Một loài quái vật tiền sử hoàn toàn mới vừa được ghi danh vào hệ động vật kỷ Phấn Trắng, sau khi một sinh viên tình cờ phát hiện điều kỳ lạ ở khối hóa thạch được lưu giữ tại Bảo tàng Câmara Cascudo thuộc Đại học Liên bang Rio Grande do Norte (UFRN - Brazil).

Khối hóa thạch này vốn là chất nôn của một con khủng long to lớn sống vào khoảng 110 triệu năm trước, tức thuộc kỷ Phấn Trắng.

Nghe có vẻ kinh dị, nhưng phần còn lại của những bữa ăn cổ xưa này thường đem lại vô số dữ liệu quý giá cho các nhà khoa học trong nỗ lực tái hiện lại môi trường sống, tập tính của các sinh vật cổ đại.

Theo SciTech Daily, khối hóa thạch chứa xương của 2 con quái vật được thu thập từ lưu vực Araripe của Brazil, sau đó bị bỏ quên trong bảo tàng hàng thập kỷ.

Sau phát hiện mới của sinh viên UFRN tên William Bruno de S. Almeida, nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi GS-TS Aline M. Ghilardi thuộc UFRN đã phân tích các phần xương hóa thạch bên trong bãi nôn cổ đại và phát hiện ra rằng chúng thuộc về một loài quái vật tiền sử chưa được biết đến trước đây.

Họ đặt danh pháp mới cho loài mới này là Bakiribu waridza, có nghĩa là “miệng lược” trong ngôn ngữ bản địa Kariri.

Đây là một loài dực long (thằn lằn bay) và là dực long ăn lọc đầu tiên được phát hiện ở vùng nhiệt đới.

Các dực long ăn lọc có những hàng răng giống như lông bàn chải xếp khít nhau. Cấu trúc này cho phép chúng lọc các sinh vật nhỏ như giáp xác từ nước.

Do kiểu ăn này, chúng thường được tìm thấy trong môi trường nước ngọt, chứ không phải môi trường ven biển như lưu vực Araripe thời điểm đó.

Ngoài 2 con dực long, bãi nôn cổ đại này còn chứa 4 con cá. Các nhà khoa học tin rằng kẻ săn mồi có thể là Irritator challengeri, một loài khủng long chân thú họ Spinosaurid chuyên ăn cá sinh sống trong khu vực này, hoặc khả năng thấp hơn là loài dực long khổng lồ Tropeognathus mesembrinus.

Phát hiện này cũng chứng minh lưu vực Araripe từng là "thánh địa" của dực long thời tiền sử, nơi gần 30 loài khác từng được tìm thấy. Các điều kiện môi trường ở đây giúp lưu giữ tốt bộ xương mong manh của những con quái vật bay này, tạo nên một kho tàng hóa thạch vô giá.

Mối nguy từ vi nhựa không còn là câu chuyện xa xôi ngoài đại dương hay trong môi trường công nghiệp. Thực tế, những hạt nhựa siêu nhỏ này đang hiện diện ngay trong các thực phẩm quen thuộc hằng ngày, len lỏi vào bữa ăn của mỗi gia đình mà nhiều người không hề hay biết.

Các nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy, một số loại thực phẩm phổ biến như rau củ, trái cây, muối hay gạo đều có thể chứa vi nhựa với hàm lượng đáng lo ngại. Điều này đặt ra những cảnh báo nghiêm túc về sức khỏe lâu dài của con người.

1. Một số loại rau củ và trái cây

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học Catania (Ý), nhiều loại trái cây và rau quả quen thuộc như cà rốt, rau diếp, táo và lê đều chứa các hạt vi nhựa.

Đáng chú ý, táo được xác định là một trong những loại trái cây có hàm lượng vi nhựa cao nhất, với trung bình khoảng 195.500 hạt/gam. Lê cũng không kém cạnh khi chứa khoảng 189.500 hạt/gam. Đây là những con số khiến không ít người bất ngờ, bởi táo và lê vốn được xem là thực phẩm lành mạnh, giàu dinh dưỡng.

Không chỉ trái cây, một số loại rau như súp lơ xanh và cà rốt cũng được ghi nhận có mức độ ô nhiễm vi nhựa cao. Trước đó, hai nghiên cứu khác cũng chỉ ra rằng vi nhựa có thể xâm nhập vào rễ cây rau diếp và lúa mì, thậm chí dưới dạng nano nhựa - kích thước còn nhỏ hơn và khó kiểm soát hơn.

Các nhà khoa học lý giải, thực vật có thể hấp thụ vi nhựa từ đất và nguồn nước bị ô nhiễm. Khi con người tiêu thụ các loại thực phẩm này, vi nhựa theo đó đi vào cơ thể.

Sion Chan, nhà vận động của Văn phòng Greenpeace Đông Á, cho biết: “Khi cắn một miếng táo, gần như chắc chắn chúng ta đang tiêu thụ vi nhựa. Việc giảm sử dụng nhựa trong chuỗi cung ứng là cách thiết thực để hạn chế nguy cơ này”.

2. Muối

Muối - nguyên liệu không thể thiếu trong mọi gian bếp - cũng được xác định là một nguồn vi nhựa đáng kể.

Theo nghiên cứu của Hội đồng Người tiêu dùng Hồng Kông công bố vào tháng 4/2020, vi nhựa được phát hiện trong 20% mẫu muối được kiểm tra. Trong 1kg muối, lượng vi nhựa dao động từ 114 đến 17.200 miligam.

Đáng nói, một số hạt vi nhựa được xác định có nguồn gốc từ bao bì polypropylene (PP) - loại nhựa phổ biến trong đóng gói thực phẩm hiện nay.

Một nghiên cứu khác năm 2018 do Đại học Quốc gia Incheon (Hàn Quốc) phối hợp với Greenpeace Đông Á thực hiện cũng cho kết quả đáng lo ngại: hơn 90% trong số 39 thương hiệu muối từ 21 quốc gia có chứa vi nhựa.

Theo ước tính, với mức tiêu thụ muối trung bình khoảng 10 gam mỗi ngày, một người có thể hấp thụ tới 20.000 hạt vi nhựa mỗi năm chỉ từ loại gia vị này.

3. Gạo

Không chỉ rau củ hay muối, gạo - thực phẩm thiết yếu trong bữa ăn hàng ngày - cũng được phát hiện chứa vi nhựa.

Nghiên cứu của Đại học Queensland (Úc) cho thấy, cứ mỗi 100 gam gạo (khoảng nửa cốc), con người có thể tiêu thụ từ 3-4 miligam nhựa. Đáng chú ý, với các loại gạo ăn liền, con số này có thể tăng lên tới 13 miligam mỗi khẩu phần.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng đưa ra một giải pháp đơn giản: vo gạo trước khi nấu có thể giúp giảm tới 40% lượng vi nhựa. Đồng thời, thói quen này còn giúp giảm lượng asen vô cơ - một chất có nguy cơ gây ung thư - trong gạo.

Vi nhựa xâm nhập vào chuỗi thực phẩm như thế nào?

Vi nhựa là những mảnh nhựa có kích thước nhỏ hơn 5mm, chủ yếu hình thành từ sự phân hủy của các sản phẩm nhựa dùng một lần như túi nilon, bao bì thực phẩm hay lưới đóng gói.

Do kích thước quá nhỏ, vi nhựa rất khó được lọc bỏ trong quá trình xử lý nước thải. Chúng theo dòng nước ra đại dương, bị sinh vật phù du và các loài thủy sinh hấp thụ, từ đó xâm nhập vào chuỗi thức ăn.

Không dừng lại ở đó, vi nhựa còn tồn tại trong đất, không khí và nguồn nước, khiến việc kiểm soát trở nên vô cùng khó khăn. Khi con người tiêu thụ thực phẩm hoặc hít thở trong môi trường có vi nhựa, các hạt này sẽ tích tụ dần trong cơ thể.

Tác động đáng lo ngại đến sức khỏe

Các nghiên cứu gần đây đang dần hé lộ những tác động tiêu cực của vi nhựa đối với sức khỏe con người. Theo một nghiên cứu được CNN dẫn lại vào tháng 3/2024, những người có vi nhựa hoặc nano nhựa trong động mạch cổ có nguy cơ đau tim, đột quỵ hoặc tử vong cao gấp đôi so với những người không có.

Không chỉ vậy, vi nhựa còn có thể mang theo các chất độc hại như phụ gia nhựa, thuốc trừ sâu hoặc các hợp chất hữu cơ khó phân hủy (POP). Khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính.

Trong môi trường tự nhiên, vi nhựa cũng gây ra nhiều hệ lụy, điển hình như dị tật đường ruột ở cá và các sinh vật dưới nước.

Để giảm thiểu nguy cơ, các chuyên gia kêu gọi cắt giảm tối đa nhựa dùng một lần trong chuỗi cung ứng thực phẩm. Về phía người tiêu dùng, việc rửa kỹ rau củ, vo sạch gạo, lựa chọn thực phẩm từ nguồn uy tín cũng là cách để hạn chế phần nào lượng vi nhựa đi vào cơ thể.

(Theo Greenpeace, CNN)

“Lại thêm giấm à? Giấm mà ông dùng đều như thuốc ấy" . Đó là tiếng trêu chọc của đồng nghiệp trong mỗi giờ ăn trưa đã trở nên quá quen thuộc với ông Lưu (Trung Quốc). Ông năm nay 55 tuổi, đang làm việc ở công trường xây dựng. Mấy tháng nay, ông luôn thủ sẵn một chai giấm bên người. Dù ăn ở nhà hay ở chỗ làm, cửa hàng, ông đều thêm giấm vào mọi món ăn có thể. Lý lẽ của ông rất đơn giản, ông nói với đồng nghiệp: “Tivi bảo giấm làm mềm mạch máu, giảm mỡ máu. Ăn nhiều chỉ có lợi chứ không hại”.

Suốt 6 tháng ròng rã, lượng giấm ông Lưu tiêu thụ tỉ lệ thuận với niềm tin về một hệ tim mạch khỏe mạnh. Thế nhưng, vào ngày nhận kết quả khám sức khỏe 6 tháng sau, sự tự tin ấy đã sụp đổ hoàn toàn trước cái thở dài của vị bác sĩ chuyên khoa.
Ảo tưởng về “thần dược” làm mềm mạch máu

Cầm tờ phiếu xét nghiệm trên tay, ông Lưu bàng hoàng khi thấy các chỉ số triglyceride và cholesterol xấu (LDL) cao ngất ngưởng, huyết áp ở mức ranh giới nguy hiểm và gan nhiễm mỡ nhẹ. Ông thắc mắc: “ Bác sĩ xem lại giúp, tôi chăm ăn giấm lắm, sao mạch máu vẫn gặp vấn đề?”.

Bác sĩ nhìn vào hồ sơ bệnh án rồi giải thích một sự thật mà bấy lâu nay ông và nhiều người trung niên vẫn lầm tưởng: Giấm là gia vị, không phải thuốc. Cho đến nay, chưa có bất kỳ hướng dẫn y khoa chính thức nào chứng minh việc ăn giấm hằng ngày có thể làm “tan chảy” các mảng xơ vữa hay làm mềm các ống dẫn máu đã bị xơ cứng.

Nhiều người có thói quen ăn đồ chiên rán, lòng lợn, thịt kho mặn chát rồi đổ thêm thật nhiều giấm với hy vọng nó sẽ “quét sạch” tác hại của mỡ và muối. Đó là một sai lầm chết người. Giấm không thể là “lá chắn” cho một lối sống thiếu khoa học. Ông Lưu cũng là một trong số đó.

Khi “trợ thủ” biến thành “kẻ phá hoại” sức khỏe

Cái thở dài của bác sĩ không chỉ dành cho những chỉ số máu xấu, mà còn cho cả một hệ thống thói quen sai lầm ẩn sau bát đồ ăn của ông Lưu. Qua tìm hiểu, bác sĩ nhận thấy thực đơn hằng ngày của ông hầu như chỉ toàn tinh bột tinh chế và các món không "thân thiện" với mạch máu cũng như sức khỏe nói chung.

Ông thích ăn mì, đồ chiên rán và các món nội tạng, hải sản, thịt mỡ, rau củ muối nhưng sợ có tuổi mạch máu dễ tắc nghẽn. Kể từ khi vô tình xem được một nội dung chẳng hề kiểm chứng y khoa trên youtube nói rằng ăn giấm làm sạch và làm mềm mạch máu, ông dùng giấm đều còn hơn uống thuốc để được ăn uống vô tư. Không chỉ mua giấm bán sẵn, ông còn tự làm giấm để mức độ chua nhiều hơn, đặc hơn với niềm tin ăn vào sẽ... tốt hơn.

Việc lạm dụng giấm quá mức để “bù đắp” cho đống dầu mỡ đó thực tế đang tạo ra một kịch bản tồi tệ:

- Tàn phá hệ tiêu hóa. Axit axetic nồng độ cao trong giấm khi nạp vào lúc bụng đói hoặc dùng quá liều sẽ bào mòn niêm mạc dạ dày, gây viêm loét mãn tính.

- Nguy cơ cho xương khớp. Sử dụng giấm quá nhiều trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến mật độ xương, đặc biệt là ở người cao tuổi.

Trong trận chiến bảo vệ mạch máu, giấm chỉ là một người lính hỗ trợ nhỏ bé, không thể thay thế cho cả một "đội quân" chế độ ăn uống và tập luyện. Đặc biệt, nếu dùng quá mức thì còn phản tác dụng.
Cách dùng giấm “chuẩn” để bảo vệ mạch máu

Nói như vậy không có nghĩa là giấm vô tác dụng. Nếu dùng đúng liều lượng và đúng cách, ngoài kích thích vị giác, ngon miệng hơn thì nó vẫn mang lại lợi ích nhất định cho sức khỏe.

Về liều lượng, mỗi ngày chỉ nên dùng từ 5 - 10 ml (khoảng 1 thìa cà phê đến 1 thìa canh). Không nên uống giấm trực tiếp, nhất là khi bụng đói. Không dùng giấm đã để quá lâu, quá đặc, có dấu hiệu bất thường hay bảo quản không kỹ, trôi nổi trên thị trường.

Về tác dụng của nấm, nổi bật như ổn định đường huyết, hỗ trợ giảm cân. Mẹo là ăn giấm cùng các thực phẩm chứa tinh bột giúp làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, từ đó giảm nhẹ sự tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.

Còn nếu xét về tác dụng với mạch máu, đáng nói nhất là ăn giấm điều độ giúp giảm muỗi gián tiếp. Trong khi ăn thừa muối là tác nhân hàng đầu "phá hoại" mạch máu thì giấm giúp tăng hương vị, giúp chúng ta cảm thấy ngon miệng hơn dù cho ít muối đi.

Làm gì để mạch máu "mềm" thay vì ăn giấm?

Ông Lưu sau khi hiểu ra mọi chuyện bắt đầu dùng giấm có kiểm soát và điều chỉnh chế độ ăn uống lành mạnh hơn. Qua trường hợp của ông Lưu, bác sĩ khuyến cáo rằng vì tin mù quáng vào việc “uống giấm làm mềm mạch máu”, nên thay đổi từ chính cấu trúc mỗi bữa ăn:

- Quy tắc 50/50: Thay thế một nửa lượng bột mì trắng, gạo trắng bằng các loại ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ, giúp giảm mỡ máu tự nhiên.

- Tăng cường rau xanh: Luôn có ít nhất một nắm rau xanh và một ít đạm sạch (thịt nạc, cá, trứng) trong mỗi phần ăn để ổn định chuyển hóa.

- Kiểm soát muối và vận động: Giới hạn dưới 5 gam muối mỗi ngày và duy trì ít nhất 150 phút vận động vừa phải mỗi tuần (đi bộ nhanh, đạp xe).

Sức khỏe của hệ tuần hoàn không nằm ở một loại gia vị thần thánh nào, mà nằm ở sự cân bằng trong từng bữa ăn. Đồng thời, hãy khám sức khỏe định kỳ để nắm bắt tình hình và điều chỉnh cho phù hợp, phát hiện cũng như điều trị bệnh sớm.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, TTVC, Health Sent

Nồi chiên không dầu đã trở thành thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình, đặc biệt với những ai muốn ăn uống lành mạnh hơn. Chỉ cần vài thao tác đơn giản, người dùng có thể chế biến đủ món từ chiên, nướng đến hâm nóng mà không cần dùng quá nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên, chính vì sự tiện lợi này mà không ít người sử dụng theo thói quen, ít khi tìm hiểu kỹ cách vận hành. Điều đáng nói là có những sai lầm rất phổ biến, lặp đi lặp lại mỗi ngày mà nhiều người không nhận ra, khiến món ăn kém ngon, tốn điện hơn và về lâu dài còn ảnh hưởng đến thiết bị.

1. Lót giấy bạc hoặc giấy nến sai cách

Việc lót giấy giúp dễ vệ sinh là đúng, nhưng nếu che kín đáy nồi hoặc đặt giấy khi chưa có thực phẩm đè lên, luồng khí nóng sẽ bị cản lại. Nguyên lý của nồi chiên không dầu là luân chuyển khí nóng tốc độ cao, nên khi bị chắn, nhiệt không phân bố đều, dẫn đến tình trạng chỗ chín nhanh, chỗ còn sống. Ngoài ra, giấy nhẹ có thể bị thổi bay lên thanh nhiệt, gây cháy xém hoặc ám mùi vào thực phẩm.

2. Đặt nồi chiên sát tường hoặc trong góc kín

Nhiều gia đình đặt nồi chiên sát tường để tiết kiệm diện tích, nhưng đây là thói quen dễ gây hại. Khi hoạt động, nồi tỏa nhiệt rất lớn ra phía sau và hai bên. Nếu không có khoảng trống để tản nhiệt, nhiệt sẽ bị dội ngược lại, khiến thiết bị nóng hơn mức cần thiết, giảm tuổi thọ linh kiện bên trong. Về lâu dài, điều này còn khiến nồi hoạt động kém ổn định và tiêu tốn điện nhiều hơn.

3. Cho quá nhiều thực phẩm vào cùng lúc

Đây là sai lầm khiến nhiều người nghĩ rằng nồi chiên “không ngon như quảng cáo”. Khi thực phẩm bị xếp chồng lên nhau, không khí nóng không thể len lỏi vào từng bề mặt. Kết quả là lớp ngoài có thể cháy xém trong khi bên trong chưa chín kỹ. Đặc biệt với các món cần độ giòn, việc nhồi quá nhiều sẽ làm mất hoàn toàn kết cấu mong muốn. Chia nhỏ khẩu phần không chỉ giúp món ăn ngon hơn mà còn đảm bảo chín đều.

4. Không vệ sinh thanh nhiệt và khoang nồi

Phần thanh nhiệt phía trên thường bị bỏ quên khi vệ sinh. Sau nhiều lần sử dụng, dầu mỡ bắn lên và bám lại thành lớp mỏng. Khi nấu ở nhiệt độ cao, lớp dầu này có thể bị đốt nóng, tạo khói và mùi khét. Không chỉ ảnh hưởng đến hương vị món ăn, việc tích tụ lâu ngày còn tiềm ẩn nguy cơ cháy. Vệ sinh định kỳ toàn bộ khoang nồi là điều cần thiết nhưng ít người thực hiện.

5. Nấu thực phẩm quá nhiều dầu mỡ

Nhiều người cho rằng nồi chiên không dầu có thể “xử lý mọi thứ”, nhưng với các loại thực phẩm quá nhiều mỡ, lượng dầu chảy ra có thể gây khói và bắn ngược lên thanh nhiệt. Điều này không chỉ làm bẩn nồi nhanh hơn mà còn ảnh hưởng đến chất lượng không khí trong bếp. Với các món nhiều mỡ, nên xử lý sơ trước khi cho vào nồi để giảm lượng dầu thừa.

6. Không làm nóng nồi trước khi nấu

Bỏ qua bước làm nóng khiến nhiệt độ trong nồi tăng từ từ, làm thời gian nấu kéo dài hơn và món ăn khó đạt độ giòn. Giống như lò nướng, việc preheat giúp nhiệt ổn định ngay từ đầu, đảm bảo thực phẩm được “sốc nhiệt” đúng cách, từ đó giữ được độ ẩm bên trong và độ giòn bên ngoài.

7. Dùng sai mức nhiệt và thời gian

Không phải món nào cũng có thể dùng chung một mức nhiệt. Việc chỉnh nhiệt theo cảm tính dễ khiến thực phẩm bị khô hoặc chưa chín đều. Hiểu đơn giản, nhiệt quá cao sẽ làm bề mặt cháy nhanh trước khi bên trong kịp chín, còn nhiệt quá thấp khiến món ăn bị dai và mất vị. Việc tham khảo hướng dẫn hoặc thử nghiệm có điều chỉnh sẽ giúp tận dụng tối đa hiệu quả của nồi.

Phong trào chạy bộ bùng nổ kéo theo những sự cố y khoa ngày càng được ghi nhận nhiều hơn. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, không ít runner trẻ, ngoại hình săn chắc, tập luyện đều đặn vẫn có thể đột ngột gục ngã khi đang thi đấu hoặc ngay sau khi về đích.

Hiện tượng này được gọi là ngừng tim đột ngột do gắng sức, xảy ra khi tim ngừng bơm máu chỉ trong vài giây. Khác với đột quỵ do tắc mạch não , ngừng tim diễn tiến cực nhanh, nếu không được cấp cứu ngay lập tức, nguy cơ tử vong rất cao.

Điểm đáng lo là nhiều trường hợp không xuất phát từ thể trạng yếu, mà do các bệnh tim tiềm ẩn chưa từng được phát hiện. Những bất thường này gần như “im lặng” trong sinh hoạt thường ngày, chỉ bộc lộ khi cơ thể bị đẩy đến giới hạn trong các cự ly dài như bán marathon hoặc marathon.

Trong đó, bệnh cơ tim phì đại là nguyên nhân hàng đầu, khiến thành tim dày bất thường, làm hẹp buồng tim và dễ gây rối loạn nhịp khi gắng sức. Ngoài ra còn có cơ tim loạn nhịp thất phải, bất thường động mạch vành bẩm sinh hay các rối loạn kênh ion như hội chứng QT kéo dài, Brugada.

Các bệnh lý này khó phát hiện qua khám sức khỏe thông thường, có người siêu âm tim và xét nghiệm đều bình thường nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ rung thất.

Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là viêm cơ tim sau cúm, COVID-19 hoặc nhiễm virus. Người bệnh chỉ thấy mệt nhẹ, đau nhức, nhưng nếu vẫn tham gia thi đấu, cơ tim đang tổn thương có thể suy sụp đột ngột.

Sai lầm phổ biến của nhiều runner là đánh đồng thể lực phòng gym với sức bền tim mạch. Tập gym chủ yếu là vận động ngắn, có quãng nghỉ, trong khi chạy đường dài buộc tim duy trì hoạt động liên tục trong nhiều giờ. Sự khác biệt này khiến không ít người có cơ bắp tốt nhưng tim chưa được “huấn luyện” tương xứng.

Nhiều ca ngừng tim xảy ra ở những kilomet cuối hoặc ngay sau khi cán đích, khi cơ thể đã cạn năng lượng, mất nước và rối loạn điện giải. Nếu trước đó runner xuất phát quá nhanh, thiếu ngủ hoặc chưa hồi phục sau các buổi tập nặng, nguy cơ càng tăng cao.

Không ít người chỉ uống nước lọc mà quên bổ sung điện giải, dẫn đến hạ natri máu. Tình trạng này có thể gây đau đầu, nôn ói, lú lẫn, co giật, rối loạn nhịp tim, thậm chí tử vong nếu xử trí không đúng.

Theo khuyến cáo, người mới nên tăng cự ly theo từng bậc, từ 5 km lên 10 km, sau đó mới đến bán marathon và marathon với thời gian chuẩn bị kéo dài nhiều tháng. Việc “nhảy cóc” từ chạy ngắn lên 42 km có thể khiến tim phải chịu một cú sốc sinh lý lớn.

Trong quá trình chạy, nhiều dấu hiệu nguy hiểm dễ bị nhầm với mệt thông thường. Người chạy cần dừng ngay nếu xuất hiện đau ngực, khó thở bất thường, chóng mặt, nhìn mờ, tim đập loạn nhịp, đổ mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc cảm giác sắp ngất. Khi đó, việc dừng lại chính là “về đích” an toàn.

Nếu chứng kiến người khác gục xuống, không phản ứng hoặc ngừng thở, cần gọi cấp cứu và tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay lập tức. Cơ hội sống phụ thuộc rất lớn vào việc cấp cứu sớm và sự sẵn có của máy khử rung tim tự động trong những phút đầu.

Để giảm rủi ro, bác sĩ khuyến cáo người có ý định chạy cự ly dài nên khám sàng lọc tim mạch trước khi thi đấu, ít nhất bằng điện tâm đồ và siêu âm tim. Những người từng đau ngực khi gắng sức, ngất xỉu hoặc có tiền sử gia đình đột tử cần kiểm tra kỹ hơn.

Chạy bộ vẫn là môn thể thao tốt cho sức khỏe, nhưng điều quan trọng không phải là chinh phục được bao nhiêu kilomet, mà là hiểu rõ giới hạn của trái tim mình.

Măng tây có tác dụng gì?

Măng tây từ lâu không còn là loại rau xa lạ tại các chợ Việt. Theo Lương y Bùi Đắc Sáng (Hội Đông y Việt Nam), đây là loại cây thân thảo có đặc điểm lá hình kim, hoa nhỏ màu lục và quả đỏ hình cầu. Dưới góc độ y học hiện đại, măng tây chứa hàm lượng dinh dưỡng cao, có nhiều tác dụng:

Hỗ trợ thai kỳ: Với lượng Folate (Vitamin B9) dồi dào, măng tây giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Chỉ 100g măng tây đáp ứng khoảng 22% nhu cầu folate hàng ngày của phụ nữ mang thai.

Chắc khỏe xương khớp: Vitamin K cùng các khoáng chất như canxi, kali, kẽm và magie có trong măng tây giúp ngăn ngừa loãng xương, đặc biệt tốt cho người cao tuổi.

Hỗ trợ tiêu hóa và giảm cân: Chứa nhiều chất xơ, nước và đặc biệt là chất Inulin, măng tây giúp hệ đường ruột khỏe mạnh, tạo cảm giác no lâu, rất phù hợp cho thực đơn ăn kiêng.

Thải độc: Axit amin asparagine trong loại rau này có tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ thận đào thải độc tố và giảm tình trạng phù nề.

Không chỉ vậy, măng tây còn được xem là nguồn cung cấp chất chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E và các hợp chất flavonoid. Những chất này giúp bảo vệ tế bào trước tác động của gốc tự do, góp phần làm chậm quá trình lão hóa và giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch.

Một số nghiên cứu cũng cho thấy măng tây có thể hỗ trợ điều hòa đường huyết, phù hợp với người có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường nếu sử dụng ở mức hợp lý.

Ngoài ra, măng tây còn có lợi cho tim mạch nhờ khả năng hỗ trợ giảm cholesterol xấu và cải thiện tuần hoàn máu. Hàm lượng kali trong loại rau này giúp ổn định huyết áp, từ đó giảm nguy cơ đột quỵ. Với người thường xuyên căng thẳng, các vitamin nhóm B trong măng tây cũng góp phần hỗ trợ hệ thần kinh, cải thiện tâm trạng và chất lượng giấc ngủ.
Vì sao măng tây là "khắc tinh" của người bệnh gout?

Dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết đối với nhóm người bị bệnh gout thì không nên ăn nhiều loại rau này.

Nguyên nhân là bởi măng tây là một trong những loại thực phẩm chứa hàm lượng purin cao nhất. Khi người bệnh gout tiêu thụ măng tây, lượng purin này sẽ làm tăng acid uric trong máu, khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng hơn và dễ dẫn đến các cơn gout cấp tính đau đớn. Đặc biệt, nếu ăn thường xuyên hoặc kết hợp với các thực phẩm giàu đạm khác, nguy cơ tái phát cơn gout sẽ càng cao.

Bên cạnh đó, vì măng tây là loại rau mọc mầm từ đất và sinh trưởng rất nhanh, người dùng cần đặc biệt lưu ý khâu vệ sinh và chế biến để loại bỏ tạp chất hay ký sinh trùng. Để giữ trọn giá trị dinh dưỡng và không gây phản tác dụng, các chuyên gia khuyên nên hạn chế xào rán quá nhiều dầu mỡ.

Lực lượng Ukraine đã rút về các tuyến phòng thủ được chuẩn bị sẵn gần Myropilske, phía đông thành phố Sumy, sau khi chịu sức ép liên tục từ phía Nga. Trong khi đó, Nga tuyên bố giành quyền kiểm soát 3 làng chiến lược ở Sumy, theo thông tin từ Quân đoàn 14 của Ukraine được tờ Euromaidanpress đăng tải lại.

“Do giao tranh ác liệt và đối phương có ưu thế về lực lượng, do đó, các đơn vị phòng vệ Ukraine đã di chuyển về tuyến phòng thủ mới nhằm bảo toàn sinh lực, đồng thời tiếp tục giữ vững thế trận”, tuyên bố của Quân đoàn 14 cho biết.

Trong khi đó, quân đội Ukraine khẳng định vẫn kiểm soát tình hình, duy trì trinh sát và sẵn sàng cho các hành động tiếp theo, đồng thời sử dụng pháo binh, máy bay không người lái và các loại hỏa lực khác để tấn công lực lượng Nga.

Dữ liệu từ nền tảng theo dõi xung đột DeepState (có liên hệ với quân đội Ukraine) xác nhận Nga đã đạt được một số bước tiến gần Myropilske, Maryine và Novodmytrivka tại khu vực Sumy. Một blogger quân sự Nga cũng tuyên bố lực lượng Moscow đã tiến vào phía đông Novodmytrivka, nhưng Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ cho rằng thông tin này chưa được xác nhận.

Các hình ảnh định vị địa lý công bố ngày 12/4 cho thấy lực lượng Ukraine tấn công binh sĩ Nga ở phía đông Myropillya sau một nỗ lực xâm nhập, song theo ISW, chiến dịch này của Ukraine “không làm thay đổi quyền kiểm soát lãnh thổ hay tuyến tiền tuyến hiện tại”.

Trong các ngày 12-13/4, Nga tiếp tục tấn công ở phía bắc thành phố Sumy, gần Korchakivka, Kostiantynivka và Kindrativka, cũng như phía đông nam gần Novodmytrivka và hướng về Taratutyne. Một số nguồn Nga cho biết Ukraine đã phản công gần Mala Korchakivka và Myropilske.

Dù chịu áp lực chiến thuật, một blogger thân Điện Kremlin thừa nhận các nhóm xâm nhập nhỏ của Nga “không thể kiểm soát các khu rừng rộng lớn ở phía bắc tỉnh Sumy do các đợt phản công thường xuyên của Ukraine”, đồng thời cho rằng “còn quá sớm để nói Nga sẽ sớm kiểm soát toàn bộ Krasnopillya”.

Theo ISW, các đơn vị Nga đang hoạt động tại khu vực này gồm Trung đoàn xe tăng số 15, Lữ đoàn bộ binh cơ giới độc lập 34 và 74 thuộc nhiều quân khu khác nhau.

Những hình ảnh vệ tinh độ phân giải cao mới công bố đã hé lộ thêm nhiều chi tiết gây chú ý về chiến dịch giải cứu phi công đầy hỗn loạn của Mỹ, sau khi Iran bắn hạ một tiêm kích F-15E Strike Eagle hồi đầu tháng trong bối cảnh xung đột leo thang.

Theo dữ liệu từ Soar Atlas, các bức ảnh cho thấy nhiều xác máy bay Mỹ nằm rải rác tại một đường băng đất bỏ hoang gần thị trấn Shahreza, tỉnh Isfahan – khu vực chỉ cách tổ hợp hạt nhân trọng yếu của Iran khoảng 40 km. Phát hiện này làm dấy lên nghi vấn về mục tiêu thực sự của chiến dịch, khi Mỹ huy động tới 155 máy bay chỉ để giải cứu hai phi công F-15E, tờ Indiatoday cho biết.

Trong khi Tổng thống Donald Trump ca ngợi đây là “một trong những chiến dịch giải cứu táo bạo nhất”, phía Mỹ lại gần như không công bố chi tiết về thiệt hại trong chiến dịch. Địa điểm diễn ra chiến dịch nằm gần cơ sở hạt nhân Isfahan – nơi được cho là lưu trữ lượng uranium làm giàu cao, thành phần then chốt để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Iran đã cáo buộc cuộc giải cứu thực chất là một chiến dịch “thất bại” nhằm chiếm đoạt uranium. Lý do được Tehran đưa ra là khu vực máy bay Mỹ bị bắn hạ ở tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad cách xa đáng kể so với nơi lực lượng Mỹ đổ bộ để giải cứu. Dù hai thành viên phi hành đoàn – phi công và sĩ quan điều khiển vũ khí – cuối cùng đã được cứu về an toàn, chiến dịch được cho là gặp nhiều khó khăn nghiêm trọng khi hoạt động sâu trong lãnh thổ đối phương.

Ảnh vệ tinh cho thấy ít nhất 2 máy bay vận tải C-130 Hercules của Mỹ bị phá hủy tại hiện trường, cùng với khả năng có thêm 2 trực thăng MH-6 “Little Bird”. Trước đó, ông Trump thừa nhận 2 chiếc C-130, chở khoảng 100 binh sĩ tinh nhuệ, đã bị phá hủy sau khi mắc kẹt trong địa hình sa mạc cát. Việc Mỹ tự phá hủy thiết bị quân sự nhằm ngăn công nghệ nhạy cảm rơi vào tay Iran là một quy trình quen thuộc trong các chiến dịch quân sự.

Tuy nhiên, Washington không cung cấp thông tin về số phận của các trực thăng MH-6, vốn có thể được triển khai để hỗ trợ hỏa lực tầm gần cho lực lượng đổ bộ. Với việc quân Mỹ hoạt động sâu trong lãnh thổ Iran, nhiều khả năng các trực thăng này được vận chuyển bằng C-130. Phía Iran tuyên bố đã bắn trúng 2 trực thăng trong chiến dịch, nhưng thông tin này chưa được xác nhận độc lập.

Một khả năng khác là các trực thăng đã bị chính lực lượng Mỹ phá hủy do không đủ thời gian hoặc điều kiện để di chuyển khỏi khu vực. Với tầm hoạt động tối đa khoảng 420 km, trong khi căn cứ quân sự Mỹ gần nhất cách đó khoảng 400 km (gần biên giới Iraq), việc rút lui an toàn được cho là rất rủi ro.

Các hình ảnh mới cũng cho thấy Iran đã nhanh chóng kiểm soát khu vực sau chiến dịch. Một vành đai đất được dựng lên xung quanh hiện trường, cùng với nhiều đống đất được đổ dọc đường băng nhằm khiến khu vực này không thể tiếp tục sử dụng cho các hoạt động quân sự trong tương lai.

Giới chuyên gia nhận định, động thái này không chỉ nhằm bảo vệ khu vực gần cơ sở hạt nhân Isfahan, mà còn có thể trở thành chiến thuật được Iran áp dụng rộng rãi tại các sân bay dã chiến gần những địa điểm nhạy cảm khác. Điều này sẽ khiến bất kỳ chiến dịch mặt đất nào trong tương lai của Mỹ tại Iran trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn đáng kể.

Diễn biến mới nhất cho thấy cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran không chỉ diễn ra trên không hay trên biển, mà còn mở rộng sang các chiến dịch đặc biệt đầy rủi ro trên bộ – nơi mỗi sai lầm đều có thể để lại dấu vết rõ ràng qua từng bức ảnh vệ