Theo cảnh sát mới đây đã phải vào cuộc điều tra và bắt giữ nghi phạm, sau khi có một người phụ nữ 58 tuổi tại Mỹ đã trốn thoát sau hai năm bị nhốt dưới tầng hầm trong điều kiện thiếu thốn nghiêm trọng. Vụ việc được phát hiện sau khi nạn nhân 58 tuổi tìm cách trốn thoát khỏi nơi bị giam giữ và đập vỡ cửa sổ nhà hàng xóm vào ngày mới đây để kêu cứu.

Sở cảnh sát thành phố Saginaw, bang Michigan (Mỹ), cho biết một phụ nữ tên Tasha Beamon, 48 tuổi, đã bị buộc tội ngược đãi người trưởng thành dễ bị tổn thương và giam cầm trái phép. Vụ việc được phát hiện sau khi nạn nhân 58 tuổi tìm cách trốn thoát khỏi nơi bị giam giữ và đập vỡ cửa sổ nhà hàng xóm vào ngày 15/3 để kêu cứu.

Theo lời kể của nạn nhân, người này đã bị nhốt trong tầng hầm của một ngôi nhà gần đó suốt hai năm. Tasha Beamon là vợ của em trai quá cố của nạn nhân. Trong thời gian bị giam giữ, bà chỉ được cung cấp lượng thức ăn và nước uống tối thiểu để duy trì sự sống. Không gian sống dưới tầng hầm gần như không có gì ngoài một chiếc nệm cũ đặt trên sàn.

Vật dụng đáng chú ý duy nhất là một chiếc radio được bật liên tục ở âm lượng lớn, được cho là gây ra tình trạng căng thẳng và tra tấn tinh thần kéo dài.

Cảnh sát cho biết nạn nhân đã lợi dụng thời điểm không có người trong nhà để phá cửa và chạy trốn. Sau đó, bà dùng một ống kim loại lớn đập vỡ cửa sổ nhà hàng xóm nhằm thu hút sự chú ý và cầu cứu. Hàng xóm nói rằng họ đã vô cùng kinh ngạc khi thấy nạn nhân xuất hiện trước cửa nhà trong tình trạng gầy yếu. Người này nhận xét bà trông như hơn 70 tuổi và không hiểu vì sao vẫn có thể đủ sức đập vỡ cửa kính.

Sau khi nhận được cuộc gọi 911, lực lượng chức năng nhanh chóng có mặt và đưa nạn nhân đến bệnh viện địa phương. Tại đây, các nhân viên y tế đánh giá tình trạng của bà rất nghiêm trọng, có nguy cơ tử vong do suy dinh dưỡng nặng.

Trong quá trình điều tra, cảnh sát đã đến khám xét ngôi nhà của Tasha Beamon, được mua vài tháng sau khi chồng bà qua đời vào tháng 1/2021. Tại hiện trường, họ phát hiện cửa nhà đang mở. Cửa tầng hầm có khóa gắn bên ngoài, bên trong chỉ có một tấm nệm trên sàn và một chiếc radio đang phát nhạc ở âm lượng lớn.

Ngoài ra, lực lượng chức năng còn tìm thấy một chiếc xô dùng để chứa nước tiểu trong tầng hầm, không có hệ thống nhà vệ sinh. Trong những ngày sau đó, Tasha Beamon đã gọi điện đến bệnh viện hơn 40 lần để hỏi về tình trạng của nạn nhân.

Theo cảnh sát, người này cũng thừa nhận đã nhốt nạn nhân trong nhà và không cho phép rời đi. Các điều tra viên nhận định, với vai trò là người chăm sóc cho chị dâu, Tasha Beamon có thể đã giam giữ nạn nhân nhằm chiếm đoạt khoản tiền trợ cấp dành cho người khuyết tật.

Tasha Beamon bị bắt giữ vào ngày 2/4 và hiện bị tạm giam với mức tiền bảo lãnh 100.000 USD. Phiên tòa xét xử dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 20/4.

Vụ việc đang tiếp tục được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ các tình tiết liên quan.

Việc Iran đóng cửa Eo biển Hormuz đang gây áp lực lớn lên người tiêu dùng và doanh nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế nhận định rằng nếu hệ thống thu phí mới được áp dụng, gánh nặng tài chính này sẽ chủ yếu đổ dồn lên vai các quốc gia Vùng Vịnh thay vì người tiêu dùng quốc tế.

Chính vì thế, Mỹ và các cường quốc có thể sẽ không quyết liệt phản đối yêu cầu của Tehran để sớm đổi lấy sự ổn định cho thị trường.

Đề xuất phí "khủng" và phản ứng trái chiều từ Mỹ

Trong khuôn khổ các cuộc đàm phán chấm dứt chiến sự, Iran đang thúc đẩy Mỹ công nhận quyền thu phí quá cảnh đối với tàu chở dầu. Mức phí đề xuất có thể rơi vào khoảng 1 USD mỗi thùng dầu, tương đương khoảng 2 triệu USD cho mỗi tàu.

Theo Capital Economics, eo biển Hormuz là tuyến xuất khẩu chính của gần 1/4 lượng dầu và 1/5 lượng khí tự nhiên hóa lỏng vận chuyển bằng đường biển trên thế giới.

Các nhà phân tích cảnh báo việc lập trạm thu phí tại đây sẽ vi phạm luật pháp quốc tế và làm rạn nứt thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, Tổng thống Trump hiện đang đưa ra những tín hiệu trái ngược.

Một mặt, ông gọi liên doanh thu phí tiềm năng với Iran là "điều tuyệt vời" để đổi lấy hòa bình lâu dài. Mặt khác, ông lại cảnh báo trên mạng xã hội rằng Iran tốt nhất nên dừng ngay việc thu phí tàu dầu nếu những báo cáo đó là sự thật.

Nỗ lực kiểm soát lưu thông và hình thức thanh toán mới

Dù đã có lệnh ngừng bắn, Iran thực tế vẫn đóng cửa eo biển này. Lãnh đạo Sultan Al Jaber của công ty dầu khí quốc gia Abu Dhabi cho biết Tehran muốn hạn chế lưu lượng tàu xuống còn khoảng chục tàu mỗi ngày và thu phí để đảm bảo an toàn.

Số liệu từ công ty Windward cho thấy lưu lượng tàu sụt giảm mạnh. Vào ngày 7/4, chỉ 11 tàu đi qua eo biển, giảm mạnh so với mức hơn 100 tàu mỗi ngày trước xung đột. Theo S&P Global Market Intelligence, vào ngày tiếp theo, con số này chỉ còn 4 tàu, mức thấp kỷ lục trong tháng 4.

Đáng chú ý, đại diện phía Iran cho biết họ đang thu phí 1 USD mỗi thùng dầu và nhận thanh toán bằng tiền điện tử để tránh bị truy vết hoặc tịch thu do lệnh trừng phạt. Các nhà xuất khẩu ở Vùng Vịnh có thể được ưu tiên nếu thanh toán bằng đồng nhân dân tệ của Trung Quốc.

Quốc gia vùng Vịnh sẽ phải "gánh" phí thay thế giới?

Các nhà kinh tế cho rằng mức phí 1 USD/thùng sẽ ít tác động đến giá dầu thế giới. Vì dầu mỏ là hàng hóa được định giá trên quy mô toàn cầu. Các nhà sản xuất Vùng Vịnh như Kuwait và UAE không thể đơn giản cộng thêm phí này vào giá bán. Họ phải cạnh tranh với các khu vực không phải trả phí như Mỹ. Do đó, các nhà sản xuất Vùng Vịnh sẽ phải tự chi trả khoản phí này để duy trì khả năng cạnh tranh.

Giáo sư kinh tế Guntram Wolff tại Bỉ tính toán rằng các nước vùng Vịnh có thể phải gánh từ 80% - 95% tổng chi phí. Nếu mức phí là 2 USD/thùng, họ sẽ mất tới 14 tỷ USD mỗi năm riêng cho các lô hàng dầu mỏ.

Dù vậy, các nhà xuất khẩu Vùng Vịnh có thể vẫn chấp nhận thỏa thuận để được lưu thông trở lại. Chi phí sản xuất tại đây rất thấp, có nơi dưới 20 USD mỗi thùng, nên mức phí này chưa ảnh hưởng lớn đến quyết định sản xuất.

Mối đe dọa tới nền tảng thương mại và phản ứng của Trung Quốc

Việc chấp nhận hệ thống thu phí này sẽ làm đảo lộn nguyên tắc tự do hàng hải vốn là nền tảng của thương mại toàn cầu suốt 150 năm qua. Các chuyên gia lo ngại đây sẽ là một tiền lệ xấu, khuyến khích các quốc gia khác thu phí tại các tuyến hàng hải quan trọng.

Nguồn thu từ phí sẽ giúp Iran thu về hàng chục tỷ USD mỗi năm. Sau đó, Tehran có thể quyết định tăng phí, tạo ra rủi ro địa chính trị mới cho thị trường năng lượng. Trong khi đó để đối phó, các quốc gia Vùng Vịnh có thể sẽ phải đầu tư vào các đường ống dẫn dầu để đi vòng qua eo biển.

Quan trọng hơn, hệ thống thu phí có khả năng bị Trung Quốc - đồng minh chủ chốt của Iran - phản đối. Với tư cách là quốc gia thương mại lớn nhất thế giới, Trung Quốc không muốn quay lại thời kỳ thương mại của các thế kỷ trước. Nền kinh tế Trung Quốc dựa trên xuất khẩu và họ cần sự phục hồi lưu thông bình thường tại eo biển Hormuz trong thời gian sớm nhất.

Theo WSJ

Vào lúc 7 giờ 07 phút sáng ngày 11/4/2026 (giờ Việt Nam), khoang đổ bộ của tàu vũ trụ Orion đã chính thức tiếp nước tại vùng biển Thái Bình Dương, ngoài khơi bờ biển San Diego. Sự kiện này đánh dấu việc hoàn thành xuất sắc sứ mệnh Artemis II của NASA, đưa con người trở lại vùng lân cận Mặt Trăng sau hơn 50 năm và mở toang cánh cửa cho việc đặt chân lên bề mặt chị Hằng trong tương lai gần.

Hành trình bay 1,1 triệu km của Artemis II vừa hoàn thành
Cú nảy trên bầu khí quyển và vận tốc Mach 35

Quy trình hạ cánh của Artemis II bắt đầu từ độ cao khoảng 122.000 mét khi tàu chạm vào những lớp khí quyển đầu tiên của Trái đất. Tại thời điểm này, con tàu di chuyển với vận tốc khoảng 11 km/giây, tương đương 40.000 km/h (gấp gần 35 lần vận tốc âm thanh). Để giảm thiểu áp lực cho phi hành đoàn và bảo vệ cấu trúc con tàu, NASA đã thực hiện kỹ thuật hạ cánh mang tên skip-entry.

Thay vì lao thẳng xuống theo một đường dốc, tàu Orion đã thực hiện một cú nảy trên tầng khí quyển giống như cách một viên sỏi dẹt nảy trên mặt nước. Kỹ thuật này cho phép tàu giải tỏa bớt nhiệt lượng và động năng khổng lồ, đồng thời giúp các kỹ sư điều chỉnh điểm rơi chính xác hơn vào khu vực trục vớt đã định sẵn.

Tốc độ lớn hơn vận tốc âm thanh của Orion
Vượt hỏa ngục 2.800 độ C và 6 phút im lặng nghẹt thở

Ma sát cực đại với bầu khí quyển đậm đặc đã biến lớp không khí xung quanh tàu Orion thành một khối plasma rực cháy. Nhiệt độ bên ngoài lớp lá chắn nhiệt lúc này tăng vọt lên mức 2.800 độ C, tương đương với một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt trời. Đây là thử thách khắc nghiệt nhất đối với vật liệu Avcoat của lá chắn nhiệt, vốn được thiết kế để mài mòn có kiểm soát nhằm đẩy nhiệt lượng ra xa khỏi khoang chứa phi hành đoàn.

Trong giai đoạn này, một hiện tượng vật lý tất yếu đã xảy ra: sự gián đoạn liên lạc vô tuyến (blackout). Lớp plasma bao quanh tàu đã chặn đứng mọi tín hiệu giữa Orion và trung tâm điều khiển tại Houston. Trong khoảng 6 phút dài đằng đẵng, thế giới đã nín thở dõi theo tín hiệu của con tàu trên màn hình radar mà không có bất kỳ phản hồi âm thanh nào từ 4 phi hành gia. Chỉ khi tàu giảm tốc độ và lớp plasma tan dần, tiếng của chỉ huy Reid Wiseman mới vang lên, xác nhận hệ thống vẫn vận hành hoàn hảo.
Vũ điệu của 11 chiếc dù và khoảnh khắc tiếp nước

Khi xuống đến độ cao khoảng 8.000 mét và tốc độ giảm xuống mức cận âm, quy trình bung dù phức tạp bắt đầu. Tổng cộng có 11 chiếc dù được kích hoạt theo các giai đoạn khác nhau. Đầu tiên là 3 chiếc dù nhỏ để loại bỏ nắp che mũi tàu, tiếp theo là 2 chiếc dù hãm để ổn định hướng rơi và cuối cùng là 3 chiếc dù chính khổng lồ màu cam trắng bung ra ở độ cao khoảng 1.500 mét.

Cú nhảy dù lịch sử

Dưới sự nâng đỡ của 3 chiếc dù chính, vận tốc của Orion được kéo giảm từ 500 km/h xuống chỉ còn khoảng 25 km/h khi chạm mặt nước. Hệ thống túi khí trên đỉnh tàu ngay lập tức được thổi phồng để đảm bảo khoang tàu luôn ở trạng thái thẳng đứng trên sóng biển Thái Bình Dương.
Thành công lịch sử và tương lai Artemis III

Bốn phi hành gia gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia sứ mệnh Christina Koch và Jeremy Hansen đã được đội cứu hộ của Hải quân Mỹ trục vớt an toàn trên tàu USS John P. Murtha. Toàn bộ hành trình kéo dài 10 ngày đã đưa họ đi qua quãng đường hơn 1 triệu km, thực hiện cú bay vòng qua mặt lưng của Mặt Trăng ở khoảng cách gần nhất là 10.300 km.

Artemis II đã trở về, mang theo một tương lai khám phá vũ trụ đầy rộng mở

Việc Orion chịu đựng được vận tốc và nhiệt độ tái nhập khí quyển từ quỹ đạo Mặt Trăng là bằng chứng đanh thép nhất cho thấy công nghệ của nhân loại đã sẵn sàng cho bước tiếp theo. Với những dữ liệu quý giá thu thập được từ Artemis II, NASA dự kiến sẽ đẩy mạnh tiến độ cho sứ mệnh Artemis III, nơi con người sẽ thực hiện chuyến đi bộ trên cực Nam của Mặt Trăng sau hơn 5 thập kỷ chờ đợi. Khoang tàu Orion hiện đang được đưa về Trung tâm Vũ trụ Kennedy để phục vụ quá trình phân tích hậu sứ mệnh.

Ngành công nghiệp máy bay không người lái toàn cầu đang chứng kiến một bước ngoặt quan trọng khi ranh giới giữa hiệu năng và chi phí dần được xóa bỏ. Mới đây, các kỹ sư Nga đã công bố nguyên mẫu một chiếc UAV hạng nặng với khả năng vận hành vượt trội nhưng mức giá lại rẻ hơn gấp ba lần so với các đối thủ cùng phân khúc. Bí mật nằm ở việc ứng dụng sâu rộng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mô phỏng kỹ thuật số ngay từ khâu thiết kế.
Chìa khóa phá vỡ rào cản chi phí

Điểm nhấn lớn nhất của mẫu UAV hạng nặng mới này chính là trọng lượng cất cánh lên tới 750 kg, trong đó tải trọng hữu ích đạt mức 150 kg. Đây là phân khúc "vàng" nhưng lại đang khan hiếm nhất trên thị trường dân dụng hiện nay. Thông thường, việc chế tạo các thiết bị có sức tải lớn như vậy đòi hỏi chi phí linh kiện và nghiên cứu vô cùng đắt đỏ. Tuy nhiên, đội ngũ phát triển tại Equision đã thay đổi cuộc chơi bằng cách thay thế các quy trình truyền thống.

Ông Timur Yenileev, Giám đốc Sản phẩm và Đầu tư của Equision, khẳng định rằng việc cắt giảm 2/3 chi phí so với các sản phẩm tương tự đạt được nhờ ứng dụng công nghệ bồi đắp (in 3D) và các giải pháp dựa trên AI. AI không chỉ hỗ trợ điều khiển mà còn tham gia trực tiếp vào quá trình tối ưu hóa cấu trúc vật liệu, giúp thiết bị nhẹ hơn nhưng vẫn đảm bảo độ bền cơ học cần thiết.

Bên cạnh đó, việc sử dụng bản sao kỹ thuật số và phần mềm mô phỏng nội địa FlowVision đã cho phép các kỹ sư thực hiện hàng nghìn thử nghiệm ảo trên động cơ điện và cánh quạt chính. Điều này giúp rút ngắn chu kỳ thử nghiệm thực tế, giảm thiểu rủi ro sai sót và tiết kiệm hàng triệu USD chi phí nghiên cứu và phát triển.

Mục tiêu phủ sóng hạ tầng

Sự xuất hiện của dòng UAV giá rẻ này được kỳ vọng sẽ giải quyết "cơn khát" vận chuyển tại các khu vực khó tiếp cận. Theo các chuyên gia, tiềm năng lớn nhất của nó nằm ở ba lĩnh vực cốt lõi.

Logistics và kho bãi: Andrey Novikov, kỹ sư trưởng tại Trung tâm Khoa học Vật liệu Kỹ thuật số (Đại học Bauman), nhận định rằng drone hạng nặng có thể tự động hóa việc di chuyển các pallet hàng hóa lớn trong các trung tâm phân phối khổng lồ, điều mà các robot nhỏ hiện nay chưa thể đảm đương.

Khai thác tài nguyên: Tại các mỏ khoáng sản xa xôi, nơi hạ tầng giao thông đường bộ gần như bằng không, việc vận chuyển phụ tùng, thiết bị hoặc nhu yếu phẩm bằng drone là giải pháp tối ưu nhất về thời gian.

Y tế khẩn cấp: Trong các tình huống cứu hộ, khả năng mang theo 150 kg vật tư y tế hoặc thiết bị cứu sinh giúp mẫu octocopter này trở thành "cánh tay nối dài" của các lực lượng phản ứng nhanh.

Mặc dù có những ý kiến trái chiều về cấu hình đa cánh quạt (multi-rotor) so với động cơ đốt trong truyền thống, không thể phủ nhận rằng mô hình này đang tạo ra một phân khúc thị trường mới: vận tải hàng không giá rẻ.
Những "nút thắt" trên lộ trình thương mại hóa toàn cầu

Dù sở hữu lợi thế về giá, con đường từ nguyên mẫu đến sản xuất hàng loạt vẫn còn không ít thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là khung pháp lý và quy định an toàn hàng không dân dụng. Các nhà phát triển đang nỗ lực hoàn tất chứng chỉ đầy đủ vào cuối năm 2026 để có thể chính thức đưa thiết bị vào vận hành thương mại.

Vấn đề kỹ thuật cũng là một bài toán cần lời giải thỏa đáng. Dmitry Kuzyakin, Giám đốc thiết kế của Trung tâm Giải pháp Không người lái tích hợp, chỉ ra rằng chi phí vận hành thực tế vẫn bị ảnh hưởng lớn bởi tuổi thọ của pin lithium (chỉ khoảng 300-500 chu kỳ sạc). Nếu không có sự đột phá về công nghệ lưu trữ năng lượng, drone vẫn sẽ chỉ là sản phẩm ngách thay vì thay thế hoàn toàn các phương tiện vận tải truyền thống.

Tuy nhiên, nhìn vào kinh nghiệm từ thị trường Trung Quốc – nơi drone hạng nặng đã bắt đầu phủ sóng "dặm cuối" trong giao hàng – Nga đang có cơ hội lớn để chiếm lĩnh thị trường nội địa và tiến ra quốc tế nếu giải quyết tốt vấn đề nội địa hóa linh kiện và tối ưu hóa chi phí bảo trì.

Sự ra đời của mẫu drone hạng nặng ứng dụng AI từ các kỹ sư Nga là minh chứng cho thấy công nghệ đang dần làm chủ bài toán chi phí. Dù vẫn còn những tranh luận về hiệu suất năng lượng và rào cản pháp lý, nhưng khả năng tối ưu hóa sản xuất thông qua trí tuệ nhân tạo đã mở ra một chương mới cho ngành hàng không không người lái. Trong tương lai gần, khi những chiếc drone siêu rẻ này cất cánh, chúng không chỉ chở theo hàng hóa mà còn mang theo kỳ vọng về một hệ thống logistics thông minh, linh hoạt và không khoảng cách.

Fox News ngày 10/4 đưa tin, một số lượng “rất lớn” tàu thuyền đang chờ được phép đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Gần 3.200 tàu đang chờ được phép đi qua eo biển Hormuz an toàn.

Theo Fox News, gần 3.200 tàu, gồm 800 tàu chở dầu và tàu chở hàng, đang bị ùn tắc gần eo biển Hormuz chờ được đi qua an toàn.

Gần 20.000 thủy thủ trong khu vực Vịnh Ba Tư hiện đang chờ được làm rõ về việc di chuyển an toàn qua eo biển này.

Ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố một thỏa thuận ngừng bắn song phương kéo dài hai tuần với Iran.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, hai bên đã giải quyết gần như tất cả các vấn đề gây tranh cãi, và Mỹ coi đề xuất 10 điểm của Iran là cơ sở làm việc cho các cuộc đàm phán tiếp theo.

Ông Trump khẳng định, quyết định này được đưa ra dựa trên thiện chí của Iran trong việc mở cửa eo biển Hormuz.

Đổi lại, Iran đồng ý ngừng "các cuộc tấn công tự vệ", với điều kiện không có cuộc tấn công nào được tiến hành chống lại Iran.

Thủ tướng Pakistan, Shehbaz Sharif, người đang làm trung gian hòa giải giữa các bên, đã mời họ đàm phán vào ngày 10/4.

Theo đài truyền hình công cộng Iran, các cuộc đàm phán dự kiến sẽ diễn ra trực tiếp.

Trong khi đó, một nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại thủ đô Islamabad của Pakistan dự kiến kéo dài vài ngày.

Dưới đây là những vấn đề chính mà hai bên dự kiến ​​sẽ thảo luận, trong đó Tehran nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán chính thức chỉ có thể bắt đầu sau khi Washington đưa ra cam kết về lệnh ngừng bắn ở Li-băng và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Iran.

Thứ nhất , Iran muốn có lệnh ngừng bắn ở Li-băng, nơi các cuộc tấn công của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah thân Iran đã khiến gần 2.000 người thiệt mạng kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào tháng 3. Israel và Mỹ cho biết, chiến dịch ở Li-băng không nằm trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, trong khi Tehran khẳng định việc này có liên quan.

Thứ hai , Tehran muốn Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa tài sản của Iran và chấm dứt các lệnh trừng phạt đã làm tê liệt nền kinh tế nước này trong nhiều năm. Washington tuyên bố sẵn sàng nới lỏng đáng kể các lệnh trừng phạt, nhưng chỉ khi Iran nhượng bộ về chương trình hạt nhân và tên lửa của mình.

Thứ ba , Iran muốn được công nhận quyền đối với eo biển Hormuz. Trong đó, Tehran dự định thu lộ phí và kiểm soát việc ra vào eo biển. Điều này sẽ tạo ra một sự thay đổi lớn về cán cân quyền lực trong khu vực. Mỹ muốn mở cửa eo biển cho tàu chở dầu và các phương tiện giao thông khác mà không có bất kỳ hạn chế nào, kể cả lộ phí.

Thứ tư , Iran dự kiến ​​sẽ yêu cầu bồi thường cho tất cả những thiệt hại trong cuộc chiến kéo dài sáu tuần. Mỹ chưa bình luận về vấn đề này.

Thứ năm , Iran muốn được phép làm giàu uranium, điều mà Washington đã bác bỏ và Tổng thống Donald Trump khẳng định là không thể thương lượng.

Thứ sáu , Israel và Mỹ đều muốn khả năng tên lửa của Iran bị hạn chế đáng kể. Tuy nhiên, Tehran tuyên bố sẽ không từ bỏ kho vũ khí tên lửa đồ sộ.

Thứ bảy , Iran muốn quân đội Mỹ rút khỏi khu vực, chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận và cam kết không gây hấn.

Trước đó, ông Trump đã tuyên bố sẽ duy trì các khí tài quân sự ở Trung Đông cho đến khi đạt được thỏa thuận hòa bình, và cảnh báo về sự leo thang nghiêm trọng nếu Iran không tuân thủ.

Sáng nay, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã đến Islamabad (Pakistan) để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán dự kiến với Iran.

Phái đoàn Mỹ, do ông Vance dẫn đầu, cũng bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump Jared Kushner.

Một nguồn tin cấp cao của Pakistan đã ca ngợi vai trò của ông Vance trong việc thúc đẩy Mỹ và Iran hướng tới một giải pháp ngoại giao. Nguồn tin nói với CNN , rằng vai trò của ông Vance mang tính then chốt.

Theo thông tin mới nhất, Phó Tổng thống Mỹ Vance đã gặp Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tại Islamabad. Ông Sharif cũng đã gặp phái đoàn Iran trước đó cùng ngày.

Ông khen ngợi cam kết của cả hai bên trong việc tham gia đối thoại mang tính xây dựng, và “bày tỏ hy vọng rằng các cuộc đàm phán này sẽ là bước đệm hướng tới hòa bình bền vững trong khu vực”, văn phòng của ông viết trong thông cáo báo chí.

Theo CBS News , thông tin cho rằng Iran đang lên kế hoạch thu phí đối với tàu đi qua eo biển Hormuz đang làm dấy lên lo ngại về tác động kinh tế, đặc biệt là nguy cơ đẩy giá dầu và nhiên liệu tăng cao.

Cơ chế “trạm thu phí”

Một báo cáo gần đây của Lloyd’s List Intelligence cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trên thực tế đã thiết lập cơ chế tương tự “trạm thu phí” tại eo biển Hormuz. Theo đó, các tàu muốn đi qua khu vực này phải cung cấp đầy đủ hồ sơ, xin cấp mã thông hành và di chuyển qua một hành lang kiểm soát duy nhất dưới sự hộ tống của IRGC.

Hiện Iran chưa chính thức áp dụng phí qua eo biển - điều chưa từng có tiền lệ. Tuy vậy, theo Reuters , Tehran cho biết trong khuôn khổ thỏa thuận hòa bình dài hạn nhằm mở lại tuyến đường này, họ có thể thu phí để đảm bảo an toàn hàng hải.

Financial Times dẫn lời ông Hamid Hosseini – đại diện liên đoàn xuất khẩu năng lượng Iran – cho biết nước này đang cân nhắc mức phí khoảng 1 USD cho mỗi thùng dầu. Theo các chuyên gia vận tải biển, mức phí này có thể tương đương tới 2 triệu USD đối với mỗi tàu chở dầu. Con số này gần bằng toàn bộ chi phí thuê một tàu chở dầu cỡ lớn vận chuyển từ Trung Đông sang Trung Quốc cho cả hành trình trong năm 2025.

"Iran cần kiểm soát chặt chẽ những gì ra vào eo biển để đảm bảo lệnh ngừng bắn không bị lợi dụng cho việc vận chuyển vũ khí" , ông Hosseini nói, đồng thời nhấn mạnh tàu thuyền vẫn có thể qua lại, nhưng quy trình kiểm tra sẽ mất nhiều thời gian và Iran “không vội vàng”.

Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran cho biết, theo một đề xuất của cơ quan lập pháp, phí quá cảnh qua eo biển Hormuz sẽ được thanh toán bằng đồng nội tệ của Iran là rial. Thông tin được đăng tải trên mạng xã hội X của Tổng lãnh sự quán Iran tại Mumbai (Ấn Độ) hôm thứ Sáu.

Đây là một phần của “Kế hoạch hành động chiến lược về an ninh và phát triển bền vững eo biển Hormuz” - khuôn khổ chính sách nhằm tăng cường kiểm soát an ninh đồng thời mở rộng đòn bẩy kinh tế của Iran tại khu vực.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran không nên triển khai biện pháp này đối với tuyến vận tải chiến lược nối Vịnh Ba Tư với các tuyến thương mại quốc tế, đồng thời kêu gọi chấm dứt ngay nếu việc thu phí đã diễn ra.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Tuy nhiên, hiện khu vực này gần như bị “đóng băng” do căng thẳng leo thang, khiến nhiều tàu chở dầu không dám đi qua. Nếu như trước đây mỗi ngày có hơn 100 tàu lưu thông, thì trong tháng 3 con số này giảm còn trung bình 6 tàu/ngày, và đầu tháng 4 chỉ nhích lên khoảng 10 tàu/ngày, theo dữ liệu của Marine Traffic.

Trong bối cảnh đó, giá dầu thế giới đã tăng mạnh, từ mức 65-73 USD/thùng trước khi xung đột nổ ra (28/2) lên trên 95 USD/thùng vào cuối tuần qua.

Việc Iran kiểm soát eo biển có thể ảnh hưởng đến giá dầu theo cách nào?

Nhà kinh tế trưởng của Capital Economics, ông Neil Shearing, cho rằng việc Iran thu phí khoảng 1 USD cho mỗi thùng dầu là chưa đủ lớn để làm biến động mạnh giá dầu toàn cầu, bởi chi phí cận biên của việc sản xuất dầu ở nhiều quốc gia vùng Vịnh Ba Tư vào khoảng 20 đô la mỗi thùng. Theo ông Neil Shearing, điều này vẫn đảm bảo lợi nhuận cao.

"Điều đó sẽ không làm tăng nhiều chi phí sản xuất. Họ vẫn sẽ thu được lợi nhuận khổng lồ trên mỗi thùng dầu" , ông chia sẻ với CBS News.

Tuy nhiên, ông dự báo giá dầu sẽ tiếp tục neo ở mức cao trong nhiều tháng nếu Iran duy trì kiểm soát chặt eo biển, bất kể có thu phí hay không. Theo ông, nguy cơ Iran sử dụng việc thu phí như một công cụ gây sức ép sẽ khiến thị trường luôn phải cộng thêm “phí rủi ro” vào giá dầu.

“Vẫn còn câu hỏi bỏ ngỏ về việc liệu điều này có bị biến thành một ‘vũ khí kinh tế’ trong tương lai hay không" , ông Shearing nói, đồng thời chỉ ra nguy cơ Iran có thể sử dụng việc tăng phí như một đòn bẩy gây sức ép với các quốc gia khác.

“Sẽ luôn tồn tại một khoản ‘phí rủi ro’ thường trực trong thị trường, thể hiện qua giá dầu. Tôi cho rằng chúng ta đang bước vào một giai đoạn mà giá dầu sẽ ở mức cao hơn vì yếu tố này” , ông nói thêm.

Ông Artem Abramov - đối tác cấp cao kiêm người đứng đầu bộ phận dầu khí tại Rystad Energy - cho biết việc thu phí qua eo biển Hormuz cũng sẽ khiến các công ty bảo hiểm tàu biển tăng phí, qua đó tiếp tục đẩy chi phí năng lượng đi lên.

“Sẽ mất một thời gian để các chủ tàu và công ty bảo hiểm thích nghi với mô hình bất thường này, vì vậy giá cước vận chuyển và phí bảo hiểm sẽ vẫn ở mức cao. Những yếu tố này làm tăng chi phí dầu mỏ, và cuối cùng người tiêu dùng sẽ là đối tượng phải gánh chịu" , ông nói.

Trong khi đó, ông Sassan Ghahramani - Giám đốc điều hành SGH Macro Advisors - cho rằng yếu tố quan trọng hơn ảnh hưởng tới chi phí năng lượng là mức độ thiệt hại đối với các cơ sở dầu khí trên khắp khu vực Vịnh.

“Vấn đề lớn hơn đối với giá dầu là thiệt hại hạ tầng, chứ không phải phí quá cảnh. Đó mới là yếu tố có thể làm thay đổi cục diện thị trường năng lượng" , ông Sassan nhận định.