Với chi phí vận hành khổng lồ để phát triển tựa game bom tấn GTA VI, liệu phía nhà sản xuất Rockstar sẽ làm gì để có thể thu hồi vốn khi tựa game ra mắt?
Burj Khalifa, biểu tượng của Dubai, tòa nhà cao nhất hành tinh, mất 6 năm xây dựng với tổng chi phí khoảng 1.5 tỷ USD. Đó là số tiền chi cho các khoản về vật liệu xây dựng như bê tông, cốt thép, kính cùng với lực lượng lao động khổng lồ. Cơ mà bạn có bao giờ nghĩ, kinh phí cho 1 tựa game thậm chí còn cao hơn cả 1 tòa nhà cao gần 900 mét không?

Theo các phân tích mới nhất từ báo cáo tài chính của Rockstar North, chỉ riêng tiền lương nhân viên từ 2019 đến 2025 đã lên tới 2.1 tỷ USD. Khi cộng thêm chi phí vận hành studio, hỗ trợ từ hàng chục studio khác, công nghệ, animation, licensing nhạc... tổng kinh phí phát triển được ước tính khoảng hơn 3 tỷ USD, thậm chí có thể chạm mốc 3.5 đến 5 tỷ USD. Điều này cũng có nghĩa chi phí sản xuất của bom tấn GTA VI thậm chí còn đắt gấp đôi so với chi phí xây dựng tòa tháp cao nhất thế giới, biến đây trở thành tựa game có chi phí sản xuất đắt đỏ nhất trong lịch sử ngành game.

Chỉ riêng tiền lương nhân viên từ 2019 đến 2025 đã lên tới 2.1 tỷ USD

Điều này cho thấy ngành game AAA đang phình to kinh phí một cách chóng mặt và hệ quả kèm theo là giá game cũng tăng theo từng năm. Nhưng đi đôi với đó, Rockstar cũng kỳ vọng vào doanh thu khổng lồ của GTA VI.

Nhiều chuyên gia dự đoán chỉ trong vài tháng đầu, GTA VI có thể mang về hàng chục tỷ USD nhờ vào việc bán game gốc. Trước đó cũng đã có những tin đồn về giá bán dự kiến của tựa game này. Rockstar và Take-Two Interactive được cho là sẽ dùng lý do chi phí tăng cao để đặt giá bán game có thể lên tới 80-100 USD hoặc cao hơn (dự đoán cho thấy mức giá 124,19 USD).


Chi phí sản xuất GTA VI dự kiến cao gấp đôi kinh phí xây dựng tòa tháp cao nhất thế giới

Ngoài ra, cũng đã có những tin đồn về việc Rockstar Games đang lên kế hoạch ra mắt chế độ GTA VI Online chỉ trong vòng một tháng sau khi phiên bản chơi đơn chính thức lên kệ. Đây là một sự thay đổi chóng mặt so với người tiền nhiệm GTA V trước đây.

Việc tung ra chế độ Online sớm được xem là nước đi chiến lược để Rockstar duy trì sức nóng và tối ưu hóa doanh thu từ các giao dịch trong game (microtransactions) ngay từ giai đoạn đầu. Với quy mô bản đồ rộng lớn và các tính năng tương tác AI đỉnh cao đã được hé lộ, GTA VI Online hứa hẹn sẽ mang đến một trải nghiệm sống động chưa từng có, nơi hàng triệu người chơi có thể cùng lúc tham gia vào các phi vụ cướp bóc, đua xe và xây dựng đế chế tội phạm của riêng mình trong một môi trường được cập nhật liên tục.

GTA VI kỳ vọng sẽ mang lại doanh thu lớn cho Rockstar

Tuy nhiên, kế hoạch ra mắt trong "tháng đầu tiên" cũng đặt ra một dấu hỏi lớn về khả năng chịu tải của máy chủ Rockstar. Với lượng người chơi dự kiến sẽ đạt con số hàng chục triệu ngay trong ngày đầu, việc đảm bảo một trải nghiệm Online không giật lag và không lỗi (bugs) sẽ là thử thách cực đại. Nếu Rockstar thực hiện thành công, đây sẽ là một cột mốc lịch sử mới, biến GTA VI không chỉ là một tựa game, mà là một "thế giới ảo" thống trị hoàn toàn ngành công nghiệp giải trí trong nhiều năm tới.

GTA VI dự kiến sẽ ra mắt vào tháng 11 năm nay sau vô số lần trì hoãn. Cộng đồng game thủ cũng kỳ vọng GTA VI với thời gian hoàn thiện kéo dài cùng chi phí sản xuất lên tới hàng tỉ đô la sẽ mang đến cho người chơi những trải nghiệm bùng nổ và xứng đáng với một bom tấn được chờ đợi bậc nhất trong năm 2026 này.

VietBF@ sưu tập

Hyundai Tucson Hybrid 2026 đã bắt đầu nhận cọc tại Việt Nam, chính thức nhập cuộc chơi hybrid vốn do Honda CR-V nắm lợi thế. Mẫu SUV này hứa hẹn tạo sức ép lớn trong bối cảnh giá xăng dầu biến động và xu hướng tiết kiệm nhiên liệu lên ngôi.
Theo thông tin từ một số đại lý, Hyundai Tucson Hybrid 2026 có thể ra mắt chính thức vào tháng 6 tới. Giá bán cụ thể chưa công bố nhưng dự kiến vượt mốc 1 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với các phiên bản Tucson hiện hành đang dao động từ 769 đến 989 triệu đồng. Với mức giá này, Tucson Hybrid sẽ cạnh tranh trực diện Honda CR-V bản e:HEV trong phân khúc SUV hạng C.


Điểm đáng chú ý nhất của Hyundai Tucson Hybrid 2026 nằm ở hệ thống truyền động. Xe sử dụng động cơ xăng tăng áp 1.6L kết hợp mô-tơ điện, cho tổng công suất 230 mã lực và mô-men xoắn 350 Nm. Đây là cấu hình mạnh nhất từng xuất hiện trên Tucson tại Việt Nam, nhỉnh hơn cả các bản máy xăng truyền thống.

Hệ truyền động này đi kèm hộp số tự động 6 cấp và hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian AWD, mang lại khả năng vận hành linh hoạt hơn trong nhiều điều kiện. Xe có 4 chế độ lái gồm Eco, Normal, Sport và Smart, trong khi mức tiêu thụ nhiên liệu ước tính chỉ hơn 5 lít/100 km. Đây là lợi thế quan trọng giúp Tucson Hybrid có thể đối đầu Honda CR-V trong bối cảnh người dùng ngày càng quan tâm đến chi phí vận hành.

Về thiết kế, Hyundai Tucson Hybrid 2026 không thay đổi nhiều so với các phiên bản đang bán. Xe vẫn giữ phong cách góc cạnh đặc trưng với lưới tản nhiệt Parametric Hidden Light tích hợp đèn định vị, cản trước và sau hầm hố cùng bộ mâm hợp kim 18 inch. Đây là kiểu thiết kế đã quen thuộc, tạo nên bản sắc riêng cho Tucson trong phân khúc.

Khoang nội thất tiếp tục là điểm mạnh của mẫu SUV này. Tucson Hybrid được trang bị cụm màn hình kép 12,3 inch gồm bảng đồng hồ kỹ thuật số và màn hình giải trí trung tâm, hỗ trợ kết nối Apple CarPlay không dây. Ngoài ra, xe còn có ghế bọc da, vô lăng 3 chấu thiết kế mới và hệ thống điều hòa chỉnh qua màn hình cảm ứng.

Là phiên bản cao cấp nhất, Hyundai Tucson Hybrid 2026 dự kiến sở hữu đầy đủ các tính năng an toàn hiện đại như kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn, cảnh báo điểm mù và phanh khẩn cấp tự động. Những trang bị này giúp mẫu xe không hề lép vế khi đặt cạnh Honda CR-V trong cuộc đua công nghệ.

Thực tế, xe hybrid đang dần trở thành lựa chọn trung gian giữa xe xăng và xe điện. Trong bối cảnh giá xăng dầu liên tục biến động, những mẫu xe như Hyundai Tucson Hybrid hay Honda CR-V e:HEV được đánh giá cao nhờ khả năng tiết kiệm nhiên liệu nhưng vẫn giữ được sự linh hoạt khi sử dụng.

Dù vậy, mức giá trên 1 tỷ đồng vẫn là rào cản không nhỏ. Khi đặt cạnh Honda CR-V – mẫu xe đã có chỗ đứng vững chắc, Tucson Hybrid sẽ cần nhiều hơn yếu tố giá hoặc trang bị để thuyết phục khách hàng. Tuy nhiên, với cấu hình mạnh, tiết kiệm và danh tiếng sẵn có, Hyundai Tucson Hybrid 2026 vẫn là cái tên đáng chờ đợi trong phân khúc SUV hạng C năm nay.

VietBF@ sưu tập

Mazda CX-5 bất ngờ giảm giá cực mạnh, tạo áp lực trực tiếp lên các đối thủ như Ford Territory hay Hyundai Tucson. Với mức giá mới, mẫu SUV hạng C này đang khiến cục diện phân khúc trở nên ‘nóng’ hơn bao giờ hết.
Theo ghi nhận tại một sối đại lý, Mazda CX-5 VIN 2025 đang được xả kho với mức giảm lên tới gần 70 triệu đồng. Nhờ đó, giá khởi điểm của xe hiện chỉ còn 685 triệu đồng cho bản Deluxe, thấp hơn đáng kể so với mức niêm yết 749 triệu đồng trước đó. Đây được xem là một trong những đợt giảm giá sâu nhất của mẫu xe này trong thời gian gần đây.


Không chỉ bản tiêu chuẩn, các phiên bản cao hơn cũng được điều chỉnh mạnh. Bản Luxury giảm còn 720 triệu đồng, trong khi Premium Sport hiện chỉ khoảng 780 triệu đồng, thấp hơn gần 70 triệu đồng so với giá công bố. Với mặt bằng giá này, Mazda CX-5 đang tạo sức ép lớn lên Ford Territory và Hyundai Tucson – hai đối thủ trực tiếp trong phân khúc SUV hạng C.

Đáng chú ý, mức giá mới của Mazda CX-5 thậm chí còn tiệm cận hoặc thấp hơn một số mẫu SUV hạng B. Điều này khiến không ít khách hàng cân nhắc “lên đời” phân khúc thay vì lựa chọn các mẫu xe nhỏ hơn. So với Ford Territory hay Hyundai Tucson, CX-5 đang có lợi thế rõ rệt về giá bán trong khi vẫn giữ kích thước và trang bị của một mẫu C-SUV tiêu chuẩn.

Tuy nhiên, do là chương trình xả kho xe VIN 2025, số lượng Mazda CX-5 tại đại lý không còn nhiều. Người mua có thể phải chấp nhận hạn chế về màu sắc hoặc phiên bản. Dù vậy, với mức giá dưới 700 triệu đồng, đây vẫn là cơ hội hiếm có để sở hữu một mẫu SUV hạng C có thương hiệu mạnh.

Ở góc độ thị trường, động thái giảm giá này được xem là bước đi chiến lược nhằm duy trì sức cạnh tranh trước Ford Territory và Hyundai Tucson – những cái tên đang liên tục được làm mới. Trong khi Territory nổi bật với công nghệ và không gian, Tucson lại gây ấn tượng bằng thiết kế hiện đại, thì Mazda CX-5 chọn cách đánh thẳng vào giá bán để giữ lợi thế.

Thực tế, Mazda CX-5 vẫn đang duy trì phong độ ấn tượng về doanh số. Năm 2025, mẫu xe này đạt hơn 17.200 xe bán ra, tiếp tục dẫn đầu phân khúc. Sang đầu năm 2026, CX-5 vẫn giữ đà tăng trưởng với hơn 3.100 xe giao đến tay khách hàng chỉ trong hai tháng đầu năm. Với đợt giảm giá mạnh lần này, khoảng cách với Ford Territory hay Hyundai Tucson nhiều khả năng sẽ tiếp tục được nới rộng.

Về vận hành, Mazda CX-5 tại Việt Nam vẫn duy trì hai tùy chọn động cơ xăng 2.0L và 2.5L, đi kèm hệ dẫn động cầu trước hoặc bốn bánh toàn thời gian tùy phiên bản. Cấu hình này giúp xe đáp ứng tốt nhu cầu di chuyển đa dạng, từ đô thị đến đường trường.

Nhìn tổng thể, việc Mazda CX-5 giảm giá xuống còn 685 triệu đồng không chỉ là động thái xả kho đơn thuần mà còn là cú “ra đòn” trực diện vào Ford Territory và Hyundai Tucson. Với lợi thế giá bán hấp dẫn, thương hiệu mạnh và sản phẩm đã được kiểm chứng, CX-5 tiếp tục là lựa chọn đáng cân nhắc trong phân khúc SUV hạng C hiện nay.

VietBF@ sưu tập

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni bị ông Trump công khai chỉ trích gay gắt sau khi hai bên thể hiện quan điểm bất đồng về chiến sự Iran và an ninh năng lượng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 14/4 tuyên bố “bị sốc” trước Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, đồng thời cho rằng bà thiếu bản lĩnh như ông từng kỳ vọng, theo Guardian. Đây là lần hiếm hoi ông Trump công khai chỉ trích bà Meloni - một trong những đồng minh thân cận nhất của vị Tổng thống Mỹ tại châu Âu.

Bà Meloni vốn là người ủng hộ mạnh mẽ ông Trump, song gần đây đã lên tiếng phản đối quyết định phát động chiến tranh với Iran, đồng thời chỉ trích phát biểu của ông về Giáo hoàng Leo là “không thể chấp nhận”.


Thủ tướng Italy Giorgia Meloni và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng vào tháng 4/2025. Ảnh: Reuters.
Trả lời phỏng vấn báo Corriere della Sera, ông Trump cho rằng bà Meloni “rất khác so với những gì tôi nghĩ”, đồng thời công kích việc Italy từ chối hỗ trợ Mỹ trong nỗ lực mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đang bị Iran phong tỏa.

“Tôi bị sốc về bà ấy. Tôi từng nghĩ bà ấy có dũng khí. Tôi đã nhầm”, ông Trump được dẫn lời trong bài phỏng vấn đăng trực tuyến.

Nhà Trắng và văn phòng Thủ tướng Italy hiện đều từ chối bình luận về các phát ngôn trên.

Những chỉ trích này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong giọng điệu của ông Trump đối với bà Meloni - người từng là lãnh đạo châu Âu duy nhất tham dự lễ nhậm chức của ông năm 2025.

Chỉ mới tháng trước, ông Trump còn ca ngợi bà là “một nhà lãnh đạo tuyệt vời”, nhưng nay lại cáo buộc bà không ủng hộ các nỗ lực của Mỹ về an ninh năng lượng và vấn đề Iran, đồng thời cho rằng Italy muốn “để Mỹ làm thay phần việc của mình”.

Đáp lại việc bà Meloni lên án phát biểu của ông về Giáo hoàng Leo, ông Trump tuyên bố: “Người không thể chấp nhận chính là bà ấy, vì bà ấy không quan tâm việc Iran có vũ khí hạt nhân - thứ có thể phá hủy nước Italy trong hai phút nếu có cơ hội”.

Quan hệ gần gũi với ông Trump từng được bà Meloni kỳ vọng sẽ củng cố vị thế trong nước và quốc tế, song hiện lại có nguy cơ trở thành gánh nặng chính trị.

Khoảng 66% người dân Italy hiện có cái nhìn tiêu cực về Tổng thống Mỹ, và các nhà thăm dò cho rằng mối liên hệ chặt chẽ với Nhà Trắng có thể đã góp phần khiến bà Meloni thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý về cải cách tư pháp hồi tháng trước.

Trong khi đó, chiến sự tại Iran đã đẩy giá năng lượng tại Italy tăng cao - quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu khí.

“Italy đang phải trả mức giá năng lượng cao nhất thế giới nhưng lại không sẵn sàng bảo vệ eo biển Hormuz… Họ phụ thuộc vào Donald Trump để giữ tuyến này thông suốt”, ông Trump nói.

VietBF@ sưu tập

Mỹ giật mình vì Iran mạnh lên. Đằng sau tuyên bố chiến thắng của cả Mỹ và Iran trong chiến sự, một thực tế sâu xa hơn đang dần lộ diện: Iran có lẽ không suy yếu, thậm chí còn đang mạnh lên.

Các lệnh ngừng bắn là khoảnh khắc “dễ thở”, mở ra cơ hội cho ngoại giao. Thời gian ngừng bắn còn cho các bên nhận định bên nào thực sự hưởng lợi sau chiến sự. Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ - Israel và Iran là một trường hợp như vậy.

Hiện các bên đều tuyên bố chiến thắng. Ông Trump gọi đây là “chiến thắng hoàn toàn và tuyệt đối” của Mỹ, đồng thời khẳng định các mục tiêu Mỹ đặt ra trong chiến dịch đều đã đạt được. Trong khi đó, giới lãnh đạo Iran cũng xem lệnh ngừng bắn là một chiến thắng chiến lược.

Theo The Conversation, đằng sau tuyên bố chiến thắng của Mỹ và Iran là một thực tế sâu xa hơn: Iran có lẽ không suy yếu, thậm chí còn đang mạnh lên.

Sức chống chịu bền bỉ của Iran

Dù nhiều lãnh đạo cấp cao đã bị ám sát trong xung đột, khả năng nhanh chóng bổ nhiệm người thay thế, đồng thời duy trì sự gắn kết trong bộ máy cho thấy ban lãnh đạo của nước này có sức chống chịu bền bỉ.

Lệnh ngừng bắn và hoạt động đàm phán diễn ra sau đó được định hình xoay quanh các điều kiện do Iran đưa ra. Dù đàm phán vòng một đổ vỡ, nhưng cục diện đàm phán vẫn cho thấy Tehran có những lợi thế mới mà trước chiến sự họ chưa có.

Kế hoạch 10 điểm của Iran đóng vai trò như khung khởi điểm cho đàm phán, thay vì kế hoạch 15 điểm của Mỹ. Điều này cho thấy Washington cũng đang tìm lối thoát khỏi chiến sự.

Các đề xuất của Tehran không chỉ dừng ở việc chấm dứt giao tranh. Chúng bao gồm cả nới lỏng trừng phạt, tiếp cận tài sản bị phong tỏa, hỗ trợ tái thiết và duy trì ảnh hưởng của Iran tại eo biển Hormuz. Ngoài ra còn có việc Mỹ rút khỏi Trung Đông và chấm dứt các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.

Trước khi Mỹ tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz ở vòng ngoài trong ngày 13/4, Iran vẫn là bên giám sát chặt chẽ eo biển này ở vòng trong. Điều này cho thấy đòn bẩy thực sự hiện nằm ở bên nào.

Trả lời Reuters, Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng dẫn lại phát ngôn trong một cuộc họp báo, trong đó Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ưu tiên của ông Trump là mở lại eo biển Hormuz, song không loại trừ khả năng Iran và Mỹ chia sẻ nguồn thu từ phí quá cảnh trong tương lai.

Eo biển Hormuz hiện không chỉ mang ý nghĩa chiến lược mà còn có ý nghĩa kinh tế đối với Iran, trong bối cảnh nước này cần nguồn thu để tái thiết sau chiến sự. Trên thực tế, chiến sự đã mở ra ý tưởng cho Iran về cơ chế tài chính mới giúp nước này phục hồi, đồng thời gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.

Logic này có vẻ nghịch lý nhưng không lạ. Các chiến dịch quân sự nhằm làm suy yếu năng lực đối phương. Nhưng nếu không tạo ra kết quả mang tính quyết định, chúng thường mở ra cơ hội mới cho bên bị nhắm đến.

Iran bước vào cuộc chiến này với sự thích nghi sẵn có trước sức ép. Nhiều năm bị trừng phạt đã buộc nước này xây dựng khả năng chống chịu bằng cách đa dạng hóa mạng lưới, củng cố thể chế và phát triển chiến lược phi đối xứng.

Thay vì sụp đổ nhanh chóng trong chiến dịch của Mỹ và Israel, Iran gây gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu, chịu đựng các đợt tấn công kéo dài và vẫn khiến đối phương phải đàm phán dựa trên các điều khoản có lợi cho Iran.

Lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cũng củng cố thực tế khắc nghiệt: Chính quyền cứng rắn tại Tehran vẫn trụ vững trước các đợt tấn công kéo dài, đồng thời vẫn giữ năng lực leo thang nếu cần, mở rộng ảnh hưởng trên nhiều mặt trận phi đối xứng.

Tầm ảnh hưởng của Tehran hiện trải dài từ Lebanon và Iraq thông qua lực lượng Hezbollah, đến khu vực eo biển Bab el-Mandeb nằm ở Biển Đỏ nhờ mạng lưới đồng minh Houthi.

“Ngay cả khi Mỹ quyết lật ngược thế cờ bằng cách kiểm soát eo biển Hormuz ở vòng ngoài, cuộc chiến này vẫn sẽ được ghi nhớ như một sai lầm chiến lược nghiêm trọng của ông Trump. Những hệ quả từ cuộc chiến đã định hình lại khu vực theo cách ngoài dự tính”, học giả Trung Đông Fawaz Gerges nói với Reuters.

“Rốt cuộc, cuộc chiến do Mỹ và Israel tiến hành tại Iran đã đạt được điều gì? Thay đổi chế độ ở Iran? Không. Buộc Iran đầu hàng? Không. Thu giữ kho uranium làm giàu? Không. Chấm dứt sự hỗ trợ của Iran cho các lực lượng ủy nhiệm? Không”, ông Gerges phân tích.

Mỹ giật mình trước Iran

Iran luôn giữ lập trường nhất quán: Bác bỏ các thỏa thuận tạm thời nếu chúng không mang lại kết quả mang tính cấu trúc bền vững hơn cho Iran, chẳng hạn như nới lỏng trừng phạt và đảm bảo an ninh lâu dài.

Đối với Tehran, lệnh ngừng bắn là lúc để nước này củng cố đòn bẩy. Đối với Washington, lệnh ngừng bắn giúp chặn đà leo thang xung đột và cho thị trường có quãng thời gian ổn định.

Mục tiêu bất đối xứng này cho thấy lệnh ngừng bắn không đơn thuần là một khoảng dừng trung lập, mà là bước ngoặt trong cuộc chiến. Lệnh ngừng bắn và những diễn biến trong quãng thời gian ngừng bắn cho thấy quyền lực của Mỹ tại Trung Đông đang bị lung lay.

Trong nhiều thập kỷ, ảnh hưởng của Mỹ tại Trung Đông vốn dựa trên ưu thế quân sự và kinh tế. Xung đột lần này cho thấy cả hai yếu tố đó đều đang chịu sức ép.

Về quân sự, Mỹ và Israel thể hiện năng lực vượt trội, nhưng không đạt được kết quả mang tính quyết định. Iran vẫn giữ được năng lực cốt lõi, duy trì sự gắn kết trong bộ máy chính quyền và tận dụng đòn bẩy để định hình quá trình hạ nhiệt căng thẳng.

Tính chính danh của Mỹ và Israel khi tiến hành chiến sự tại Iran bị suy giảm. Những tranh cãi về lý do tiến hành chiến sự, thiệt hại dân sự và thiếu sự ủng hộ rộng rãi từ quốc tế đã làm suy yếu vị thế của Mỹ, kể cả trong mắt đồng minh.

Quyền lực mềm của Mỹ, yếu tố lâu nay giúp Mỹ giữ vai trò trung tâm trong vị thế lãnh đạo toàn cầu, đã bị ảnh hưởng. Các phát ngôn ngày càng gay gắt của ông Trump trên mạng xã hội khiến ông bị chỉ trích cả ở trong nước, đồng thời khiến một số đồng minh trở nên xa cách.

Về kinh tế, khả năng gây ảnh hưởng mang lại cho Iran một dạng quyền lực mà sức mạnh quân sự đơn thuần khó có thể vô hiệu hóa. Nếu Iran có đủ sức chống chịu đi qua chiến sự này, vị thế địa lý nằm bên eo biển Hormuz thực tế vẫn luôn là đòn bẩy tự nhiên thuộc về Iran.

Kết quả là một nghịch lý đang xuất hiện từ cuộc chiến: Mỹ muốn kiềm chế Iran nhưng vô tình lại khiến nước này củng cố sức mạnh hơn cả trước khi xảy ra chiến sự.

Theo Reuters, các quan chức vùng Vịnh cảnh báo bất kỳ thỏa thuận nào không đạt tới một giải pháp toàn diện đều sẽ củng cố đòn bẩy cho Iran.

Bà Ebtesam Al-Ketbi, Chủ tịch Trung tâm Chính sách Emirates, nhận định: “Lệnh ngừng bắn này không phải là giải pháp, mà là phép thử về ý định. Nếu không phát triển thành một thỏa thuận toàn diện hơn, xác lập lại các quy tắc can dự tại eo biển Hormuz và trên các mặt trận ủy nhiệm, lệnh ngừng bắn sẽ chỉ là một khoảng nghỉ chiến thuật, trước khi leo thang nguy hiểm và phức tạp hơn”.

Xét trên những tiêu chí đó, Iran dường như đang ở vị thế thuận lợi hơn. Mỹ và Israel thể hiện ưu thế quân sự, nhưng Iran lại cho thấy những điều khác: Khả năng chịu đựng, tính thích ứng và tận dụng đòn bẩy ngay trong chiến sự.

Chiến thắng trong chiến tranh hiện đại không chỉ là ưu thế trên chiến trường, mà còn là các kết quả bền vững về kinh tế, chính trị và chiến lược.

Lệnh ngừng bắn là một quãng nghỉ cho thấy một cuộc chiến nhằm làm suy yếu Iran rốt cuộc lại cho thấy những giới hạn của sức mạnh quân sự.

VietBF@ sưu tập

Phong tỏa Hormuz có thể khiến Iran phản đòn bằng cách khóa Bab al-Mandeb, đẩy thương mại dầu toàn cầu vào thế nghẹt thở và khiến các nước vùng Vịnh đứng trước rủi ro lớn.

Mỹ đang dồn lực siết chặt eo biển Hormuz nhằm gây sức ép tối đa lên Iran, nhưng chiến lược này có nguy cơ phản tác dụng. Khi “nút thắt” quan trọng nhất của dòng chảy dầu mỏ toàn cầu bị bóp nghẹt, Tehran dường như vẫn còn trong tay một quân bài khác đủ sức làm rung chuyển thị trường năng lượng.

Các nước xuất khẩu năng lượng vùng Vịnh lo ngại Iran có thể leo thang, đóng eo biển Bab al-Mandeb - tuyến thoát chính của dầu mỏ Vịnh Ba Tư đang bị dồn ứ, theo WSJ.

Lá bài Bab al-Mandeb
Saudi Arabia đang gia tăng sức ép lên Mỹ nhằm chấm dứt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz và quay lại bàn đàm phán, khi lo ngại động thái của Tổng thống Donald Trump có thể khiến Iran phản ứng mạnh, làm gián đoạn thêm các tuyến vận tải chiến lược, theo các quan chức Arab.

Lệnh phong tỏa được thiết kế nhằm gia tăng sức ép lên nền kinh tế vốn đã suy yếu nghiêm trọng của Iran. Tuy nhiên, Saudi Arabia cảnh báo Tehran có thể đáp trả bằng cách đóng eo biển Bab al-Mandeb - “nút thắt cổ chai” trên Biển Đỏ có ý nghĩa sống còn đối với phần xuất khẩu dầu còn lại của vương quốc.

Diễn biến này cho thấy những rủi ro và giới hạn trong nỗ lực của Mỹ nhằm buộc mở lại eo Hormuz - tuyến hàng hải mà Iran đã sớm kiểm soát từ đầu xung đột bằng các cuộc tấn công tàu thuyền, khiến khoảng 13 triệu thùng dầu/ngày bị gián đoạn và đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng.

Lệnh phong tỏa các cảng Iran chính thức có hiệu lực từ thứ Hai, sau khi các đe dọa không kích và vòng đàm phán cuối tuần của ông Trump không thể khiến Tehran nới lỏng kiểm soát tại Hormuz.

“Ông Trump đã nhiều lần khẳng định mong muốn eo Hormuz phải được mở hoàn toàn để đảm bảo dòng chảy năng lượng tự do”, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết. “Chính quyền Mỹ đang liên lạc thường xuyên với các đồng minh vùng Vịnh nhằm đảm bảo Iran không thể gây sức ép hay tống tiền bất kỳ quốc gia nào”.

Saudi Arabia gần đây đã khôi phục xuất khẩu dầu về mức trước xung đột, khoảng 7 triệu thùng/ngày, bằng cách vận chuyển dầu qua đường ống xuyên sa mạc ra Biển Đỏ. Tuy nhiên, nguồn cung này sẽ đối mặt rủi ro nếu tuyến thoát tại Biển Đỏ cũng bị phong tỏa.

Tại Yemen, lực lượng Houthi - đồng minh của Iran - kiểm soát dải bờ biển dài gần eo Bab al-Mandeb và từng gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động hàng hải trong phần lớn thời gian xung đột Gaza. Theo các quan chức Arab, Iran đang gia tăng sức ép để nhóm này tái phong tỏa tuyến đường chiến lược.

“Nếu Iran muốn đóng Bab al-Mandeb, Houthi là đối tác hiển nhiên, và phản ứng của họ trong xung đột Gaza cho thấy họ đủ năng lực để làm điều đó”, chuyên gia Adam Baron nhận định.

Hãng tin bán chính thức Tasnim, có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran - lực lượng hiện kiểm soát eo Hormuz - cảnh báo rằng các biện pháp phong tỏa có thể khiến Tehran đáp trả bằng cách đóng cửa lối ra Biển Đỏ.

Các quốc gia vùng Vịnh không muốn xung đột kết thúc với việc Iran kiểm soát eo Hormuz - huyết mạch kinh tế của họ. Tuy nhiên, nhiều nước, trong đó có Saudi Arabia, đang thúc đẩy Mỹ giải quyết khủng hoảng qua đàm phán và nỗ lực khởi động lại các kênh đối thoại. Dù lập trường công khai vẫn cứng rắn, hai bên được cho là vẫn duy trì tiếp xúc qua trung gian và sẵn sàng đàm phán nếu có đủ linh hoạt.

Eo Bab al-Mandeb là tuyến hẹp nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương, nằm giữa Yemen và vùng Sừng châu Phi. Đây là cửa ngõ dẫn vào kênh đào Suez, giữ vai trò then chốt trong tuyến hàng hải giữa châu Á và châu Âu.

Lực lượng Houthi tại Yemen đã chứng minh khả năng làm tê liệt tuyến hàng hải này thông qua các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và vũ khí hạng nhẹ. Dù các đợt tấn công giảm sau lệnh ngừng bắn tại Gaza hồi tháng 10, lưu lượng vận tải vẫn chưa trở lại bình thường.

Trong xung đột hiện tại giữa Mỹ và Iran, Houthi phần lớn đứng ngoài sau khi hứng chịu chiến dịch không kích kéo dài 53 ngày của Mỹ năm ngoái. Tuy nhiên, nhóm này vẫn là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới lực lượng ủy nhiệm của Iran và là “lá bài dự phòng” nếu Tehran cần gia tăng sức ép.

Houthi cũng tuyên bố việc đóng eo Bab al-Mandeb là một trong các lựa chọn của họ.


Những người ủng hộ lực lượng Houthi trong một cuộc biểu tình ủng hộ Iran ở Yemen hồi đầu tháng này. Ảnh: Reuters.
Riyadh ngồi trên đống lửa
Bất kỳ cuộc tấn công nào tại khu vực này sẽ đặc biệt đáng lo ngại đối với Saudi Arabia - nước đã chuyển phần lớn xuất khẩu dầu từ cơ sở Ras Tanura tại Vịnh Ba Tư sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ ngay sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran hôm 28-2.

Trước xung đột Gaza, khoảng 9,3 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày đi qua Bab al-Mandeb. Con số này đã giảm một nửa sau khi Houthi bắt đầu tấn công tàu thuyền, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Cố vấn đối ngoại của lãnh tụ tối cao Iran, ông Ali Akbar Velayati, ngày 5-4 cảnh báo trên mạng xã hội rằng Tehran coi Bab al-Mandeb “giống như Hormuz”, và nếu Washington lặp lại “những sai lầm ngớ ngẩn”, dòng chảy năng lượng và thương mại toàn cầu có thể bị gián đoạn chỉ bằng “một tín hiệu”.

Giới chức năng lượng Saudi Arabia cho biết vương quốc đã nhận được cam kết từ Houthi rằng lực lượng này sẽ không tấn công Saudi Arabia hoặc tàu thuyền của nước này khi đi qua Bab al-Mandeb.

Tuy nhiên, Riyadh cũng cảnh báo Washington rằng tình hình vẫn rất khó lường, và Houthi có thể can dự sâu hơn nếu tiếp tục chịu sức ép từ Iran. Nhóm này cũng có thể áp phí đối với tàu thuyền qua lại.

“Đó sẽ là cách để Iran leo thang, bằng cách nói rằng nếu các ông hạn chế xuất khẩu dầu của chúng tôi, chúng tôi sẽ làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu qua cảng Yanbu của các ông”, chuyên gia Erik Meyersson nhận định.

Năm ngoái, ông Trump đã điều động hai tàu sân bay, nhiều máy bay ném bom B-2, phi đội F-35 và các tàu khu trục trang bị tên lửa dẫn đường để đối phó lực lượng Houthi.

Trong cuộc xung đột đó, Houthi suýt bắn hạ hai tiêm kích F-16 và phá hủy nhiều máy bay không người lái Reaper. Một vụ tấn công tên lửa nhằm vào tàu sân bay USS Harry S. Truman thậm chí buộc tàu phải đổi hướng gấp, khiến một tiêm kích F/A-18 rơi xuống Biển Đỏ.

Cùng ngày 13/4, Iran cũng đưa ra cảnh báo nhằm vào các cảng trong khu vực.

“Nếu an ninh các cảng của Iran tại Vịnh Ba Tư và Biển Oman bị đe dọa, sẽ không có cảng nào trong khu vực này được an toàn”, quân đội Iran tuyên bố trên kênh IRIB.

VietBF@ sưu tập