Người cao tuổi đôi khi có xu hướng suy nghĩ và nói ra điều mình cảm nhận một cách tự nhiên, không quá cân nhắc. Tuy nhiên, những lời nói này có thể vô tình tác động đến tâm lý, cảm xúc và suy nghĩ của con cái.

Lời nói hằng ngày của cha mẹ có ảnh hưởng rất lớn đến thái độ, suy nghĩ và cách ứng xử của con cái. Cha mẹ chính là những người thầy đầu tiên và cũng là người đồng hành lâu dài nhất trong quá trình trưởng thành của con. Từ khi con cất tiếng khóc chào đời cho đến lúc trưởng thành, mọi lời nói và hành động của cha mẹ đều ít nhiều tác động đến sự hình thành nhân cách của con cái.

Trong nhiều gia đình, có thể dễ dàng nhận thấy sự tương đồng giữa cha mẹ và con cái, bởi trong suốt thời gian dài, cả hai luôn ảnh hưởng qua lại một cách tinh tế và bền bỉ.

Chính vì vậy, khi bước vào tuổi trung niên và về già, cha mẹ càng cần thận trọng hơn trong lời ăn tiếng nói. Có ba điều quan trọng cần đặc biệt lưu ý khi giao tiếp với con cái.

Thứ nhất là tránh những lời nói mang tính thiên vị hoặc so sánh. Điều mà con cái quan tâm nhất chính là liệu mình có được yêu thương công bằng như anh chị em hay không. Dù không phải lúc nào cũng thể hiện ra ngoài, nhưng trong lòng trẻ luôn rất nhạy cảm với sự so sánh. Vì vậy, cha mẹ cần tránh thể hiện sự ưu ái quá mức với bất kỳ người con nào, dù trong lời nói hay hành động.

Khi tuổi đã cao, cha mẹ nên nhìn xa hơn về sự hòa thuận lâu dài giữa các con. Nếu sự thiên vị xuất hiện, nó có thể trở thành nguyên nhân khiến anh chị em so bì, nảy sinh mâu thuẫn, thậm chí làm rạn nứt tình cảm gia đình.


Điều mà con cái quan tâm nhất chính là liệu mình có được yêu thương công bằng như anh chị em hay không.

Thứ hai là không nên than phiền về bạn đời trước mặt con cái. Trong hôn nhân, việc xảy ra mâu thuẫn là điều khó tránh sau nhiều năm chung sống. Tuy nhiên, khi về già, việc mang những điều không hài lòng về người bạn đời để kể lại với con cái là điều nên hạn chế.

Những lời than phiền này không giúp giải quyết vấn đề, ngược lại còn có thể ảnh hưởng đến cách nhìn của con cái về mối quan hệ gia đình. Khi biết quá nhiều về mâu thuẫn của cha mẹ, con cái có thể rơi vào trạng thái khó xử, thậm chí hình thành những suy nghĩ tiêu cực về hôn nhân và gia đình.

Hơn nữa, nếu xảy ra bất đồng giữa cha mẹ, dù con cái đứng về phía nào cũng đều có thể gây tổn thương đến các mối quan hệ trong nhà.

Vì vậy, khi về già, cha mẹ nên học cách tiết chế cảm xúc, giữ sự bình tĩnh và khéo léo trong cách ứng xử, để giữ gìn sự hòa thuận và ấm êm cho gia đình.

Thứ ba: Tránh oán giận thế hệ trước
Một số người có thói quen than phiền và đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho rằng cha mẹ đã không sinh họ vào thời điểm tốt hơn, không tạo điều kiện sống đầy đủ hoặc không quan tâm đúng mức. Những suy nghĩ và lời nói mang tính tiêu cực này nếu lặp lại thường xuyên sẽ dễ hình thành tâm lý oán trách thay vì nhìn nhận khách quan về cuộc sống.

Những người thiếu khả năng tự nhận thức thường thể hiện sự bất mãn với thế hệ trước bằng lời lẽ phê phán hoặc cảm xúc tiêu cực. Tuy nhiên, họ không nhận ra rằng thái độ biết ơn hay hiếu thảo của một đứa trẻ phần lớn cũng chịu ảnh hưởng từ cách giáo dục và định hướng của cha mẹ.

Nếu cha mẹ thường xuyên bộc lộ sự không hài lòng về thế hệ đi trước trước mặt con cái, điều đó có thể vô tình gieo vào tâm trí trẻ những suy nghĩ tiêu cực, làm giảm đi sự biết ơn và tình cảm gia đình. Lâu dần, trẻ có thể hình thành thói quen nhìn nhận mọi việc theo hướng trách móc, thay vì trân trọng những gì mình đang có.

Những lời than phiền kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức của con cái về gia đình mà còn dễ khiến chúng hiểu sai rằng số phận và cuộc sống của mình hoàn toàn phụ thuộc vào lựa chọn của cha mẹ. Đây là một suy nghĩ tiềm ẩn nhiều hệ quả tiêu cực trong sự phát triển nhân cách sau này.

VietBF@sưu tập

Tình trạng cholesterol xấu vượt mức nằm ở 3 yếu tố thường bị mọi người bỏ qua gồm carbohydrate tinh chế, yếu tố di truyền và thiếu hụt chất xơ.

Nhiều người sau khi nhận kết quả kiểm tra sức khỏe có chỉ số cholesterol vượt ngưỡng đã lập tức chuyển sang chế độ ăn thanh đạm. Tuy nhiên, chỉ số LDL (cholesterol xấu) của một số người không những không giảm mà còn tăng vọt mất kiểm soát.

Bác sĩ Hoàng Hiên đã đăng tải một bài phân tích sâu về tình trạng này. Ông nhấn mạnh rằng khi nhắc đến tình trạng cholesterol vượt mức, vấn đề thực chất không nằm ở "dầu mỡ" mà nằm ở 3 yếu tố thường bị mọi người bỏ qua: Carbohydrate tinh chế, yếu tố di truyền và thiếu hụt chất xơ. Một khi lượng đường quá nhiều và chất xơ quá ít, dù bạn có ăn uống "sạch" đến đâu, cholesterol vẫn sẽ vượt tầm kiểm soát.

Bác sĩ Hoàng Hiên chia sẻ trên trang cá nhân rằng ông thường xuyên nhận được câu hỏi từ bệnh nhân tại phòng khám: "Tại sao tôi ăn rất thanh đạm mà cholesterol lại cao hơn?". Ông thẳng thắn thừa nhận, rất nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần không ăn dầu mỡ, không ăn thịt thì cholesterol sẽ ngoan ngoãn giảm xuống.

"Sai rồi. Chỉ số mỡ máu của nhiều người thực tế lại càng mất kiểm soát hơn sau khi chuyển sang chế độ ăn được gọi là 'thanh đạm' này", bác sĩ Hiên khẳng định.


Carbohydrate tinh chế khiến nồng độ insulin tăng cao, từ đó kích thích gan tổng hợp nhiều cholesterol hơn. Ảnh minh họa: Bùi Thủy

3 "thủ phạm" ẩn mình khiến cholesterol xấu tăng vọt

Theo bác sĩ Hoàng Hiên, chỉ số LDL tăng cao có thể không phải do dầu mỡ, mà xuất phát từ:

Carbohydrate tinh chế - "Kẻ đẩy tay" thầm lặng: Đây mới là nguyên nhân thực sự khiến nồng độ insulin tăng cao, từ đó kích thích gan tổng hợp nhiều cholesterol hơn.

Yếu tố di truyền - "Vạch xuất phát" của mỗi người: Gene quyết định ngưỡng cholesterol cơ bản. Có những người mắc chứng tăng cholesterol máu gia đình bẩm sinh, dù chế độ ăn uống có lành mạnh đến đâu, chỉ số này vẫn sẽ ở mức cao.

Thiếu hụt chất xơ: Chất xơ hòa tan (có trong yến mạch, các loại đậu, rau xanh...) có khả năng hỗ trợ đào thải axit mật, đồng nghĩa với việc "cuốn trôi" cholesterol ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, lượng hấp thụ của người hiện đại thường không bằng một nửa mức khuyến nghị.

Chế độ ăn hiệu quả

Bác sĩ Hoàng Hiên nhấn mạnh, chiến lược ăn uống thực sự hiệu quả không nằm ở việc ăn thanh đạm đơn thuần, mà nằm ở cấu trúc bữa ăn. Ông đưa ra lời khuyên cụ thể:

Bữa sáng: Ưu tiên chất xơ cao + protein (Ví dụ: yến mạch + sữa chua).

Bữa trưa: Sử dụng dầu tốt + nhiều rau xanh (Ví dụ: dầu oliu + lượng lớn rau).

Bữa tối: Ít đường + kiểm soát tinh bột (Phần tinh bột chỉ nên bằng kích cỡ một nắm tay).

Thực tế, vấn đề của nhiều người không phải là ăn quá nhiều dầu mỡ, mà là "ăn sai tỷ lệ". Bác sĩ kết luận: "Khi lượng đường quá nhiều và chất xơ quá ít, dù chế độ ăn của bạn có sạch đến mấy, cholesterol vẫn sẽ biểu tình".

VietBF@sưu tập

Nhiều nghiên cứu chỉ ra RSV và phế cầu thường xuyên gây bệnh ở trẻ em, chiếm phần lớn số ca nhập viện do viêm phổi nặng.

BS Trương Hữu Khanh, Phó chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP HCM, cho biết như trên khi chia sẻ thông tin y khoa về dự phòng bệnh lý hô hấp trên trẻ em. Trẻ có thể nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV) ngay từ những ngày đầu sau sinh, trong khi vi khuẩn phế cầu có thể gây bệnh từ khoảng 2-3 tháng tuổi.


Bác sĩ khám cho em bé 3 tháng tuổi bị viêm phổi nặng, suy hô hấp do RSV. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Hà Nam

Nhiều nghiên cứu trong nước cho thấy RSV và phế cầu xuất hiện với tỷ lệ cao ở trẻ mắc bệnh hô hấp nặng. Nghiên cứu trên 138 trẻ 2-24 tháng mắc viêm phổi nặng tại Bệnh viện Nhi đồng 1 (11/2021 - 8/2022) cho thấy gần 50% dương tính phế cầu, 31,9% dương tính RSV. Một nghiên cứu khác trên 467 trẻ bị viêm phổi, tuổi trung bình 15,4 tháng tại Bệnh viện Nhi Thái Bình, ghi nhận 25% dương tính RSV, 45% nhiễm phế cầu. Không chỉ viêm phổi, trẻ còn có nguy cơ viêm màng não. Như tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2015-2021, trung bình 19-48 ca/năm, có tới 71,9% viêm màng não do phế cầu là trẻ dưới một tuổi.

Bên cạnh đó, RSV và phế cầu có thể hiệp đồng, khiến tình trạng nặng hơn. Khi trẻ nhiễm RSV, lớp tế bào lông chuyển trong đường thở bị tổn thương, làm giảm khả năng loại bỏ tác nhân gây bệnh. Điều này tạo điều kiện để phế cầu bám dính, xâm nhập sâu hơn và làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng. Một nghiên cứu tại Mỹ năm 2015, dựa trên dữ liệu của hơn 700.000 ca nhập viện do RSV và 16.000 ca nhập viện cho viêm phổi phế cầu cho thấy, nhiễm RSV có thể làm tăng hơn 20% số ca viêm phổi phế cầu ở trẻ dưới 1 tuổi.

Từ thực tế trên, bác sĩ Khanh cho rằng trẻ nhỏ cần được bảo vệ sớm trước hai tác nhân lây qua đường hô hấp nói trên, đặc biệt trong giai đoạn đầu đời khi hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện.

RSV lan nhanh qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc bề mặt nhiễm mầm bệnh. Còn vi khuẩn phế cầu gây ra các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết và viêm tai giữa...

Trẻ nhiễm RSV thường khởi đầu nhẹ với nghẹt mũi, sốt, ho, biếng ăn, quấy khóc nhưng có thể nhanh chóng chuyển nặng thành viêm tiểu phế quản, viêm phổi chỉ sau 2-3 ngày, phải nhập viện, thở máy. Sau khỏi bệnh, trẻ vẫn có nguy cơ thở khò khè tái phát, hen suyễn, suy giảm chức năng phổi lâu dài.

WHO ước tính mỗi năm RSV gây hơn 3,6 triệu ca nhập viện và 100.000 ca tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi, gần một nửa là trẻ dưới 6 tháng. Hầu hết trẻ đều nhiễm RSV trong 2 năm đầu đời, khoảng 70% trước 12 tháng tuổi.

Phế cầu có hơn 100 type huyết thanh, thường trú ở hầu họng cả người bệnh và người khỏe mạnh. Vi khuẩn gây nhiều bệnh từ nhẹ đến nặng như viêm họng, tai giữa, xoang, phổi, màng não, nhiễm khuẩn huyết. Trong 1,6 triệu ca tử vong do phế cầu mỗi năm, có 700.000 đến một triệu ca ở trẻ dưới 5 tuổi.

Từ thực tế trên, bác sĩ Khanh cho rằng trẻ nhỏ cần được bảo vệ sớm trước các tác nhân hô hấp nguy hiểm, nhất là trong giai đoạn đầu đời khi hệ miễn dịch còn chưa hoàn thiện. Nói về các biện pháp phòng bệnh, bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết hiện Việt Nam đã tiếp cận đầy đủ các giải pháp phòng bệnh tiên tiến do RSV và phế cầu khuẩn hiệu quả bằng vaccine và kháng thể đơn dòng.

Với phế cầu, trẻ có thể bắt đầu tiêm vaccine từ 6 tuần tuổi. Các vaccine thế hệ mới phòng nhiều type vi khuẩn gây bệnh như 13, 15, 20 giúp mở rộng phạm vi phòng các type huyết thanh phế cầu phổ biến đang được ưu tiên sử dụng.

Với RSV, tác nhân gây bệnh 60 năm qua chưa có giải pháp phòng ngừa hiệu quả, thế giới đã có bước tiến lớn khi gần đây triển khai chiến lược "bảo vệ kép". Trong đó, vaccine RSV được tiêm cho phụ nữ mang thai ở tuần 24-36 giúp truyền kháng thể thụ động, bảo vệ trẻ trong những tháng đầu đời. Kháng thể đơn dòng RSV có thể tiêm cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến 24 tháng tuổi, giúp bảo vệ trực tiếp mà không cần thời gian tạo kháng thể.

VietBF@sưu tập

Bệnh tay chân miệng được phân chia thành 4 cấp độ, dựa theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, căn cứ đánh giá tình trạng và kịp thời can thiệp khi bệnh chuyển biến nặng.


Trẻ mắc tay chân miệng đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai.

Ca bệnh chủ yếu là trẻ dưới 5 tuổi

Tại Trung tâm Nhi Khoa, Bệnh viện Bạch Mai, trong 1 tháng gần đây, số ca bệnh tay chân miệng đến khám và nhập viện gia tăng đáng kể. Trung bình mỗi ngày tại đây tiếp nhận 5 - 6 trường hợp mắc tay chân miệng, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

TS.BS Trần Trang Anh, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo: "Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các virus thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh như nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc phân. Chính vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học là nơi dễ bùng phát dịch nếu không có biện pháp kiểm soát tốt”.

Theo TS.BS Trần Trang Anh, các triệu chứng điển hình của tay chân miệng bao gồm: Sốt nhẹ, đau họng, loét miệng và phát ban dạng mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông hoặc đầu gối. Phần lớn các trường hợp diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi sau 7–10 ngày. Tuy nhiên, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đặc biệt khi liên quan đến chủng virus EV71.

Bệnh tay chân miệng được phân chia thành 4 cấp độ, dựa theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, căn cứ đánh giá tình trạng và kịp thời can thiệp khi bệnh chuyển biến nặng.

Ở cấp độ 1 – mức độ nhẹ nhất, trẻ thường chỉ có biểu hiện mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sốt thoáng qua, kèm theo các nốt mụn nước rải rác trên da. Những tổn thương này có thể dễ nhầm với thủy đậu, tuy nhiên thường tập trung ở lòng bàn tay, bàn chân, quanh miệng và đầu gối. Giai đoạn này có thể được theo dõi và chăm sóc tại nhà nếu không có dấu hiệu bất thường.

Khi bệnh chuyển sang cấp độ 2, các triệu chứng trở nên rõ rệt và phức tạp hơn. Trẻ có thể sốt cao kéo dài trên 48 giờ, quấy khóc, ngủ không yên, nôn ói hoặc xuất hiện tình trạng giật mình. Đặc biệt, nếu trẻ giật mình nhiều, sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt, nhịp tim nhanh hoặc có biểu hiện run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt, thay đổi giọng nói… thì cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Đây là giai đoạn có nguy cơ cao dẫn đến biến chứng nặng.

Ở cấp độ 3, bệnh đã tiến triển nghiêm trọng với các dấu hiệu như mạch nhanh bất thường, huyết áp tăng, rối loạn nhịp thở, vã mồ hôi, rối loạn ý thức hoặc tăng trương lực cơ. Trẻ cần được điều trị tích cực tại bệnh viện để hạn chế nguy cơ tử vong.

Cấp độ 4 là giai đoạn nguy kịch nhất, với các biểu hiện như sốc, phù phổi cấp, tím tái, rối loạn nhịp thở và nhịp tim bất thường. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Phòng chủng EV71 gây biến chứng nặng

Theo TS.BS Trần Trang Anh, chủng EV71 gây bệnh tay chân miệng là chủng lưu hành rất phổ biến tại Việt Nam, và là một trong những chủng được báo cáo thường gây nên những nguy cơ biến chứng nặng về tim mạch, suy tuần hoàn, suy hô hấp và tổn thương thần kinh.

Theo đó, việc xác định chính xác chủng virus cần đến các xét nghiệm chuyên sâu, thường áp dụng trong các trường hợp bệnh nặng.

Bệnh tay chân miệng hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vaccine phòng ngừa, vì vậy, việc thực hiện các biện pháp phòng tránh đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế lây lan. Phụ huynh cần chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc, đồng thời hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh. Trong trường hợp lớp học có trẻ mắc tay chân miệng, cần cho trẻ nghỉ học và thực hiện cách ly theo đúng hướng dẫn của ngành y tế.

Bác sĩ khuyến cáo, nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách, đa số trẻ mắc tay chân miệng sẽ hồi phục hoàn toàn và không để lại di chứng. Tuy nhiên, điều quan trọng là gia đình cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ, tái khám đúng hẹn và không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường.

Đặc biệt, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay trước những triệu chứng sớm, nghi ngờ là dấu hiệu nặng của tay chân miệng như: Ngủ giật mình, run tay chân, đối với trẻ nhỏ kích thích quấy khóc kèm sốt…

“Tay chân miệng là bệnh thường gặp nhưng không thể xem nhẹ. Nhận biết sớm, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám kịp thời chính là chìa khóa giúp bảo vệ an toàn cho trẻ trong mùa dịch”, TS.BS Trần Trang Anh cho biết.

VietBF@sưu tập

Truyền thông Mỹ ngày 26/4 đưa tin nghi phạm vụ nổ súng gây hỗn loạn tại buổi dạ tiệc báo chí có sự tham dự của Tổng thống Donald Trump ở Washington được xác định là một kỹ sư cơ khí.


Quang cảnh buổi tiệc do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng tổ chức ở thủ đô Washington D.C., tối 25/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo các hãng tin dẫn nguồn cơ quan thực thi pháp luật, nghi phạm là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance, bang California. Dù các quan chức Mỹ chưa công bố danh tính nghi phạm nhưng một hồ sơ mạng xã hội LinkedIn mang tên “Cole Allen” hiển thị hình ảnh được cho là trùng khớp với người trong bức ảnh do Tổng thống Trump chia sẻ.

Trên hồ sơ LinkedIn này, Allen tự giới thiệu là kỹ sư đam mê phát triển game, sinh sống tại khu vực đô thị Los Angeles. Hồ sơ mô tả: “Được đào tạo về kỹ thuật cơ khí và khoa học máy tính, có kinh nghiệm phát triển game độc lập, và mang bản chất của một giáo viên”.

Học viện Công nghệ California cũng cho biết một sinh viên tên Cole Allen đã tốt nghiệp đại học này vào năm 2017 với bằng cử nhân.

Năm ngoái, Allen đã đăng tải một bức ảnh mặc lễ phục tốt nghiệp, cho biết đã hoàn thành chương trình thạc sĩ khoa học máy tính tại Đại học bang California Dominguez Hills. Đối tượng cũng chia sẻ về một trò chơi do mình phát triển mang tên “Bohrdom”, được mô tả là trò chơi đối kháng dựa trên kỹ năng, không mang tính bạo lực.

Ngoài ra, công ty luyện thi C2 Education tại Torrance từng vinh danh Allen là “giáo viên của tháng” trong một bài đăng trên Instagram vào tháng 12/2024.

Tại một cuộc họp báo, Tổng thống Trump cho biết nghi phạm là cư dân bang California. Các nhân viên thực thi pháp luật đang tiến hành khám xét nơi ở của đối tượng. Dự kiến, nghi phạm sẽ ra hầu tòa cấp quận tại thủ đô Washington ngày 27/4 với cáo buộc sử dụng súng phạm tội bạo lực, và tấn công sĩ quan liên bang bằng vũ khí nguy hiểm.

Nhà chức trách cho biết nghi phạm mang theo một khẩu súng săn, một khẩu súng lục và nhiều con dao, đồng thời không nằm trong diện theo dõi của Sở Cảnh sát Thủ đô Washington.

Theo NBC News, Allen từng học trường Trung học Pacific Lutheran ở vùng ngoại ô Los Angeles và tham gia đội bóng chuyền. Một người từng là thành viên đội bóng cho biết Allen "thông minh" và "hiền lành". Trong khi đó, tờ Los Angeles Times đưa tin đối tượng đăng ký cử tri nhưng không theo đảng phái nào.

Theo hồ sơ của Ủy ban Bầu cử Liên bang Mỹ, một người tên Cole Allen, giáo viên tại C2 Education ở Torrance, từng quyên góp 25 USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống của bà Kamala Harris, ứng cử viên đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử năm 2024. Đối thủ của bà Harris trong cuộc bầu cử này là ông Trump, người sau đó đã giành chiến thắng.

VietBF@sưu tập

Ngày 26/4, một tàu chở dầu của Mỹ đã cập cảng Nhật Bản, đánh dấu lô dầu nhập khẩu đầu tiên từ Mỹ vào nước này kể từ khi cuộc xung đột tại Iran bùng phát vào cuối tháng 2.



Tàu chở dầu di chuyển tại Biển Đỏ, gần kênh đào Suez, Ai Cập. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Tập đoàn Cosmo Energy Holdings, đơn vị thu mua dầu thô từ Mỹ, cho biết tàu chở dầu này đã cập cảng ở vịnh Tokyo, vận chuyển khoảng 145.000 kilolit dầu, tương đương nhu cầu tiêu thụ trong nửa ngày của Nhật Bản. Trước đó, con tàu rời cảng ở bang Texas (Mỹ) ngày 22/3 và di chuyển qua kênh đào Panama, tuyến hàng hải có thể tiếp nhận các tàu cỡ nhỏ hơn.

Cuộc xung đột giữa liên minh Mỹ-Israel và Iran đã khiến eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới, bị đóng cửa. Nhật Bản phụ thuộc hơn 90% lượng dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông, phần lớn đi qua eo biển này.

Trong bối cảnh rủi ro nguồn cung gia tăng, Chính phủ Nhật Bản và các nhà bán buôn dầu mỏ đang nỗ lực tìm nguồn cung thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Ngoài Mỹ, Tokyo cũng hướng tới nhập khẩu dầu từ các khu vực khác như Nam Mỹ và Trung Á.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Donald Trump đang tìm cách buộc Iran phải từ bỏ kho dự trữ uranium đã làm giàu - một bài toán nan giải mà chính quyết định của ông cách đây 8 năm góp phần tạo ra.


Quang cảnh đường phố ở thủ đô Tehran, Iran. Ảnh: New York Times

Di sản từ quyết định năm 2018

Năm 2018, Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân thời người tiền nhiệm Barack Obama, gọi đó là “thỏa thuận tồi tệ nhất từng có”. Thỏa thuận này khi ấy đúng là tồn tại nhiều lỗ hổng, trong đó đáng chú ý nhất là thời hạn 15 năm, đồng nghĩa sau năm 2030 Iran có thể tự do mở rộng chương trình hạt nhân của mình. Tuy nhiên, việc Washington đơn phương rút lui được cho là đã khiến Tehran đẩy nhanh tốc độ làm giàu uranium sớm hơn nhiều so với dự tính, và bị nghi ngờ tiến gần ngưỡng sở hữu bom nguyên tử hơn bao giờ hết.

Theo tờ New York Times, giờ đây, khi đang vật lộn giữa con đường đàm phán và gây sức ép quân sự để thoát khỏi cuộc chiến với Iran, ông Trump phải đối mặt trực tiếp với di sản từ quyết định năm 2018. Những hệ quả ấy càng lộ rõ khi ông bất ngờ hủy một vòng đàm phán hạt nhân với Tehran dự kiến diễn ra tại Pakistan.

Kho uranium và thế bế tắc đàm phán

Điều khiến giới quan sát đặc biệt lo ngại là không chỉ có khoảng nửa tấn uranium được làm giàu gần tới cấp độ vũ khí, mà tổng lượng uranium Iran đang nắm giữ hiện được ước tính đã lên tới khoảng 11 tấn ở nhiều mức độ tinh chế khác nhau. Theo các thanh sát viên quốc tế, nếu tiếp tục được tinh lọc, số vật liệu này đủ để sản xuất tới 100 đầu đạn hạt nhân - một con số vượt xa quy mô kho vũ khí ước tính của Israel.

Đáng chú ý, phần lớn số uranium này được Iran tích lũy sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận năm 2018. Trước đó, theo cam kết trong thỏa thuận thời Obama, Tehran từng chuyển khoảng 12,5 tấn uranium, tương đương 97% kho dự trữ của mình, sang Nga. Khi ấy, Iran gần như không còn đủ nhiên liệu để chế tạo dù chỉ một quả bom.

Hiện nay, việc buộc Iran dừng làm giàu uranium và chuyển giao toàn bộ kho nhiên liệu tích lũy suốt 8 năm qua đã trở thành một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất đối với nhóm đàm phán của ông Trump, gồm Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff. Tuy nhiên, Tehran đang kiên quyết phản đối cả hai yêu cầu này.

Ông Trump dường như rất ý thức rằng bất kỳ thỏa thuận nào đạt được hiện nay cũng sẽ bị đặt lên bàn cân so sánh với thành quả ngoại giao của chính quyền Obama hơn một thập kỷ trước. Dù các cuộc thương lượng vẫn chưa ngã ngũ, ông đã sớm khẳng định trên mạng xã hội rằng “thỏa thuận với Iran sẽ tốt hơn rất nhiều”.

Khủng hoảng hạt nhân chưa có lối ra

Song vấn đề không chỉ dừng ở hạt nhân. Các nhà đàm phán Mỹ còn phải tìm cách kiềm chế năng lực tên lửa của Iran - điều mà thỏa thuận năm 2015 chưa từng giải quyết triệt để. Đồng thời, họ cũng phải xử lý hậu quả từ việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz sau các cuộc không kích Mỹ - Israel, một động thái khiến kinh tế toàn cầu chao đảo vì đây là tuyến vận tải dầu mỏ trọng yếu của thế giới.

Ở cốt lõi của cuộc khủng hoảng vẫn là câu hỏi về chương trình hạt nhân. Iran tiếp tục khẳng định họ có “quyền” làm giàu uranium theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Washington muốn Tehran chấp nhận một lệnh đình chỉ kéo dài, đi kèm cơ chế thanh sát chặt chẽ và phương án xuất khẩu hoặc pha loãng kho uranium hiện có.

Thực tế, khi ông Trump rút khỏi thỏa thuận năm 2018, Iran thậm chí chưa có đủ uranium để sản xuất một quả bom. Nhưng sau đó, nước này nhanh chóng vượt qua mọi giới hạn từng được áp đặt, nâng mức làm giàu lên 20% vào năm 2021, rồi lên tới 60% sau một vụ nổ bí ẩn tại cơ sở Natanz mà Tehran cáo buộc do Israel tiến hành.

Từ năm 2021 đến đầu năm 2025, chính quyền Mỹ đã nhiều lần cố gắng đàm phán để khôi phục các giới hạn, nhưng không thành công, trong khi Iran tiếp tục mở rộng kho dự trữ nhiên liệu.

Đến tháng 6/2025, ông Trump ra lệnh không kích các cơ sở hạt nhân chủ chốt của Iran tại cơ sở Natanz, Fordo và Isfahan, tuyên bố chương trình hạt nhân của Tehran đã bị “xóa sổ”. Tuy nhiên, giới chức Mỹ sau đó thận trọng hơn khi chỉ nói chương trình này bị “đẩy lùi”.

Vấn đề then chốt là kho uranium khổng lồ của Iran dường như vẫn còn tồn tại. Các chuyên gia ước tính số vật liệu này có thể đủ để chế tạo từ 35 đến 100 vũ khí hạt nhân, tùy thuộc vào mức độ tinh vi trong công nghệ chế tạo đầu đạn.

Một ẩn số lớn khác là vị trí chính xác của toàn bộ kho dự trữ. Nhiều nhà phân tích tin rằng Iran có thể đã thiết lập một cơ sở làm giàu mới trong hệ thống đường hầm núi gần khu liên hợp công nghiệp Isfahan, nơi cũng được cho là địa điểm cất giữ phần lớn uranium.

Như một chuyên gia hạt nhân tại Harvard nhận định, “không thể ném bom để xóa bỏ tri thức”. Với địa hình đồi núi hiểm trở của Iran, một cơ sở làm giàu quy mô chỉ tương đương một siêu thị nhỏ hoàn toàn có thể được che giấu trong lòng núi, khiến mọi nỗ lực quân sự trở nên vô cùng khó khăn.

VietBF@sưu tập

Vụ nổ súng xảy ra ngày 25-4 (giờ Mỹ) tại nơi diễn ra tiệc thường niên của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng với sự tham dự của Tổng thống Trump làm dấy lên lo ngại mới về công tác bảo vệ yếu nhân Mỹ.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngay sau vụ nổ súng xảy ra tại tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng - Ảnh: REUTERS

Theo Hãng tin Reuters, thông tin ban đầu từ nhà chức trách xác định nghi phạm Cole Allen mang theo súng ngắn và dao đã xuất hiện tại khách sạn nơi tổ chức tiệc tối chiêu đãi các phóng viên Nhà Trắng với sự tham dự của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Dù hàng trăm đặc vụ từ nhiều cơ quan thực thi pháp luật đã được triển khai, nghi phạm vẫn tiếp cận được khu vực chỉ cách phòng tiệc một tầng.

Đối tượng bị khống chế sau khi bắn bị thương một đặc vụ.

Video giám sát được công bố cho thấy nghi phạm chạy qua một chốt an ninh trước khi nổ súng.

Vụ việc xảy ra khi khoảng 2.300 - 2.600 khách mời đang dùng tiệc trong khán phòng dưới tầng hầm.

Nghi phạm là khách lưu trú tại khách sạn?

Sau khi có tiếng súng, các đặc vụ nhanh chóng đưa ông Trump và Phó tổng thống JD Vance rời khỏi khu vực bàn danh dự.

Tuy nhiên, phản ứng của các đội bảo vệ với các quan chức khác không đồng đều.

Một số đặc vụ trèo qua ghế, lật bàn để tiếp cận người được bảo vệ, trong khi nhiều khách mời hoảng loạn chui xuống gầm bàn.

An ninh 'đa lớp' của Mỹ vẫn bị nghi phạm nổ súng xuyên thủng tại tiệc báo chí Nhà Trắng? - Ảnh 2.
Nghi phạm nổ súng tại dạ tiệc báo chí Nhà Trắng là giáo viên kiêm lập trình viên
ĐỌC NGAY
Các bộ trưởng như Marco Rubio, Scott Bessent và Doug Burgum được đội an ninh đẩy xuống sàn và tạo "lá chắn người".

Thời điểm sơ tán giữa các quan chức cũng có sự chênh lệch đáng kể.

Cảnh sát Washington cho biết nghi phạm được cho đã lưu trú tại khách sạn, qua đó vượt qua lớp an ninh bên ngoài.

Khách sạn đã hạn chế người ra vào từ 14h cùng ngày, chỉ cho phép khách lưu trú, người có vé hoặc giấy mời liên quan sự kiện.

Để vào phòng tiệc, khách phải qua nhiều lớp kiểm tra, bao gồm máy dò kim loại do Mật vụ Mỹ và Cơ quan An ninh vận tải giám sát.

Hệ thống an ninh 'thủng' ngay thời khắc bất ngờ?

Theo báo Independent, an ninh tại sự kiện được thiết kế theo nhiều lớp.

Bên trong phòng tiệc, Mật vụ Mỹ thiết lập thêm một vành đai bảo vệ quanh Tổng thống, bố trí lực lượng vũ trang sẵn sàng phản ứng. Các tấm chắn bọc thép được đặt dưới bàn nơi Tổng thống ngồi.

Hình ảnh camera cho thấy nghi phạm chạy qua khu vực kiểm soát vào thời điểm lực lượng an ninh đang tháo dỡ thiết bị kiểm tra sau khi Tổng thống đã vào vị trí và không cho phép thêm khách vào khu vực này.

Giám đốc Mật vụ Mỹ Sean Curran cho biết hệ thống bảo vệ "đa lớp" đã hoạt động đúng theo phương án. Cảnh sát Washington cũng nhận định kế hoạch an ninh "đã hoạt động trong tối hôm đó".

Khách sạn Washington Hilton từng là nơi xảy ra vụ ám sát hụt nhằm vào Tổng thống Ronald Reagan năm 1981.

Sau sự kiện này, khách sạn đã được bổ sung nhiều hạng mục an ninh như khu vực đỗ xe riêng cho Tổng thống, lối đi và thang máy bảo mật dẫn tới khu vực riêng.

Hiện chưa có kết luận chính thức về việc có hay không sai sót trong công tác phối hợp an ninh liên quan vụ việc.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump đã lên tiếng lý giải vì sao mình liên tục trở thành mục tiêu, sau vụ việc một tay súng xông vào bữa tiệc của giới truyền thông tại Washington ngày 25-4.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong cuộc họp báo tại phòng họp báo James Brady, sau vụ xả súng tại bữa tiệc dành cho các phóng viên Nhà Trắng ngày 25-4 - Ảnh: AFP

Theo Hãng tin AFP, sau vụ nổ súng tại bữa tiệc tối chiêu đãi các phóng viên Nhà Trắng ngày 25-4, một nhà báo hỏi ông Trump: "Vì sao ông cho rằng những chuyện như thế này liên tục xảy ra với mình?".

Tổng thống Mỹ đáp: "Bạn biết đấy, tôi đã nghiên cứu về các vụ ám sát. Những người có ảnh hưởng lớn nhất, những người làm được nhiều nhất - cứ nhìn vào ông Abraham Lincoln - chính họ thường là những người bị nhắm đến".

"Tôi ngại phải nói ra điều này, nhưng tôi cảm thấy đó là một vinh dự, vì tôi đã làm được rất nhiều điều. Chúng tôi đã thay đổi đất nước này, và có không ít người không hài lòng với điều đó. Vì vậy tôi nghĩ đó là câu trả lời" - ông nói thêm.

Trước đó ông Trump từng bị ám sát hụt trong chiến dịch tranh cử năm 2024. Ông cho biết cuộc sống của mình vẫn "khá bình thường, dù luôn tiềm ẩn nguy hiểm".

"Nhiều người trong hoàn cảnh như vậy có thể đã suy sụp. Nhưng thành thật mà nói, tôi không như thế" - ông chủ Nhà Trắng chia sẻ.

Đáng chú ý sau vụ việc, nhà lãnh đạo Mỹ thể hiện giọng điệu ôn hòa hơn với báo chí, khác hẳn các cuộc họp báo trước luôn xảy ra cãi vã giữa ông Trump và cánh phóng viên. Theo ông, vụ việc đã tạo ra "rất nhiều sự đoàn kết và cảm thông".

Ông tiết lộ ban đầu ông định chuẩn bị "bài phát biểu gây tranh cãi nhất từ trước đến nay" tại buổi dạ tiệc, tuy nhiên khi sự kiện được tổ chức lại, bài phát biểu của ông có thể sẽ trở nên "nhàm chán".

Ngoài ra sau vụ nổ súng, ông cũng nhắc lại đề xuất quen thuộc: xây dựng một phòng khiêu vũ trị giá 400 triệu USD tại Nhà Trắng.

Theo ông, địa điểm tổ chức năm nay - khách sạn Washington Hilton - "không thực sự an toàn", qua đó nhấn mạnh sự cần thiết của công trình mới.

Lãnh đạo thế giới lên tiếng sau vụ nổ súng ở Washington
Theo AFP, các nhà lãnh đạo trên thế giới đã bày tỏ sự bàng hoàng sau vụ một tay súng xông vào bữa tiệc tối của các nhà báo chuyên trách Nhà Trắng ngày 25-4 (giờ địa phương), nơi Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có mặt.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết ông "bị sốc trước những gì xảy ra". Ông viết trên mạng xã hội X: "Mọi cuộc tấn công nhằm vào các thể chế dân chủ hoặc tự do báo chí đều phải bị lên án mạnh mẽ nhất".

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng phu nhân Sara cũng bày tỏ sự "bàng hoàng trước âm mưu ám sát" nhằm vào ông Trump, đồng thời ca ngợi Mật vụ Mỹ "hành động nhanh chóng và dứt khoát".

Ông Netanyahu viết trên X: "Chúng tôi nhẹ nhõm khi Tổng thống và Đệ nhất phu nhân đều an toàn", kèm lời chúc bình phục đến viên cảnh sát bị thương.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi khẳng định "bạo lực không có chỗ đứng trong một nền dân chủ và phải bị lên án dứt khoát", đồng thời cho biết ông "nhẹ nhõm khi biết Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân và Phó tổng thống đều an toàn".

Thủ tướng Canada Mark Carney nhấn mạnh "bạo lực chính trị không có chỗ đứng trong bất kỳ nền dân chủ nào", bày tỏ sự nhẹ nhõm khi "Tổng thống, Đệ nhất phu nhân và toàn bộ khách mời đều an toàn".

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum chia sẻ: "Thật may khi Tổng thống Trump và phu nhân đều an toàn. Bạo lực không bao giờ là giải pháp".

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez lên án vụ tấn công, khẳng định: "Bạo lực không bao giờ là câu trả lời. Nhân loại chỉ có thể tiến lên thông qua dân chủ, chung sống và hòa bình".

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết ông "vô cùng bàng hoàng" nhưng sau đó "nhẹ nhõm" khi biết Tổng thống Mỹ và các khách mời đều an toàn. Ông gửi lời cầu chúc bình an đến nhà lãnh đạo Mỹ.

VietBF@sưu tập

Hơn 1.000 lính cứu hỏa ở miền bắc Nhật Bản đang căng mình khống chế hai đám cháy rừng lan rộng đến các khu dân cư và buộc hơn 3.000 cư dân phải sơ tán.

Hôm 25/4, hơn 1.000 lính cứu hoả ở miền bắc Nhật Bản được huy động để khống chế hai đám cháy rừng xảy ra liên tiếp, lan rộng xuống khu vực dân cư buộc hơn 3.000 cư dân phải sơ tán. Vụ cháy đầu tiên bùng phát tại khu vực miền núi phía bắc, sau đó vụ cháy thứ hai xảy ra gần đó đe dọa khu dân cư ở thị trấn Otsuchi thuộc tỉnh Iwate.

Các đám cháy thiêu rụi khoảng 730 hecta, dẫn đến lệnh sơ tán đối với 1.541 hộ gia đình và 3.233 người - khoảng 1/3 dân số của thị trấn Otsuchi. Quan chức sở cứu hỏa cho biết địa hình đồi núi, thời tiết khô hạn và gió mạnh đang cản trở nỗ lực khống chế đám cháy.


Lĩnh cứu hỏa nỗ lực dập tắt đám cháy rừng ở thị trấn Otsuchi, Nhật Bản. (Ảnh: Reuters)

Trong khi đó, thị trấn Otsuchi vẫn còn mang vết sẹo về một trong những thảm họa tồi tệ nhất của nước Nhật - trận động đất và sóng thần xảy ra vào tháng 3/2011 khiến gần 1/10 dân số thiệt mạng.

"Ngay cả trong thảm họa năm 2011, khu vực này cũng không bị cháy. Có sóng thần nhưng ở đây không hề có hỏa hoạn", bà Taeko Kajiki (76 tuổi), người dân tại khu vực này thông tin.

Bà Kajiki thức cả đêm để theo dõi ánh sáng đỏ rực của ngọn lửa và thu xếp sổ tiết kiệm, thẻ bảo hiểm y tế cũng như con rùa mà bà nuôi làm thú cưng từ năm 2010 để chờ lệnh sơ tán.

Lực lượng cứu hỏa trên mặt đất được hỗ trợ bởi trực thăng từ nhiều tỉnh thành và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản thực hiện việc thả nước từ trên không cố gắng ngăn chặn sự lan rộng của đám cháy.

"Vì đất đai quá khô hạn, các đám cháy cứ liên tục bùng phát. Chúng tôi dập tắt đám cháy này, rồi lại phải chạy đến dập đám cháy khác, cứ thế lặp đi lặp lại", lĩnh cứu hoả Masashi Kikuchi cho hay.

Theo thông báo của các nhà chức trách, đến nay có 8 tòa nhà, trong đó có một nhà ở bị hư hại hoặc phá hủy, nhưng chưa có trường hợp thương vong nào được báo cáo.

"Tôi không thể để người dân mất nhà cửa thêm một lần nữa sau khi mất nhà cửa vì sóng thần", Thị trưởng Otsuchi, ông Kozo Hirano nói với phóng viên. Ông Hirano cho biết thị trấn sẽ tìm kiếm thêm sự giúp đỡ từ cơ quan chức năng và cung cấp các dịch vụ, chẳng hạn như tắm nước nóng để giúp giảm bớt căng thẳng cho người dân.

Mặc dù Nhật Bản có số vụ cháy rừng tương đối ít so với nhiều khu vực khác trên thế giới, nhưng biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất xảy ra cháy rừng, đặc biệt là vào những tháng đầu mùa xuân trước mùa mưa ẩm ướt, thời tiết nóng, khô và có gió mạnh có thể thổi bùng ngọn lửa.

Theo số liệu chính thức, diện tích đất bị cháy xung quanh thị trấn này chỉ đứng thứ hai sau vụ cháy rừng lớn ở Ofunato năm 2025, thiêu rụi khoảng 3.370 ha và vụ cháy Kushiro năm 1992, thiêu rụi 1.030 ha.

VietBF@sưu tập