🔮 Tử vi 12 con giáp ngày 30/04/2026 (Mùng 14 tháng 3 Âm lịch – Bính Ngọ): Đây là ngày mang năng lượng khá thuận lợi, thích hợp để khởi động kế hoạch mới, mở rộng quan hệ và đón nhận vận may. Một số tuổi có cơ hội tài lộc bất ngờ, trong khi vài tuổi cần chú ý đến cảm xúc và sức khỏe.

🐭 Tuổi Tý
Công việc: Khởi sắc, dễ hoàn thành mục tiêu.

Tài lộc: Có lộc nhỏ, tài chính ổn định.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi trong giao tiếp.

Sức khỏe: Tốt, tinh thần phấn khởi.

🐮 Tuổi Sửu
Công việc: Ổn định, có quý nhân hỗ trợ.

Tài lộc: Khởi sắc, dễ có khoản thu bất ngờ.

Tình cảm: Bình ổn, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐯 Tuổi Dần
Công việc: Hanh thông, dễ được đề bạt.

Tài lộc: Khá tốt, nhiều cơ hội mới.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐰 Tuổi Mão
Công việc: Ổn định, dễ thích nghi.

Tài lộc: Duy trì mức ổn định.

Tình cảm: Ngọt ngào, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐲 Tuổi Thìn
Công việc: Có áp lực, cần kiên nhẫn.

Tài lộc: Trung bình, nên giữ đệm tài chính.

Tình cảm: Hài hòa, dễ đồng thuận.

Sức khỏe: Ổn định.

🐍 Tuổi Tỵ
Công việc: Có khởi sắc nhưng dễ gặp tiểu nhân.

Tài lộc: Hao hụt nhẹ, tránh đầu tư nóng.

Tình cảm: Có rạn nứt do thiếu tin tưởng.

Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.

🐎 Tuổi Ngọ
Công việc: Sự nghiệp thăng hoa, nhiều cơ hội phát triển.

Tài lộc: Khá tốt, dễ có khoản thu bất ngờ.

Tình cảm: Hài hòa.

Sức khỏe: Tốt.

🐐 Tuổi Mùi
Công việc: Vận trình ổn định, ít áp lực.

Tài lộc: Có cơ hội mới.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐒 Tuổi Thân
Công việc: Có thể gặp rắc rối nhỏ, cần kiên nhẫn.

Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.

Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động quan tâm.

Sức khỏe: Tốt.

🐓 Tuổi Dậu
Công việc: Có cơ hội, dễ đạt thành quả.

Tài lộc: Khởi sắc, nhiều cơ hội mới.

Tình cảm: Hài hòa.

Sức khỏe: Tốt.

🐕 Tuổi Tuất
Công việc: Có cơ hội nhưng dễ chi tiêu vượt khả năng.

Tài lộc: Hao hụt, cần kiểm soát kỹ.

Tình cảm: Dễ vướng bận.

Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.

🐖 Tuổi Hợi
Công việc: Tích cực, tinh thần thoải mái.

Tài lộc: Khá tốt, dễ nhận lộc đầu tháng.

Tình cảm: Thuận lợi, dễ gắn kết.

Sức khỏe: Tốt.

VietBF@sưu tập

Năm 1977, tôi cầm tấm bằng Y khoa Sài Gòn còn thơm mùi mực, tình nguyện về một huyện nhỏ tỉnh Bến Tre. Má khóc, bảo con khờ. Bạn bè đứa vào Chợ Rẫy, Bình Dân... đứa bỏ ra nước ngoài. Tôi thì lên xe đò, qua phà về vùng đất phèn chua, nước mặn, rợp bóng dừa.
Bệnh viện là căn nhà tôn lụp xụp, trạm xá quân y cũ. Mùa mưa dột khắp nơi, mùa nắng thì hầm hập. Đèn điện không có, mổ ruột thừa cũng phải chuyển lên tỉnh, khoa ngoại tiểu phẫu các vết thương phần mềm dưới ánh đèn dầu, may mắn thì có đèn măng-sông. Những tháng có dịch sốt rét, bệnh nhân nằm la liệt trên những chiếc giường gỗ ọp ẹp lót chiếu.Tôi là bác sĩ đa khoa, nội ngoại sản nhi ôm hết, vừa là hộ lý, vừa là người đẩy xe chở thuốc khi cần. Ăn thì cơm độn với hạt cao lương cứng còng, nước mắm kho quẹt. Vậy mà lòng vẫn nhẹ tênh. Cứu được một đứa bé, đỡ được một ca sanh khó, phát hiện được một ca bụng ngoại khoa để kịp chuyển viện... là tôi thấy mình vô cùng tự hào, tràn đầy cảm hứng, đúng là nhiệt huyết khi người ta trẻ.
Cứ bốn, năm tháng tôi lại xin phép về Sài Gòn một chuyến. Đạp xe cà tàng từ bến xe miền Tây về nhà trong một con hẻm nhỏ quận 4. Sài Gòn lúc đó ngột ngạt, đang chập chững đổi thay. Người ta bán dần đồ đạc, lũ lượt vượt biên.... Quán xá đóng cửa. Quán cóc tràn lan. Những con đường thân quen bỗng như xa lạ.
Chiều hôm đó, tôi đạp xe ngang cầu Chữ Y . Đứng nhìn dòng kênh Tàu Hủ đen ngòm, nhớ thời sinh viên hay ra đây ăn bột chiên. Bỗng có tiếng gọi tên mình: "Ê, thy Anh!"
Tôi quay lại. Dưới chân cầu, một sạp thuốc rê nhỏ xíu. Một người đàn ông gầy nhưng rắn rỏi, mặt có vết sẹo dài từ thái dương xuống cằm, đang lom khom xắt thuốc nheo mắt nhìn tôi cười toe. Cái dáng lom khom ấy, cái cách nheo mắt nhìn đời ấy... Trời ơi, thằng Tường!
Tường học cùng tôi từ hồi đệ thất đến đệ Ngũ, trung học Võ Trường Toản. Nó ngồi cùng bàn, học không giỏi nhưng đánh lộn thì số một. Đai đen thái cực đạo. Ai ăn hiếp bạn là nó xông vào. Lên đệ Tứ, nó bỏ học. Ba nó mất, má bệnh, nó phải làm đủ nghề. Rồi đi lính, binh nhì quèn.
Vậy đó. Đứa thì học cật lực lấy 2 cái tú tài rồi vào trường Y, đứa thì bôn ba rồi vào quân trường. Hai ngã rẽ cuộc đời.
Tôi chạy tới, nắm vai nó. Vai nó gầy và cứng chắc như tre. Tường cười, hàm răng ám khói thuốc: "Tao nhận ra mày ngay. Thằng thư sinh ngày xưa, giờ nhìn sao già háp quá."
Hai đứa ngồi xuống cái ghế đẩu thấp. Tường xé miếng giấy quyến, thoăn thoắt cuốn điếu thuốc rê đưa tôi. "Làm một điếu, bác sĩ."
Nó kể. Ngày 30 tháng 4, đơn vị nó tan hàng. Về nhà, nó binh nhì nên không phải đi cải tạo. Nhưng cái lý lịch "ngụy quân" dán lên người. Xin việc cũng khó. Nó đạp xích lô vài năm. Cuối cùng kiệt sức, ra gầm cầu Chữ Y này mướn chỗ bán thuốc rê. Vợ nó bồng con bỏ đi năm ngoái, chê nó mạt. Giờ nó nuôi đứa con gái bảy tuổi, gửi bên ngoại nuôi.
"Mày thì sao? Tao nghe tụi nó nói mày về miệt dưới làm bác sĩ?" Tường rít mội hơi thuốc, hỏi.
Tôi kể chuyện bệnh xá, chuyện lội bộ chục cây số đi phun thuốc chống sốt rét, chuyện đêm đêm thức trắng vì dịch bệnh. Tường lắng nghe, không nói gì. Rồi nó vỗ đùi tôi cái đét, cười ha hả: "Tao phục mày nha, tưởng mày ra trường là được ngồi phòng máy lạnh, đếm tiền chớ."
Tôi nhìn nó. Thằng bạn từng che cho tôi khỏi mấy trận đòn của bọn du côn cổng trường. Thằng bạn từng nhường tôi ổ bánh mì. Giờ tay nó chai sần, vàng khè vì ám khói thuốc rê. Tay tôi cũng ám khói thuốc nhưng không bị chai như nó.
Trời sập tối. Ngọn đèn hột vịt trên sạp thuốc leo lét. Dòng người qua cầu vội vã, ai cũng gầy gò, hốc hác. Tường móc trong túi ra tấm hình đen trắng đã cũ: "Con bé nhà tao nè. Nó giống má nó." Con bé cười móm mém, răng cửa mất mấy cái. Tôi nghẹn lại. Trong túi tôi có mấy vỉ thuốc cảm, thuốc hạ sốt, vài viên kháng sinh mang về cho nhà. Tôi dúi hết cho nó: "Mày cầm cho con mày. Giờ thuốc này mua khó lắm."
Tường đẩy ra: "Thôi, mày để dành cho người nhà của mày đi." Tôi ấn vào tay nó: "tao trong nghề dễ mua hơn mày... Con mày thì chỉ có mày."
Tường im lặng. Ngọn đèn dầu hắt bóng hai thằng đổ dài trên mặt đất. Cùng mười lăm tuổi cắp sách tới trường. Cùng đá banh, đánh lộn, chép bài cho nhau. Vậy mà giờ đây, giòng đời xô hai đứa về hai ngã. Một thằng cầm ống nghe khám bệnh. Một thằng từng cầm súng, nay cầm dao xắt thuốc rê.
Trước khi tôi đi, Tường gói cho tôi một gói thuốc rê to: "Mày đem về dưới biếu mấy ông già. Thuốc tao ngon, không pha trộn." Tôi đưa tiền, nó gạt phắt: "Mày khinh tao à? Tình bạn hồi đó, mấy đồng bạc mua được sao?"
Tôi đạp xe qua cầu. Gió từ mặt sông thổi lên lồng lộng. Ngoái lại, thấy Tường vẫn ngồi đó, lom khom bên ngọn đèn dầu leo lét. Cái bóng nhỏ thó, cô độc.
Đêm đó về nhà, tôi không ngủ được. Gặp lại Tường, tôi mới hiểu: mỗi người một số phận. Tôi chiến đấu với bệnh tật, nghèo đói. Nó thì chiến đấu với lý lịch, với miếng cơm manh áo, với sự ghẻ lạnh xã hội. Ai cực hơn ai?
Năm tháng sau tôi lại về Sài Gòn. Việc đầu tiên là chạy ra chân cầu Chữ Y. Sạp thuốc rê không còn. Hỏi bà bán trà đá, bà nói thằng Tường bị bọn du đãng gây sự, nó không nhịn, đánh nhau. Rồi cả đám bị đưa lên phường, rồi nó nghỉ bán, không biết giờ đi đâu.
Tôi đứng chết trân.
Vấn một điếu thuốc rê cuối cùng Tường đưa hôm đó. Mùi thuốc nồng, cay xè mắt. Phải chi hôm đó tôi hỏi địa chỉ nhà nó, phải chi hôm đó chở nó về nhà mình một đêm. Phải chi ...
Tôi trở lại Giồng Trôm. Lao vào công việc như điên. Nhìn những bệnh nhân gầy gò vì thất mùa, những đứa trẻ quáng gà, suy dinh dưỡng ở bệnh xá, tôi lại nhớ tới Tường, lại nhớ con bé con nó trong tấm hình. Tôi chỉ là một thằng bác sĩ nhà quê, một thằng bác sĩ miệt vườn nhưng may mắn hơn bạn mình một chút.
Rồi thời gian cứ trôi đi. Mấy mươi năm sau, tôi chuyển về trường Y dạy các sinh viên như tôi năm xưa, cũng làm trưởng khoa của một bệnh viện thành phố. Nhưng mỗi lần đi qua cầu Chữ Y, tôi vẫn đi chậm lại. Dưới chân cầu giờ là kè đá, quán nhậu sáng choang đèn màu, tiếng loa inh ỏi. Không còn sạp thuốc rê rệu rã, không còn ngọn đèn hột vịt. Nhưng tôi biết, ở một góc ký ức nào đó, vẫn có thằng Tường ngồi cuốn điếu thuốc rê, và thằng tôi hai mươi bảy tuổi ngồi nghe bạn kể chuyện đời.
Hai ngã rẽ. Một dòng sông.
Chúng tôi đã sống qua một thời như thế.

VietBF@sưu tập

Đại diện Đội CSGT đường bộ số 9 (Phòng CSGT Công an TP Hà Nội) cho biết đã cử cán bộ, chiến sĩ xác minh đoạn clip ghi lại cảnh người đàn ông nằm trên nắp capo của ô tô đang chạy trên đường.

Sáng 29/4, trên mạng xã hội xuất hiện đoạn clip ghi lại cảnh một người đàn ông cởi trần nằm trên nắp capo của ô tô mang BKS 29A-316.XX đang chạy trên đường.

Theo chia sẻ của người đăng clip, hình ảnh được ghi lại tại khu vực Phố Nả, thuộc xã Chu Minh, huyện Ba Vì (cũ).


Người đàn ông nằm trên nắp capo của ô tô đang chạy trên đường. Ảnh chụp màn hình

Đoạn clip đã nhận được sự quan tâm của cộng đồng mạng. Trong đó, nhiều người bày tỏ bức xúc với hành vi gây mất an toàn giao thông.

Chị Trúc Linh (trú tại Hà Nội) bình luận: “Đây là hành vi nguy hiểm cần phải lên án. Cả tài xế và người đàn ông nằm trên nắp capo xe đều coi thường tính mạng của bản thân và người khác. Chỉ cần một sơ suất nhỏ là có thể gây ra tai nạn chết người”.

Anh Nguyễn Mạnh Quân (quê Ninh Bình) chia sẻ, dù xảy ra vấn đề gì thì tài xế ô tô cần bình tĩnh để giải quyết, không thể điều khiển xe đi trên đường như vậy.

Trao đổi với PV VietNamNet, đại diện Đội CSGT đường bộ số 9 cho biết đã tiếp nhận phản ánh và cử cán bộ, chiến sĩ tiến hành xác minh vụ việc.

VietBF@sưu tập

Công an ở Đắk Lắk vừa bắt giữ một nghi phạm đã trộm 5 cây vàng của em gái người yêu.

Ngày 29-4, thông tin từ phòng Cảnh sát sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đơn vị đã ra lệnh bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Trần Trung Nghĩa (23 tuổi, ngụ xã Nhân Thắng, tỉnh Bắc Ninh).


Nghi phạm Nghĩa tại công an. Ảnh: S.Đ

Nghĩa là nghi phạm đã trộm cắp năm cây vàng của em gái người yêu.

Theo điều tra ban đầu, khoảng tháng 11-2022, thông qua mạng xã hội, Nghĩa quen biết và nảy sinh tình cảm yêu đương với chị N (38 tuổi, ngụ tỉnh Đắk Lắk).

Đầu năm 2026, Nghĩa từ tỉnh Bắc Ninh chuyển đến sinh sống cùng chị N và em gái ruột chị N tại phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk. Quá trình sinh sống, Nghĩa biết em gái chị N có nhiều trang sức bằng vàng nên nảy sinh ý định trộm cắp.

Lợi dụng sơ hở, từ ngày 26-3 đến ngày 21-4, Nghĩa đã sáu lần lén lút trộm cắp tổng cộng năm cây vàng của em gái chị N, đem bán được gần 800 triệu đồng.

Sau khi tiếp nhận tin báo của bị hại, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk đã nhanh chóng phối hợp với Công an phường Ea Kao khẩn trương vào cuộc điều tra và bắt giữ Nghĩa.

VietBF@sưu tập

Vừa mới 8 giờ sáng, trước cửa Ủy ban phường đã xuất hiện một phụ nữ trẻ đẹp, nước mắt ngắn, nước mắt dài, đầy vẻ uất ức. Tay cô cầm một tấm bảng mica lật ngược che ngang người.
Cán bộ phường lấy làm ngạc nhiên: “Có chuyện gì xảy ra với chị vậy?”
Người phụ nữ thổn thức:
- H… ức… hức… ức… Thưa anh, Chồng em làm cán bộ tham gia chống dịch vừa bị cách ly được ít ngày đã có một bọn đàn ông xấu suốt ngày gọi điện tới với lời lẽ khiếm nhã, thậm chí có gã còn hỏi em: Có “đi khách” không? Giá tiền tính bằng đô hay bằng đồng? Bây giờ cả khu phố, mọi người nhìn em với ánh mắt khinh bỉ như đối với một diễn viên đóng phim hạng ba. Em nhục quá, không thiết sống nữa…
- Thế “đầu đuôi câu chuyện” ra sao? Nguyên nhân nào theo chị có thể dẫn đến sự việc ấy? Bình tĩnh kể tôi nghe!
- Dạ, em đoán có lẽ bắt nguồn từ cái bảng này!
Vừa nói, người phụ nữ vừa quay ngược cái bảng mà nãy giờ cô vẫn cầm trên tay. Trên tấm bảng có dán dòng chữ bằng đề can đỏ rất ngay ngắn: “BÁN DÂM 4000 /L, PHỤC VỤ TẬN NHÀ, ĐIỆN THOẠI 0912345... ”. Cán bộ phường hấp háy mắt đọc đi đọc lại dòng chữ ấy rồi tò mò hỏi:
- Thế cái bảng này từ đâu ra? Dòng chữ kia ai dán lên? Số điện thoại trên ấy là của ai?
- Dạ, tất cả bảng, chữ đề can trên bảng và số điện thoại đều là của em! - Người phụ nữ sụt sùi trả lời.
- Có nghĩa là … tự chị làm ra những dòng chữ ấy?
- Vâng … hức … hức …
- Thế thì chị còn kêu ca cái nỗi gì?
- Dạ, không hoàn toàn như thế đâu ạ, nhà em vốn kinh doanh hàng tạp hóa, ban đầu cái bảng có dòng chữ: “BÁN DẤM 4000Đ/LÍT, PHỤC VỤ TẬN NHÀ, ĐIỆN THOẠI 0912… ”. Rồi không hiểu đứa chết tiệt nào đó bóc đi dấu sắc trên chữ DẤM, và vần it của chữ LÍT nên nó mới thành ra như thế… hức… hức… Mãi tối hôm qua em mới phát hiện ra.
- Ồ, tôi đã hiểu – Cán bộ phường suýt phì cười - Mà cũng công nhận rằng đứa nào nghịch ngợm mà tinh quái thật. Thôi .. để tôi thông báo trên loa phường thanh minh cho chị: “Chị chỉ BÁN DẤM chứ không BÁN DÂM”. Rõ khổ !

VietBF@sưu tập

Thầy giáo ra đề tập làm văn: “Em hãy kể lại một câu chuyện cảm động mà em đã đọc hay tận mắt chứng kiến”.
Khi xem bài, thầy hỏi Tom:
- Tại sao bài viết của em có nhiều chỗ bị nhòe mực vậy?
- Nước mắt của mẹ em đấy!
Thầy giáo cười:
- Một câu chuyện bịa đặt vụng về, viết dở như thế mà mẹ em đọc cũng rơi nước mắt được hay sao?
Tom trả lời:
- Mẹ em khóc vì tiếc tiền mẹ em bỏ ra cho em học thêm môn tập làm văn ở nhà thầy một năm vừa qua ạ...

VietBF@sưu tập

Ba ông đại gia ngồi uống cà phê, bắt đầu màn khoe chó “khủng” của mình.

Ông thứ nhất vuốt râu, mở màn:

– Con chó Phú Quốc nhà tôi khôn cực kỳ! Hôm trước đi câu cá, tôi quên túi mồi ở nhà. Chỉ cần cho nó ngửi lưỡi câu thôi, nó phi một mạch về nhà, tha đúng túi mồi ra bờ sông luôn!

Ông thứ hai cười khẩy:

– Thế đã là gì! Con Béc-giê Đức thuần chủng nhà tôi còn ghê hơn. Hôm đi săn chim sâm cầm, tôi quên cả khẩu súng. Tôi chỉ cho nó ngửi viên đạn, thế là nó chạy về nhà tha nguyên khẩu súng ra tận bìa rừng!

Hai ông nhìn nhau gật gù, tỏ vẻ nể nang.

Ông thứ ba lúc này mới chậm rãi nhấp ngụm cà phê, nói giọng thản nhiên:

– Chó hai ông cũng khôn đấy… nhưng chưa đủ tuổi so với chó Ngao Tây Tạng nhà tôi.

Hai ông kia tò mò:

– Sao? Nó làm được gì?

Ông thứ ba hạ giọng:

– Tuần trước tôi đi tắm biển với vợ. Cô ấy quên đồ bơi ở nhà. Tôi chỉ cho con chó ngửi… một chút “dấu hiệu” của vợ tôi…

Hai ông kia há hốc mồm.

– Thế là nó phi về nhà, ngoạm cổ tay ông hàng xóm, lôi xềnh xệch ra tận bãi biển!

Hai ông kia đồng thanh:

– Rồi sao nữa?!

Ông thứ ba nhún vai:

– Thì… hóa ra đồ bơi ở bên nhà lão từ hôm trước!

Cả quán cà phê im lặng ba giây… rồi cười như sấm.

VietBF@sưu tập

Sự khác biệt giữa "Nhà Thương" xưa và "Bệnh Viện" nay nằm chính ở hai chữ: Tình người và Thủ tục.
thời đó các Ban Tương Tế (hoặc Hội Tương Tế) đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đây là mô hình "xã hội hóa từ thiện" sơ khai nhưng cực kỳ hiệu quả:
Các thương gia, nhà giàu, hoặc các chủ tiệm buôn lớn ở địa phương thường trích một phần lợi nhuận đóng góp vào quỹ này.
Mục đích Để chi trả viện phí, tiền thuốc men, hoặc thậm chí là tiền quan tài cho những bệnh nhân nghèo khổ, "thân cô thế cô".
Tại các nhà thương lớn như Nhà thương Chợ Quán, Nhà thương thí (Bệnh viện miễn phí), các hội đoàn như Hội Chữ Thập Đỏ hoặc các hội đạo giáo luôn có người túc trực để hỗ trợ những ca ngặt nghèo.
Triết lý "Cứu người trước, tiền bạc tính sau"
Đây chính là điểm tạo nên sự kính trọng của người dân dành cho các bác sĩ thời đó. Sự khác biệt nằm ở các yếu tố sau:
Không có khái niệm "Tạm ứng"
Khi có ca cấp cứu, tiêu chuẩn hàng đầu là "lương y như từ mẫu". Bác sĩ và y tá sẽ ngay lập tức đẩy xe vào phòng mổ hoặc phòng cấp cứu. Không ai đứng ở cửa hỏi: "Thân nhân đâu, đi đóng tiền rồi mới làm".
Ngay cái tên "Nhà thương thí" (trong đó "thí" nghĩa là cho đi, là bố thí một cách trân trọng) đã nói lên tất cả. Đây là những cơ sở y tế mà người nghèo vào chữa bệnh hoàn toàn không tốn một xu.
Thời đó, người thầy thuốc được trọng vọng không phải vì họ giàu, mà vì họ cứu được nhiều người. Việc đặt đồng tiền lên trên mạng sống được coi là một nỗi sỉ nhục đối với nghề y lúc bấy giờ.
Nếu bạn muốn tìm lại không gian văn hóa này, có thể tham khảo qua các tài liệu và hồi ký:
Hồi ký của các bác sĩ danh tiếng: Như bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng hay các tài liệu về bác sĩ Yersin... đều thấp thoáng bóng dáng của sự hy sinh và việc chữa bệnh không màng lợi lộc.
Tạp chí Xưa & Nay: Thường xuyên có các bài viết về lịch sử các nhà thương tại Sài Gòn (như Nhà thương Grall – nay là Nhi Đồng 2, hay Nhà thương Đồn Đất).
Văn chương Nam Bộ: Trong các tác phẩm của Hồ Biểu Chánh hay Sơn Nam, hình ảnh những vị bác sĩ tận tâm và những hội tương tế cứu giúp người nghèo được miêu tả rất chân thực. Đó là một xã hội mà dù còn nghèo về vật chất, nhưng lại rất "giàu" về tình nghĩa.

VietBF@sưu tập

Việc giải tán Hội đồng Khoa học quốc gia (NSB) được đánh giá có thể định hình lại chính sách khoa học liên bang của Mỹ.


Quỹ khoa học quốc gia là tổ chức tài trợ nghiên cứu khoa học lớn nhất của Mỹ - Ảnh: AP

Quyết định của Tổng thống Donald Trump sa thải toàn bộ 22 thành viên Hội đồng Khoa học quốc gia Mỹ (NSB) gây chấn động giới khoa học và chính trị tại Mỹ.

Đầu tuần này, Nhà Trắng đột ngột gửi email thông báo cho từng thành viên NSB, hội đồng giám sát Quỹ Khoa học quốc gia (NSF), họ đã bị "chấm dứt hợp đồng, có hiệu lực ngay lập tức".

Việc này diễn ra sau nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm cắt giảm mạnh ngân sách của NSF và làm dấy lên lo ngại trong cộng đồng khoa học rằng nó có thể làm suy yếu cơ chế kiểm soát độc lập vốn là nền tảng của hệ thống nghiên cứu Mỹ.

Theo giới phân tích, đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền ông Trump nhằm tái định hình vai trò của khoa học trong hệ thống quyền lực liên bang.

Thể chế độc lập bị "xóa sổ"
NSB là cơ quan giám sát và định hướng cho NSF, tổ chức tài trợ nghiên cứu khoa học lớn nhất của Mỹ.

Các cơ quan như NSB gia được thiết kế để đảm bảo tính liên tục, đánh giá chuyên môn và tầm nhìn dài hạn trong các lĩnh vực giao thoa giữa nghiên cứu, đổi mới và chính sách quốc gia.

Vì vậy các thành viên NSB thường được bổ nhiệm theo nhiệm kỳ chồng lấn (thời hạn 6 năm) giữa các đời tổng thống nhằm bảo đảm tính ổn định và tránh bị chi phối bởi chính trị ngắn hạn.

Chính vì vậy việc sa thải toàn bộ hội đồng cùng lúc được các chuyên gia mô tả là "chưa từng có tiền lệ".

Theo Hãng tin Reuters, việc sa thải diễn ra đột ngột khiến nhiều chương trình và quyết định khoa học đang trong quá trình triển khai rơi vào trạng thái bất định.

Về dài hạn, các nhà khoa học lo ngại những động thái này sẽ làm sụp đổ sự đầu tư vào nghiên cứu cơ bản và phát triển nhân tài, thay thế bằng sự tập trung vào những lĩnh vực mà chính quyền quan tâm như năng lượng hạt nhân, máy lượng tử, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu lớn...

Ông Willie May, một trong những thành viên hội đồng bị sa thải và là phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu và phát triển kinh tế tại Đại học Morgan, cho biết ông "vô cùng thất vọng" nhưng không ngạc nhiên.

"Tôi đã theo dõi việc phá bỏ có hệ thống cơ sở hạ tầng tư vấn khoa học của chính phủ này với sự lo ngại ngày càng tăng, và NSB chỉ đơn giản là nạn nhân mới nhất", ông nhận định.

Chính quyền ông Trump cũng đang tìm cách cắt một nửa ngân sách của NSF cho năm 2026.

"Tôi nghĩ đây là một dấu hiệu nữa cho thấy những thay đổi sâu rộng mà chính quyền đang lên kế hoạch cho NSF", nhà nghiên cứu Yolanda Gil nói với tờ Los Angeles Times.

Theo Đài NPR, chính quyền ông Trump thời gian qua làm suy yếu hoặc gạt bỏ vai trò của các cơ quan tư vấn khoa học trong toàn chính phủ, bao gồm việc giải tán các hội đồng tư vấn tại Cơ quan Bảo vệ môi trường và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh.

Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., một người hoài nghi vắc xin, đã loại bỏ các thành viên của Ủy ban cố vấn về thực hành tiêm chủng.

"Những hành động tương tự của chính quyền trên khắp các lĩnh vực của chính phủ liên bang và đặc biệt là liên quan đến nghiên cứu khoa học, dường như chỉ là vấn đề thời gian", ông Keivan Stassun, một thành viên của NSB đang làm việc tại Đại học Vanderbilt, cảnh báo.

Thay máu chính trị
Nhà Trắng giải thích việc sa thải hội đồng NSB phù hợp với phán quyết của Tòa án tối cao năm 2021, trong đó "đặt ra các câu hỏi hiến pháp về việc liệu những người được bổ nhiệm không được Thượng viện phê chuẩn có thể thực hiện các quyền hạn mà Quốc hội đã trao cho Hội đồng Khoa học quốc gia hay không".

Tuy nhiên ông Roger Beachy, một thành viên NSB cũng bị sa thải, cho rằng việc này có thể mở đường cho giám đốc mới của NSB Jim O'Neill, nhà đầu tư công nghệ sinh học và không có chuyên môn khoa học, đưa người của mình vào.

Nó cũng tương tự như khi Bộ trưởng Y tế Kenedy đưa những người cùng quan điểm vào ủy ban cố vấn vắc xin. Điều này dẫn đến lo ngại rằng, theo ông Beachy, NSB có thể trở thành một hội đồng mang tính đảng phái, thiên vị và "nhận mệnh lệnh từ chính quyền thay vì hoạt động độc lập".

Nữ nghị sĩ Đảng Dân chủ California Zoe Lofgren, thành viên cấp cao của Ủy ban Khoa học, Không gian và Công nghệ Hạ viện, cơ quan giám sát NSF, gọi động thái này là một "cuộc tấn công vào khoa học".

"Trước đây các khoản tài trợ (của NSF) dựa trên thành tích. Giờ đây, chúng dường như có ảnh hưởng chính trị nhiều hơn", bà nói.

VietBF@sưu tập

Tờ “The Arab Weekly” ngày 29/4 có bài viết cho rằng, quyết định của Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE) rời khỏi Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) hôm 28/4 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cấu trúc thị trường năng lượng toàn cầu.


Hình ảnh 3D minh hoạ biểu tượng Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Ảnh: Shutterstock.com/TTXVN

Theo giới chuyên gia, động thái này không chỉ phản ánh sự điều chỉnh chính sách của Abu Dhabi, mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về vai trò và tương lai của OPEC trong bối cảnh địa chính trị và nhu cầu năng lượng đang thay đổi nhanh chóng.

Từ “tuân thủ hạn ngạch” đến “tự chủ sản lượng”

Trong nhiều năm, UAE là một trong những thành viên chủ chốt của OPEC và các đối tác (OPEC+), cơ chế điều phối sản lượng nhằm ổn định giá dầu. Tuy nhiên, việc bị ràng buộc bởi hạn ngạch sản xuất ngày càng trở nên không phù hợp với chiến lược dài hạn của quốc gia vùng Vịnh này.

Theo Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei, quyết định này “được đưa ra sau khi xem xét cẩn trọng các chính sách hiện tại và tương lai liên quan đến mức sản lượng”. Ông cũng nhấn mạnh đây là một “quyết định mang tính chính sách”, phản ánh định hướng dài hạn của UAE trong việc chủ động hơn về năng lượng.

Ở góc độ thị trường, chuyên gia Ole Hansen của Saxo Bank nhận định nguồn cung bổ sung từ UAE trong ngắn hạn “có thể được thị trường hấp thụ”, trong bối cảnh tồn kho toàn cầu đang ở mức thấp và nhu cầu tái tích trữ gia tăng. Nhận định này cho thấy dư địa để UAE gia tăng sản lượng mà không gây cú sốc ngay lập tức.

Bối cảnh địa chính trị và áp lực thị trường

Quyết định của UAE diễn ra trong bối cảnh khu vực Trung Đông đang đối mặt với nhiều bất ổn, đặc biệt là căng thẳng tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển chiến lược của dầu mỏ toàn cầu. Những gián đoạn tại đây đã ảnh hưởng đáng kể đến khả năng xuất khẩu của các nước vùng Vịnh.

Chính Bộ trưởng Mazrouei cũng thừa nhận tác động thị trường trước mắt sẽ hạn chế, một phần do các ràng buộc hiện tại trong vận chuyển dầu. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng nhu cầu năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục tăng, hàm ý UAE đang chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu đó khi điều kiện cho phép.

Thách thức đối với vai trò của OPEC

Việc một nhà sản xuất lớn rời khỏi tổ chức đặt ra thách thức không nhỏ đối với OPEC. Theo chuyên gia Ole Hansen, về dài hạn, động thái này đặt ra câu hỏi chiến lược: Nếu các nước sản xuất bắt đầu ưu tiên thị phần thay vì tuân thủ hạn ngạch, khả năng của OPEC trong việc điều tiết thị trường thông qua phối hợp nguồn cung sẽ bị suy giảm.

Cùng quan điểm, nhà phân tích Jorge Leon của Rystad cho rằng, đứng bên ngoài OPEC, UAE “vừa có động lực, vừa có khả năng” để tăng sản lượng. Điều này nhấn mạnh vai trò đặc biệt của UAE – một trong số ít quốc gia có công suất dự phòng đáng kể.

Cơ hội cho UAE và tác động tới thị trường

Ở góc độ kinh tế, quyết định của UAE được một số chuyên gia đánh giá là tích cực đối với thị trường. Monica Malik, nhà kinh tế trưởng tại Ngân hàng Thương mại Abu Dhabi (ADCB), cho rằng động thái này “mở ra cơ hội để UAE gia tăng thị phần toàn cầu khi tình hình địa chính trị ổn định trở lại”. Việc không còn bị ràng buộc bởi hạn ngạch cho phép UAE linh hoạt hơn trong chiến lược sản xuất, đồng thời củng cố vị thế như một nhà cung cấp năng lượng chủ động và đáng tin cậy.

Theo các nhà phân tích, việc UAE rời OPEC không đơn thuần là một điều chỉnh kỹ thuật, mà là bước đi chiến lược nhằm gia tăng tính tự chủ trong chính sách năng lượng. Dù tác động ngắn hạn còn hạn chế, nhưng về dài hạn, quyết định này có thể làm thay đổi cách vận hành của thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, tương lai của OPEC sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với một môi trường mà các quốc gia thành viên ngày càng ưu tiên lợi ích riêng, trong khi UAE đang nổi lên như một nhân tố chủ động định hình lại cán cân năng lượng thế giới.

VietBF@sưu tập