Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến hướng dẫn một Thánh Lễ tại sân vận động Malabo vào hôm thứ Năm 23/4, ngày cuối cùng của cuộc hành trình tông đồ 11 ngày đến châu Phi (Minh họa)
Hôm thứ Năm 23/4, Giáo hoàng Leo bày tỏ sự thất vọng khi nói rằng các vị đứng đầu Hoa Kỳ và Iran đã không thể thực thi được các nỗ lực ngoại giao nhằm kết thúc cuộc chiến trở lại đúng hướng.

"Hôm nay, Iran nói 'có', Hoa Kỳ nói 'không' và ngày mai lại nói ngược lại", Giáo hoàng Leo nói với các phóng viên trên chuyến bay trở về Vatican sau chuyến thăm mục vụ kéo dài 11 ngày đến châu Phi. "Chúng ta không biết điều này sẽ dẫn đến đâu, do một lần nữa đã tạo ra tình hình thêm phần hỗn loạn, gây hại lớn đối với nền kinh tế thế giới".

Giáo hoàng lên tiếng khi lệnh ngừng bắn mong manh được cho thực hiện kể từ ngày 8 tháng 4 đang được thử thách một lần nữa từ sự bế tắc ở eo biển chiến lược Hormuz.

Tuyến đường thủy hẹp giữa Iran và Oman, qua đó có đến 20% nguồn cung cấp dầu khí của thế giới được vận chuyển hàng ngày, đã bị cho đóng cửa hoàn toàn vào đầu tháng 3 sau khi chế độ giáo quyền Iran cho áp đặt một cuộc phong tỏa trên tuyến hải trình này, sau đó Hoa Kỳ cũng cho áp đặt lệnh cấm tàu bè vào hoặc ra khỏi các hải cảng của Iran.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố hôm thứ Năm trên Truth Social rằng, "Iran đang gặp rất nhiều khó khăn trong việc tìm ra ai là thủ lĩnh của họ" và nhấn mạnh rằng "Hoa Kỳ có toàn quyền để kiểm soát eo biển Hormuz".

Nhưng Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó cho đăng trên X rằng lãnh đạo đất nước được thống nhất. Ông này viết: "Các thể chế nhà nước của Iran tiếp tục hành động với sự thống nhất, có mục đích và kỷ luật".

Khi được hỏi về các báo cáo cho rằng chế độ giáo quyền cứng rắn của Iran đang cho hành quyết các đối thủ chính trị, Giáo hoàng Leo cho biết, ông lên án hình phạt tử hình và "việc lấy đi mạng sống của mọi người dân vô tội".

"Vì vậy, khi một chế độ, khi một quốc gia, đưa ra những quyết định nhằm tước đoạt mạng sống của người khác một cách bất công thì rõ ràng đó là điều cần phải lên án mạnh mẽ", Giáo hoàng nói với các phóng viên trên chiếc phi cơ của Vatican chở Ngài trở về Ý.

Vị Giáo hoàng sinh ra ở Chicago dường như đang cố gắng giảm bớt sự căng thẳng với ông Trump, khi Ngài có nói vào tuần trước rằng, "Đúng như vậy, hoàn toàn không có lợi cho tôi để tranh luận với tổng thống Mỹ".

Và khi được các phóng viên có hỏi hôm thứ Năm về vấn đề gây tranh cãi đến chuyện nhập cư, Leo đã đưa ra một tuyên bố mà ông Trump có thể sẽ đồng ý với Ngài.

"Cá nhân tôi nghĩ rằng một quốc gia có quyền thực thi các quy định về biên giới của họ và tôi không nói rằng mọi người nên vào mà không có trật tự, tạo ra các tình huống điều này đôi khi thậm chí còn bất công hơn ở những nơi họ đến rồi từ nơi họ vừa rời đi", Giáo hoàng nói.

Tuy nhiên, Ngài đặt ra trách nhiệm nhằm giảm bớt cuộc khủng hoảng nhập cư lên các nước giàu thay vì những người di cư tuyệt vọng đang cố gắng thoát cảnh nghèo khổ ở quê nhà.

"Thử hỏi, chúng ta cần phải làm gì ở các nước giàu hơn để giúp thay đổi tình hình ở các nước nghèo hơn", Giáo hoàng nói. "Tại sao chúng ta không thể tìm thấy sự trợ giúp từ các tiểu bang cho các khoản đầu tư vào các công ty lớn, giàu có, đa quốc gia nhằm giúp thay đổi các tình huống ở những quốc gia như những nơi mà chúng tôi đã đến trong chuyến đi này?"

Đức Thánh Cha nói thêm, "Những người di cư vốn là con người và chúng ta phải đối xử con người một cách nhân đạo và thường không nên đối xử với họ tệ hơn vật nuôi hoặc động vật khác".

Trong suốt hành trình đến châu Phi của mình, Giáo hoàng Leo đã thực hiện một số lượt di chuyến đi từ ghế ngồi phía trước phi cơ của Giáo hoàng đến phía sau máy bay phản lực để có thể tiếp xúc nói chuyện với các phóng viên và đưa tin. Giống như trên chuyến bay từ Vatican đến Algeria, khi Giáo hoàng đáp trả quan điểm của ông Trump nói rằng Giáo hoàng Leo là "YẾU về tội phạm" và "khủng khiếp đối với Chính sách đối ngoại".

Đức Thành Cha cho biết: "Tôi không sợ chính quyền Trump, và nói lớn về thông điệp Phúc âm, đó là điều mà tôi tin rằng tôi đang ở đây để thực hiện, điều mà Nhà thờ Thiên Chúa đang làm".

Theo như cư dân mạng mới đây lại không ngừng xôn xao về danh tính người được cho là "con trai" của nữ ca sĩ Phương Linh. Chỉ với chi tiết xưng hô tưởng chừng đơn giản này, cộng đồng mạng lập tức xôn xao, đặt ra hàng loạt nghi vấn xoay quanh đời sống cá nhân của Phương Linh, đặc biệt là câu hỏi: Liệu nữ ca sĩ đã có con từ khi nào mà công chúng không hề hay biết?

Phương Linh sinh năm 1984 tại Thanh Hóa. Cô được đông đảo khán giả biết đến sau khi đạt giải Á quân dòng nhạc nhẹ tại Sao Mai 2005, rồi tiếp tục gây chú ý khi tham gia Sao Mai điểm hẹn 2006. Sở hữu giọng hát ngọt ngào, trong trẻo cùng nhan sắc kiều diễm, không thua kém các mỹ nhân Vbiz, cô nhanh chóng trở thành gương mặt nổi bật của thế hệ ca sĩ bước ra từ các cuộc thi âm nhạc trên truyền hình.

Năm 2007, màn kết hợp của cô cùng Hà Anh Tuấn trong album Ngày hát đôi với loạt ca khúc như "Biển và ánh trăng", "Cơn mưa tình yêu", "Thiên đường gọi tên", "Qua đêm nay"… đã tạo nên hiệu ứng mạnh mẽ và được khán giả yêu thích.

Ở chặng đường solo, Phương Linh tiếp tục chinh phục người nghe bằng chất giọng ngọt ngào, giàu cảm xúc qua những bản ballad như "Cơn gió lạ", "Quán cũ", "Đêm tình yêu"… khẳng định phong cách âm nhạc tinh tế và bền bỉ theo thời gian.

Suốt nhiều năm hoạt động nghệ thuật, nữ ca sĩ lựa chọn cho mình một lối sống kín tiếng, gần như tách biệt hoàn toàn khỏi những ồn ào đời tư. Với Phương Linh, âm nhạc luôn là trọng tâm, còn cuộc sống cá nhân được giữ ở một khoảng cách nhất định trước truyền thông. Chính sự tiết chế này khiến hình ảnh của cô trong mắt công chúng trở nên nhất quán: Một nghệ sĩ thuần túy, lặng lẽ "đi hát và hát", hiếm khi vướng vào những tin đồn tình cảm hay các câu chuyện riêng tư dù đã bước sang độ tuổi ngoài 40.

Tuy nhiên, sự kín kẽ ấy mới đây bất ngờ bị khuấy động khi mạng xã hội lan truyền một đoạn clip ghi lại khoảnh khắc nữ ca sĩ đang trò chuyện điện thoại với một người mà cô gọi là "con trai". Chỉ với chi tiết xưng hô tưởng chừng đơn giản này, cộng đồng mạng lập tức xôn xao, đặt ra hàng loạt nghi vấn xoay quanh đời sống cá nhân của Phương Linh, đặc biệt là câu hỏi: Liệu nữ ca sĩ đã có con từ khi nào mà công chúng không hề hay biết?

Thực tế, câu chuyện nhanh chóng được làm sáng tỏ. Người được Phương Linh trìu mến gọi là "con trai" không phải ai xa lạ, mà chính là Quốc Thiên, một gương mặt quen thuộc với khán giả yêu nhạc Việt.

Theo nhiều nguồn tin, giữa Phương Linh và Quốc Thiên tồn tại mối quan hệ thân thiết ngoài đời và cách xưng hô "mẹ - con" chỉ là một kiểu gọi vui, thể hiện sự gần gũi giữa hai nghệ sĩ.

Không chỉ dừng lại ở đoạn clip đang gây chú ý, Phương Linh từng nhiều lần công khai gọi Quốc Thiên là "con trai" ngay trên sân khấu. Điều này phần nào cho thấy sự gắn bó cũng như tình cảm đặc biệt mà nữ ca sĩ dành cho đàn em. Ngược lại, Quốc Thiên cũng không ngần ngại hưởng ứng cách gọi này.

Trong một lần biểu diễn, anh từng hài hước giới thiệu trước khán giả: "Đây là mẹ của em nha quý vị. Người mẹ trong truyền thuyết của em. Phương Linh ạ!". Câu nói dí dỏm không chỉ khiến khán giả bật cười mà còn cho thấy sự thoải mái, thân thiết giữa hai nghệ sĩ.

Chia sẻ thêm về cách xưng hô đặc biệt này, Quốc Thiên từng cho biết đó đơn thuần là một thói quen mang tính trêu đùa. Nam ca sĩ kể lại rằng trong những lần đi du lịch chung, khi gặp người lạ hoặc nhân viên phục vụ, anh thường tếu táo gọi Phương Linh là "mẹ". "Ai hỏi gì cũng nói là mẹ, nhiều người tin lắm. Phương Linh cũng rất thích danh xưng đó, nên hai chị em cứ thế mà "mẹ mẹ con con"", anh cho hay. Sự tung hứng tự nhiên này góp phần tạo nên một mối quan hệ vừa thân mật, vừa đầy tính giải trí giữa hai nghệ sĩ.

Ở tuổi 42, Phương Linh vẫn ghi dấu ấn với giọng hát giàu cảm xúc, phong cách biểu diễn tinh tế cùng hình ảnh trẻ trung, cuốn hút. Bên cạnh sự bền bỉ trong âm nhạc, nữ ca sĩ còn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi làn da mịn màng và vóc dáng thon gọn cùng vẻ ngoài tươi tắn, rạng rỡ dù đã bước qua tuổi 40.

Theo như nữ diễn viên còn được chú ý bởi nhan sắc ngày càng thăng hạng ở tuổi U4o với hơn 10 năm hoạt động trong nghề, nữ diễn viên này từng bước khẳng định vị trí của mình từ sân khấu kịch đến màn ảnh truyền hình. Trong cuộc sống cá nhân, Lương Thu Trang đã trải qua một cuộc hôn nhân đổ vỡ và hiện đang làm mẹ đơn thân với một cậu con trai.

Với hơn 10 năm hoạt động trong nghề, Lương Thu Trang từng bước khẳng định vị trí của mình từ sân khấu kịch đến màn ảnh truyền hình.

Lương Thu Trang là gương mặt quen thuộc của “phim giờ vàng” VTV, gây ấn tượng với loạt vai diễn giàu nội tâm và chiều sâu cảm xúc. Bên cạnh khả năng diễn xuất, nữ diễn viên còn được chú ý bởi nhan sắc ngày càng thăng hạng ở tuổi U40.

Theo Lương Thu Trang là một diễn viên nổi bật trong ngành điện ảnh Việt Nam, với hơn 10 năm kinh nghiệm chủ yếu ở sân khấu.

Cô được biết đến nhiều hơn nhờ vai diễn trong các bộ phim truyền hình như "Những cô gái trong thành phố" và "Những nhân viên gương mẫu". Cô cũng đã thể hiện tài năng qua các vai diễn chính đều đặn nhận được sự tín nhiệm từ lãnh đạo Nhà hát Tuổi trẻ, trở thành gương mặt quen thuộc với khán giả.

Trong cuộc sống cá nhân, Lương Thu Trang đã trải qua một cuộc hôn nhân đổ vỡ và hiện đang làm mẹ đơn thân với một cậu con trai.

Dù cuộc sống của cô không thiếu khó khăn, đặc biệt là những áp lực từ trách nhiệm làm mẹ, cô vẫn giữ được tinh thần lạc quan và không ngừng nỗ lực trong sự nghiệp.

Nữ diễn viên đã khẳng định mình là một người độc lập, chối những lời mời gọi từ các đại gia, thay vào đó cô tìm kiếm một mối quan hệ lành mạnh hơn trong tình yêu.

Nguồn tin từ trang 24h cho biết, gần đây, Lương Thu Trang đã có những cột mốc quan trọng trong sự nghiệp khi tham gia vào các vở kịch tại Nhà hát Tuổi trẻ, như vai cô giáo Vân trong vở kịch "Quân khu Nam Đồng".

Cô đã khéo léo mang đến một nhân vật sâu sắc, với cảm xúc được giữ gìn một cách tinh tế mà không thiếu đi sự mạnh mẽ.

Theo báo Văn hóa, sự nghiệp diễn xuất của cô tiếp tục phát triển với những vai diễn ấn tượng trong các bộ phim truyền hình trong giai đoạn gần đây, giúp cô thành một trong những biểu tượng của sự mạnh mẽ và cá tính của người phụ nữ hiện đại trong xã hội Việt Nam.

Sinh năm 1990 tại Tuyên Quang, Lương Thu Trang xuất thân từ sân khấu kịch trước khi lấn sân truyền hình. Cô tốt nghiệp Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội và có nhiều năm gắn bó với Nhà hát Tuổi trẻ.

Tên tuổi của cô bắt đầu được biết đến rộng rãi qua bộ phim Những cô gái trong thành phố, sau đó tiếp tục khẳng định vị trí với hàng loạt tác phẩm như Hướng dương ngược nắng, Mặt nạ gương, Đấu trí…

Với lối diễn xuất tự nhiên, giàu cảm xúc, Lương Thu Trang nhanh chóng trở thành một trong những gương mặt nổi bật của màn ảnh giờ vàng VTV, thường đảm nhận các vai có tâm lý phức tạp, để lại dấu ấn mạnh mẽ với khán giả.

Có một loại ánh sáng không đến từ Mặt trời, cũng chẳng tỏa ra từ đèn đuốc, mà chỉ có thể rực rỡ trong lòng người, đó là ánh sáng của lòng lương thiện. Nó không phô trương, không ồn ào, mà chỉ âm thầm lặng lẽ lan tỏa ra, chạm đến trái tim người khác theo một cách tự nhiên nhất.

(Minh họa)
Lương thiện không phải là sự thể hiện cảm xúc yếu đuối, mà là dũng khí của trái tim.

Có người từng hỏi: "Giữa một thế giới phức tạp, lòng tốt có bị xem là khờ dại hay không?"

Nhưng lương thiện không đồng nghĩa với dễ dãi, không phải là sự nhu nhược để cho người khác lợi dụng. Thực ra, để giữ được sự lương thiện giữa cuộc đời đầy thử thách, nhiễu nhương này, cần phải có một trái tim mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Bởi vì người ta dễ dàng sinh ra oán hận hơn là bao dung. Dễ dàng thờ ơ hơn là đưa tay giúp đỡ. Dễ dàng phán xét hơn là thấu hiểu.
Nhưng người lương thiện luôn chọn con đường khó hơn, con đường của yêu thương và nhẫn nại.

Họ không hề ngây thơ đến mức không biết ra những mưu mô, chiêu trò xảo quyệt, cạm bây đời, nhưng vẫn chọn niềm tin vào phần tốt đẹp trong con người. Không phải vì họ không sợ bị tổn thương, mà vì họ biết rõ: Khi lòng mình không bị vấy bẩn bởi nỗi oán giận, thì dù thế gian có đổi thay như thế nào, họ vẫn giữ được sự bình yên bên trong.

Lương thiện là một sự lựa chọn, không phải là một điều kiện được áp đặt

Có người chỉ tỏ ra lương thiện khi gặp được người tốt. Có người chỉ đối đáp tử tế khi được đối xử tử tế. Nhưng lòng lương thiện chân chính không phải là một món quà để trao đổi, mà là một giá trị tự thân mà phát sinh ra.

Giống như một bông hoa nở giữa vùng đất cằn cỗi, nó không chờ đợi ai tưới tắm mà vẫn vươn lên rực rỡ. Người lương thiện không cần làm điều tốt để được nhận lại sự biết ơn, cũng không vì mong được đối xử tốt, mà chỉ đơn giản vì đó là bản tính tốt đẹp sẳn có từ con người họ.

Họ vốn biết rõ, lòng tốt có thể sẽ không được đền đáp lại, nhưng vẫn xứng đáng được trao đi. Có thể sẽ không có ai nhớ đến, nhưng bản thân họ luôn biết rằng, mình đã sống một đời trọn vẹn và đẹp đẽ.

Lương thiện chính là ánh sáng âm thầm nhưng vĩnh cửu

Thế giới này có thể không hoàn hảo, nhưng mỗi lòng tốt nhỏ bé đều góp phần làm nó tốt đẹp hơn một chút. Giống như ngọn nến lặng lẽ thắp lên trong đêm tối, chúng ta có thể không xua tan được hết bóng đêm, nhưng có thể giúp nhau nhìn rõ hơn con đường ở phía trước.

Và rồi, khi ngoảnh lại, chúng ta sẽ thấy:

Không phải tiền bạc, danh vọng hay địa vị, mà chính sự lương thiện mới là thứ giúp cho chúng ta thanh thản nhất khi đặt tay lên ngực mình và hỏi: "Ta đã sống một cuộc đời đáng giá hay chưa?"

Cố Đại tá Nguyễn Đình Bảo nguyên là Trung tá Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 11 Nhảy Dù (được mệnh danh là "Song Kiếm Trấn Ải"). Ông đã nằm yên trên đỉnh đồi Charlie thuộc tỉnh Kontum vùng II chiến thuật trong trận đánh Mùa Hè Ðỏ Lửa vào ngày 12 tháng 4 năm 1972, khi vừa mới đúng 35 tuổi. Trung tá Nguyễn Đình Bảo được vinh thăng cấp cố Đại tá sau khi hi sinh đền nợ nước và vĩnh viễn nằm lại ở đồi Charlie.

(Minh họa)
Sau khi nghe tin Trung tá Nguyễn Đình Bảo hi sinh, nhạc sĩ Trần Thiện Thanh đã viết ca khúc "Người Ở Lại Charlie" này để tỏ lòng tiếc thương.

Ngay trên đầu bản nhạc "Người Ở Lại Charlie", Trần Thiện Thanh đã viết ra thật trang trọng như sau: "Tiếc thương ca cho Nguyễn Đình Bảo, người ở lại Charlie".

(Minh họa)
Sau đây, xin được phép nhắc lại 1 số lời hát trong bài nhạc lính nổi tiếng này:

Bài hát viết theo điệu Slow Rock (tiếc nhớ) mở đầu bằng một khúc dạo nhạc không lời, như tiếng kêu thương ray rức:

Anh! Anh! Hỡi anh ở lại Charlie
Anh! Anh! Hỡi anh giã từ vũ khí
Vâng, chính anh là ngôi sao mới
Một lần này chợt sáng trưng,
Là cánh dù đan bằng tiếc thương vô cùng

Trần Thiện Thanh đã ví Trung tá Nguyễn Đình Bảo là một ngôi sao sáng trên trời chợt bừng lên rồi vụt tắt, ví như là một cánh dù được đan với nỗi tiếc thương…

(Minh họa)
Anh! Anh! Hỡi anh ở lại Charlie
Anh! Vâng, chính anh là loài chim quý
Ôi, cánh chim trùng khơi vạn lý…

Tác giả Trần Thiện Thanh ví Trung tá Nguyễn Đình Bảo như là một cánh chim quý, được ví với loài chim đại bàng sải cánh bay vút trùng khơi, và Đại Bàng cũng chính là là bí danh của vị chỉ huy trưởng Nguyễn Đình Bảo khi ông sử dụng để nói chuyện qua hệ thống đìện đài truyền tin.

Cố Đại tá Nguyễn Đình Bảo rời Hà Nội vào Nam lúc 18 tuổi. Ba năm sau, ông thi đậu Tú tài và tình nguyện gia nhập binh chủng Nhảy Dù sau khi tốt nghiệp Trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt. Trong 14 năm tại ngũ, ông đã từng có mặt tham gia trong rất nhiều cuộc hành quân lớn nhỏ từ khắp 4 vùng chiến thuật từ trận Ấp Bắc, giải vây đồn Bổ Túc ở những năm 1960.

Cố đại tá Nguyễn Đình Bảo

Từ chức vụ trung đội trưởng trong Tiểu đoàn 8, ông được thuyên chuyển qua tiểu đoàn 3, rồi làm Đại đội trưởng Tiểu đoàn 1, rồi tiểu đoàn 9. Tên tuổi ông đã gắn liền với nhiều trận đánh khốc liệt như: năm 1965 giải vây Đức Cơ, năm 1966 ở Cheo reo, Bồng Sơn. Năm 1967 hành quân khắp vùng Thừa Thiên, Quảng Trị, từ sông Hương ra đến Phá Tam Giang, đèo Ba Giốc. Sau Tết mậu Thân 1968 thì trở về vùng đồng Ông Cộ, Hóc Môn, Bà Điểm. Sau đó là Tống Lê Chân, Kà Tum, sông Vàm Cỏ, Khe Sanh, Hạ Lào. Từ tháng 5 năm 1971 ông về nắm chức Tiểu Đoàn trưởng 11 của binh chủng Dù cho đến lúc cuối ở Charlie.

Là một người dày dạn trận mạc như vậy, nên trong bài hát có câu: "địa danh nào thiếu dấu chân anh":

Ngày anh đi, anh đi, anh đi từ tổ ấm
Anh ơi, địa danh nào thiếu dấu chân anh?
Đợi anh về chỉ còn trên vầng trán đứa bé thơ tấm khăn sô
Bơ vơ người goá phụ cầu được sống trong mơ.


Bức chân dung Nguyễn Đình Bảo trên công viên và người vợ cùng 3 đứa con

Tuy nhiên khi người hùng đã sa cơ, để lại người thân, chính là người vợ góa phụ cùng 3 người con, và đứa bé thơ với tấm khăn sô là người con út của ông là Nguyễn Bảo Tuấn chỉ mới được vài tháng tuổi.

Toumorong, Dakto, Krek, Snoul
Trưa Khe Sanh gió mùa, đêm Hạ Lào thức sâu
Anh! Cũng anh vừa ở lại một mình
Vừa ở lại một mình
Charlie, tên vẫn chưa quen người dân thị thành.

Thời điểm đó, địa danh Charlie chỉ là một cái tên xa lạ, một địa danh nhỏ xíu ở vùng 2 chiến thuật vẫn chưa quen trong ký ức người dân thị thành…

"Anh! nhớ anh trời làm cơn bão
Anh, tiếc anh chiều rừng thay áo"…

Tên ông là Bảo, nhớ thương người nên Trời cũng làm "cơn bão", đó là cách chơi chữ của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh.

"Ôi, vết đau nào đưa anh đến,
ngàn đời của nhớ thương
Hỡi "Bức chân dung trên công viên buồn?"..

(Minh họa)
Những người sinh ra từ thập niên 1960 trở về trước tại Sài Gòn có lẽ không lạ gì "bức chân dung trên công viên buồn" của cố Đại tá Nguyễn Đình Bảo, được dựng trong công viên Đống Đa trước Tòa Đô Chánh từ năm 1972. Để vinh danh những người hùng, những công viên, quảng trường ở thành đô thường để hình những vị anh hùng đã hi sinh đền nợ nước. Ngoài Nguyễn Đình Bảo, còn có Trần Thế Vinh, Phạm Phú Quốc, Trương Hữu Đức và hàng ngàn anh hùng tử sỉ khác của Miền Nam…

Nguồn: hoiquanphidung.com

Chu Nguyên Chương xuất thân cơ cực, từng phải đi ăn xin, đi khất thực, thế nhưng bằng tài năng, sự quyết đoán và cả sự tàn nhẫn, ông đã trở thành người kiến lập nên nhà Minh.

Trong lịch sử Trung Hoa, những vị hoàng đế xuất thân bình dân không nhiều. Nếu Lưu Bang, người sáng lập nhà Hán, vốn từng giữ chức đình trưởng ở đất Bái, thì Chu Nguyên Chương còn có xuất phát điểm thấp hơn nhiều. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khó, từng phải đi ăn xin, từng khoác áo cà sa để mưu sinh, rồi cuối cùng lại trở thành người sáng lập một trong những triều đại hùng mạnh nhất lịch sử Trung Quốc. Hành trình ấy, từ một nhà sư lang bạt đến vị hoàng đế khai quốc, chỉ gói gọn trong vỏn vẹn 25 năm.

Chu Nguyên Chương - Tuổi thơ cơ cực giữa thời loạn
Chu Nguyên Chương sinh năm 1328, vào cuối thời Nguyên, trong một gia đình nông dân nghèo ở Hào Châu. Đó là giai đoạn triều Nguyên đã bước vào thời kỳ suy tàn. Chính quyền Mông Cổ áp dụng chế độ phân biệt đẳng cấp khắc nghiệt, người Hán bị xếp vào tầng lớp thấp, thường xuyên chịu sự bóc lột, áp bức. Với những gia đình nông dân như nhà họ Chu, cuộc sống vốn đã chật vật lại càng thêm khốn khó.

Năm 1343, vùng Hào Châu liên tiếp hứng chịu hạn hán, nạn châu chấu rồi dịch bệnh. Tai họa nối tiếp tai họa. Chỉ trong một thời gian ngắn, cha mẹ và người anh cả của Chu Nguyên Chương lần lượt qua đời. Gia đình tan tác, anh em phải ly tán để tự tìm đường sống. Khi ấy, Chu Nguyên Chương mới 15 tuổi.

Không còn nơi nương tựa, ông đành vào chùa Hoàng Giác xin xuất gia. Cuộc sống trong chùa tuy thanh đạm nhưng ít nhất cũng có cơm ăn, có mái nhà che nắng mưa. Song sự bình yên ấy chẳng kéo dài. Nạn đói tiếp tục lan rộng, ngay cả chùa chiền cũng cạn kiệt lương thực. Nhà chùa buộc phải cho các tăng nhân đi khất thực khắp nơi.

Những năm tháng lang bạt ấy trở thành trường học lớn nhất của Chu Nguyên Chương. Ông đi qua nhiều vùng đất, tận mắt chứng kiến cảnh dân chúng lầm than, triều đình mục nát và xã hội rối ren. Chính trải nghiệm đó đã giúp ông hiểu rõ lòng dân, nhận ra căn nguyên của loạn lạc, đồng thời rèn giũa ý chí kiên cường hiếm có.

Bước vào con đường khởi nghĩa
Giữa lúc xã hội rơi vào khủng hoảng, các cuộc khởi nghĩa nông dân bùng nổ khắp nơi. Trong đó, lực lượng Hồng Cân quân nhanh chóng trở thành ngọn cờ chống Nguyên mạnh mẽ nhất. Ban đầu, Chu Nguyên Chương không hề có ý định tham gia. Là một nhà sư nghèo, điều ông nghĩ đến trước tiên chỉ là làm sao sống sót qua ngày.

Thế nhưng, thời thế không cho ông lựa chọn. Năm 1352, người bạn thân gửi thư mời ông gia nhập đội quân của Quách Tử Hưng. Cùng lúc, ông được cảnh báo rằng bức thư ấy đã bị người khác biết đến, và nếu không hành động, ông có thể bị tố giác với quan phủ. Trong hoàn cảnh ấy, tiến hay lùi đều là hiểm nguy. Chu Nguyên Chương quyết định chọn con đường khó khăn nhưng đầy hy vọng: gia nhập nghĩa quân.

Ở tuổi 25, ông bước vào con đường binh nghiệp. Với sự gan dạ, thông minh và khả năng nhìn xa trông rộng, Chu Nguyên Chương nhanh chóng nổi bật giữa hàng ngũ nghĩa quân. Ông không chỉ dũng cảm trên chiến trường mà còn rất giỏi thu phục lòng người. Quách Tử Hưng sớm nhận ra tài năng ấy, gả con nuôi là Mã thị cho ông và xem ông như cánh tay phải.


Từ tướng lĩnh đến người đứng đầu
Tuy nhiên, nội bộ Hồng Cân quân vốn đầy rẫy mâu thuẫn. Các thủ lĩnh tranh giành quyền lực, đấu đá lẫn nhau. Chu Nguyên Chương hiểu rằng nếu chỉ quanh quẩn trong vòng xoáy ấy, ông khó có thể làm nên đại sự.


Chu Nguyên Chương thể hiện sự dũng mãnh trên chiến trường.
Năm 1353, ông trở về quê hương chiêu mộ binh mã. Chỉ trong thời gian ngắn, ông đã tập hợp được hàng trăm tráng sĩ. Từ nền tảng ban đầu ấy, lực lượng của ông ngày càng lớn mạnh. Sau nhiều trận chiến, quân đội dưới quyền Chu Nguyên Chương đã lên tới hàng vạn người.

Điểm đáng chú ý là ông không chỉ biết đánh trận mà còn đặc biệt khéo léo trong ứng xử. Khi Quách Tử Hưng bị thất thế và đến nương nhờ, Chu Nguyên Chương vẫn tỏ ra kính trọng, sẵn sàng giao lại quyền chỉ huy trên danh nghĩa. Cách hành xử ấy khiến ông vừa giữ được thanh danh, vừa củng cố lòng tin của thuộc hạ.

Sau khi Quách Tử Hưng qua đời, Chu Nguyên Chương dần nắm thực quyền. Dù chỉ được phong chức Tả phó nguyên soái, nhưng quyền chỉ huy thực tế đều nằm trong tay ông.

“Cao trúc tường, quảng tích lương, hoãn xưng vương”
Trong giai đoạn quyết định, mưu sĩ Chu Thăng đã đưa ra lời khuyên nổi tiếng: “Xây thành cao, tích lương nhiều, chậm xưng vương”. Chu Nguyên Chương hoàn toàn tiếp thu chiến lược này.

Ông tập trung củng cố căn cứ, phát triển nông nghiệp, tích trữ lương thực và mở rộng lực lượng thay vì vội vàng xưng đế. Chính sự thận trọng ấy giúp ông tránh được sai lầm mà nhiều thủ lĩnh khởi nghĩa khác mắc phải.

Khi thời cơ chín muồi, Chu Nguyên Chương lần lượt đánh bại các đối thủ lớn. Trận chiến quyết định nhất là trận Bà Dương Hồ năm 1363, nơi ông đại phá Trần Hữu Lượng. Đây được xem là một trong những trận thủy chiến lớn nhất lịch sử Trung Hoa trung đại. Chiến thắng này đã đưa Chu Nguyên Chương từ một thế lực mạnh trở thành ứng cử viên sáng giá nhất cho ngôi vị thiên hạ.

Sau đó, ông tiếp tục tiêu diệt Trương Sĩ Thành ở miền Đông, rồi loại bỏ các thế lực còn lại. Để xóa bỏ chướng ngại cuối cùng về danh nghĩa, ông cho xử lý Hàn Lâm Nhi, vị “Tiểu Minh Vương” vốn chỉ là biểu tượng chính trị. Từ đây, Chu Nguyên Chương trở thành người lãnh đạo tối cao không còn đối thủ.

Khai sáng triều Minh
Năm 1368, Chu Nguyên Chương chính thức lên ngôi, lấy niên hiệu Hồng Vũ, đặt quốc hiệu là Đại Minh. Cùng năm đó, quân Minh tiến vào Đại Đô. Nguyên Thuận Đế phải bỏ chạy về phương Bắc, đánh dấu sự sụp đổ của triều Nguyên tại Trung Nguyên.

Dù đã xưng đế, Chu Nguyên Chương chưa dừng lại. Ông tiếp tục phát động các chiến dịch quân sự nhằm thống nhất hoàn toàn lãnh thổ. Đến năm 1388, công cuộc thống nhất cơ bản hoàn tất, chấm dứt thời kỳ chia cắt kéo dài.

Sau chiến tranh, Chu Nguyên Chương thi hành hàng loạt chính sách phục hồi kinh tế: chia ruộng đất, giảm tô thuế, khuyến khích nông nghiệp, kiểm kê dân số, ổn định xã hội. Nhờ đó, đất nước nhanh chóng hồi phục. Thời kỳ này được sử sách gọi là “Hồng Vũ chi trị”, đặt nền móng vững chắc cho sự hưng thịnh của triều Minh trong nhiều thập kỷ sau.

Công và tội của một vị khai quốc hoàng đế
Chu Nguyên Chương là một trong những nhà chính trị kiệt xuất nhất lịch sử Trung Quốc. Ông hiểu dân, biết dùng người, giỏi chiến lược và có ý chí phi thường. Từ hai bàn tay trắng, ông đã dựng nên cả một đế quốc.

Tuy nhiên, về cuối đời, mặt tối trong con người ông ngày càng bộc lộ rõ. Tính đa nghi khiến ông phát động hàng loạt vụ án lớn như án Hồ Duy Dung, án Lam Ngọc, giết hại rất nhiều công thần từng vào sinh ra tử cùng mình. Triều đình vì thế luôn sống trong bầu không khí sợ hãi.

Ông cũng nổi tiếng với những hình phạt hà khắc dành cho quan lại tham nhũng. Dù mục đích là chỉnh đốn triều cương, nhưng sự tàn khốc của các biện pháp này khiến nhiều người khiếp đảm.

Dẫu vậy, không thể phủ nhận rằng Chu Nguyên Chương là hình mẫu điển hình của một người tự mình tạo dựng vận mệnh. Từ một cậu bé chăn trâu, một nhà sư khất thực, ông đã vươn lên trở thành hoàng đế. Câu chuyện ấy không chỉ là truyền kỳ của một cá nhân, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của ý chí, tài năng và khả năng nắm bắt thời cơ.

Năm 1398, Chu Nguyên Chương qua đời, hưởng thọ 70 tuổi. Ông khép lại một cuộc đời đầy sóng gió nhưng cũng vô cùng huy hoàng. Trong lịch sử Trung Hoa, hiếm có ai đi một chặng đường dài và phi thường đến vậy: từ đáy sâu của xã hội lên đến đỉnh cao quyền lực, chỉ trong 25 năm ngắn ngủi.

Vietbf @ Sưu tầm

Trong dân gian và nhiều ghi chép hậu thế, Trương Hiến Trung thường bị gắn với hình tượng “ma vương giết người”, đặc biệt qua câu chuyện nổi tiếng về việc “nhập Thục đồ Thục” – tức tiến vào Tứ Xuyên rồi tàn sát dân chúng.

Trương Hiến Trung là một trong những thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân nổi bật nhất vào cuối triều Minh, thường được nhắc đến cùng với Lý Tự Thành. Ông là người sáng lập chính quyền Đại Tây và cũng là vị hoàng đế duy nhất của triều đại ngắn ngủi này. Trong dân gian và nhiều ghi chép hậu thế, Trương Hiến Trung thường bị gắn với hình tượng “ma vương giết người”, đặc biệt qua câu chuyện nổi tiếng về việc “nhập Thục đồ Thục” – tức tiến vào Tứ Xuyên rồi tàn sát dân chúng.

Theo nhiều truyền thuyết và dã sử, Trương Hiến Trung đã gây ra vô số tội ác kinh hoàng. Người ta kể rằng quân của ông khi tiến qua đâu đều cướp bóc, giết chóc, hãm hiếp phụ nữ. Nhiều câu chuyện còn mô tả những hình phạt dã man, những hành vi tàn ác đến mức khó tin. Trong ký ức dân gian Tứ Xuyên, hình tượng ấy đã ăn sâu suốt hàng trăm năm, trở thành biểu tượng của sự khủng khiếp và hỗn loạn.

Tại Thành Đô, từ lâu vẫn lưu truyền truyền thuyết về kho báu của Trương Hiến Trung. Đồng thời, những câu chuyện về sự tàn bạo của ông cũng được kể lại từ đời này sang đời khác. Trong nhiều ghi chép, mỗi khi hạ được một thành trì, quân đội của ông thường tiến hành cướp bóc, giết hại và bắt đi nhiều phụ nữ. Những mô tả này phản ánh nỗi kinh hoàng mà chiến tranh mang lại cho người dân trong giai đoạn loạn lạc.

Nhiều người lớn tuổi ở Tứ Xuyên từ lâu đã thuộc nằm lòng những câu chuyện về cuộc tàn sát này. Trong ký ức tập thể của người dân, thời kỳ cuối Minh đầu Thanh là một giai đoạn vô cùng bi thương, với chiến tranh liên miên, dân chúng ly tán, xác người chất đầy đồng nội. Những câu chuyện ấy, dù được truyền lại qua chính sử, dã sử hay truyền khẩu, đều để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm thức nhiều thế hệ.

Một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất gắn với Trương Hiến Trung là “bia Thất Sát”, trên đó khắc câu:

“Trời sinh vạn vật để nuôi người,

Người chẳng có gì báo đáp trời.

Giết! Giết! Giết! Giết! Giết! Giết! Giết!”

Tuy nhiên, tính xác thực của tấm bia này từ lâu đã gây nhiều tranh cãi trong giới sử học. Nhiều học giả cho rằng đây có thể là sản phẩm tuyên truyền của nhà Thanh hoặc là sự thêm thắt của hậu thế nhằm bôi đen hình ảnh Trương Hiến Trung.

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, cần đặt Trương Hiến Trung trong bối cảnh lịch sử. Cuối triều Minh, Trung Hoa rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Thiên tai liên tiếp xảy ra, nạn đói lan rộng, triều đình mục nát, tham quan hoành hành, trong khi quân Thanh từ phương Bắc liên tục uy hiếp. Trong hoàn cảnh ấy, các cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra khắp nơi.

Trương Hiến Trung và Lý Tự Thành đều xuất thân từ tầng lớp thấp kém trong xã hội. Họ đứng lên chống lại triều đình trong bối cảnh hàng triệu nông dân bị dồn đến bước đường cùng. Tuy nhiên, bản chất của các đội quân khởi nghĩa thời bấy giờ rất phức tạp. Đây không phải là những đội quân chính quy có kỷ luật nghiêm ngặt, mà phần lớn là tập hợp của nông dân, lưu dân, thậm chí cả thổ phỉ. Vì vậy, mỗi nơi họ đi qua thường kéo theo cướp bóc, giết chóc và hỗn loạn.

Năm 1644, Trương Hiến Trung tiến vào Tứ Xuyên. Trong bối cảnh triều Minh sụp đổ, chính quyền địa phương suy yếu, ông nhanh chóng chiếm được Trùng Khánh rồi tiến tới Thành Đô. Sau khi chiếm Thành Đô, ông lập ra chính quyền Đại Tây và xưng đế.

Vậy, Trương Hiến Trung có thực sự “đồ sát Tứ Xuyên” hay không?

Câu trả lời của giới sử học hiện đại là: có những cuộc tàn sát quy mô lớn, nhưng mức độ và trách nhiệm không hoàn toàn như truyền thuyết dân gian mô tả. Dân số Tứ Xuyên suy giảm nghiêm trọng trong giai đoạn này là sự thật. Tuy nhiên, nguyên nhân không chỉ do Trương Hiến Trung. Chiến tranh liên miên, nạn đói, dịch bệnh, các cuộc giao tranh giữa quân Đại Tây, quân Minh còn sót lại, quân Thanh, cùng sự tàn phá của các lực lượng địa phương đều góp phần vào thảm họa ấy.

Sau khi Trương Hiến Trung rút khỏi nhiều khu vực hoặc bị tiêu diệt năm 1647, quân Thanh tiến vào Tứ Xuyên. Những cuộc đàn áp, truy quét sau đó cũng gây tổn thất nặng nề cho dân chúng. Vì thế, việc quy toàn bộ thảm kịch của Tứ Xuyên cho riêng Trương Hiến Trung là một cách nhìn đơn giản hóa lịch sử.

Dẫu vậy, cũng không thể phủ nhận rằng quân đội của Trương Hiến Trung đã gây ra nhiều hành động tàn bạo. Trong thời đại chiến tranh, khi kỷ cương sụp đổ, bạo lực thường trở thành công cụ cai trị và răn đe. Trương Hiến Trung, giống như nhiều lãnh tụ quân sự khác trong lịch sử, vừa là sản phẩm của thời loạn, vừa là một trong những tác nhân làm cho thời loạn thêm khốc liệt.

Nhìn lại, hình tượng Trương Hiến Trung là sự pha trộn giữa sự thật lịch sử, truyền thuyết dân gian và tuyên truyền chính trị. Ông không hoàn toàn là một “ác quỷ” như những câu chuyện ly kỳ mô tả, nhưng cũng không phải là một anh hùng nông dân thuần túy. Ông là hiện thân của một thời đại đầy biến động, nơi ranh giới giữa cách mạng và hủy diệt, giữa giải phóng và tàn sát, thường rất mong manh.

Lịch sử, suy cho cùng, không nên chỉ được nhìn qua lăng kính trắng đen. Câu chuyện về Trương Hiến Trung và Tứ Xuyên là một lời nhắc nhở rằng trong những thời kỳ sụp đổ của trật tự cũ, người chịu tổn thương nặng nề nhất luôn là dân thường.

Vietbf @ Sưu tầm

Các chuyên gia quân sự Trung Quốc cho rằng, cuộc chiến tại Iran đã vô tình phơi bày một điểm yếu chiến lược của Mỹ: tốc độ tiêu hao đạn dược vượt xa khả năng sản xuất. Điều này có thể trở thành “gót chân Achilles” nếu xảy ra xung đột quy mô lớn, tờ SCMP đưa tin.


Tỷ lệ tiêu thụ "chóng mặt"

Các chuyên gia quân sự Trung Quốc cho rằng, cuộc chiến tại Iran đã vô tình phơi bày một điểm yếu chiến lược của Mỹ: tốc độ tiêu hao đạn dược vượt xa khả năng sản xuất. Ảnh SCMP
Theo phân tích được đăng trên South China Morning Post (SCMP), chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông đã tiêu tốn lượng lớn vũ khí chính xác cao như tên lửa hành trình, tên lửa phòng không và các hệ thống đánh chặn tiên tiến. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng kho dự trữ của Washington có thể bị bào mòn nhanh chóng trong các cuộc chiến kéo dài.

Trong các cuộc phản công, Iran đã sử dụng hàng nghìn máy bay không người lái (UAV) cũng như hàng trăm tên lửa hành trình. Để đối phó, các tàu khu trục của Hải quân Mỹ phải sử dụng một lượng lớn tên lửa đánh chặn dòng Standard Missile (SM) – những loại vũ khí có giá thành hàng triệu USD mỗi quả – chỉ để bắn hạ các mục tiêu rẻ tiền.

Giới chuyên gia Trung Quốc ước tính rằng trong các đợt cao điểm, Mỹ có thể đã tiêu thụ lượng tên lửa đánh chặn tương đương với sản lượng của nhiều năm cộng lại.

Các nhà phân tích Trung Quốc nhấn mạnh rằng, nhiều loại vũ khí hiện đại của Mỹ có chi phí sản xuất rất cao, thời gian chế tạo dài và chuỗi cung ứng phức tạp. Khi nhu cầu sử dụng tăng đột biến trong chiến tranh, ngành công nghiệp quốc phòng khó có thể bù đắp kịp tốc độ tiêu hao trên chiến trường.


Một số ý kiến cho rằng đây là vấn đề mang tính cấu trúc: Mỹ đã quen với các cuộc chiến ngắn, cường độ cao, thay vì xung đột kéo dài tiêu hao lớn như hiện nay. Trong khi đó, các đối thủ tiềm tàng – đặc biệt là Trung Quốc – lại tập trung vào năng lực sản xuất quy mô lớn, cho phép duy trì chiến tranh dài hơi.

"Gót chân Achilles" của chuỗi cung ứng
Các nhà nghiên cứu từ Học viện Khoa học Quân sự Trung Quốc (AMS) chỉ ra rằng nền công nghiệp quốc phòng Mỹ đang gặp khó khăn trong việc mở rộng quy mô sản xuất do:

Sự phụ thuộc vào linh kiện điện tử: Nhiều thành phần quan trọng trong các loại vũ khí dẫn đường vẫn phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực trình độ cao: Các nhà máy quốc phòng tại Mỹ không thể vận hành tối đa công suất 24/7 ngay lập tức do thiếu hụt công nhân lành nghề.

Một điểm đáng chú ý là không chỉ số lượng, mà cả tốc độ bổ sung kho vũ khí của Mỹ cũng là vấn đề. Các báo cáo cho thấy việc tái sản xuất các loại tên lửa hiện đại có thể mất nhiều năm, khiến khả năng duy trì chiến dịch quân sự dài hạn bị hạn chế đáng kể.

“Washington đang rơi vào cái bẫy chi phí bất đối xứng. Họ đang dùng những chiếc 'phi tiêu bạc' đắt đỏ để bắn những con ruồi, và số lượng 'phi tiêu' đó không phải là vô tận”, một chuyên gia phân tích tại Bắc Kinh nhận định.

Tuy vậy, một số quan điểm khác cho rằng việc Mỹ tiêu hao nhiều vũ khí không đồng nghĩa với suy yếu, mà phản ánh cường độ hoạt động quân sự cao và khả năng triển khai sức mạnh nhanh chóng. Dù vậy, họ cũng cho rằng áp lực lên chuỗi cung ứng quốc phòng là có thật và Mỹ chưa giải quyết tốt vấn đề này.

Nhìn rộng hơn, cuộc chiến Iran đang trở thành “phép thử thực tế” đối với năng lực công nghiệp quân sự Mỹ. Trên thực tế, không chỉ Mỹ, nhiều quốc gia cũng bắt đầu nhận ra rằng trong chiến tranh hiện đại, yếu tố quyết định không chỉ là công nghệ, mà còn là khả năng sản xuất và duy trì nguồn lực trong thời gian dài.

Kết luận của các chuyên gia cho thấy một xu hướng rõ ràng: trong các cuộc xung đột tương lai, bên nào duy trì được nguồn cung vũ khí ổn định và quy mô lớn sẽ nắm lợi thế chiến lược. Và với Mỹ, bài toán không còn là sở hữu vũ khí tiên tiến nhất, mà là liệu họ có đủ khả năng “nuôi” một cuộc chiến kéo dài hay không.

Vietbf @ Sưu tầm

Báo chí Ukraine cho biết, trên mạng đang lan truyền những bức ảnh về các binh sĩ kiệt sức thuộc Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Cơ giới Độc lập số 14 mang tên Hoàng tử Roman Đại đế. Bộ Quốc phòng đã lên tiếng về tình hình này.

Một bài đăng kèm ảnh chân dung các quân nhân và lời bình luận từ Bộ Quốc phòng đã xuất hiện trên mạng xã hội Threads - Strana cho biết hôm 23/4. Những người trong ảnh cho thấy rõ dấu hiệu thiếu cân.

"Các binh sĩ đang ở vị trí của mình mà không có thức ăn hoặc nước uống! Bộ chỉ huy không phản hồi. Họ đang mất ý thức vì đói và phải uống nước mưa. Việc liên lạc cũng gặp nhiều khó khăn" - tác giả bài đăng bình luận về các bức ảnh.

Bộ Quốc phòng cho biết việc tiếp tế hậu cần cho các vị trí của những chiến binh này đã bị gián đoạn. Họ cũng khẳng định rằng chỉ huy lữ đoàn đã kiểm soát được tình hình.

"Mặc dù gặp nhiều khó khăn về hậu cần, họ đang cố gắng giải quyết các vấn đề về cung cấp quân nhu và thay thế binh lính. Những tình huống như thế này không nên xảy ra, nhưng tình hình ở nhiều mặt trận có thể rất nguy kịch" - Bộ Quốc phòng cho biết.


Quân đội Ukraine gần đây đã kêu gọi rút quân khỏi phía bắc Myrnohrad, cho rằng việc tiếp tục giữ khu vực đó là không khả thi. Một vòng vây đã hình thành ở khu vực này.

Trước đó, hôm 22/4, bà Olga Reshetilova, người đứng đầu cơ quan thanh tra quân sự Ukraine, tuyên bố rằng bà không muốn công khai thảo luận về các vi phạm trong các nhóm truyền thông của Lực lượng Vũ trang Ukraine, để tránh làm tổn hại đến danh tiếng của họ.

Theo tờ Strana, trong một chương trình phát sóng, nhà báo hỏi liệu thanh tra có cơ chế nào để tác động đến các đơn vị được truyền thông ca ngợi như Lữ đoàn tấn công số 3, Azov và Charter hay không, vì các đơn vị này đang nhận được nhiều khiếu nại về việc vi phạm quyền của quân nhân và tổn thất nặng nề.

"Có một số vấn đề đã gây ra nhiều lời phàn nàn. Nhưng thay vì giải quyết vấn đề quyền lợi của quân nhân một cách nội bộ, họ lại tập trung nhiều hơn vào các chiến dịch truyền thông. Ông/bà có cơ chế nào để tác động đến việc này không?" - phóng viên hỏi.

Bà Reshetilova đáp lại rằng những đơn vị như vậy "khó làm việc hơn" và nhấn mạnh rằng bà không muốn đưa những vấn đề này ra trước công chúng.

"Chúng tôi đang cố gắng giải quyết vấn đề này. Nó khó khăn hơn so với các đơn vị khác. Vấn đề là tôi không muốn công khai những chuyện này. Tôi hiểu rằng hình ảnh của bất kỳ đơn vị quân đội nào cũng vô cùng quan trọng đối với toàn bộ Lực lượng Quốc phòng... Tôi thực sự không muốn làm tổn hại đến hình ảnh, danh tiếng hay uy tín của họ" - bà nói.

Nhiều bê bối đã xảy ra trong các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang Ukraine. Strana đã đưa tin về vụ bê bối liên quan đến các chiến binh thuộc Lữ đoàn tấn công số 3, những kẻ đã lợi dụng chiêu mộ quân đội để bắt cóc và tra tấn người dân ở Ternopil. Mục tiêu của chúng là tống tiền các nạn nhân.

Một tình nguyện viên người Hà Lan từng chiến đấu ở Ukraine cũng chỉ trích gay gắt Lực lượng vũ trang Ukraine khi nói về nạn tham nhũng, lính đánh thuê Colombia và các hành vi tân phát xít.

Vietbf @ Sưu tầm

Với độ cao ấn tượng 5.610 mét (18.405 feet), Damavand - ngọn núi cao nhất ở Iran và là ngọn núi lửa cao nhất ở châu Á. Đỉnh núi hùng vĩ này luôn thu hút những người ưa mạo hiểm và những người yêu thiên nhiên.

Nằm trong Vườn quốc gia Lar thuộc tỉnh Mazandaran, núi Damavand cách thủ đô Tehran khoảng 80 km về phía đông bắc và chỉ cách biển Caspi khoảng 70 km về phía nam. Ngọn núi thuộc dãy Alborz – một trong những hệ thống núi quan trọng nhất của Iran, trải dài như một “bức tường thiên nhiên” ngăn cách vùng nội địa khô hạn với khu vực ven biển ẩm ướt.

Với độ cao 5.610 mét, Damavand là đỉnh núi cao nhất ở xứ sở Ba Tư, được ví như "Nóc nhà của Iran" và cũng là núi lửa cao nhất châu Á. So với mặt bằng chung của quốc gia có độ cao trung bình khoảng 1.035 mét, sự hiện diện của Damavand giống như một “cột mốc thiên nhiên” vươn lên vượt trội. Đáng chú ý, Iran là một trong những quốc gia có địa hình nhiều núi nhất thế giới với diện tích hơn 1,6 triệu km², nhưng Damavand vẫn nổi bật như đỉnh cao tuyệt đối.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi quốc gia, Damavand còn có vị trí đáng kể trên bản đồ thế giới. Đây là một trong những đỉnh núi có độ nổi bật địa hình lớn nhất, được xếp vào nhóm các ngọn núi nổi bật hàng đầu toàn cầu cùng với Cotopaxi (Ecuador), Fuji (Nhật Bản) hay Vesuvius (Ý)... Đồng thời, với độ cao 18.405 feet, đây cũng là núi lửa cao nhất châu Á.

Lịch sử địa chất và cấu trúc núi lửa hùng vĩ tại "nóc nhà của Iran"
Nguồn gốc của Damavand gắn liền với những biến động địa chất kéo dài hàng triệu năm. Các nhà khoa học cho rằng ngọn núi này bắt đầu hình thành từ kỷ Pleistocene, khoảng hơn 1,7 triệu năm trước, thông qua các đợt phun trào núi lửa mạnh mẽ. Đây là một núi lửa tầng điển hình, được tạo thành từ nhiều lớp dung nham và tro núi lửa tích tụ theo thời gian.

Thành phần chính của Damavand bao gồm trachyte, bazan và andesit – những loại đá núi lửa phổ biến, tạo nên cấu trúc phân lớp rõ rệt. Chính sự tích tụ liên tục của vật chất nóng chảy qua hàng triệu năm đã góp phần nâng cao đáng kể chiều cao của ngọn núi.

Một yếu tố quan trọng khác là vị trí kiến tạo của Damavand. Ngọn núi nằm trong khu vực va chạm giữa mảng Á-Âu và mảng Ả Rập – một vùng hoạt động địa chất mạnh mẽ. Sự dịch chuyển và nâng lên của các mảng kiến tạo đã khiến khu vực này liên tục được “đẩy cao”, góp phần tạo nên độ cao ấn tượng ngày nay.

Mặc dù lần phun trào cuối cùng được cho là xảy ra vào khoảng năm 5300 trước Công nguyên, Damavand vẫn được xếp vào nhóm núi lửa có khả năng hoạt động. Các dấu hiệu như lỗ thoát khí lưu huỳnh gần đỉnh và các suối nước nóng quanh sườn núi cho thấy bên dưới vẫn tồn tại hoạt động địa nhiệt.

Ngoài ra, Damavand còn sở hữu hệ thống sông băng đáng chú ý. Những dòng băng lớn nhất nằm ở sườn đông và đông bắc, kéo dài từ độ cao khoảng 3.500 mét lên gần đỉnh. Miệng núi lửa trên đỉnh cũng chứa một hồ băng nhỏ, phần lớn đã đóng băng vĩnh viễn. Sự kết hợp giữa núi lửa và băng tuyết khiến Damavand trở thành một trong những cảnh quan tự nhiên độc đáo nhất khu vực.

Bên cạnh đó, dù điều kiện khí hậu khắc nghiệt, Damavand vẫn sở hữu hệ sinh thái đa dạng. Động vật hoang dã bao gồm dê và cừu hoang, gấu, báo, cùng nhiều loài khác. Hệ chim rất phong phú với đại bàng vàng, gà tuyết Caspi, kền kền griffon, gà gô chukar, chim sẻ tuyết và nhiều loài chim di cư theo mùa.

Khu vực này cũng là nơi sinh sống của các loài bò sát và lưỡng cư như rắn lục, thằn lằn và ếch đầm lầy. Thảm thực vật nổi bật với các loài hoa dại, đặc biệt là hoa tulip núi, phân bố rộng khắp sườn núi.


Vai trò của Damavand trong văn hóa, thần thoại và đời sống Iran
Damavand giữ vị trí đặc biệt trong văn hóa và lịch sử Iran. Ngọn núi xuất hiện trong nhiều bài thơ, bài hát và câu chuyện dân gian qua nhiều thế kỷ, trở thành nguồn cảm hứng cho các nghệ sĩ và nhà văn.

Trong thần thoại Ba Tư, Damavand gắn liền với truyền thuyết về người anh hùng Fereydun – người đã đánh bại vị vua độc ác Zahhak và mang lại hòa bình cho đất nước. Theo truyền thuyết, Damavand chính là nơi giam giữ Zahhak, biến nó thành biểu tượng của chiến thắng và công lý.

Ngọn núi cũng được cho là mang sức mạnh huyền bí, phần nào được lý giải qua sự hiện diện của các suối nước nóng và hoạt động địa nhiệt bên dưới.

Tầm quan trọng về mặt văn hóa khiến Damavand được coi là một biểu tượng quốc gia. Chính vì vậy, hình ảnh của ngọn núi này đã được in trên tờ tiền 10.000 Rial của Iran, như một cách khẳng định bản sắc dân tộc.

Ngoài ra, Damavand còn gắn liền với lễ hội cổ Tabari Nowruz, một truyền thống văn hóa dự kiến được đặt theo tên của ngọn núi, càng củng cố vai trò biểu tượng của nó trong đời sống tinh thần người Iran.

Điểm đến leo núi hấp dẫn nhưng đầy thử thách
Đối với những người yêu thích leo núi, Damavand là điểm đến vừa dễ tiếp cận vừa đầy thử thách. Theo tiêu chuẩn của giới leo núi chuyên nghiệp, hành trình không quá phức tạp về kỹ thuật, nhưng lại khó khăn do độ cao lớn, thời tiết khắc nghiệt và khí núi lửa gần đỉnh.

Hầu hết các chuyến leo núi kéo dài khoảng ba ngày, và việc thích nghi với độ cao là yếu tố quan trọng để tránh say độ cao. Tuyến đường phía nam, bắt đầu từ làng Polour, là tuyến phổ biến nhất nhờ có các trạm dừng chân quen thuộc như Bargah-e Sevom ở độ cao 4.220 mét.

Trong khi đó, tuyến phía bắc dốc hơn, lạnh hơn và đòi hỏi thể lực lớn, thường cần nghỉ đêm tại các điểm cao. Tuyến phía tây nổi tiếng với cảnh hoàng hôn đẹp nhưng tiềm ẩn nguy cơ đá lở, đặc biệt gần trạm Simorgh.

Tốc độ gió và bão ở núi Damavand thường vượt quá 100 km/h vào mùa đông, trong khi tốc độ này giảm xuống còn 50 km/h vào mùa hè. Gió thường thổi từ hướng tây và tây bắc của Damavand. Lượng mưa hàng năm khoảng 1.400 mm, thường rơi dưới dạng tuyết ở các vùng cao của núi.

Nhờ thời tiết tương đối ổn định, cảnh quan xanh tươi và nguồn nước dồi dào trên các sườn núi, từ giữa tháng 6 đến giữa tháng 9 được coi là thời điểm tốt nhất để leo núi Damavand. Trong những tháng mùa đông, ngọn núi bị bao phủ bởi tuyết và băng, khiến việc leo núi trở nên khó khăn hơn nhiều.

So sánh Damavand với các núi lửa tầng nổi bật trên thế giới

So sánh với các núi lửa khác, Cotopaxi ở Ecuador cao 5.897 mét nhưng xếp hạng thấp hơn về độ nổi bật. Núi Fuji ở Nhật Bản cao 3.776 mét đứng thứ 35, trong khi St. Helens ở Mỹ cao 2.550 mét đứng thứ 546. Núi Vesuvius ở Ý chỉ cao 1.281 mét đứng ở vị trí 1.140.

Những con số này cho thấy vị thế đặc biệt của Damavand không chỉ trong phạm vi Iran mà còn trên toàn cầu, biến nó thành một kỳ quan địa chất đáng chú ý và một biểu tượng được kính trọng.

Những ngọn núi nổi tiếng khác ở Iran sau Damavand
Là một quốc gia có địa lý đa dạng và nhiều ngọn núi khá nổi tiếng sau núi Damavand. Dưới đây là một số ngọn núi nổi tiếng ở Iran mà mọi người có thể quan tâm:

Alam-Kuh : Nằm trong dãy núi Alborz, Alam-Kuh là đỉnh núi cao thứ hai ở Iran và nổi tiếng với những tuyến leo núi đầy thử thách trên bức tường thành hùng vĩ của nó.

Sabalan : Nằm ở phía tây bắc Iran, Sabalan là một ngọn núi lửa có ba đỉnh với phong cảnh tuyệt đẹp.

Dena : Nằm trong dãy núi Zagros, Dena là một ngọn núi nổi tiếng dành cho hoạt động leo núi và đi bộ đường dài, với nhiều đỉnh núi cao hơn 4.000 mét.

Zard-Kuh : Nằm trong dãy núi Zagros, Zard-Kuh là đỉnh núi cao nhất trong dãy Zagros và nổi tiếng với những tuyến leo núi đầy thử thách.

Vietbf @ Sưu tầm