Cuộc xung đột Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt khi Mỹ - Israel và Iran chuyển từ đấu trí trên thực địa sang đấu trí trên bàn đàm phán nhưng vẫn chưa thể đạt được kết quả mỗi bên mong muốn. Iran vừa đề xuất Mỹ mở cửa trở lại eo biển Hormuz và hoãn đàm phán hạt nhân nhằm phá vỡ bế tắc song động thái này chưa nhận được tín hiệu đồng thuận từ Washington.

Tổn thất to lớn

Ngày 28/2, đánh dấu điểm khởi đầu khi cuộc không kích của Mỹ và Israel nhắm mục tiêu vào các cơ sở quốc phòng và tình báo cũng như hàng loạt quan chức cấp cao và tướng lĩnh Iran khiến hơn 200 người thiệt mạng, bao gồm dân thường. Sự kiện này kéo theo các động thái đáp trả vào hạ tầng thủ đô các nước vùng Vịnh, người dân tìm chỗ thoát thân và mọi thứ rơi vào hỗn loạn.

Theo hãng tin HRANA (Human Rights Activists News Agency) có trụ sở tại Mỹ, Iran ghi nhận 1.701 trường hợp dân thường thiệt mạng, nằm trong tổng số hơn 3.400 người thiệt mạng kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.

Trên khắp Lebanon, Bộ Y tế nước này cho biết số người thiệt mạng do cuộc tấn công của Israel tăng lên 2.496 người kể từ ngày 2/3. Tuy nhiên, cơ quan này không cung cấp số liệu chi tiết về sự khác biệt giữa dân thường và chiến binh lực lượng Hezbollah, nhưng cho biết gần 1/4 số người thiệt mạng là phụ nữ, trẻ em và nhân viên y tế, nhấn mạnh thương vong nặng nề cho dân thường trong cuộc giao tranh.

Mỹ - Israel tấn công, Iran đáp trả khiến Trung Đông rực lửa.

Các nhân viên y tế và nhóm cứu trợ mô tả tình trạng quá tải tại các bệnh viện ở Beirut và nhiều thành phố khác, nơi số lượng thương vong tăng đột biến gây áp lực lên phòng cấp cứu và làm cạn kiệt nguồn cung cấp y tế trong các đợt không kích liên tiếp.

Dịch vụ cứu thương Israel thông tin thêm có khoảng 23 người thiệt mạng ở quốc gia này do các cuộc tấn công của Iran và Hezbollah. Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng ghi nhận ít nhất 10 người thiệt mạng. Nhiều trường hợp tử vong do hỏa lực cũng được báo cáo ở những quốc gia vùng Vịnh khác, bao gồm Ả Rập Xê-út, Oman và Bahrain.

Số người thiệt mạng trong cuộc xung đột đã giảm bớt sau khi Iran và Mỹ đạt thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vào ngày 8/4, nhưng thương vong vẫn tiếp tục tăng khi chính quyền và nhóm cứu trợ cập nhật số liệu trên khắp khu vực.

Cuộc chiến tiêu hao

Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) công bố hôm 21/4, Mỹ đã sử dụng lượng lớn đạn dược quan trọng trong chiến dịch không kích và tên lửa nhằm vào Iran , bao gồm hơn 850 tên lửa hành trình Tomahawk và hơn 1.000 tên lửa không đối đất tầm xa (JASSM).

Số lượng tên lửa đánh chặn Patriot được sử dụng cũng ước tính vào khoảng 1.060 đến 1.430 quả - hơn một nửa số lượng dự trữ trước cuộc xung đột của Mỹ.

Mỹ - Israel - Iran sử dụng nhiều loại vũ khí tiên tiến trong cuộc xung đột lần này.

Cùng với đó, Mỹ được cho sử dụng hơn một nửa hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD), mỗi chiếc có giá khoảng 15,5 triệu USD và từ 130 - 250 quả tên lửa SM-3, thuộc loại đắt nhất trong kho vũ khí với giá khoảng 28,7 triệu USD/chiếc.

Tên lửa SM-6 của Hải quân Mỹ có giá khoảng 5,3 triệu USD/chiếc được sử dụng rộng rãi với ước tính từ 190 - 370 quả đã được phóng.

Những loại vũ khí tấn công tầm xa được sử dụng trong cuộc xung đột cũng có giá thành rất cao. Tên lửa Tomahawk có giá khoảng 2,6 triệu USD/chiếc, trong khi tên lửa JASSM có giá khoảng 2,6 triệu USD/chiếc và tên lửa PrSM có giá khoảng 1,6 triệu USD/chiếc được sử dụng với số lượng ít hơn, ước tính từ 40 - 70 quả.

"Ngay cả trước cuộc chiến, kho dự trữ bị đánh giá là không đủ nếu Mỹ xảy ra xung đột với đối thủ ngang tầm họ. Hiện nay, khoảng cách đó càng lớn hơn và việc bổ sung vũ khí cho kịch bản xung đột với Trung Quốc sẽ cần thêm thời gian", báo cáo có đoạn.

Lầu Năm Góc được cho đang tìm kiếm nguồn ngân sách 70 tỷ USD cho đạn dược trong năm tài chính 2027 - tăng gần gấp ba lần so với mức hiện tại khi họ tiến hành bổ sung kho dự trữ đang bị cạn kiệt do cuộc xung đột gần đây, bao gồm cả Iran và Ukraine.

Yêu cầu này gồm việc tăng mạnh mua sắm hệ thống chủ chốt được sử dụng trong xung đột như tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD cùng nhiều loại vũ khí tấn công tầm xa.

Về phía Iran, quan chức Mỹ cũng lưu ý dù một phần đáng kể lực lượng hải quân Iran bị phá hủy, song khoảng 60% khả năng của Hải quân vẫn còn nguyên vẹn, bao gồm các tàu tấn công tốc độ cao và các tàu nhỏ khác mà Tehran sử dụng để kiểm soát eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ước tính có khoảng 150 tàu đang nằm dưới đáy đại dương.

Tuy nhiên, Iran được cho là vẫn còn nắm giữ phần lớn kho tên lửa đạn đạo và có thể vẫn duy trì khả năng bổ sung số lượng đã bị phá hủy hoặc đã sử dụng. Theo quan chức tình báo và quân đội Mỹ, Iran có thể vẫn còn tới 70% kho tên lửa đạn đạo trước chiến tranh và khoảng 60% bệ phóng.

"Chương trình tên lửa của Iran đã bị giáng một đòn rất mạnh, trải qua bước thụt lùi lớn nhất trong lịch sử. Nhưng nền tảng của nó vẫn vững chắc và sẽ tiếp tục phát triển", tờ The New Arab đưa tin.

Tương lai về đâu?

Theo các chuyên gia quân sự, có ba khả năng có thể xảy ra đối với cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran cho đến thời điểm hiện tại, gồm: Mỹ giành chiến thắng chỉ bằng sức mạnh không quân; Mỹ triển khai lực lượng mặt đất để tiêu diệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và kiểm soát Iran; đạt giải pháp hoà bình trên bàn đàm phán .

Tuy nhiên, kịch bản chiến thắng bằng sức mạnh không quân khó có thể xảy ra. Nhưng một cuộc chiến trên bộ nhằm vào Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) có thể gây ra tổn thất đáng kể cho phía Mỹ.

Kịch bản này không chỉ đe dọa làm suy yếu nghiêm trọng nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến di sản chính trị của ông. Vì vậy, ngoài phương án kích động một cuộc nổi dậy tại Iran - vốn bị đánh giá là khó khả thi trong bối cảnh hiện nay thì giải pháp thông qua đàm phán được xem là con đường duy nhất để hướng tới kết thúc.

Có hai kịch bản chính có thể dẫn tới kết quả trong đàm phán. Thứ nhất, Mỹ chấp nhận thỏa thuận với mức lợi ích thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng ban đầu, đổi lại tránh được nguy cơ sa lầy trong một cuộc xung đột kéo dài nhiều năm như Nga và Ukraine. Tuy nhiên, lựa chọn này có thể gây tổn hại đáng kể đến uy tín chính trị của Tổng thống Trump.

Kịch bản còn lại là Washington tìm cách thuyết phục một hoặc nhiều quốc gia khác tham gia gây sức ép với Iran. Để phương án này khả thi, các quốc gia được lôi kéo phải sở hữu đủ năng lực tạo sức ép đáng kể lên Tehran. Đổi lại, những yêu cầu mà các đối tác này đặt ra với Mỹ để tham gia hỗ trợ có thể ở mức rất cao, kéo theo những chi phí chiến lược và chính trị không nhỏ.

Hiện Trung Quốc là nước nhập khẩu dầu mỏ với hơn một nửa nguồn cung chảy qua eo biển Hormuz . Còn Nga có ảnh hưởng chính trị lẫn kinh tế đáng kể với Iran. Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 27/4 tuyên bố Moscow sẽ làm mọi điều có thể để hỗ trợ Tehran.

Khi "anh hùng" tương ngộ thành... kẻ thù truyền kiếp

Người xưa có câu: "Dò sông dò biển dễ dò, mấy ai lấy thước mà đo lòng người." Câu nói ấy dường như đang vận vào mối quan hệ giữa tỷ phú Elon Musk và Sam Altman – những người từng chung vai sát cánh khai sinh ra OpenAI. Thứ Hai vừa qua, mạng xã hội X lại một phen dậy sóng khi Musk liên tục tung ra những dòng trạng thái "nặng đô", gọi thẳng CEO Sam Altman là "Scam Altman" và Chủ tịch Greg Brockman là "Greg Stockman". Musk không ngần ngại khẳng định: "Họ đã đánh cắp một tổ chức từ thiện. Chấm hết."

Thế nhưng, trận chiến thực sự không nằm trên bàn phím mà đang diễn ra tại phòng xử án của Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers. Một bồi thẩm đoàn gồm 9 người đã được tuyển chọn để lắng nghe những lập luận của Musk về việc OpenAI đã lừa dối ông và phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu. Musk dự kiến sẽ trực tiếp đứng ra làm chứng, đối diện với những người mà ông từng gọi là cộng sự để đòi lại "công lý" cho nền trí tuệ nhân tạo thế giới.

Ván bài 130 tỷ USD và tham vọng đưa OpenAI về "chính đạo"

"Cháy nhà mới ra mặt chuột", Musk cáo buộc rằng OpenAI đã biến tướng từ một tổ chức thiện nguyện vì lợi ích nhân loại thành một công cụ kiếm tiền cho Microsoft. Những yêu cầu mà Musk đưa ra trong vụ kiện này đủ để khiến bất kỳ tập đoàn nào cũng phải "run rẩy":

Buộc OpenAI quay trở lại cấu trúc phi lợi nhuận như ban đầu.

Phế truất Sam Altman và Greg Brockman khỏi hội đồng quản trị.

Đòi bồi thường khoảng 130 tỷ USD để trả ngược lại cho quỹ phi lợi nhuận của OpenAI.

Đây không chỉ là chuyện tiền bạc, mà là một cuộc chiến giành quyền kiểm soát tương lai của công nghệ AI. Nếu Musk thắng, kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) đầy hứa hẹn của OpenAI trong năm nay có thể tan thành mây khói, tạo cơ hội cho công ty xAI của chính Musk vươn lên dẫn đầu. "Tiên trách kỷ, hậu trách nhân", phía OpenAI cũng chẳng vừa khi đáp trả rằng Musk kiện tụng chỉ vì lòng ghen tị và hối tiếc sau khi rời bỏ công ty vì không giành được quyền kiểm soát tuyệt đối.

Những rào cản từ "miệng thế gian" và bồi thẩm đoàn

Dù là người giàu nhất thế giới, Musk cũng không thể tránh khỏi quy luật "Yêu nên tốt, ghét nên xấu". Tại tòa, các luật sư của Musk đã phải vất vả loại bỏ những bồi thẩm viên có ác cảm với ông. Có người gọi Musk là "kẻ tham lam", có người thậm chí gọi ông là "đống rác rưởi". Một bồi thẩm viên khác còn bày tỏ sự bức xúc khi người thân bị mất việc làm do các chính sách cắt giảm của Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) mà Musk đang dẫn dắt.

Thẩm phán Rogers đã phải nhắc nhở đội ngũ pháp lý của Musk: "Thực tế là mọi người không thích ông ấy. Nhưng điều đó không có nghĩa là người Mỹ không thể giữ sự chính trực trong quá trình tư pháp." Cuối cùng, những bồi thẩm viên được chọn là những người giữ thái độ trung lập với cả Musk lẫn công nghệ AI. Ngược lại, Sam Altman – người cũng có mặt tại tòa – lại nhận được ít ý kiến trái chiều hơn hẳn từ phía bồi thẩm đoàn.

Góc khuất sau những email "anh hùng trọng anh hùng"

"Khẩu Phật tâm xà" hay tình cảm chân thành? Những bằng chứng gồm hàng trăm trang email, tin nhắn và hồ sơ cuộc gọi sắp được công bố sẽ hé lộ bộ mặt thật của mối quan hệ này. Ít ai biết rằng, Musk từng đóng góp ít nhất 44 triệu USD trong những năm đầu để nuôi dưỡng OpenAI.

Đáng chú ý, một email năm 2023 được nộp làm bằng chứng cho thấy Altman từng viết cho Musk rằng: "Ông là người hùng của tôi", nhưng đồng thời bày tỏ sự đau đớn trước những đòn tấn công của Musk. Đáp lại, Musk viết: "Tôi hiểu ý ông và tôi chắc chắn không có ý định làm tổn thương ai, tôi xin lỗi vì điều đó, nhưng vận mệnh của nền văn minh đang bị đe dọa."

Vụ kiện này có Microsoft là đồng bị cáo, bị cáo buộc hỗ trợ OpenAI vi phạm lòng tin từ thiện. Phía Microsoft bác bỏ điều này, cho rằng lập luận của Musk "thiếu căn cứ thực tế". Cuộc đối đầu giữa Musk và Altman không chỉ là một vụ kiện dân sự thông thường, mà nó đang định hình lại con đường phát triển của thứ công nghệ quyền lực nhất thế kỷ 21. Giữa "lý" và "tình", giữa "lợi nhuận" và "phi lợi nhuận", phán quyết cuối cùng sẽ cho chúng ta thấy: "Của thiên thì trả địa", hay OpenAI sẽ tiếp tục hành trình trở thành gã khổng lồ công nghệ đắt giá nhất hành tinh.

'Mỹ nhân hàng đầu những năm 90' nay trở về trong sự điềm nhiên, chín chắn ở tuổi ngoài 50, khiến mới đây người đẹp Lý Thu Thảo không xuất hiện với vai trò một Hoa hậu của sân khấu, mà là một người phụ nữ từng đi qua vinh quang có cuộc sống bình dị sau 37 năm đăng quang Hoa hậu.

Biểu tượng nhan sắc nổi bật một thời

Sinh năm 1970, Lý Thu Thảo xuất thân từ phong trào thể dục thể thao. Từ năm 1985, cô đã gắn bó với bộ môn aerobic tại Phòng thể dục thể thao quận 1 cũ (Tp.HCM). Bốn năm sau, năm 1989, cô đăng quang Hoa hậu Tp.HCM, một dấu mốc mà theo chính lời cô là "quãng thời gian đẹp nhất, đáng trân quý và tôn trọng trong suốt 37 năm cuộc đời".

Sở hữu vóc dáng cao ráo cùng vẻ đẹp hiện đại với đôi môi đầy đặn và đôi mắt to tròn, cô được xem là một trong những biểu tượng nhan sắc nổi bật của thành phố thời bấy giờ.

Ở thời điểm đăng quang, Lý Thu Thảo từng chia sẻ chỉ đăng ký dự thi cho vui, nhưng may mắn chiến thắng. Danh hiệu Hoa hậu là bước ngoặc đưa cuộc đời cô gái sống ở con hẻm nhỏ tại quận 3 bước sang trang mới. Hoa hậu Lý Thu Thảo từng kể sau đêm đăng quang, cha chị nói hãy cứ vui cho trọn đêm rồi từ mai Hoa hậu sẽ thành "hoa khổ".

Ở những năm thuộc thập niên 90, Lý Thu Thảo trở thành gương mặt quen thuộc trong các bộ ảnh lịch và thường xuyên xuất hiện trên các sàn diễn thời trang. Tên tuổi của cô nổi tiếng không kém các minh tinh điện ảnh, khi tham gia nhiều bộ phim như Sau những giấc mơ hồng, Ngọc trong đá, Cổ tích 17…

Trong một cuộc bình chọn do một tạp chí tổ chức vào thập niên 1990, Lý Thu Thảo cùng Diễm My, Diễm Hương, Việt Trinh và Hoa hậu Áo dài 1989 Kiều Khanh được xướng tên trong top 5 mỹ nhân được độc giả yêu thích nhất.

Cuộc sống gia đình bình dị nơi trời Tây

Trong chuyến về Việt Nam đón Tết cùng gia đình đầu năm 2026, Lý Thu Thảo gây chú ý khi thực hiện bộ ảnh áo dài với góc chụp gần như trùng khớp với bức ảnh từng chụp cách đây 35 năm. Khoảnh khắc ấy nhanh chóng lan tỏa trên mạng xã hội, khiến nhiều khán giả không khỏi bồi hồi.

Người đẹp nói về trải nghiệm đặc biệt này: "Khoảnh khắc tái hiện bức ảnh, tôi dâng lên cảm xúc vấn vương của một thời tuổi trẻ. Đó không phải là nỗi hoài niệm nuối tiếc, mà là sự đối thoại bình thản với chính mình của quá khứ".

Theo nhiếp ảnh gia Minh Hòa, bức ảnh gốc được anh chụp năm 1991 tại khu du lịch Con Nai Vàng (Tp.HCM), ghi lại hình ảnh Lý Thu Thảo trong tà áo dài trắng, tay cầm nhánh lan. Sau hơn ba thập niên, khi đứng trước ống kính lần nữa, thần thái ấy dường như chưa hề phai nhạt.

Năm 2000, Lý Thu Thảo sang Mỹ định cư và gần như rút lui hoàn toàn khỏi showbiz Việt. Cô hiện ở tại bang Minnesota, chọn cho mình một nhịp sống lặng lẽ, tránh xa ánh đèn sân khấu. Nhìn lại quãng đường đã qua, Lý Thu Thảo thẳng thắn chia sẻ rằng điện ảnh từng mang đến cho cô nhiều kỷ niệm và giúp cô hiểu hơn về nghệ thuật thứ bảy của nước nhà. Tuy nhiên, đó cũng là hành trình mà cô lựa chọn dừng lại đúng lúc.

Đến năm 2008, cô bất ngờ xuất hiện tại đám cưới của ca sĩ Hồ Lệ Thu và sau đó tham gia một vai nhỏ trong phim Tây Sơn Hào Kiệt (2010). Năm 2014, Lý Thu Thảo tiếp tục xuất hiện trước công chúng khi đảm nhận vai trò giám khảo cuộc thi Người đẹp Tp.HCM qua ảnh.

Tại Mỹ, cô xây dựng cuộc sống gia đình bình dị, duy trì thói quen tập luyện nhẹ nhàng mỗi ngày để giữ gìn sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. "Hiện tại, tôi trân trọng và bằng lòng với cuộc sống của mình, an nhiên cho những năm tháng sau này", Hoa hậu đình đám một thời tâm sự.

Ở tuổi ngoài 50, Lý Thu Thảo không xuất hiện với vai trò một Hoa hậu của sân khấu, mà là một người phụ nữ từng đi qua vinh quang, nay trở về trong sự điềm nhiên, chín chắn. Cô không tìm cách nhắc lại hào quang cũ, nhưng hào quang ấy vẫn lặng lẽ tỏa sáng qua từng cử chỉ, ánh nhìn. Cô duy trì lối sống lành mạnh với các hoạt động như tập thể dục nhịp điệu, đạp xe để giữ gìn sức khỏe và vóc dáng. Hiện cô hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh chăm sóc sắc đẹp.

Chia sẻ về cuộc sống hiện tại, người đẹp bày tỏ sự hài lòng với tổ ấm riêng: Gia đình êm ấm, hạnh phúc.

TST: Ông Putin phát lệnh, tình hình "lập tức căng thẳng tại Mỹ-Âu"

Mối đe dọa tức thời đối với toàn bộ NATO: Ông Putin đã ra lệnh. Mọi sự chú ý dồn vào các tàu mang tên lửa siêu vượt âm "Zircon".

Theo đó, điều mà nhiều người ở Nga chờ đợi cuối cùng đã xảy ra. Một mệnh lệnh về hiện đại hóa hạm đội Nga đã được Tổng thống Putin ban hành.

"Và ngay lập tức tại Mỹ-Âu, tình hình trở nên căng thẳng. Giới quan sát đặc biệt chú ý đến các tàu mang tên lửa siêu vượt âm Zircon. Chúng được xem là mối đe dọa đối với toàn bộ khối NATO" – TST cho hay.

Trong bài viết đăng trên tạp chí 19FortyFive, cựu chuyên gia Lầu Năm Góc Kris Osborn thừa nhận, Nga đã thực hiện một bước đi khiến Mỹ phải lo ngại khi quyết định tiến hành hiện đại hóa quy mô lớn các tàu chiến từ thời Liên Xô. Đây là vấn đề đáng quan ngại đối với phương Tây.

Theo ông Osborn, tàu tuần dương "Đô đốc Nakhimov" lớp Kirov đã được nâng cấp với các hệ thống phòng không mới, vũ khí chống ngầm, pháo hạm AK-192 và 20 tên lửa siêu thanh Granit. Tuy nhiên, nhiều khả năng các tên lửa này đã được thay thế bằng tên lửa siêu vượt âm 3M22 Zircon.

Ông cũng nhắc lại rằng, từ vài năm trước, tạp chí Forbes (Mỹ) đã từng đề cập tới khả năng tên lửa Zircon được trang bị cho tàu Admiral Nakhimov. Đây là loại tên lửa có tốc độ vượt trội so với tên lửa Granit thế hệ cũ.

Giới chuyên gia quân sự Mỹ cảnh báo rằng, nếu sau quá trình nâng cấp, Admiral Nakhimov được trang bị tới 60 tên lửa siêu vượt âm, thì cả Mỹ và Liên minh châu Âu sẽ phải đối mặt với một "mối đe dọa chưa từng có".

Quân đội Mỹ có thể không được đảm bảo an toàn ngay cả khi đang tích cực nâng cấp các hệ thống như tên lửa Tomahawk, SM-6, tên lửa chống hạm và nhiều loại vũ khí khác.

Trong bối cảnh đó, điều khiến Mỹ quan tâm hiện nay là mức độ nâng cấp của Admiral Nakhimov sẽ sâu đến đâu, sức mạnh thực tế ra sao, và liệu con tàu này có được tích hợp vào mạng lưới tác chiến với các tàu khác, thiết bị không người lái hay thậm chí là tàu ngầm hay không.

"Nếu tất cả các hệ thống này được đưa lên tiêu chuẩn hiện đại, thì một con tàu được nâng cấp và trang bị tốt thực sự có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với lực lượng vũ trang Mỹ và NATO" - ông Kris Osborn cảnh báo.

Ở chiều ngược lại, câu hỏi được đặt ra là phương Tây kỳ vọng điều gì: Nga liên tục đối mặt với áp lực mà không có phản ứng phòng vệ? Điều này khó có thể xảy ra. Nga, bất chấp các lệnh trừng phạt, vẫn tiếp tục phát triển quân đội và vũ khí, và xu hướng này được cho là sẽ còn tiếp diễn.

Theo quan điểm của ông Osborn, nếu căng thẳng gia tăng, phản ứng từ phía Nga cũng sẽ ngày càng mạnh mẽ. Việc hiện đại hóa quân sự được xem như một thông điệp răn đe, không chỉ giới hạn ở các tên lửa Zircon.

Châu Âu phản đòn, săn lùng hạm đội Nga

Trong bối cảnh phương Tây ngày càng lo ngại trước sức mạnh của các tên lửa siêu vượt âm Zircon trên hạm đội Nga, châu Âu cũng bắt đầu triển khai những bước đi đáp trả nhằm tạo thế cân bằng trên biển.

Bất chấp việc hoạt động của hạm đội tàu ngầm Nga tại Biển Bắc gần đây buộc London phải tạm hoãn kế hoạch truy đuổi đội tàu thương mại của Nga tại eo biển Manche, quá trình chuẩn bị cho một cuộc xung đột trên biển với Nga đã đạt đến mức khó có thể đảo ngược chỉ bằng một quyết định chính trị đơn lẻ.

Trong bối cảnh đó, châu Âu đã đưa vào sản xuất hàng loạt phương tiện không người lái trên biển K3 Scout – một dạng xuồng không người lái (USV) dài 8,4 mét, có thể đạt tốc độ tới 55 hải lý/giờ (khoảng 100 km/h), mang tải trọng tối đa 600 kg và có tầm hoạt động hơn 1.200 km.

Theo nhà phát triển, thiết bị này có thể được điều khiển từ gần như bất kỳ đâu trên thế giới, với thử nghiệm thực tế cho thấy khả năng điều khiển xuyên đại dương ở khoảng cách lên tới 4.000 dặm, nhiều khả năng thông qua các hệ thống vệ tinh như Starlink hoặc các giải pháp tương tự của châu Âu.

K3 Scout được thiết kế linh hoạt, có thể hoạt động như drone cảm tử, trinh sát tiền phương hoặc nền tảng mang vũ khí, thiết bị tác chiến điện tử và hệ thống thủy âm. Công nghệ của dòng thiết bị này đã được thử nghiệm tại Biển Đen trước khi hoàn thiện để triển khai rộng rãi. Đáng chú ý, thân tàu sử dụng vật liệu composite thay vì kim loại, giúp giảm tín hiệu radar và tăng tính cơ động.

Về bản chất, đây là phiên bản nâng cấp với trình độ công nghệ cao của các xuồng không người lái đã xuất hiện trong xung đột trên Biển Đen những năm gần đây. Nhờ đó, K3 Scout được đánh giá có thể đóng vai trò như một "binh sĩ đa năng" trên biển, phù hợp cho các đòn tấn công bất ngờ nhằm vào cả tàu thương mại lẫn tàu quân sự.

Dự án này do liên doanh Rheinmetall và Kraken thực hiện, với dây chuyền sản xuất đặt tại Blohm & Voss ở Hamburg. Đáng chú ý, Kraken khởi đầu chỉ là một startup nhỏ nhưng đã phát triển nhanh chóng, với đội ngũ cố vấn gồm nhiều cựu quan chức và sĩ quan cấp cao phương Tây, trong đó có Mike Pompeo.

Từ quy mô sản xuất nhỏ lẻ ban đầu, K3 Scout hiện đạt khoảng 200 chiếc mỗi năm và có thể mở rộng lên tới 1.000 phương tiện – đủ để tạo thành một lực lượng lớn sẵn sàng tham gia các chiến dịch trên biển.

Dù được giới thiệu với mục đích bảo vệ hạ tầng biển, kiểm soát bờ biển và các tuyến thương mại, nhiều đánh giá cho rằng vai trò thực tế của chúng là săn tìm tàu thương mại và tiến hành các đòn đánh bất ngờ vào lực lượng hải quân đối hương (Nga).

Với tầm hoạt động xa, khả năng điều khiển linh hoạt và mạng lưới căn cứ toàn cầu của Anh, K3 Scout được xem là công cụ có thể tạo ra sức ép chiến lược trên nhiều khu vực biển. Trong khi đó, Nga bị đánh giá là không đủ số lượng tàu chiến để hộ tống toàn bộ đội tàu thương mại trên các tuyến đường dài, cũng như thiếu các căn cứ hậu cần ở vùng biển xa.

Ngược lại, việc phát triển ồ ạt các phương tiện không người lái giúp Anh và châu Âu bù đắp sự suy giảm của hạm đội tàu mặt nước mà không cần đầu tư vào các tàu chiến lớn, đắt đỏ. Hiện Hải quân Anh có 13 tàu khu trục Type 45 và 7 tàu hộ vệ Type 23, nhưng một phần trong số này đang trong quá trình sửa chữa, trong khi các chương trình đóng mới sẽ chỉ hoàn tất vào cuối thập niên 2020.

Ngoài ra, tính khó bị phát hiện của các drone này cho phép tiến hành các cuộc tấn công mà khó truy vết nguồn gốc, tạo ra khả năng "phủ nhận hợp lý". Chúng cũng có tính cơ động cao, có thể vận chuyển bằng container tiêu chuẩn và triển khai từ nhiều nền tảng khác nhau, kể cả tàu dân sự.

Trong tổng thể, K3 Scout được xem là công cụ điển hình của chiến tranh phi đối xứng trên biển. Việc triển khai số lượng lớn các phương tiện này có thể làm suy giảm hiệu quả của các biện pháp phòng thủ truyền thống như hộ tống tàu hay tăng cường an ninh trên tàu thương mại.

Thứ Ba (28/4), Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) cho biết sẽ rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và liên minh OPEC+ từ ngày 1/5.

"Quyết định được đưa ra sau khi UAE đã đánh giá toàn diện chính sách sản xuất cũng như năng lực hiện tại và tương lai của đất nước, đồng thời dựa trên lợi ích quốc gia và cam kết trong việc đóng góp hiệu quả để đáp ứng các nhu cầu cấp bách của thị trường", Bộ năng lượng UAE cho biết trong một tuyên bố.

Thông báo trên được đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất dầu tại Vùng Vịnh đang chật vật duy trì xuất khẩu qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường huyết mạch vận chuyển 1/5 lượng dầu khí toàn cầu, hiện đang bị kiểm soát chặt bởi Iran.

Quyết định này cũng giáng một đòn mạnh vào OPEC và quốc gia dẫn dắt là Ả Rập Xê-út. UAE — trung tâm kinh doanh của khu vực và là đồng minh quan trọng của Washington — đã chỉ trích các quốc gia Ả Rập lân cận vì đã không hỗ trợ đủ mức cần thiết để bảo vệ họ trước các cuộc tấn công từ Iran trong thời gian qua.

Việc mất đi UAE, một thành viên lâu đời, có thể gây ra tình trạng hỗn loạn và làm suy yếu OPEC. Trước đây, tổ chức này luôn cố gắng duy trì một mặt trận thống nhất bất chấp những bất đồng nội bộ về địa chính trị và hạn ngạch sản xuất.

Sự rạn nứt còn có thể dẫn đến một cuộc chạy đua sản lượng mới. Khi không còn bị ràng buộc bởi các hạn ngạch của OPEC+, UAE có toàn quyền tăng sản lượng để tối ưu hóa doanh thu, điều này có thể khiến nỗ lực kiểm soát giá dầu của liên minh này tan thành mây khói.

Dẫu vậy, quyết định này cũng được xem là một thắng lợi lớn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trước đó, ông Trump liên tục cáo buộc OPEC "trấn lột thế giới" bằng cách đẩy giá dầu lên cao. Ông cũng từng tuyên bố thẳng thừng rằng sự bảo trợ quân sự của Mỹ đối với các nước Vùng Vịnh phải được đền đáp bằng việc hạ giá dầu.

Việc một đồng minh quan trọng như UAE rời nhóm cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong ưu tiên chiến lược tại khu vực. Thay vì duy trì sự đoàn kết nội bộ khối Ả Rập, UAE đang ưu tiên bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia và thắt chặt quan hệ an ninh với Washington trong bối cảnh xung đột với Iran ngày càng leo thang.

UAE là một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất khu vực với sản lượng khoảng 3-3,5 triệu thùng/ngày. Đây này là nước xuất khẩu dầu mỏ lớn thứ 3 OPEC, sau Ả Rập Xê Út và Iraq.

Theo EIA, UAE có trữ lượng dầu khoảng 111 tỷ thùng, đứng trong nhóm 10 quốc gia có trữ lượng lớn nhất thế giới. Phần lớn dầu được khai thác tại Abu Dhabi, nơi chiếm gần như toàn bộ sản lượng dầu của quốc gia này.

Theo Reuters

Iran đang gấp rút tìm mọi cách để lưu trữ dầu mỏ, với hy vọng tránh được việc ngừng sản xuất nghiêm trọng do lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ làm đình trệ xuất khẩu và các cuộc đàm phán chấm dứt chiến tranh vẫn bế tắc.

Do tồn đọng nguồn cung dầu trong nước, Iran đang hồi sinh các kho chứa bỏ hoang được gọi là “kho phế liệu”, sử dụng các container tự chế và vận chuyển dầu thô bằng đường sắt đến Trung Quốc. Những giải pháp này nhằm trì hoãn cuộc khủng hoảng cơ sở hạ tầng và làm giảm sức ảnh hưởng của Washington trong cuộc đối đầu ở eo biển Hormuz.

Công ty phân tích hàng hóa Kpler cho biết, lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ từ 13/4 đã làm giảm mạnh lượng dầu vận chuyển bằng tàu của Iran. Lượng dầu thô và condensate được vận chuyển bằng đường biển trung bình đạt 2,1 triệu thùng/ngày từ ngày 1 đến ngày 13/4. Tuy nhiên, chỉ có 5 chuyến hàng được ghi nhận kể từ khi lệnh phong tỏa được áp dụng, khiến mức trung bình giảm xuống còn 567.000 thùng/ngày từ ngày 14 đến 23/4.

Trước khi chiến tranh nổ ra, Iran xuất khẩu trung bình 2 triệu thùng dầu/ngày vào tháng 2.

Theo Kpler, do khả năng vận chuyển dầu thô lên tàu bị hạn chế, công ty dầu khí quốc gia Iran đã bắt đầu giảm sản lượng trước khi kho chứa đầy.

Kpler ước tính sản lượng dầu thô của Iran có thể giảm hơn một nửa so với mức hiện tại, xuống còn từ 1,2 triệu đến 1,3 triệu thùng/ngày vào giữa tháng 5 nếu lệnh phong tỏa tiếp diễn.

Các nhà phân tích thảo luận về việc Iran sẽ mất bao lâu để đạt đến "trạng thái cạn kiệt kho chứa" – thuật ngữ trong ngành công nghiệp dầu khí để chỉ việc hết chỗ chứa dầu thô được bơm ra. Theo OPEC, Iran sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chúng minh là 208 tỷ thùng.

Theo Kpler, trữ lượng dầu mỏ trên đất liền của Iran đã tăng thêm 4,6 triệu thùng lên khoảng 49 triệu thùng trong thời gian phong tỏa. Điều này cho thấy công suất dự trữ của nước này đạt 86 triệu thùng, hoặc có thể lên tới 90 – 95 triệu thùng nếu tính cả lượng dự trữ từ một số bể chứa tại các nhà máy lọc dầu phía bắc. Tuy nhiên, những hạn chế về hoạt động, giới hạn an toàn và vị trí địa lý đồng nghĩa với việc phần lớn lượng dự trữ này có thể chưa sử dụng được.

Iran đã sử dụng các tàu chở dầu rỗng để chứa lượng dầu dư thừa ngoài khơi. Kpler cho biết vẫn còn một số tàu chở dầu lớn ở vùng Vịnh từng vận chuyển dầu thô của Iran, với tổng dung lượng khoảng 15 triệu thùng.

Nhưng do các tàu chở dầu không thể tiếp cận thị trường toàn cầu, Iran đang tìm đến các giải pháp khác để câu giờ. Tehran đã bắt đầu sử dụng container và các bể chứa bỏ hoang tại các trung tâm dầu mỏ phía nam như Ahvaz và Asaluyeh. Một quan chức dầu mỏ Iran cho biết, một số bể chứa này từ lâu đã bị loại bỏ vì tình trạng xuống cấp nghiêm trọng.

Iran cũng đang cố gắng vận chuyển dầu bằng đường sắt đến Trung Quốc, theo lời ông Hamid Hosseini, người phát ngôn của liên đoàn các nước xuất khẩu dầu mỏ Iran. Cơ sở hạ tầng đường sắt kết nối Tehran với các thành phố Nghi Vũ và Tây An của Trung Quốc. Tuy thời gian thường ngắn hơn so với vận chuyển bằng tàu biển dù vẫn mất nhiều tuần, vận chuyển bằng đường sắt không hiệu quả về chi phí, đặc biệt là đối với các nhà máy lọc dầu nhỏ ở phía đông bắc Trung Quốc.

Theo WSJ

Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin cho biết, nghiên cứu này - nằm trong dự toán ngân sách năm 2027 - sẽ đánh giá tính khả thi của việc sử dụng thiết kế hoặc đồng sản xuất các thân tàu tiên tiến như lớp Mogami của Nhật Bản và lớp Daegu của Hàn Quốc, trong bối cảnh các dây chuyền chế tạo tàu của Hải quân Mỹ quá tải, USNI News đưa tin.

Nếu kế hoạch được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên Mỹ mua tàu chiến mặt nước cỡ lớn từ đối tác nước ngoài kể từ Thế chiến II.

Điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump thất vọng với tình trạng chậm tiến độ, thiếu hụt lao động và đội chi phí trong nền công nghiệp đóng tàu chiến nội địa.

Sáng kiến cũng nhằm thu hẹp khoảng cách ngày càng lớn về năng lực đóng tàu giữa Mỹ với Trung Quốc. Trung Quốc đang chế tạo 6 - 10 tàu khu trục mỗi năm, gấp 4 - 6 lần tốc độ của Mỹ.

Tàu lớp Mogami của Nhật Bản có lượng giãn nước khoảng 5.500 tấn, thiết kế tàng hình và mức độ tự động hóa cao. Lớp Daegu của Hàn Quốc nhỏ hơn - khoảng 3.600 tấn, sử dụng hệ thống động lực yên tĩnh. Cả hai đều được trang bị các hệ thống tiêu chuẩn Mỹ như bệ phóng thẳng đứng MK-41.

Một tàu hộ vệ lớp Mogami cơ bản có giá khoảng 500 triệu USD và hãng Mitsubishi có thể hoàn thiện trong vòng 2 năm, nhanh hơn đáng kể và rẻ hơn so với tàu hộ vệ lớp Constellation của Mỹ. Chi phí đóng tàu lớp Constellation lên tới hơn 1 tỷ USD mỗi chiếc và đã bị chậm tiến độ nhiều năm.

Úc đã đặt mua 11 tàu lớp Mogami cải tiến với tổng trị giá 14,4 tỷ USD, trong đó 3 chiếc đầu tiên được đóng tại Nhật Bản và 8 chiếc còn lại tại Úc.

“Chúng ta cần thêm tàu ngay lúc này. Nếu không thể có được số tàu cần thiết từ các nguồn truyền thống với chi phí và tiến độ hợp lý, chúng ta sẽ tìm đến những xưởng đóng tàu khác”, ông Russ Vought, Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng, phát biểu tại hội nghị Navy League ngày 22/4.

Cựu Bộ trưởng Hải quân John Phelan cho biết, Hải quân Mỹ đã nhận chỉ đạo xem xét khả năng sử dụng tàu chiến từ Hàn Quốc và Nhật Bản vào ngày 21/4, một ngày trước khi ông bị cách chức.

Theo nguồn tin nắm được tình hình, các tàu hộ vệ và khu trục của Mỹ có thể sẽ tích hợp thiết kế nước ngoài, và một phần quá trình đóng tàu cũng có thể được thực hiện tại các xưởng ở nước ngoài.

Chương trình tàu hộ vệ lớp Constellation (FFG-62) của Hải quân Mỹ ban đầu sử dụng thiết kế của Ý và dự kiến được chế tạo trong nước. Tuy nhiên, những yêu cầu chỉnh sửa thiết kế từ phía Hải quân Mỹ cùng với tình trạng thiếu lao động khiến tiến độ bị chậm ít nhất 3 năm, chi phí đội lên nghiêm trọng và cuối cùng chương trình bị hủy bỏ.

Kế hoạch đóng tàu ở nước ngoài sẽ phải đối mặt với những rào cản pháp lý và chính trị.

Luật liên bang hiện hành của Mỹ quy định tàu hải quân phải được đóng trong nước, nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và việc làm nội địa. Sự tham gia của nước ngoài sẽ cần được tổng thống chấp thuận, nhưng chắc chắn vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các hãng đóng tàu trong nước, nghiệp đoàn và các nghị sĩ đại diện những bang có ngành đóng tàu.

Lợi thế cho Trung Quốc

Cuộc xung đột tại Iran đã đẩy các quốc gia vốn "đói" dầu mỏ vào tình thế ráo riết tìm kiếm nguồn nhiên liệu thay thế. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang lựa chọn các giải pháp năng lượng chuyển đổi và tìm đến "vị vua" của ngành năng lượng tái tạo toàn cầu: Trung Quốc.

Theo số liệu từ tổ chức tư vấn năng lượng Ember, kim ngạch xuất khẩu công nghệ điện mặt trời, pin và xe điện (EV) của Trung Quốc đều chạm mốc kỷ lục trong tháng 3. Đây là dấu hiệu cho thấy cú sốc nguồn cung dầu mỏ lịch sử đang đẩy nhanh quá trình áp dụng năng lượng sạch trên toàn thế giới.

Sau khi Mỹ và Israel thực hiện các cuộc không kích nhắm vào Iran vào cuối tháng 2, quân đội Iran đã đáp trả bằng cách phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz, cắt đứt khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của toàn cầu. Biến động giá dầu đã tăng vọt khi xung đột lan rộng ra khắp Trung Đông và các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột rơi vào bế tắc.

Trong khi đó, các quốc gia châu Á vốn phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ Trung Đông đang nỗ lực giảm thiểu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu bằng cách khuyến khích tiết kiệm năng lượng và cắt ngắn giờ làm việc. Khi các quốc gia đầu tư nhiều hơn vào năng lượng tái tạo, Trung Quốc đang đứng trước cơ hội hưởng lợi lớn nhất với tư cách là nhà sản xuất xe điện, tuabin gió và tấm pin mặt trời lớn nhất thế giới.

Báo cáo công bố tuần trước của Ember cho biết Trung Quốc đã xuất khẩu 68 gigawatt (GW) công nghệ điện mặt trời trong tháng 3, vượt kỷ lục trước đó thiết lập vào tháng 8 tới 50%. Theo tổ chức này, có 50 quốc gia đã lập kỷ lục mới về nhập khẩu thiết bị điện mặt trời từ Trung Quốc, trong đó mức tăng trưởng đáng kể nhất đến từ các thị trường mới nổi ở châu Á và châu Phi – những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng năng lượng.

“Những cú sốc từ nhiên liệu hóa thạch đang thúc đẩy làn sóng điện mặt trời bùng nổ,” Euan Graham, chuyên gia phân tích cao cấp tại Ember, nhận định trong báo cáo. “Điện mặt trời vốn đã trở thành động cơ của nền kinh tế toàn cầu, và giờ đây, những cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch hiện tại đang đẩy nó lên một nấc thang mới.”

Dựa trên dữ liệu hải quan Trung Quốc, Ember cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu pin, xe điện và điện mặt trời đã tăng 70% trong tháng 3 so với cùng kỳ năm ngoái. Nhóm sản phẩm này hiện được biết đến tại Trung Quốc với tên gọi “bộ ba mới”, đóng góp đáng kể vào GDP quốc gia, thay thế cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực trước đây như quần áo, đồ gia dụng và nội thất.

Riêng mảng xuất khẩu pin của Trung Quốc đã đạt 10 tỷ USD trong tháng 3, với tốc độ tăng trưởng đặc biệt cao tại Liên minh châu Âu (EU), Úc và Ấn Độ.

Sự dịch chuyển mang tính bước ngoặt

Các nhà phân tích nhận định, sự bất định về thời điểm eo biển Hormuz mở cửa trở lại đã làm sâu sắc thêm những lo ngại của khu vực về an ninh năng lượng, từ đó thúc đẩy nhanh chóng quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Dù Mỹ và Iran đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn, căng thẳng tại eo biển này vẫn duy trì ở mức cao. Cả lực lượng Mỹ và Iran đều đã bắt giữ các tàu thuyền tại hành lang vận tải huyết mạch này, khiến nỗ lực lưu thông qua đây trở nên đình trệ.

Cuộc khủng hoảng dầu mỏ cũng làm xáo trộn các mối quan hệ và thương mại khu vực khi các quốc gia tìm cách tự bảo vệ mình trước cú sốc cung ứng. Việc xây dựng năng lực năng lượng tái tạo được xem là một phương cách để giảm bớt đòn giáng này.

“Khi chúng ta phải đối mặt với cú sốc nhiên liệu hóa thạch lần thứ hai trong chưa đầy 5 năm, bài học cho quốc gia là rất rõ ràng: Kỷ nguyên an ninh nhiên liệu hóa thạch đã kết thúc, và kỷ nguyên an ninh năng lượng sạch phải bắt đầu,” Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband phát biểu tuần này về nhu cầu giảm bớt sự phụ thuộc của quốc gia vào khí đốt để phát điện.

Tại Trung Quốc, các khoản đầu tư khổng lồ của nhà nước vào ngành công nghiệp năng lượng xanh đã củng cố khả năng tự chủ năng lượng, giảm bớt rủi ro từ tình trạng thiếu hụt dầu mỏ. Vị thế độc tôn trong công nghệ tái tạo cũng mang lại cho Bắc Kinh nhiều ảnh hưởng địa chính trị và kinh tế hơn thông qua việc xuất khẩu công nghệ.

Pakistan là một ví dụ điển hình khi quốc gia này đã tránh được một phần tác động từ xung đột nhờ bắt đầu nhập khẩu ồ ạt các tấm pin mặt trời giá rẻ từ Trung Quốc vài năm trước. Việc sử dụng năng lượng mặt trời thay vì nhập khẩu dầu mỏ đắt đỏ ước tính giúp quốc gia này tiết kiệm hàng tỷ USD mỗi năm.

“Trung Quốc từng được coi là nhà cung cấp giá rẻ, nhưng giờ đây họ ngày càng được xem là đối tác dài hạn trong quá trình chuyển dịch năng lượng,” ông Jeong Won Kim, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Năng lượng thuộc Đại học Quốc gia Singapore, viết.

Và câu chuyện không chỉ dừng lại ở các tấm pin mặt trời. Các chuyên gia của Ember ước tính rằng việc áp dụng xe điện trên toàn cầu đã cắt giảm mức tiêu thụ dầu khoảng 1,7 triệu thùng trong năm ngoái. Khi giá dầu tăng vọt vào thời điểm xung đột Trung Đông bắt đầu, truyền thông Trung Quốc đưa tin rằng các gã khổng lồ xe điện của nước này đã chứng kiến doanh số bán hàng tại nước ngoài tăng đột biến.

Theo Hiệp hội Xe hành khách Trung Quốc (CPCA), xuất khẩu xe điện và xe lai (hybrid) của nước này đã lập kỷ lục mới trong tháng 3, tăng 140% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dù vậy, các nhà phân tích cũng lưu ý rằng một phần nguyên nhân dẫn đến sự tăng vọt trong doanh số điện mặt trời tháng trước là do tâm lý tích trữ trước khi Trung Quốc ngừng chính sách hoàn thuế vào tháng 4. Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA), cho rằng mức tăng trưởng xuất khẩu đột biến của tháng 3 khó có thể duy trì bền bỉ.

Tuy nhiên, ông cũng khẳng định thêm rằng xung đột ở Trung Đông đã củng cố vững chắc các lập luận dài hạn cho năng lượng thay thế.

“Chi phí điện mặt trời và pin giảm xuống, cộng với giá nhiên liệu hóa thạch cao và đầy biến động hiện nay, đã biến điện mặt trời trở thành lựa chọn hiển nhiên đối với phần lớn người tiêu dùng điện trên toàn thế giới,” ông kết luận.

Diễn biến này đang làm suy yếu phần nào nỗ lực của Washington nhằm bóp nghẹt nguồn thu năng lượng của Tehran, đồng thời xoa dịu nỗi lo về một cú sốc nguồn cung ngay lập tức đối với thị trường dầu thế giới. Theo dữ liệu từ giới theo dõi tàu chở dầu và các báo cáo truyền thông khu vực, trong vài ngày gần đây, Iran đã bơm lên tàu ít nhất 4,6 triệu thùng dầu thô, trị giá gần 400 triệu USD.

Ngoài lượng hàng này, khoảng 4 triệu thùng khác được cho là đã vượt qua tuyến phong tỏa để đi ra ngoài khu vực bị kiểm soát. Những con này cho thấy mạng lưới xuất khẩu dầu của Iran chưa bị bóp nghẹt như nhiều nhà giao dịch từng lo ngại.

Một phần nguyên nhân nằm ở cách thức vận chuyển ngày càng linh hoạt của Tehran. Ảnh vệ tinh do các công ty giám sát hàng hải phân tích cho thấy có tàu chở dầu đã tắt thiết bị phát đáp, tức là “biến mất” khỏi hệ thống theo dõi trong một khoảng thời gian để tránh bị giám sát.

Reuters cũng cho biết từ giữa tháng 4, Mỹ đã chặn hoặc buộc quay đầu hàng chục tàu, trong đó có nhiều tàu dầu Iran, nhưng vẫn có những tàu tìm được đường tiếp tục hành trình sang châu Á.

Ngoài ra, lợi thế địa lý cũng đang đứng về phía Iran. Nước này nằm dọc bờ bắc eo Hormuz, tuyến hàng hải hẹp nhưng giữ vai trò sống còn với thương mại năng lượng toàn cầu.

Trong điều kiện địa hình quen thuộc và khoảng cách ngắn từ các điểm bốc hàng ra vùng biển tranh chấp, Iran có nhiều cơ hội hơn để xoay xở, lách giám sát và duy trì một phần xuất khẩu. Trong khi đó, Reuters cho biết lưu lượng tàu qua Hormuz đã giảm rất mạnh, từ mức thông thường khoảng 125-140 chuyến mỗi ngày xuống chỉ còn vài chuyến, cho thấy sức ép của cuộc đối đầu vẫn rất lớn.

Với thị trường dầu, thông điệp lúc này khá rõ đó là cú sốc nguồn cung mà giới đầu tư lo sợ vẫn chưa xảy ra. Giá dầu những ngày gần đây tiếp tục biến động mạnh theo tin tức từ Trung Đông, nhưng sự hiện diện của dòng dầu Iran trên thị trường đã giúp tâm lý bớt căng hơn.

Hiện tại, giá dầu Brent vẫn tăng lên quanh 109,64 USD một thùng trong bối cảnh bế tắc Mỹ - Iran chưa được tháo gỡ, song đà tăng hiện chủ yếu phản ánh rủi ro địa chính trị hơn là một sự sụp đổ hoàn toàn của nguồn cung.

Dù vậy, sự chống chịu của Iran không đồng nghĩa căng thẳng đã hạ nhiệt. Trái lại, khu vực đang phải đối mặt với rủi ro leo thang ngày càng lớn.

Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi đã kêu gọi tăng cường ngoại giao để bảo đảm tự do hàng hải lâu dài tại eo Hormuz. Ông nhấn mạnh các quốc gia ven bờ có trách nhiệm chung trong việc giữ cho tuyến vận tải này được thông suốt, đồng thời giải quyết vấn đề các thủy thủ bị giam giữ quá lâu.

Về phía Tehran, các phát biểu gần đây cho thấy nước này cũng không có ý lùi bước. Giới chức Iran nhấn mạnh họ vẫn nắm trong tay những “lá bài” về năng lượng và vận tải biển, trong đó có eo Hormuz và các tuyến hàng hải then chốt khác. Điều đó cho thấy nếu tình hình tiếp tục xấu đi, rủi ro không chỉ nằm ở giá dầu mà còn ở nguy cơ gián đoạn sâu hơn đối với thương mại toàn cầu.

Theo Gulf News

Cổ nhân có câu: "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau" trong thế giới giải trí đầy rẫy những thị phi của nước Mỹ, dường như "vừa lòng" không bao giờ nằm trong từ điển của Jimmy Kimmel. Nam MC kỳ cựu của đài ABC vừa thấy mình rơi vào tâm bão khi Nhà Trắng và Tổng thống Donald Trump đồng loạt lên tiếng yêu cầu sa thải anh – một kịch bản "xưa như trái đất" nhưng chưa bao giờ thôi kịch tính.

Mọi chuyện bắt đầu từ một câu đùa đầy mỉa mai của Kimmel vào tối thứ Năm tuần trước, khi anh ví von Đệ nhất phu nhân Melania Trump có "vẻ rạng rỡ của một góa phụ đang mong đợi". Một câu "đâm chọc" về khoảng cách tuổi tác (ông Trump 79 tuổi và bà Melania 56 tuổi) tưởng chừng chỉ là gia vị cho buổi diễn, nhưng lại bùng nổ thành một cuộc chiến chính trị thực thụ sau vụ nổ súng kinh hoàng bên ngoài bữa tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào thứ Bảy vừa qua.

Quyền tự do ngôn luận và những "màn kịch" được dàn dựng

"Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo", phía Nhà Trắng và các đồng minh của ông Trump đã nhanh chóng "thay hình đổi dạng" câu đùa của Kimmel, cáo buộc đó là một lời kêu gọi ám sát đầy ẩn ý. Đệ nhất phu nhân đã thẳng thừng lên án Kimmel vào sáng thứ Hai, và ngay sau đó, Tổng thống Trump cũng bồi thêm nhát dao khi gọi bình luận của nam MC là "lời kêu gọi bạo lực đáng khinh bỉ", trực tiếp liên hệ nó với vụ nổ súng tại Washington.

Đứng trước bão dư luận, Jimmy Kimmel không hề nao núng. Trong chương trình tối thứ Hai, anh mở màn bằng một giọng điệu đầy châm biếm: "Có bao giờ bạn thức dậy và thấy Đệ nhất phu nhân ra tuyên bố đòi đuổi việc mình chưa? Chúng ta ai cũng từng bị thế mà, đúng không?". Kimmel khẳng định đanh thép rằng đó chỉ là một màn "roast" (trêu chọc) nhẹ nhàng và anh luôn là người lên tiếng chống lại bạo lực súng đạn suốt nhiều năm qua. Anh nhấn mạnh: "Dưới Tu chính án thứ nhất, chúng ta có quyền tự do ngôn luận. Ông Trump được quyền nói những gì ông ấy muốn, và tôi cũng vậy."

Phép thử đầu tiên cho "Triều đại" mới tại Disney

Sự việc này không chỉ là chuyện cá nhân của Kimmel mà còn là một bài toán hóc búa dành cho Josh D’Amaro – tân CEO của Disney, người vừa kế nhiệm Bob Iger mới vỏn vẹn 6 tuần. "Lửa thử vàng, gian nan thử sức", đây là lần đầu tiên D’Amaro phải đối mặt với áp lực trực tiếp từ chính quyền Trump. Liệu ông có đi vào vết xe đổ của người tiền nhiệm?

Nhìn lại quá khứ vào tháng 9 năm ngoái, đài ABC dưới trướng Iger từng phải đình chỉ chương trình của Kimmel "vô thời hạn" trước áp lực từ các chủ đài địa phương như Nexstar và Sinclair. Tuy nhiên, lệnh đình chỉ đó chỉ kéo dài chưa đầy một tuần sau khi Disney bị dư luận chỉ trích là "hèn nhát" và đầu hàng trước quyền lực chính trị. Lần này, dù các đại diện của Disney và ABC vẫn "kín như bưng", nhưng việc chương trình vẫn lên sóng bình thường cho thấy Disney đang chọn cách "đứng vững trước gió lớn", không dễ dàng khuất phục trước sức ép từ Nhà Trắng.

Chính trị là điều không thể tránh khỏi

Kimmel vốn là một người chỉ trích ông Trump không mệt mỏi và thường xuyên tham gia các cuộc biểu tình "No Kings". Trong một cuộc trò chuyện gần đây, anh khẳng định: "Sẽ thật hổ thẹn nếu chúng ta không nói về những điều này". Đối với anh, chính trị không còn là một lựa chọn, mà là một trách nhiệm của người cầm mic.

"Cây muốn lặng mà gió chẳng đừng", cuộc đối đầu giữa một bên là quyền lực tuyệt đối của Nhà Trắng và một bên là quyền tự do ngôn luận của nghệ sĩ đang đẩy nền giải trí Mỹ vào một khúc quanh đầy kịch tính. Liệu chiếc ghế của Jimmy Kimmel có thể trụ vững khi những gã khổng lồ truyền thông như Nexstar và Sinclair vẫn đang rình rập? Câu trả lời có lẽ không chỉ nằm ở xếp hạng người xem (ratings), mà còn nằm ở bản lĩnh của những người đứng đầu đế chế chuột Mickey trong việc bảo vệ những giá trị cốt lõi của truyền thông Mỹ.