Để chinh phục bầu trời bằng siêu động cơ phản lực mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của mình, Nga đang dồn lực để phát minh 20 công nghệ then chốt cùng hàng loạt vật liệu tiên tiến, lớp phủ đặc biệt và những bệ thử nghiệm độc đáo chưa từng có trong lịch sử nước này, truyền thông Nga đưa tin ngày 9/4.

Siêu động cơ PD-35 với lực đẩy thử nghiệm 35 tấn này nằm trong Dự án nghiên cứu và phát triển động cơ PD-35 mà khởi động năm 2017. Đây là động cơ phản lực thế hệ mới, được thiết kế làm “trái tim” cho các dòng máy bay chở khách và vận tải thân rộng.

Trước nay, ngành công nghiệp hàng không Nga chưa từng tự phát triển động cơ thuộc phân khúc lực đẩy 35 tấn.

Tập đoàn Chế tạo Động cơ Thống nhất (UEC, thuộc Tập đoàn Rostec) cho biết với hãng RIA Novosti ngày 9/4: "Là một phần của Dự án PD-35, chúng tôi đang phát triển và triển khai 20 công nghệ quan trọng cần thiết để tạo ra một dòng động cơ lực đẩy cao. Những công nghệ này bao gồm vật liệu mới, lớp phủ, thiết kế và công nghệ sản xuất."

Giám đốc điều hành Tập đoàn Rostec, Sergey Chemezov, cho biết Rostec dự kiến sẽ nhận được chứng nhận loại cho động cơ PD-35 trong vòng 2-3 năm tới. Dự án PD-35 sẽ cạnh tranh trên toàn cầu với các sản phẩm của Rolls-Royce, General Electric Aviation và Pratt & Whitney.
Động cơ PD-35 sở hữu đặc điểm kỹ thuật và môi trường vượt trội

Theo dữ liệu của UEC, PD-35 là động cơ phản lực hai dòng chảy thế hệ mới, được thiết kế để trang bị cho máy bay chở khách tầm xa thế hệ mới của Nga.

Động cơ thử nghiệm công nghệ PD-35 đã được lắp ráp hoàn chỉnh và vượt qua thành công giai đoạn thử nghiệm đầu tiên trên giàn thử nghiệm, đạt được lực đẩy hơn 35 tấn.

Động cơ có tỷ lệ luồng khí đi vòng (bypass ratio) rất lớn, tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn đáng kể so với các thế hệ trước, đồng thời đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn môi trường về khí thải của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).

Cụ thể, động cơ PD-35 mang đến những cải tiến rõ rệt về hiệu suất và thân thiện với môi trường. So với các động cơ tương đương ra đời năm 2010, động cơ này tiết kiệm nhiên liệu hơn từ 2-5% khi bay hành trình; giảm tiếng ồn tới 17-20 EPNdB so với tiêu chuẩn Chapter 4 của ICAO; đồng thời cắt giảm lượng khí thải NOx lên đến 50-60% so với tiêu chuẩn CAEP/6 của ICAO, UEC thông tin.

Đến nay, PD-35 đã vượt qua nhiều bài thử nghiệm quan trọng: Kiểm tra hoạt động trên động cơ kích thước thật, thử nghiệm ở độ cao lớn, cũng như kiểm tra thành công tua-bin cao áp, cánh quạt máy nén cao áp và buồng đốt ít phát thải.
Bệ thử nghiệm độc nhất vô nhị ở Nga

RIA Novosti lưu ý rằng việc thực hiện dự án PD-35 gặp nhiều khó khăn do thiếu các thiết bị thử nghiệm và cơ sở sản xuất cần thiết trong nước cho một động cơ lớn như vậy (chỉ riêng đường kính quạt đã hơn 3 mét).

Do đó, Alexander Inozemtsev, Giám đốc điều hành kiêm nhà thiết kế chính của UEC-Aviadvigatel (thuộc UEC), đã đề xuất mở rộng các cơ sở sản xuất và thử nghiệm tại thành phố Perm, dưới chân dãy núi Ural.

Theo thông tin mới nhất, vào tháng 3/2026, tại Perm, Nga đã chính thức khởi công xây dựng bệ thử nghiệm chuyên dụng mới dành riêng cho PD-35 với tổng mức đầu tư lên tới 3,7 tỷ RUB.

Đây là giàn thử nghiệm độc nhất vô nhị ở Nga, và là một trong những cơ sở thử nghiệm hiện đại nhất để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện động cơ. Cơ sở thử nghiệm ngoài trời này có khả năng đánh giá động cơ hàng không với lực đẩy lên đến 50 tấn.

Với PD-35, Nga không chỉ hướng tới việc thay thế động cơ nhập khẩu mà còn khẳng định mạnh mẽ khát vọng tự chủ công nghệ hàng không, đưa ngành công nghiệp quốc phòng - dân dụng nước này lên một tầm cao mới trong kỷ nguyên cạnh tranh khốc liệt về máy bay thế hệ mới, bền vững và thân thiện môi trường.

Tehran đang tiếp tục khẳng định quyền kiểm soát tại khu vực này bằng cách đưa ra các cảnh báo buộc tàu thuyền phải đi vào vùng lãnh hải của mình.

Kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28/2, hàng trăm tàu chở dầu và tàu hàng đã bị mắc kẹt bên trong Vùng Vịnh. Tình trạng này khiến nguồn cung dầu thô toàn cầu bị giảm tới 20%, tạo ra đợt gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thế giới.

Trước tình hình cuộc khủng hoảng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá của một số loại dầu thô trên thị trường giao ngay đã liên tục xô đổ các kỷ lục và chạm mức cao nhất mọi thời đại trong phiên giao dịch ngày 9/4.

Trước bối cảnh đó, Giám đốc điều hành của Tập đoàn dầu khí quốc gia UAE đã đưa ra tuyên bố yêu cầu Iran phải mở cửa eo biển này một cách vô điều kiện. Tuy nhiên, các dữ liệu theo dõi hàng hải thực tế cho thấy bức tranh vô cùng ảm đạm.

Theo dữ liệu từ Kpler, Lloyd's List Intelligence và Signal Ocean, trong vòng 24 giờ qua, chỉ vỏn vẹn 7 con tàu vượt qua eo biển, một con số quá ít so với mức 140 tàu mỗi ngày như trước đây. Trong số 7 tàu di chuyển có một tàu chở dầu thô và 6 tàu chở hàng. Một tàu chở hóa chất khác cũng đang lên kế hoạch băng qua khu vực này để đến Ấn Độ.

Theo đánh giá của các chuyên gia phân tích rủi ro tại Verisk Maplecroft, hầu hết các hãng tàu lớn sẽ vẫn duy trì thái độ thận trọng trong thời gian tới. Ngay cả khi mật độ lưu thông có tăng trở lại, khoảng thời gian hai tuần cũng không đủ để xử lý hết lượng hàng hóa khổng lồ đang tồn đọng.

Hiện tại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã yêu cầu các phương tiện phải di chuyển qua vùng biển quanh đảo Larak để tránh nguy cơ trúng thủy lôi trên các tuyến đường hàng hải thông thường. Các tàu được hướng dẫn đi vào eo biển từ phía Bắc đảo Larak và đi ra ở phía Nam theo sự điều phối của hải quân IRGC.

Dù vậy, rủi ro vẫn đặc biệt nghiêm trọng đối với các tàu không được Iran cấp phép hoặc có liên quan đến Mỹ và Israel. Công ty an ninh hàng hải Ambrey cảnh báo rằng nhiều tàu dù đã có sự chấp thuận rõ ràng vẫn bị yêu cầu quay đầu ngay giữa hành trình trong những tuần gần đây.

Theo Reuters

Intel đặt cược 18A trong cuộc đua thu hẹp khoảng cách 2nm

Theo Forbes, Intel đã chi hơn 90 tỷ USD vốn đầu tư trong bốn năm gần đây để mở rộng năng lực gia công chip (foundry) và thu hẹp khoảng cách với TSMC và Samsung Electronics. Dù vậy, mảng gia công chip của hãng vẫn ghi nhận khoản lỗ gần 13 tỷ USD trong năm gần nhất, trong khi cổ phiếu công ty đã giảm gần 50% so với đỉnh năm 2024, phản ánh áp lực tài chính từ chiến lược theo đuổi các tiến trình sản xuất (node) tiên tiến.

Tiến trình 18A tương đương 1,8nm hiện đã bước vào giai đoạn sản xuất thử nghiệm quy mô lớn nhằm tối ưu hóa quy trình kỹ thuật trước khi chính thức đưa vào sản xuất hàng loạt. Intel đã gửi các mẫu máy tính xách tay dùng chip 18A cho các đối tác sản xuất thiết bị gốc (OEM), đồng thời triển khai kiến trúc bóng bán dẫn mới RibbonFET (dạng bóng bán dẫn bao quanh cực cổng) cùng công nghệ cấp nguồn từ mặt sau PowerVia. Các thay đổi này nhằm tăng hiệu suất, cải thiện điện năng và phục vụ các khối lượng công việc trí tuệ nhân tạo (AI) cũng như máy chủ hiệu năng cao.

Việc chuyển sang tiến trình nhỏ hơn đồng nghĩa chi phí nhà máy sản xuất chip tăng mạnh và tỷ lệ chip đạt chuẩn ban đầu thấp, khiến lợi thế công nghệ chưa thể chuyển hóa ngay thành lợi thế thương mại. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Intel vừa phải cạnh tranh hiệu năng vừa phải kiểm soát chi phí so với các đối thủ đã có quy mô sản xuất lớn hơn.

TSMC tăng tốc sản xuất 2nm, khoảng cách tỷ lệ chip đạt chuẩn tạo áp lực cho Intel

Theo Taiwan Economic Daily, tiến trình 2nm của TSMC đã đạt tỷ lệ chip đạt chuẩn khoảng 60% trong giai đoạn thử nghiệm gần đây, trong khi các báo cáo tháng 3 cho thấy con số này của Intel ở mức 20%-30% và Samsung khoảng 40%. Khoảng cách này mang ý nghĩa quyết định vì tỷ lệ chip đạt chuẩn cao giúp giảm chi phí trên mỗi con chip và đẩy nhanh thời điểm thương mại hóa.

TSMC dự kiến sản xuất hàng loạt 2nm từ nửa cuối năm 2025 và đây là tiến trình đầu tiên của hãng sử dụng kiến trúc bóng bán dẫn gate-all-around (GAA), cho mức tăng hiệu năng 10%-15% và giảm tiêu thụ điện tới 30% so với tiến trình 3nm. Trong khi Intel tuyên bố 18A có thể vượt trội về hiệu năng và điện năng, các đánh giá cho thấy chip của TSMC vẫn có lợi thế về mật độ bóng bán dẫn và chi phí.

Công suất 2nm của TSMC có thể đạt mức sử dụng tối đa vào quý IV/2025 nhờ nhu cầu từ các khách hàng lớn như Apple và AMD. Ngược lại, Intel được cho là đã mất một số khách hàng thử nghiệm 18A sau giai đoạn triển khai thí điểm, khiến nhu cầu ban đầu thấp hơn kỳ vọng, thậm chí hãng còn cân nhắc thuê TSMC sản xuất một phần bộ xử lý Nova Lake dự kiến ra mắt năm 2026.

Cổ phiếu Intel biến động mạnh trong bốn năm gần đây với lợi suất cổ phiếu 6% năm 2021, giảm 47% năm 2022, tăng 95% năm 2023 và giảm 60% năm 2024, dao động lớn hơn đáng kể so với chỉ số S&P 500 (chỉ số chứng khoán của 500 công ty lớn nhất niêm yết tại Mỹ). Những biến động này phản ánh rủi ro khi Intel theo đuổi chiến lược 18A trong lúc TSMC vẫn duy trì lợi thế về quy mô, hệ sinh thái khách hàng và tiến độ thương mại hóa tiến trình 2nm.

*Nguồn: Forbes

Diễn biến này xuất hiện sau khi Iran cáo buộc Mỹ vi phạm các điều khoản trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần. Tâm lý lo ngại về việc căng thẳng tái leo thang gây gián đoạn nguồn cung năng lượng đang bao trùm thị trường.

Hiện giá dầu Brent giao tháng 6 đã tăng 3,1%, lên mức 97,76 USD/thùng. Cùng thời điểm, giá dầu WTI của Mỹ giao tháng 5 cũng tăng 3,2% lên mức 97,44 USD/thùng.

Giá dầu phục hồi chỉ một ngày sau khi trải qua ngày giảm giá mạnh nhất 6 năm, kể từ năm 2020 đến nay.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định Washington đã vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.

Trong một tuyên bố trên mạng xã hội vào thứ Tư, ông Ghalibaf nhấn mạnh:"Sự ngờ vực sâu sắc trong lịch sử của chúng tôi đối với Mỹ bắt nguồn từ việc họ liên tục vi phạm mọi cam kết. Đáng tiếc là kịch bản này lại vừa lặp lại một lần nữa”.

Cụ thể, phía Iran cho rằng 3 nội dung trong đề xuất hòa bình 10 điểm đã bị vi phạm: Các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon vẫn tiếp diễn; một máy bay không người lái xâm nhập vào không phận Iran và Mỹ phủ nhận quyền làm giàu uranium của Tehran.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã lên tiếng phản hồi các cáo buộc này trong chuyến công tác tới Hungary. Ông Vance nhận định rằng "các lệnh ngừng bắn luôn phức tạp" khi nhắc đến sự cố máy bay không người lái.

Đại diện Nhà Trắng tái khẳng định quan điểm Washington không nên cho phép Iran làm giàu uranium. Ông cũng cho biết bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào liên quan đến Lebanon đều không nằm trong thỏa thuận mới. Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng nhận định đề xuất của Iran có thể làm cơ sở cho các cuộc đàm phán.

Trong bối cảnh giá dầu giảm xuống dưới ngưỡng 100 USD/thùng, chuyên gia Janiv Shah từ Rystad Energy nhận định đây là cơ hội cho các doanh nghiệp. Ông cho rằng các nhà lọc dầu nên tận dụng thời điểm vàng để tăng cường mua vào.

Tuy nhiên, ông Shah cũng đưa ra cảnh báo về những thách thức trong giai đoạn chuyển tiếp. Nếu các nhà lọc dầu trì hoãn mua hàng để chờ giá giảm sâu hơn, tình trạng khan hiếm có thể trở nên tồi tệ hơn. Ngay cả khi căng thẳng hạ nhiệt, nguồn cung thực tế vẫn có thể bị hạn chế nếu các dòng lưu thông vật chất chưa được khơi thông hoàn toàn.

Xuất khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ đạt kỷ lục 11,7 triệu tấn vào tháng 3, cao hơn so với 9,94 triệu tấn trong tháng 2, và vượt qua kỷ lục hàng tháng trước đó là 11,5 triệu tấn vào tháng 12.

Kết quả đạt được chủ yếu là khách hàng toàn cầu ồ ạt mua vào trong bối cảnh nguồn cung ở Trung Đông bị gián đoạn do cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran.

Châu Âu vẫn là bên nhập khẩu nhiều nhất, chiếm 7,49 triệu tấn, tương đương 64% tổng kim ngạch xuất khẩu LNG. Con số này thấp hơn một chút so với 7,66 triệu tấn được vận chuyển trong tháng 2.

Lượng xuất khẩu sang châu Á tăng hơn gấp đôi so với tháng trước trong bối cảnh xung đột đang diễn ra ở Trung Đông, làm xáo trộn thị trường năng lượng và khiến gần 20% nguồn cung LNG toàn cầu bị gián đoạn. Tình hình buộc các khách hàng phụ thuộc vào lô hàng đi qua eo biển Hormuz phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế.

Các khách hàng khác cũng tiếp tục mua vào khối lượng lớn. Ai Cập nhập 620.000 tấn trong tháng 3. Xuất khẩu sang Mỹ Latinh giảm xuống còn 430.000 tấn trong tháng 3 so với 520.000 tấn trong tháng 2.

Xuất khẩu LNG của Mỹ dự kiến sẽ tăng 13% vào năm 2026, được thúc đẩy bởi công suất mới từ dự án Plaquemines của Venture Global LNG và dự án Corpus Christi giai đoạn 3 của Cheniere Energy.

Tính chung, sản lượng xuất khẩu LNG dự kiến sẽ tăng hơn gấp đôi từ năm 2024 đến năm 2028, với xuất khẩu dự kiến sẽ tăng từ 11,9 tỷ feet khối/ngày vào năm 2024 lên 21,5 tỷ vào năm 2030.

Mỹ là nước xuất khẩu LNG lớn nhất thế giới, và mô hình kinh doanh của nước này dựa trên các lô hàng có thể vận chuyển linh hoạt đến bất kỳ thị trường nào. Điều khoản cho phép người mua có thể chuyển hướng hàng đến bất kỳ thị trường nào.

Theo dữ liệu của LSEG, hơn 1 triệu tấn LNG của Mỹ đã rời cảng vào tháng 3 hiện đang chờ lệnh di chuyển, hoặc neo đậu gần cửa kênh Suez. Ngoài ra, 11 tàu chở 880.000 tấn đang đậu ngoài khơi chờ điểm đến, trong khi 4 tàu chở hàng với tổng trọng tải 280.000 tấn đang neo đậu tại cửa kênh.

Theo Reuters, Oilprice

Cơ quan Khí tượng quốc gia Pháp (Météo-France) ngày 8/4 cho biết nhiều khu vực tại quốc gia này đang trải qua đợt nóng sớm hiếm gặp ngay đầu tháng 4, với nhiệt độ cao hơn bình thường tới 14°C, tương đương mức giữa mùa Hè.

Theo phóng viên TTXVN tại Paris, từ đầu tuần, dưới tác động của áp cao và luồng không khí nóng từ phía Nam tràn lên, nền nhiệt trên khắp nước Pháp tăng mạnh. Tại một số địa phương, nhiệt độ trong ngày ngày 8/4 có thể đạt tới 29°C, tiệm cận ngưỡng 30°C - mức thường chỉ xuất hiện vào đầu tháng 6.

Trước đó, ngay từ ngày 7/4, nhiều nơi ở miền Tây Nam nước Pháp đã ghi nhận nhiệt độ vượt 30°C. Đây là hiện tượng được đánh giá là “đặc biệt bất thường” đối với quốc gia ôn đới này vào thời điểm đầu mùa Xuân.

Theo Météo-France, những năm gần đây, các đợt nóng đến sớm có xu hướng xuất hiện thường xuyên hơn, trong bối cảnh khí hậu toàn cầu ấm lên do phát thải khí nhà kính. Nếu như trước đây, mốc 30°C hiếm khi xuất hiện trước tháng 6, thì từ đầu những năm 2000, ngưỡng này đã nhiều lần được ghi nhận ngay từ tháng 3 hoặc đầu tháng 4.

Không chỉ nhiệt độ ban ngày tăng cao, nhiệt độ ban đêm cũng ở mức bất thường. Tại vùng Finistère (miền Tây Bắc), nhiều trạm khí tượng đã ghi nhận mức nhiệt tối thiểu lên tới 16°C - tương đương một đêm mùa Hè, phá vỡ các kỷ lục trước đó.

Trong ngày 8/4, nhiều khu vực như Le Mans, Ussel hay Sées có nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm tới 14°C. Tại các vùng rộng lớn từ miền Trung, miền Tây đến miền Bắc như Berry, Poitou, Bretagne hay Normandie, thời tiết mang đặc trưng của tháng 7, khiến đợt nóng này được đánh giá là đặc biệt hiếm gặp.

Các chuyên gia khí tượng nhận định hiện tượng này không chỉ mang tính nhất thời mà phản ánh xu hướng biến đổi khí hậu rõ nét tại châu Âu. Những đợt nóng đến sớm và kéo dài đang dần trở thành hiện tượng quen thuộc hơn, kéo theo nguy cơ gia tăng hạn hán và áp lực đối với nông nghiệp cũng như hệ thống năng lượng.

Úc là một trong những quốc gia đa dạng sinh học bậc nhất thế giới, nơi sinh sống của vô số loài động, thực vật chỉ tồn tại duy nhất tại đây. Trong tập Tìm hiểu Nước Úc kỳ này, bạn sẽ khám phá điều gì làm nên sự đặc biệt của đa dạng sinh học Úc, những mối đe dọa mà hệ sinh thái và động vật hoang dã đang đối mặt, và cách mỗi chúng ta có thể góp phần bảo vệ.

Môi trường hoang dã của Úc có gì đặc biệt?
Là một lục địa đảo, sự cô lập kéo dài của Úc đã tạo nên một thế giới tự nhiên đặc biệt, với đa dạng sinh học mà không nơi nào khác trên Trái Đất có được.

Nhưng sự đa dạng sinh học độc đáo này hiện đang chịu nhiều áp lực. Hơn 2.000 loài động vật có vú, chim và động vật không xương sống đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng, và Úc hiện có tỉ lệ tuyệt chủng động vật có vú tồi tệ nhất thế giới.

SKIP ADVERTISEMENT

Advertisement

Có nhiều áp lực tác động đến động thực vật ở Úc, nhưng cũng có những cách thiết thực để mỗi người góp phần bảo vệ hệ sinh thái độc đáo này.

Giáo sư Hugh Possingham, đồng chủ tịch Hội đồng Đa dạng Sinh học và Phó Chủ tịch Tổ chức BirdLife Australia, nhấn mạnh rằng các loài thực vật và động vật ở Úc là một trong những loài đặc trưng và độc đáo nhất trên hành tinh.

“Nguyên nhân một phần là do Úc đã là một lục địa tách biệt trong thời gian rất lâu. Nó tách ra khỏi các lục địa khác hơn 50 triệu năm trước. Ví dụ, nhiều loài thú có túi của chúng ta, như gấu túi koala, kangaroo, wombat, numbats cũng như các loài thú đẻ trứng đặc biệt, gọi là monotremes, như thú mỏ vịt và echidna, đều không xuất hiện ở bất cứ nơi nào khác trên thế giới.”

Jade Bromilow, một phụ nữ Yilka/Ngaanyatjarra/Narrunga từ Liên minh Người Thổ dân Sa mạc, giải thích rằng đối với các cộng đồng Thổ dân Người Úc Đầu tiên, Vùng đất không chỉ là đất đai mà còn là gia đình, văn hóa và bản sắc.

"Chúng là một phần của hệ thống thực phẩm, của những vật tổ linh thiêng, của những câu chuyện và bài học mà chúng tôi sẽ truyền lại cho thế hệ tiếp theo,” bà Bromilow nói.

“Chúng tôi hiểu được những quy luật khi chúng di chuyển, khi sinh sản, khi phát triển mạnh và khi có điều gì đó không ổn. Vì vậy, khi nói về động thực vật đặc biệt, không chỉ vì chúng độc đáo, mà còn vì chúng là một phần của con người chúng tôi, là bản sắc của các cộng đồng Thổ dân.”

Tại sao bảo tồn môi trường hoang dã ở Úc lại quan trọng?
Giáo sư Possingham cho rằng việc bảo tồn đa dạng sinh học độc đáo của Úc không chỉ quan trọng đối với các loài động thực vật mà chúng ta sống cùng, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sự thịnh vượng của toàn thể người dân Úc.

“Hệ sinh thái khỏe mạnh: rừng, hồ, đồng cỏ là những gì cung cấp dịch vụ thiết yếu cho con người. Chúng mang lại không khí trong lành, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu, và là nền tảng cho một số ngành kỹ nghệ quan trọng, chẳng hạn như du lịch và nông nghiệp.

“Nếu chúng ta mất đi các loài, hoạt động của các hệ sinh thái này sẽ suy giảm. Khi đó, những lợi ích và dịch vụ mà chúng mang lại cho con người cũng sẽ giảm theo."

Một trong những loài động vật hoang dã đang bị đe dọa ở Úc là thằn lằn sa mạc lớn (Great Desert Skink), loài có ý nghĩa văn hóa đặc biệt đối với cộng đồng Thổ dân.

“Thằn lằn sa mạc lớn, hay Tjakura, là một loài thằn lằn nhỏ màu cam sống dưới lòng đất trong hệ thống hang do cả gia đình tạo ra. Điều tuyệt vời ở Tjakura là chúng sống cùng nhiều thế hệ chung một hang, chăm sóc lẫn nhau. Điều này phần nào phản ánh cách các cộng đồng Thổ dân chúng tôi trân trọng gia đình, cộng đồng và việc chăm sóc Vùng đất," bà Jade Bromilow giải thích.

Khi một loài biến mất, đó không chỉ là mất mát về môi trường, mà còn là mất mát về văn hóa.

“Kiến thức gắn liền với những loài này sẽ dần phai nhạt. Những câu chuyện, tập quán và mối quan hệ sẽ trở nên yếu đi. Có một câu nói trong vùng sa mạc: nếu Vùng đất khỏe mạnh, con người cũng khỏe mạnh. Nhiều loài thực vật và động vật chỉ có ở Úc, và chúng tôi hiểu rõ sự cân bằng tinh tế đó.”

Khủng hoảng tuyệt chủng ở Úc là gì?
Úc đang trải qua một cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học nghiêm trọng, với tỉ lệ tuyệt chủng động vật có vú cao nhất thế giới.

Nguyên nhân là do sự tác động của các loài săn mồi xâm lấn như cáo và mèo hoang, sự phá hủy môi trường sống, cùng biến đổi khí hậu

“Có lẽ Úc có hơn nửa triệu loài khác nhau, nhiều loài trong số đó vẫn chưa được mô tả đầy đủ. Trong số những loài mà chúng ta biết rõ, có khoảng 2.000 loài đang bị đe dọa tuyệt chủng.

“Thật đáng buồn, kể từ thời kỳ công nghiệp hóa trong 250 năm qua, Úc đã mất đi các loài với tốc độ gấp hơn 100 lần mức bình thường. Nếu chúng ta không ngăn chặn tình trạng tuyệt chủng, gần như một nửa số loài của Úc có thể biến mất trong 200–300 năm tới."

Keith Bradby là người đứng đầu Gondwana Link Ltd, một tổ chức bảo tồn ở Tây Úc, đang nỗ lực kết nối lại hơn 1.000 km môi trường sống tại khu vực tây nam của tiểu bang.

“Thật là một bi kịch khi con cái tôi không thể cắm trại như những người lớn tuổi mà tôi từng trò chuyện, và không còn được chứng kiến vòng mắt tròn xung quanh đống lửa từ sự phong phú của động vật hoang dã mà chúng ta từng có.

“Chúng ta biết việc mất mát các loài động vật có vú là một vấn đề lớn, nhưng giờ đây mới bắt đầu nhận ra mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng tuyệt chủng đối với nhiều loài thực vật đã biến mất mà chúng ta chưa từng được nhìn thấy.”

Những mối đe dọa nào đang xảy ra với đa sạng sinh hoạt của Úc?
Giáo sư Possingham cho biết có ba mối đe dọa chính đang gây ra tình trạng mất đa dạng sinh học ở Úc, bắt đầu từ việc phá hủy môi trường sống để phục vụ phát triển đô thị và nông nghiệp.

Nguyên nhân thứ hai dẫn đến tuyệt chủng ở Úc chính là các loài xâm lấn như cáo, mèo, hươu, rất nhiều loài cỏ dại ngoại lai, cùng với một số dịch bệnh.

Biến đổi khí hậu cũng đang nổi lên như một mối đe dọa nghiêm trọng đối với đa dạng sinh học của Úc.

“Biến đổi khí hậu, vốn đã làm nhiệt độ toàn lục địa Úc tăng 1,5 độ, khiến nhiều loài không thể thích nghi với nhiệt độ cao hơn cũng như các hiện tượng thiên tai nghiêm trọng gia tăng như cháy rừng, lũ lụt và thậm chí là bão," Giáo sư Possingham cho biết.

Sự phân mảnh môi trường sống cùng với tác động của các yếu tố đe dọa khác đang đặt nhiều loài động thực vật ở Úc vào tình trạng nguy hiểm.

“Chúng ta vẫn thường nói về những mối đe dọa đối với động vật hoang dã. Nhưng thực tế, những gì đang xảy ra ngay lúc này là những tấn công trực tiếp và cấp bách. Chúng ta đã biến một hệ sinh thái lớn, liên kết chặt chẽ thành những mảnh nhỏ gọi là khu bảo tồn, nhưng lại không quản lý chúng đúng cách.

"Vấn đề cốt lõi là chúng ta đã ngăn hầu hết động vật và môi trường sống tương tác với nhau, làm suy giảm khả năng thích ứng khi khí hậu đang thay đổi. Nói cách khác, chúng ta đã phân mảnh hệ thống thành những mẩu nhỏ, và nó vốn không được thiết kế để vận hành như vậy."

Tôi có thể làm gì để giúp bảo vệ đa dạng môi trường hoang dã Úc?
Mọi người trong chúng ta đều có thể góp phần bảo vệ động vật và thực vật hoang dã của Úc.

“Bạn có thể tham gia một nhóm bảo tồn, tham gia các nhóm địa phương ở khu vực mình sinh sống, và ngay trong khu vườn của chính bạn, hãy trồng cây và bụi cây bản địa bất cứ nơi nào có khoảng trống."

“Khi bạn đã hiểu được mức độ mất mát nghiêm trọng mà các vụ tuyệt chủng này gây ra đối với văn hóa và sức khỏe của người Úc, bạn có thể nói chuyện với các chính trị gia địa phương để bày tỏ quan ngại về sự mất mát của hệ thực vật và động vật hoang dã ở Úc.”

Dù thông qua các nhóm cộng đồng địa phương hay các tổ chức phi lợi nhuận về môi trường, vẫn có nhiều cách để mọi người tham gia vào công tác bảo tồn.

“Chương trình của chúng tôi tập trung vào việc cải thiện sức khỏe hệ sinh thái trên quy mô lớn. Nhưng những thay đổi lớn như vậy chỉ được tạo thành từ nhiều thay đổi nhỏ diễn ra một cách đồng bộ. Mỗi thay đổi nhỏ đều cần được thúc đẩy bởi các cá nhân hoặc nhóm."

"Có thể là người sở hữu mảnh đất, tạo điều kiện cho động vật hoang dã trở lại, hoặc nhóm nhà đầu tư đóng góp nguồn lực để tạo ra tác động ở quy mô lớn. Mỗi người trong chúng ta đều có thể tìm ra điều gì đó tạo nên sự khác biệt."

Cô Bromilow nhấn mạnh rằng mọi người đều có trách nhiệm chăm sóc Vùng đất nơi họ sinh sống.

"Điều đó có thể bắt đầu từ những việc đơn giản như tìm hiểu bạn đang ở trên Vùng đất của ai, lắng nghe và tôn trọng kiến thức địa phương. Bạn có thể ủng hộ các chương trình bảo tồn do người Thổ dân dẫn dắt và các chương trình quản lý rừng. Khi cộng đồng cùng nhau lắng nghe, học hỏi và chịu trách nhiệm, chúng ta đang bảo vệ nơi mà tất cả chúng ta đều cảm thấy đặc biệt. Điều này quan trọng không chỉ với người Thổ dân, mà với mọi người ở Úc: nếu chúng ta chăm sóc Vùng đất, Vùng đất cũng sẽ chăm sóc chúng ta.”