai chiếc túi, bỏ lại trong xe trên đường ở khu Hollywood Hills, D4vd lên đường cho chuyến lưu diễn âm nhạc vòng quanh nước Mỹ.

Thi thể Celeste được phát hiện trong cốp sau khi chiếc xe được đưa đến bãi đậu xe.

Chính quyền California đã xác định được danh tính của thiếu nữ bị phân xác, khóa kín trong cốp xe Tesla đăng ký dưới tên nam ca sĩ D4vd.

Các chuyên gia pháp y xác định rằng Celeste bị giết bằng "nhiều vết thương xuyên thấu" vào tháng 4/2025, vài tháng trước khi thi thể không toàn vẹn của cô được tìm thấy trong cốp của chiếc Tesla đăng ký dưới tên D4vd.

"Trong nhiều tuần, hoặc có thể là nhiều tháng, bị cáo đã để thi thể nạn nhân phân hủy bên trong chiếc Tesla của mình. Anh ta đã nói dối bạn bè, đối tác kinh doanh và những người khác khi họ nhận thấy mùi hôi thối nồng nặc trong và xung quanh nhà và xe của anh ta", công tố viên viết trong bản cáo trạng hôm 29/4.

Trong phiên điều trần tuần trước, công tố viên cáo buộc D4vd sở hữu "lượng lớn hình ảnh khiêu dâm trẻ em".

D4vd không nhận tội giết người cấp độ một và phủ nhận mọi cáo buộc. Nam ca sĩ hiện vẫn bị tạm giam. Phiên điều trần tiếp theo dự kiến vào ngày 12/5.

Nếu bị kết tội theo cáo trạng, D4vd có thể phải đối mặt với mức án tối đa là tù chung thân không được ân xá hoặc tử hình.

D4vd, phát âm đơn giản là "David", sinh năm 2005 tại Queens, New York. Vốn là streamer, D4vd chuyển sang làm ca sĩ và bắt đầu sáng tác nhạc, nổi tiếng với bài hát Romantic Homicide, phát hành năm 2022, lọt vào bảng xếp hạng Top 100 của Billboard chỉ sau vài ngày.

D4vd phát hành đĩa nhạc đầu tay vào tháng 5/2023 và được sự đón nhận nồng nhiệt. Bài hát Here With Me có khoảng 1,5 tỷ lượt phát trực tuyến trên Spotify.

VietBF@sưu tập

MỹMikayla Kloth, 27 tuổi, khai đâm vào ngực Lukas Rosch, 25 tuổi, vì cô muốn ra ngoài ăn tối nhưng anh này lại mang đùi gà, gia vị đến nấu.

Mikayla kể bị Lukas "khiêu khích", dẫn đến cãi vã và cô đã cầm dao đâm tại căn hộ ở Lac La Belle, bang Wisconsin, tối 24/4.

Nhận được cuộc gọi 911 từ Mikayla vào khoảng 19h, cảnh sát tìm thấy Lukas nằm ngửa trên sàn nhà, chảy máu. Khi nhân viên y tế đang nỗ lực hồi sức tim phổi cho nạn nhân, Mikayla thừa nhận đâm bạn trai vì tức giận việc anh ta không muốn đi ăn cùng.

"Mikayla thừa nhận: 'Tôi đã đâm anh ấy. Các anh phải đưa tôi vào tù à? Được thôi'. Cô ta không hề do dự khi nói chuyện với các sĩ quan", Ủy viên Tòa án Quận Waukesha, David Herring, cho biết tại phiên điều trần ngày 27/4.

Trên đường bị đưa đến đồn cảnh sát, Mikayla có vẻ kích động và nói "lẽ ra tôi nên đến quán bar luôn, mọi việc thật khó chịu".

Lukas được tuyên bố tử vong tại bệnh viện, do một vết đâm vào ngực. Mikayla bị buộc tội giết người có chủ ý cấp độ một.


Mikayla Kloth (trái) và Lukas Rosch. Ảnh: Waukesha County Sheriff's Office/WISN

Cặp đôi đã hẹn hò khoảng ba năm, Lukas thường xuyên đến căn hộ của Mikayla. Theo cáo buộc, khi Lukas nhắn tin nói sẽ đến nhà bạn gái nấu ăn, Mikayla đáp muốn đến quán bar ăn uống hơn.

Mikayla đang bị tạm giam với mức bảo lãnh tại ngoại là 2 triệu USD và có thể phải đối mặt với án tù chung thân nếu bị kết tội.

Đối mặt với kẻ sát hại con trai ở phiên điều trần đầu tiên, ông Michael Rosch gọi Mikayla là "quái vật" và đề nghị tòa án "đừng bao giờ cho cô ta trở lại đường phố".

Theo cáo buộc, chỉ một tuần trước án mạng, Lukas tiết lộ với chủ cho thuê căn hộ rằng bị Mikayla cắn vào ngón tay cái. Chủ nhà cho biết Lukas có vẻ sợ bạn gái, thậm chí dặn dò: "Làm ơn ghi lại tên đầy đủ của tôi, phòng trường hợp có chuyện gì xảy ra với tôi".

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 30/4 đã than phiền về những nỗ lực mới nhất của các nghị sĩ Mỹ nhằm hạn chế quyền phát động xung đột chống Iran của ông.
Trả lời các phóng viên tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng hôm 30/4, Tổng thống Mỹ Trump nói: “Các nghị sĩ trong Quốc hội Mỹ tiếp tục viện dẫn quyền phát động chiến tranh. Tôi đang đàm phán về một thỏa thuận với Iran và cứ mỗi tuần, cứ 3 ngày, họ lại đưa ra nghị quyết kêu gọi chấm dứt xung đột”.

Theo kênh CBS, tuyên bố trên được ông Trump đưa ra trong bối cảnh Thượng viện Mỹ trước đó cùng ngày đã bác bỏ nghị quyết hạn chế quyền lực chiến tranh của tổng thống, do phe Dân chủ đề xuất với tỷ lệ 47 phiếu thuận và 50 phiếu chống.

Hãng thông tấn CNN cho hay luật được ban hành trong thập niên 1970 quy định Tổng thống Mỹ có thời gian 60 ngày để phát động chiến tranh mà không cần đến sự cho phép của quốc hội. Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran sẽ đạt mốc 60 ngày hôm nay (1/5), nhưng các nghị sĩ Mỹ đang mâu thuẫn về thời gian chính xác của 60 ngày trên.

Một số nghị sĩ cho rằng thời hạn 60 ngày được tính từ ngày xung đột nổ ra, tức ngày 28/2 khi Mỹ phát động chiến dịch không kích chống Iran. Điều này đồng nghĩa hạn chót của thời gian 60 ngày trên rơi vào ngày 29/4. Tuy nhiên, nhiều nhà lập pháp lại viện dẫn một luật khác để lập luận thời hạn 60 ngày tính từ lúc Nhà Trắng chính thức thông báo cho Quốc hội Mỹ, tức hạn chót sẽ rơi vào ngày 1/5.

Thậm chí, một số nghị sĩ Cộng hòa còn tuyên bố khoảng thời gian lệnh ngừng bắn giữa Mỹ - Iran có hiệu lực không được tính vào thời hạn 60 ngày trên hoặc Tổng thống Trump có thể đơn phương gia hạn thời gian tới 90 ngày.

VietBF@ sưu tập

Một vụ lừa đảo tranh giả quy mô lớn vừa bị phanh phui tại New York (Mỹ), khi hai cha con người Ba Lan thừa nhận đã bán hàng trăm tác phẩm giả mạo cho các nhà đấu giá và người mua không hay biết, thu về ít nhất 2 triệu USD.


Các tác phẩm giả mạo. Ảnh: Văn phòng công tố viên Hoa Kỳ, khu vực phía Đông New York.

Theo AP, câu chuyện bắt đầu hơn một năm trước, khi nhà buôn tranh Robert Rogal đón một phụ nữ trẻ đến phòng trưng bày riêng. Tự xưng là Karolina Bankowska, người này mang theo một bức tranh ký tên Andrew Wyeth và đề nghị ký gửi. Bức tranh trông giống phong cách màu nước giai đoạn đầu của họa sĩ, khiến Rogal định giá khoảng 20.000 – 30.000 USD dù nguồn gốc chưa rõ ràng.

“Tôi thấy nguồn gốc hơi mơ hồ, nhưng cô ta có vẻ đáng tin. Không phải loại giả quá lộ liễu,” Rogal nói.

Tuy nhiên, theo các công tố viên liên bang, bức tranh này thực chất chỉ là một trong ít nhất 200 tác phẩm giả được Karolina Bankowska (26 tuổi) và cha cô, Erwin Bankowski (50 tuổi), tìm cách đưa ra thị trường.

Ngày 28.4, hai cha con đã nhận tội lừa đảo, nhắm vào nhiều nhà đấu giá lớn tại New York. Các tác phẩm giả được sản xuất tại Ba Lan bởi một đồng phạm giấu tên, thường sao chép những tác phẩm ít được biết đến của các nghệ sĩ nổi tiếng như Banksy và Andy Warhol.

Trong đó, một tác phẩm giả mang tên Richard Mayhew được nhà đấu giá DuMouchelles bán với giá 160.000 USD vào tháng 10 năm ngoái. Một số nhà đấu giá khác bị nhắm tới gồm Bonhams, Phillips, Freeman's và Antique Arena.

Hai bị cáo, hiện sống tại bang New Jersey, đối mặt với các cáo buộc âm mưu gian lận qua mạng và xuyên tạc hàng hóa do người Mỹ bản địa sản xuất, liên quan đến việc sao chép tác phẩm của nghệ sĩ Fritz Scholder. Họ có thể đối diện án tù hơn ba năm, phải bồi thường 1,9 triệu USD và có nguy cơ bị trục xuất về Ba Lan.

Tại phiên tòa, Karolina Bankowska thừa nhận hành vi sai trái và nhận tội. Luật sư của cô cho biết thân chủ đã gửi hơn 1 triệu USD vào tài khoản ký quỹ. Cha cô, Erwin Bankowski, cũng gửi lời xin lỗi thông qua phiên dịch, cho rằng đây là “một quyết định sai lầm” khi cố gắng nuôi sống gia đình.

Theo các công tố viên, từ năm 2020, hai cha con đã thuê một họa sĩ tại Ba Lan để sản xuất tranh giả, sử dụng giấy cũ và làm giả con dấu của các phòng trưng bày đã đóng cửa nhằm tăng độ tin cậy.

Sau đó, một trường hợp đáng chú ý xảy ra vào tháng 3.2023, khi đại diện của họa sĩ Raimonds Staprans phát hiện một bức tranh giả mang tên “Triple Boats” được rao bán. Dù đã cảnh báo, tác phẩm vẫn được bán với giá 60.000 USD chỉ vài ngày sau đó.

Khi thông tin về các tác phẩm giả lan rộng trong giới nghệ thuật, nhiều chuyên gia nhận định đây là một thủ đoạn điển hình, thậm chí phổ biến hơn nhiều so với những gì một bộ phận trong ngành sẵn sàng thừa nhận.

Theo bà Erin Thompson, Giáo sư nghiên cứu tội phạm nghệ thuật tại Đại học Thành phố New York, điểm bất thường của vụ việc này nằm ở chỗ những kẻ làm giả đã bị phát hiện và bắt giữ.

Bà cho rằng công chúng thường hình dung thế giới nghệ thuật là một môi trường tinh tế, nơi những người am hiểu cùng chia sẻ giá trị của cái đẹp. Tuy nhiên, trên thực tế, thị trường này vẫn tồn tại không ít tác phẩm giả mạo.

Giáo sư Thompson cũng chỉ ra các dấu hiệu bất thường trong tranh giả, như con dấu ghi năm 1976 nhưng lại sử dụng mã địa chỉ đã bị loại bỏ từ năm 1962. Một số tem giả còn mang tên một phòng trưng bày đã đóng cửa năm 2011.

Hạ viện Mỹ ngày 30/4 đã bỏ phiếu thông qua việc cấp ngân sách cho hầu hết các hoạt động của Bộ An ninh Nội địa (DHS), chính thức chấm dứt đợt đóng cửa một phần chính phủ liên bang kéo dài kỷ lục 75 ngày.


Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Dự luật này trước đó đã được Thượng viện thông qua và dự kiến sẽ được Tổng thống Donald Trump ký ban hành thành luật. Văn bản sẽ giúp mở cửa lại DHS với ngân sách cho các cơ quan chủ chốt đến hết năm tài chính vào ngày 30/9 nhưng không bao gồm bất kỳ khoản ngân sách mới nào dành cho việc thực thi luật nhập cư và an ninh biên giới - những cơ quan gây tranh cãi mà đảng Dân chủ Mỹ muốn thực hiện cải tổ.

Động thái bỏ phiếu thông qua của Hạ viện Mỹ được thực hiện khoảng một tuần lễ sau khi Bộ trưởng của DHS, Markwayne Mullin cảnh báo cơ quan này có thể cạn ngân sách trả lương cho nhân viên ngay trong tuần đầu tháng 5. Theo ông Mullin, nguồn tiền hiện tại chủ yếu đến từ khoản ngân sách Quốc hội phân bổ từ mùa Hè năm ngoái thông qua một đạo luật chi tiêu và thuế quy mô lớn. Tuy nhiên, với chi phí trả lương rất lớn, khoảng 1,6 tỷ USD/hai tuần, số tiền còn lại đang giảm nhanh và khó có thể duy trì lâu hơn.

DHS đã bị đóng cửa một phần kể từ ngày 14/2, trở thành trường hợp gián đoạn ngân sách dài nhất. Tình trạng bế tắc bắt đầu khi đảng Dân chủ từ chối ủng hộ việc cấp ngân sách cho việc thực thi luật nhập cư, yêu cầu cải cách hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) sau khi xảy ra vụ nổ súng gây chết người hồi tháng 1, trong khi đảng Cộng hòa nhiều lần bác bỏ, khiến đàm phán rơi vào thế bế tắc. Kết quả là một cách tiếp cận hai hướng đối với việc tài trợ cho DHS. Các nhà lập pháp hiện đã mở cửa trở lại hầu hết các bộ phận của bộ, trong khi đảng Cộng hòa đang tiến hành các bước riêng biệt để đảm bảo hàng chục tỷ USD cho ICE và Lực lượng Tuần tra Biên giới thông qua quy trình "hòa giải ngân sách", cho phép họ bỏ qua đảng Dân chủ.

Tình trạng đóng cửa một phần kéo dài hơn 2 tháng qua đã gây thiệt hại cho các nhân viên và hoạt động của chính phủ liên bang. Hàng nghìn nhân viên DHS đã làm việc không lương trong nhiều tuần, trong khi hơn 1.000 nhân viên Cơ quan An ninh Giao thông Vận tải (TSA) được cho là đã nghỉ việc. Công tác chuẩn bị cho các sự kiện lớn, bao gồm các trận đấu World Cup dự kiến diễn ra tại các thành phố của Mỹ vào mùa Hè này, cũng bị đe dọa.

VietBF@sưu tập

Sau khi chậm lại vào cuối năm 2025, tăng trưởng GDP Mỹ tăng tốc trong quý I nhờ chi tiêu công phục hồi.

Số liệu do Cục Phân tích Kinh tế thuộc Bộ Thương mại Mỹ vừa công bố cho biết tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng 2% trong quý I (đã hiệu chỉnh theo cơ sở năm), thấp hơn dự báo trong khảo sát các nhà kinh tế của Reuters (2,3%).

Phần lớn tăng trưởng đến từ chi tiêu của chính phủ phục hồi (tăng 9,3%) sau thời gian đóng cửa hoạt động. Vào quý IV/2025, tăng trưởng kinh tế Mỹ chậm lại ở mức 0,5% do giảm chi ngân sách liên bang.

Ba tháng đầu năm, Mỹ bùng nổ chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu, tăng 8,7%. Tuy nhiên, chi tiêu tiêu dùng - động lực chính của nền kinh tế, tiếp tục chậm lại ở mức 1,6%, so với 1,9% vào quý cuối 2025. Chi tiêu hàng hóa lẫn dịch vụ giảm tốc.


Người tiêu dùng mua sắm tại một siêu thị ở New York ngày 22/1. Ảnh: AFP

Theo Reuters, chi phí sinh hoạt gia tăng khiến đa số người Mỹ không hài lòng với cách Tổng thống Donald Trump điều hành nền kinh tế. Đây là rủi ro chính trị với đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Nhưng với thị trường chứng khoán, giới đầu tư duy trì lạc quan. "Chừng nào nền kinh tế còn tiếp tục tăng trưởng và các công ty có thể tăng lợi nhuận, chúng ta có thể thấy giá cổ phiếu tăng cao, ngay cả khi giá năng lượng và lạm phát tăng", Chris Zaccarelli, Giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, nhận định.

Cục Dự trữ Liên bang (Fed), hôm 29/4 thông báo giữ nguyên lãi suất cơ bản, viện dẫn "mức độ bất ổn cao" phát sinh từ cuộc xung đột Trung Đông. Theo CNN, đa số chuyên gia cảnh báo chiến sự càng kéo dài thì càng gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, dự báo tác động chính xác là điều không dễ dàng.

Carl Weinberg, nhà kinh tế trưởng tại High Frequency Economics, thừa nhận rất khó dự báo tăng trưởng GDP Mỹ. "Cuộc chiến của Tổng thống Trump với Iran đã dẫn đến phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz. Chúng tôi không biết làm thế nào để mô hình hóa tác động của sự kiện đó vì chưa từng thấy điều tương tự", ông nói.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump ký luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, chấm dứt đợt đóng cửa 76 ngày, dài nhất trong lịch sử cơ quan này.

Luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Mỹ được quốc hội thông qua và chuyển lên Tổng thống Donald Trump ký ban hành ngày 30/4, nhưng không bao gồm ngân sách cho việc thực thi luật nhập cư liên bang.

Nó đã giúp chấm dứt tình trạng bế tắc kéo dài nhiều tháng qua của Bộ An ninh Nội địa, vốn bắt đầu sau khi chiến dịch trấn áp nhập cư do ông Trump phát động gây chết người tại Minneapolis, thổi bùng lên một cuộc đối đầu tại Đồi Capitol về việc cấp ngân sách cho chương trình nghị sự của Tổng thống.


Huy hiệu của Bộ An ninh Nội địa Mỹ tại Trung tâm Điều phối Phản ứng Quốc gia thuộc Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang (FEMA) ở Washington hồi tháng một. Ảnh: Reuters

"Sau 76 ngày, đợt đóng cửa chính phủ dài nhất lịch sử đã kết thúc", Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin viết trên X. "Gửi tới những nhân viên yêu nước tuyệt vời đã tiếp tục bảo vệ quốc gia mỗi ngày dù không được đảm bảo về tiền lương, xin cảm ơn các bạn".

Bộ An ninh Nội địa đã rơi vào tình trạng thiếu hụt ngân sách thường xuyên kể từ ngày 14/2. Đợt đóng cửa kéo dài kỷ lục đã khiến nhiều cơ quan trọng yếu như Tuần duyên, Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Cục An ninh Vận tải (TSA) phải vật lộn để duy trì hoạt động khi nguồn kinh phí cạn kiệt.

Hạ viện Mỹ trước đó thông qua dự luật cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa khi giới chức Nhà Trắng cảnh báo nguồn kinh phí hiện tại sắp hết có thể đe dọa gây hỗn loạn tại các sân bay và tạo ra những lỗ hổng tiềm tàng đối với an ninh quốc gia.

Lời cảnh báo gây chấn động Washington, trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều lo ngại về tình trạng gián đoạn tại các sân bay. Theo một số báo cáo, hơn 1.000 nhân viên TSA đã nghỉ việc kể từ khi chính phủ đóng cửa hồi tháng 2, trong khi lãnh đạo các hãng hàng không cảnh báo thiếu hụt nhân sự có thể gây tê liệt hoạt động đi lại nếu quốc hội không hành động.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra sau nhiều ngày áp lực đè nặng lên Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, người đã liên tục thất bại trong việc phá vỡ bế tắc. Dù Thượng viện nhất trí thông qua gói ngân sách này từ nhiều tuần trước, dự luật vẫn bị đình trệ tại Hạ viện do các nghị sĩ Cộng hòa bảo thủ yêu cầu bất kỳ thỏa thuận ngân sách nào cũng phải gắn liền với kế hoạch dài hạn nhằm tài trợ cho chiến dịch trấn áp nhập cư của Nhà Trắng.

Hôm 30/4, các nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện đã thúc đẩy thông qua một nghị quyết ngân sách nhằm cung cấp 70 tỷ USD cho việc thực thi nhập cư thông qua một quy trình riêng biệt mà không cần ủng hộ từ phe Dân chủ. Động thái này, được chấp thuận với tỷ lệ phiếu 215-211, đã giúp khơi thông gói ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa.

Nghị sĩ Cộng hòa Jodey Arrington, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện, hoan nghênh đảng của mình vì đã hành động để "chấm dứt đợt đóng cửa chính phủ liều lĩnh này và khôi phục các hoạt động thiết yếu cho Bộ An ninh Nội địa, đồng thời sử dụng quy trình điều chỉnh ngân sách để cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) cũng như Cục Hải quan và Biên phòng (CBP) trong ba năm tới".

VietBF@sưu tập

videos:
https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7

Mỗi năm đến ngày 30/4, mạng xã hội lại rộn ràng. Người thì tự hào, người thì tranh luận, người thì im lặng. Còn tôi – một đứa sinh ra sau chiến tranh, lớn lên trong những câu chuyện đã qua – lại có một cảm giác rất khó gọi tên.
Tụi tôi không trải qua bom đạn, không biết đói khát thời chiến là gì. Những gì biết chỉ là qua sách giáo khoa, qua lời kể của ông bà, cha mẹ. Tụi tôi hiểu hòa bình là điều quý giá. Nhưng có lẽ, cách tụi tôi cảm nhận hòa bình lại khác.
Hòa bình, với tụi tôi, đáng lẽ phải là việc cha mẹ không phải sống xa nhau vì mưu sinh. Là bạn bè không phải mỗi đứa một phương trời, đứa thì Nhật, Hàn, đứa thì châu Âu, có đứa chọn con đường chui lủi, bất hợp pháp, chỉ để tìm một cơ hội sống tốt hơn. Là việc không phải nghe tin ai đó quen biết “mất liên lạc” nơi xứ người.
Hồi còn đi học, tụi tôi được dạy nhiều về những kẻ thù, về những “đế quốc” xa xôi. Nhưng lớn lên, chính những nơi đó lại trở thành điểm đến mơ ước của không ít người xung quanh mình. Nghe thì có vẻ nghịch lý, nhưng đó là thực tế.
Có người nói tụi tôi vô ơn, không trân trọng những gì đã có. Nhưng thật ra, tụi tôi không phủ nhận quá khứ. Chỉ là tụi tôi đang sống trong hiện tại, và tụi tôi nhìn thấy những điều chưa ổn trong chính cuộc sống của mình.
Tụi tôi mong đất nước mạnh hơn – không chỉ trong lời nói, mà trong cơ hội thật sự cho người trẻ. Mong một xã hội mà ở đó, nếu cố gắng, thì có thể sống đàng hoàng ngay trên chính quê hương mình, không phải đánh đổi bằng việc rời bỏ gia đình. Mấy ông giỏi như quán quân Đường Lên Đỉnh Olympia còn không có đất dụng võ, thì huống gì không có ô dù như tụi tôi. Con ông cháu cha nó chiếm hết miếng ngon rồi.
Mỗi dịp 30/4, thay vì tranh cãi đúng sai, có lẽ điều tụi tôi cần chỉ là được lắng nghe. Không phải để phủ nhận lịch sử, mà để nói rằng: tụi tôi cũng yêu đất nước này, theo cách của tụi tôi. Và tụi tôi mong một tương lai mà “hòa bình” không chỉ là không có chiến tranh, mà còn là sự yên tâm để ở lại, để xây dựng, và để sống một cuộc đời tử tế.
Có thể tụi tôi chưa hoàn hảo. Nhưng tụi tôi không vô ơn. Tụi tôi chỉ đang hy vọng – và đôi khi, là đang chật vật với chính những hy vọng đó.
Nguyễn Thắng

Người đàn ông bị cáo buộc đã ôm súng và dao cố xông vào buổi tiệc chiêu đải giới báo chí và âm mưu giết Tổng Thống Donald Trump vào cuối tuần qua, hôm thứ Năm, 30 tháng Tư, chấp nhận tiếp tục được ngồi tù chờ đến ngày xét xử, theo hãng tin AP.

Bị cáo Cole Thomas Allen, 31 tuổi, không đưa ra lời nhận tội hay phủ nhận tội khi ra trước tòa án liên bang hôm thứ Hai, vài ngày sau khi bị cáo buộc ôm súng săn chạy băng qua chốt kiểm soát an ninh bên ngoài phòng khiêu vũ, nơi đang diễn ra buổi tiệc White House Correspondents’ Dinner (WHCD) tại khách sạn Washington Hilton, và cho nổ súng, làm gián đoạn một trong những chương trình thường niên lớn nhất ở Washington, D.C.

Bị cáo Cole Thomas Allen tự chụp hình mình trong phòng khách sạn trước vụ tấn công. (Vòng tròn màu đỏ đánh dấu bằng chứng do DOJ đã vẽ thêm. (Ảnh: DOJ)
Bị cáo Allen tuy bị thương nhưng không phải do bị bắn trong vụ tấn công tối hôm thứ Bảy tuần trước. Một nhân viên đặc vụ Sở Mật Vụ (USSS) đã bị trúng đạn nhưng nhờ có mặc áo chống đạn nên đã sống sót, theo giới chức công lực cho hay. Công tố viên cho biết, họ tin rằng bị cáo Allen đã bắn khẩu súng săn ít nhất là một phát và một nhân viên đặc vụ USSS đã bắn ra 5 phát đạn. Công tố viên chưa xác nhận nhân viên đặc vụ USSS bị thương có phải đã bị trúng đạn của bị cáo Allen hay không vì không thấy có dấu đạn còn sót ở đây.

Trong hồ sơ nộp lên tòa hôm thứ Tư để yêu cầu tiếp tục giam giữ bị cáo Allen, công tố viên cho biết bị cáo này tự chụp hình mình trong phòng khách sạn Washington Hilton, nơi mà ông đã mướn chỉ vài phút trước vụ tấn công, và trang bị bao đạn, bao súng đeo vai và con dao đựng trong bao. Trong thông điệp của bị cáo Allen mà giới chức cho hay có lẽ tiết lộ ra động lực của ông, bị cáo này tự nhận mình là "Kẻ Ám Sát Liên Bang Thân Thiện" và nói bóng gió ông thấy bất bình với một loạt việc mà chính quyền Tổng Thống Trump đã làm.

Tại phiên tòa ngắn ngủi hôm thứ Năm, luật sư bị cáo Allen đồng ý để cho ông tiếp tục bị giam vào lúc này. Trước đó, trong hồ sơ nộp lên tòa án, luật sư của ông đề nghị xin tạm thả ông.

Hôm thứ Hai, bị cáo Allen bị truy tố tội mưu sát tổng thống, vận chuyển vũ khí xuyên tiểu bang và nổ súng khi đang phạm tội ác về bạo lực. Tội mưu sát mang án tù tối đa chung thân, tội vận chuyển vũ khí tối đa 10 năm, còn tội cho nổ súng ít nhất là 10 năm.

Bị cáo Allen, cư dân Torrance, California, là giáo viên và người sáng chế ra trò chơi điện tử nghiệp dư.

Thượng Viện Hoa Kỳ hôm thứ Năm, 30 tháng Tư, đồng loạt cho thông qua một dự luật nghiêm cấm các thượng nghị sĩ giao dịch trên các thị trường cá độ. Quy luật này có hiệu lực ngay lập tức, theo CNBC loan tin ra.

Hành động này xảy ra trong bối cảnh sự gia tăng những mối lo ngại về tình trạng giao dịch nội gián trên các trang web cá độ như Kalshivà Polymarket, bao gồm cả những hợp đồng về các sự kiện có thể có liên quan đến cái chết hoặc tình trạng bạo lực.

Logo và trang chủ của Polymarket, một trang mạng tổ chức chơi cá độ dựa trên tiền điện tử của Hoa Kỳ. (Ảnh: Getty Images)
Vào đầu ngày thứ Năm 30/4/26, một nhóm thành viên Đảng Dân Chủ đã kêu gọi Ủy Ban Giao Dịch Hàng Hóa Tương Lai ban hành một quy định "nhằm ngăn chặn tình trạng giao dịch nội gián và tham nhũng trên thị trường, đồng thời cấm các hợp đồng sự kiện dựa trên kết quả bầu cử, chiến tranh và các hành động quân sự tại Hoa Kỳ hoặc nước ngoài, các sự kiện thể thao, cũng như các hành động của chính phủ mà không phục vụ mục đích để phòng ngừa rủi ro kinh tế chính đáng".

Vào ngày 22/4 vừa qua, trang web Kalshi có thông báo đã cho đình chỉ trương mục và phạt một ứng cử viên Thượng Viện Hoa Kỳ cùng hai ứng cử viên Hạ Viện về hành vi giao dịch nội gián chính trị có liên quan đến chính các chiến dịch tranh cử của họ.

Ngày 23/4, một lthượng sĩ trong Lục Quân Hoa Kỳ bị bắt sau khi bị tố cáo đả sử dụng tin tối mật để chơi cá độ trên mạng và kiếm lời hơn 400,000 USD có liên quan đến vụ đột kích bắt ông Nicolas Maduro, tổng thống Venezuela, theo tin từ Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo ra.

Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke bị buộc tội sử dụng trái phép tin tối mật của chính phủ để kiếm lợi cho bản thân, ăn cắp thông tin tối mật của chính phủ, và một số tội gian lận khác, giới chức DOJ cho hay trong bản cáo trạng được cho công bố hôm thứ Năm, 23/4 vừa qua.

Cả hai công ty Kalshi và Polymarket đều bày tỏ sự ủng hộ dự luật của Thượng Viện.

"Tôi hoan hô Thượng Viện vì đã cho thông qua giải pháp này, nhằm cấm các thượng nghị sĩ và nhân viên của họ tham gia các giao dịch trên các thị trường cá độ", giám đốc điều hành Kalshi, ông Tarek Mansour, có viết trong một bài đăng tải trên nền tảng X.

"Kalshi vốn đã chủ động ngăn chặn các thành viên Quốc Hội và thực thi các biện pháp chống lại hành vi giao dịch nội gián. Đây là một bước tiến tuyệt vời nhằm gia tăng niềm tin vào thị trường của chúng ta thông qua việc thiết lập điều này như một tiêu chuẩn chung của ngành", ông Mansour nói. "Giờ đây, hãy cùng thông qua dự luật này tại Hạ Viện!"

Bên cạnh đó, Polymarket cũng có lên tiếng trên nền tảng X: "Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ điều cấm này. Sổ Tay Quy Tắc và Điều Khoản Dịch Vụ của chúng tôi vốn đã nghiêm cấm các hành vi ất hảo như vậy. Tuy nhiên, việc cho chính thức hóa điều này trở thành luật pháp là một bước tiến quan trọng đối với toàn ngành. Chúng tôi rất sẵn lòng hỗ trợ thúc đẩy tiến trình này với mọi cách thức, nếu có thể".

Hôm 17/3 vừa qua, thượng nghị sĩ Chris Murphy (DC-Connecticut) và dân biểu Greg Casar (DC-Texas) đã giới thiệu ra "Đạo luật Cấm Giao Dịch Sự Kiện Liên Quan Các Hoạt Động Nhạy Cảm Và Chức Năng Liên Bang" (BETS OFF ACT). Đạo luật của lưỡng viện này nhằm mục đích nghiêm cấm các hoạt động cá độ có liên quan đến những hoạt động của chính phủ, chiến tranh, khủng bố, cũng như các kịch bản mà kết quả được kiểm soát từ một cá nhân cụ thể.

Khi đoạn video ghi lại vụ ám sát hụt ông Trump lần thứ ba được công bố lần đầu, chất lượng hình ảnh lại khá mờ và kém.

Chúng tôi vừa nhận được phiên bản độ phân giải cao.

Hiện chưa rõ liệu bản phát hành gốc có bị cố tình giảm chất lượng hay đã được nâng cao bằng cách nào đó.

Dù sao thì, hãy xem ở đây:

Ông Trump dỡ bỏ thuế quan đối với rượu whisky Scotland sau chuyến thăm của Vua Charles, mở ra chế độ thuế ưu đãi cho rượu mạnh của Anh.


Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố sẽ dỡ bỏ một số thuế quan và hạn chế đối với rượu whisky Scotland, ghi nhận công lao của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla trong việc thuyết phục ông thực hiện một thay đổi mà những người khác đã không thành công. Động thái này diễn ra cùng ngày Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ xác nhận quyền tiếp cận thuế ưu đãi đối với rượu whisky sản xuất tại Vương quốc Anh.

Ông Trump đã liên kết quyết định này với khả năng hợp tác giữa Scotland và Kentucky trong lĩnh vực rượu whisky và bourbon, một sự ám chỉ đến hoạt động buôn bán thùng gỗ và các liên kết chuỗi cung ứng giữa các nhà máy chưng cất rượu của Scotland và vùng sản xuất bourbon của Mỹ. Thông báo được đưa ra chỉ vài ngày sau chuyến thăm cấp nhà nước của cặp đôi hoàng gia đến Nhà Trắng.

Câu chuyện này ngay lập tức thu hút sự chú ý của quốc tế.


Chương trình PBS NewsHour , phát sóng bản tin của Josh Boak thuộc hãng tin Associated Press, đã trình bày bối cảnh thương mại và những hệ quả kinh tế thực sự đằng sau thông báo này:

Khung thương mại năm 2025 đã áp thuế 10% đối với hầu hết hàng hóa nhập khẩu từ Anh, và ngành công nghiệp rượu whisky Scotland đã nhanh chóng cảm nhận được tác động. Hiệp hội Whisky Scotland báo cáo rằng khối lượng xuất khẩu sang Hoa Kỳ đã giảm 15% sau khi các mức thuế này được công bố vào tháng 4 năm ngoái, khiến thị trường Mỹ trở thành điểm gây áp lực chính đối với các nhà sản xuất rượu whisky Scotland.

Ông Trump đã liên kết sự thay đổi này với các thùng rượu và mối quan hệ thương mại giữa Scotland và Kentucky, nơi sản xuất gần như toàn bộ rượu bourbon của thế giới. Các quan chức Scotland và các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp rượu mạnh coi thông báo này là một tin vui cho chính ngành rượu Scotch, mặc dù bài đăng đầu tiên của ông Trump vẫn còn một số câu hỏi về phạm vi chính xác của sự thay đổi. Thủ hiến Scotland John Swinney gọi đây là một thành công lớn và cho biết việc làm cùng hàng triệu bảng Anh giá trị kinh tế đã bị đe dọa.

Hội đồng Rượu mạnh chưng cất tại Hoa Kỳ cũng hoan nghênh hành động này, coi đó là bước tiến trở lại thương mại rượu mạnh song phương giữa hai nước. Phản ứng đó rất quan trọng bởi vì cuộc chiến này không chỉ xoay quanh những người uống rượu Scotch. Nó còn ảnh hưởng đến các nhà sản xuất rượu bourbon Kentucky, các nhà sản xuất thùng gỗ, nhà nhập khẩu, nhà bán lẻ và chuỗi cung ứng xuyên Đại Tây Dương bị mắc kẹt trong cuộc chiến thuế quan.

Tờ Financial Times cũng nhìn nhận hành động này theo cách tương tự, coi đó là một sự nhượng bộ thương mại trên phạm vi quốc tế, gắn liền trực tiếp với chuyến thăm của hoàng gia.


Thông tin xác nhận chính thức đến từ Đại sứ Jamieson Greer của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), người đã đưa ra một tuyên bố cùng ngày, đặt quyết định về rượu whisky trong khuôn khổ Thỏa thuận Thịnh vượng Kinh tế rộng lớn hơn giữa Hoa Kỳ và Vương quốc Anh:

Động thái này nằm trong khuôn khổ việc tiếp tục thực hiện Thỏa thuận Thịnh vượng Kinh tế Mỹ-Anh. Khung thỏa thuận đó trước đây bao gồm việc tăng cường tiếp cận thị trường Anh cho thịt bò và ethanol của Mỹ, và tiếp theo đó là một thỏa thuận về dược phẩm được mô tả như một cách để thúc đẩy đầu tư và đổi mới ở cả hai quốc gia.

Theo thỏa thuận về rượu whisky, Hoa Kỳ sẽ cho phép áp dụng thuế ưu đãi đối với rượu whisky sản xuất tại Vương quốc Anh. Thông báo tương tự cũng chỉ ra việc áp dụng ưu đãi cho các mặt hàng khác của Mỹ và Anh, biến quyết định về rượu Scotch trở thành một phần của gói thương mại rộng lớn hơn chứ không phải là một ưu đãi riêng lẻ sau chuyến thăm của hoàng gia.

Ngôn ngữ thương mại chính thức mang lại cho thông báo một khuôn khổ chính sách vững chắc hơn so với chỉ bài đăng trên mạng xã hội của Trump. Chuyến thăm của hoàng gia đã tạo ra khoảnh khắc công khai, nhưng tuyên bố về việc tiếp cận thuế quan đã gắn quyết định này với một thỏa thuận kinh tế song phương hiện có và với cuộc đàm phán đang diễn ra về việc tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm di chuyển theo cả hai chiều qua Đại Tây Dương.

Việc xuất khẩu rượu Scotch sang Mỹ giảm 15% chỉ trong một năm là một con số đáng báo động. Ngành sản xuất rượu mạnh của Scotland là một trong những ngành xuất khẩu có giá trị nhất của Vương quốc Anh, và người tiêu dùng Mỹ là thị trường nước ngoài lớn nhất của ngành này. Tác động của thuế quan là có thật, và sự giảm nhẹ gánh nặng thuế quan, dù được thể hiện qua các điều khoản chi tiết, cũng đang được cả hai phía đón nhận một cách tích cực.

Trump bãi bỏ thuế quan đối với rượu whisky Scotland 'để vinh danh' Vua Charles https://t.co/A6mCNHSLG0

— FT UK Politics (@ftukpolitics) 30 tháng 4 năm 2026


Ông Trump rõ ràng rất thích cách diễn đạt này, ông tuyên bố với cả thế giới rằng Vua và Hoàng hậu đã thuyết phục ông làm điều mà không ai khác có thể làm được. Cho dù công lao thuộc về sự quyến rũ cá nhân của Charles, về nhiều tháng đàm phán thương mại thầm lặng, hay là sự kết hợp của cả hai, kết quả vẫn như nhau: người tiêu dùng rượu whisky Mỹ và các nhà chưng cất rượu whisky Scotland đều sẽ được hưởng lợi, và mối quan hệ thương mại Mỹ-Anh vừa trở nên ấm áp hơn một chút sau khi cùng nhau nhâm nhi một ly rượu được ủ trong thùng gỗ sồi Kentucky.

Thượng nghị sĩ Hegseth đối đầu với các nghị sĩ Dân chủ tại Thượng viện về quyền lực trong cuộc chiến chống Iran, cáo buộc giao dịch nội bộ và ngân sách 1,5 nghìn tỷ đô la.


Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã ra điều trần trước Ủy ban Quân sự Thượng viện trong một phiên điều trần được coi là gay cấn nhất tại Lầu Năm Góc trong thời gian gần đây. Xuất hiện cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, ông Hegseth đã có mặt để thảo luận về đề xuất ngân sách quốc phòng khoảng 1,5 nghìn tỷ đô la của Tổng thống Trump cho năm tài chính 2027. Tuy nhiên, các đảng viên Dân chủ lại có những mối quan tâm khác.

Phiên điều trần đánh dấu lần xuất hiện đầu tiên của ông Hegseth trước Quốc hội kể từ khi chính quyền Trump phát động các chiến dịch quân sự chống lại Iran, và các Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ đã tận dụng từng phút giây. Các câu hỏi được đặt ra xoay quanh tính hợp pháp và thời gian kéo dài của cuộc xung đột Iran, các cáo buộc giao dịch nội bộ liên quan đến diễn biến chiến tranh, việc sa thải các lãnh đạo quân sự cấp cao, và liệu chính quyền có tôn trọng Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh hay không.

Ông Hegseth không đến với thái độ hòa giải. Trong bài phát biểu mở đầu, ông chỉ trích những người mà ông gọi là "những kẻ bi quan thiếu suy nghĩ" và "những lời lẽ bi quan" từ các nghị sĩ Dân chủ và một số nghị sĩ Cộng hòa, tạo tiền đề cho những giờ tiếp theo.


Cuộc xung đột pháp lý gay gắt nhất xoay quanh thời hạn 60 ngày theo Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh. Tổng thống Trump đã chính thức thông báo cho Quốc hội khi các hoạt động quân sự ở Iran bắt đầu, kích hoạt thời hạn 60 ngày của Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh đối với các hành động thù địch được tiến hành mà không có sự cho phép rõ ràng của Quốc hội. Ông Hegseth nói với ủy ban rằng thỏa thuận ngừng bắn hiện tại với Iran đã dừng hoặc tạm hoãn thời hạn đó, một cách giải thích sẽ giúp chính quyền có thêm thời gian trước khi cần Quốc hội bỏ phiếu về việc tiếp tục các hoạt động.

Thượng nghị sĩ Tim Kaine, đảng Dân chủ, bang Virginia, đã bác bỏ cách hiểu đó ngay lập tức. Ông Kaine nói với bà Hegseth rằng ông không tin điều luật cho phép tạm dừng và cho rằng thời hạn 60 ngày có thể hết hạn sớm nhất vào thứ Sáu.

Tờ The Hill đã nêu rõ tầm quan trọng của vụ tranh chấp pháp lý này như sau:

Thượng nghị sĩ Hegseth nói với các thượng nghị sĩ rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran đã dừng hoặc tạm ngừng thời hạn 60 ngày của Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh, một tuyên bố ngay lập tức vấp phải sự phản bác từ Thượng nghị sĩ Kaine. Tranh chấp xoay quanh việc liệu các hoạt động quân sự của chính quyền có còn nằm trong giới hạn thời gian của Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh hay không một khi giao tranh tích cực bị tạm dừng bởi một thỏa thuận ngừng bắn.

Thời hạn rất quan trọng vì Tổng thống Trump đã thông báo cho Quốc hội khi nào các chiến dịch bắt đầu, và đảng Dân chủ lập luận rằng luật vẫn yêu cầu sự phê chuẩn của Quốc hội sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc. Lập trường của Hegseth cho phép chính quyền tiếp tục coi cuộc xung đột là tạm dừng về mặt pháp lý trong thời gian ngừng bắn. Lập trường của Kaine sẽ buộc Quốc hội và Nhà Trắng phải tranh luận trực tiếp về việc phê chuẩn gần như ngay lập tức, trong khi đảng Dân chủ đã chuẩn bị một cuộc bỏ phiếu khác về quyền lực chiến tranh.

Cuộc tranh luận này cũng tạo ra một lập trường chính trị rõ ràng cho cả hai bên. Chính quyền có thể nói rằng thế trận chiến trường đã thay đổi khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Những người chỉ trích có thể nói rằng đạo luật này được thiết kế để ngăn các tổng thống kéo dài hành động quân sự tạm thời thành một cuộc xung đột không xác định thời hạn mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Đó là lý do tại sao một cuộc trao đổi ngắn về thời điểm pháp lý lại trở thành một trong những khoảnh khắc trọng tâm của phiên điều trần.


Vấn đề pháp lý thực sự vẫn chưa được giải quyết. Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh được soạn thảo năm 1973, và việc áp dụng nó đối với các thỏa thuận ngừng bắn trong một cuộc xung đột đang diễn ra chưa bao giờ được kiểm chứng trong một trường hợp rõ ràng. Cách hiểu của Hegseth mang lại cho chính quyền sự linh hoạt. Cách hiểu của Kaine buộc phải tiến hành bỏ phiếu. Quốc hội từ trước đến nay luôn gặp khó khăn trong việc thực thi nghị quyết này đối với bất kỳ tổng thống nào thuộc bất kỳ đảng nào, nhưng bối cảnh hiện tại xung quanh Iran đã mang lại cho những người ủng hộ quyền lực chiến tranh của đảng Dân chủ nhiều đòn bẩy hơn bình thường.

Tiếp theo là loạt câu hỏi về giao dịch nội bộ. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, đảng Dân chủ, bang Massachusetts, đã chất vấn ông Hegseth về việc liệu những cá nhân có quyền tiếp cận kế hoạch chiến tranh mật có thu lợi từ các giao dịch cổ phiếu đúng thời điểm liên quan đến cuộc xung đột Iran hay không. Bà Warren đặc biệt hỏi liệu nhà môi giới của ông Hegseth có mua cổ phiếu quốc phòng trước những diễn biến gây ảnh hưởng đến thị trường hay không. Ông Hegseth đã phủ nhận điều đó.


Tờ New York Post đã ghi lại diễn biến rộng hơn của phiên điều trần, ngoài cuộc trao đổi giữa bà Warren và những người khác:

Thượng nghị sĩ Hegseth đã làm chứng cùng với Tướng Dan Caine trước Ủy ban Quân sự Thượng viện để bảo vệ đề xuất ngân sách quốc phòng khoảng 1,5 nghìn tỷ đô la của Tổng thống Trump cho năm tài chính 2027. Phiên điều trần nhanh chóng vượt ra ngoài các con số ngân sách khi các nghị sĩ đảng Dân chủ chất vấn ông về Iran, cáo buộc giao dịch nội bộ, việc sa thải các tướng lĩnh cấp cao, trí tuệ nhân tạo và việc chính quyền sử dụng vũ lực rộng rãi hơn.

Thượng nghị sĩ Warren chất vấn ông về các giao dịch đúng thời điểm trên thị trường liên quan đến chiến tranh và hỏi liệu nhà môi giới của ông có mua cổ phiếu quốc phòng hay không. Hegseth phủ nhận điều đó, nói với bà rằng câu trả lời rõ ràng là không. Các thượng nghị sĩ khác đặt câu hỏi về việc cách chức các sĩ quan cấp cao, bao gồm cả những lo ngại về việc liệu các sĩ quan da đen và nữ có bị ảnh hưởng không cân xứng hay không. Hegseth bảo vệ các quyết định nhân sự bằng cách nói rằng năng lực là tiêu chuẩn của ông và từ chối trình bày chi tiết từng quyết định nhân sự riêng lẻ trước công chúng.

Phiên điều trần cũng đề cập đến việc Lầu Năm Góc sử dụng trí tuệ nhân tạo và cơ sở công nghiệp quân sự. Ông Hegseth nói với các thượng nghị sĩ rằng trí tuệ nhân tạo không đưa ra các quyết định gây chết người, sau đó lập luận rằng Tổng thống Trump đã thừa hưởng một cơ sở công nghiệp quốc phòng suy yếu do nhiều năm chính sách tồi tệ. Điều đó cho phép ông đưa ủy ban trở lại vấn đề ngân sách ngay cả khi các đảng viên Dân chủ tiếp tục thúc ép ông về vấn đề Iran, các cuộc tranh chấp nhân sự và các vấn đề thị trường.

Hãng thông tấn Associated Press đặt phiên điều trần trong bối cảnh một chuỗi sự kiện kéo dài hai ngày tại Đồi Capitol:

Hai ngày ông Hegseth có mặt tại Quốc hội là lần xuất hiện đầu tiên của ông kể từ khi chính quyền Trump phát động chiến tranh chống lại Iran. Phiên điều trần tại Thượng viện hôm thứ Năm đã mang đến cho đảng Dân chủ cơ hội trực tiếp nhất để thách thức tính hợp pháp, thời gian và chiến lược của cuộc xung đột, trong khi chính quyền lập luận rằng lập trường của họ đã thay đổi do thỏa thuận ngừng bắn.

Ông bảo vệ cách tiếp cận của chính quyền và sử dụng bài phát biểu mở đầu để chỉ trích những gì ông gọi là những lời lẽ liều lĩnh và bi quan từ các nhà phê bình trong Quốc hội. Các nhà lập pháp cũng sử dụng phiên điều trần để đặt câu hỏi về các ưu tiên ngân sách của Lầu Năm Góc, phạm vi của các hoạt động quân sự gần đây và liệu chính quyền có thể tiếp tục hành động mà không cần một cuộc bỏ phiếu mới từ Quốc hội hay không. Kết quả là một phiên điều trần ngân sách đã trở thành một cuộc chiến gián tiếp về quyền lực chiến tranh của tổng thống.

Phiên chất vấn cho thấy một phiên điều trần về ngân sách quốc phòng có thể nhanh chóng biến thành một cuộc trưng cầu dân ý về quyền lực chiến tranh của tổng thống như thế nào. Vấn đề Iran là điều mà đảng Dân chủ muốn đưa ra thảo luận, và Hegseth đã trả lời câu hỏi đó trong khi cố gắng giữ cho ủy ban tập trung vào khả năng sẵn sàng chiến đấu, khả năng răn đe và nguồn tài trợ quân sự. Sự căng thẳng đó đã định hình hầu hết mọi cuộc trao đổi quan trọng trong ngày hôm đó.

Việc bà Warren chất vấn về giao dịch nội bộ đã thu hút sự chú ý của dư luận, nhưng cần lưu ý rằng bà chỉ đưa ra các cáo buộc và câu hỏi, chứ không phải bằng chứng về hành vi bất hợp pháp. Việc có bất kỳ giao dịch nào được thực hiện không đúng thời điểm hay không là vấn đề của các nhà điều tra, chứ không phải là màn kịch của Thượng viện. Lời phủ nhận thẳng thừng của ông Hegseth đặt trách nhiệm trở lại cho bà Warren, buộc bà phải đưa ra bằng chứng cụ thể hơn là chỉ ám chỉ.

Cuộc tranh chấp về quyền lực chiến tranh mới là câu chuyện lớn hơn. Nếu đảng Dân chủ buộc phải bỏ phiếu và thời hạn 60 ngày vẫn được tính, chính quyền sẽ phải hoặc là giành được sự ủy quyền của Quốc hội, hoặc là tranh luận trước tòa rằng thỏa thuận ngừng bắn đã thay đổi bối cảnh pháp lý. Đó là một vấn đề hiến pháp với những hậu quả thực tế đối với lực lượng Mỹ, và phiên điều trần hôm thứ Năm đã cho thấy rõ ràng cả hai bên đều không chịu nhượng bộ.

Điều mà phiên điều trần cho thấy rõ nhất là cuộc xung đột Iran đã làm đảo lộn những động lực thường thấy ở Washington. Ông Hegseth bước vào phiên điều trần ngân sách và dành phần lớn thời gian để trả lời về vấn đề chiến tranh. Các đảng viên Dân chủ, những người thường tránh các cuộc đối đầu về quốc phòng, đã nhìn thấy cơ hội chính trị. Và yêu cầu ngân sách 1,5 nghìn tỷ đô la, lẽ ra phải là sự kiện chính, lại trở thành chuyện thứ yếu. Những tranh cãi về quyền lực chiến tranh, nhân sự và các cáo buộc buôn bán sẽ còn kéo dài hơn cả chu kỳ tin tức. Ngân sách sẽ phải chờ đến lượt của nó.