Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phê duyệt thương vụ bán vũ khí trị giá 8,6 tỉ USD cho 4 đồng minh Trung Đông.

Theo Reuters ngày 2.5, Bộ Ngoại giao Mỹ cho hay Ngoại trưởng Marco Rubio đã xác định tình trạng khẩn cấp hiện tại do cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran đã đặt ra yêu cầu phải lập tức bán vũ khí cho các đồng minh, đồng thời miễn trừ các yêu cầu xét duyệt của quốc hội đối với các thương vụ trên.

Các nước nằm trong thỏa thuận bán vũ khí vừa được chính phủ phê duyệt gồm Israel, Qatar, Kuwait và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE).


Hình ảnh không tiết lộ thời gian cho thấy mô hình trình diễn của BAE Systems bắn thử rốc két được trang bị hệ thống dẫn đường bằng laser APKWS

ẢNH: AP

Thỏa thuận bao gồm việc chấp thuận bổ sung hệ thống phòng không Patriot cho Qatar trị giá hơn 4 tỉ USD và Hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tiên tiến (APKWS) gần 1 tỉ USD.

Mỹ cũng sẽ bán cho Kuwait một hệ thống chỉ huy chiến đấu tích hợp trị giá 2,5 tỉ USD và gói APKWS gần 1 tỉ USD cho Israel. Ngoài ra, UAE sẽ mua gói APKWS với giá 147 triệu USD.

Về bản chất, APKWS là hệ thống nâng cấp cho các loại tên lửa đời cũ, chẳng hạn trang bị thêm mô-đun với khả năng dẫn đường. Việc dùng các mẫu tên lửa cũ và lắp APKWS sẽ tối ưu chi phí hơn chế tạo tên lửa dẫn đường mới hoàn toàn và có thể tận dụng kho dự trữ sẵn có.

Mỹ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nhà thầu chính trong các thương vụ bán APKWS cho Qatar, Israel và UAE là BAE Systems, một tập đoàn đa ngành chuyên lĩnh vực hàng không có trụ sở tại Anh.

Các tập đoàn quốc phòng hàng đầu của Mỹ gồm RTX, Lockheed Martin và Northrop Grumman cũng tham gia vào thương vụ bán vũ khí cho các nước Trung Đông.

Thông tin về thương vụ mua bán vũ khí diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1.5 nói rằng Mỹ đã “chấm dứt hành động thù địch” với Iran kể từ lệnh ngừng bắn. Dù vậy, Hải quân Mỹ vẫn đang thực thi lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran, động thái bị giới chức Tehran lên án mạnh mẽ.

VietBF@sưu tập

Iran bị “cắt mạng” hơn hai tháng, kinh tế lao đao và xã hội phân tầng sâu sắc.


Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran. Ảnh: THX/TTXVN

Theo kênh Al Jazeera, tình trạng gián đoạn internet gần như tê liệt tại Iran đã kéo dài sang ngày thứ 64, đẩy nền kinh tế vào thế khó và làm gia tăng chia rẽ xã hội khi quyền truy cập mạng bị phân tầng rõ rệt giữa các nhóm người dùng.

Theo tổ chức giám sát internet NetBlocks, Iran hiện bước sang tuần thứ 10 của tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, tương đương 64 ngày gần như bị cô lập khỏi các mạng quốc tế. Tình trạng này bắt đầu từ cuối tháng 2, khi mức độ kết nối sụt giảm xuống chỉ còn một phần nhỏ so với bình thường và kéo dài hơn 1.400 giờ.

Diễn biến này xảy ra sau các cuộc biểu tình chống chính phủ bùng phát trở lại vào đầu tháng 1 và trở nên căng thẳng hơn khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran leo thang vào cuối tháng 2. Các biện pháp hạn chế internet sau đó được siết chặt, khiến phần lớn người dân không thể truy cập các nền tảng toàn cầu.

Internet bị hạn chế nghiêm trọng đã tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh và việc làm trên toàn quốc, khi nhiều doanh nghiệp phụ thuộc vào kết nối quốc tế rơi vào tình trạng đình trệ.

Thiệt hại kinh tế lên tới hàng chục triệu USD mỗi ngày

Tác động kinh tế của việc mất kết nối được đánh giá là rất lớn. Ước tính từ Phòng Thương mại Iran cho thấy thiệt hại trực tiếp mỗi ngày dao động từ 30 đến 40 triệu USD và có thể tăng lên 70 đến 80 triệu USD nếu tính cả tổn thất gián tiếp.

Theo Iran International, Bộ trưởng Truyền thông Iran Sattar Hashemi cảnh báo khoảng 10 triệu người lao động đang bị đe dọa sinh kế, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn có khả năng chống chịu thấp trước khủng hoảng.

Phó tổng thống phụ trách vấn đề phụ nữ Zahra Behrouz-Azar cho biết phụ nữ chịu ảnh hưởng nặng nề, khi nhiều mô hình kinh doanh tại nhà gần như sụp đổ. Bà mô tả tình trạng hiện tại giống như một cuộc chiến áp đặt và nhấn mạnh không thể phủ nhận những thiệt hại đang diễn ra.

Các ngành xuất khẩu cũng rơi vào thế bị động. Ông Mohsen Ehtesham, người đứng đầu Hội đồng Nghệ tây quốc gia, cho biết doanh nghiệp không thể liên lạc với khách hàng quốc tế hay xác nhận tình trạng giao hàng. Điều này khiến vị thế của Iran trên thị trường toàn cầu suy yếu, đồng thời tạo cơ hội cho các đối thủ như Afghanistan gia tăng cạnh tranh.

Xã hội bị chia cắt bởi “hai tầng internet”

Không chỉ gây tổn thất kinh tế, tình trạng gián đoạn kéo dài còn làm đảo lộn đời sống xã hội và tạo ra một “thực tại số hai tầng”. Trong khi một số nhóm được cấp quyền truy cập hạn chế, phần lớn người dân vẫn bị giới hạn trong hệ thống mạng nội địa bị kiểm soát chặt chẽ.

Đối với giới trẻ, internet không chỉ là công cụ học tập mà còn gắn với đời sống xã hội và bản sắc cá nhân. Việc bị cắt khỏi mạng toàn cầu trong thời gian dài đã gây ra những gián đoạn sâu sắc.

Khoảng cách này càng rõ nét khi các quan chức và một số nhóm đặc quyền vẫn có thể sử dụng những nền tảng bị chặn đối với người dùng thông thường. Các tổ chức nhân quyền cảnh báo việc hạn chế internet khiến thông tin bị kiểm soát, các vi phạm khó được ghi nhận và các cuộc khủng hoảng ít nhận được sự giám sát công khai.

Kế hoạch “Internet Pro” gây tranh cãi

Để giảm thiểu tác động, chính phủ Iran thúc đẩy kế hoạch mang tên “Internet Pro”, cho phép một số doanh nghiệp và tổ chức được khôi phục truy cập internet quốc tế trong khi phần lớn người dân vẫn bị hạn chế.

Theo người phát ngôn chính phủ Fatemeh Mohajerani, kế hoạch nhằm duy trì hoạt động kinh tế trong điều kiện khủng hoảng và có thể được điều chỉnh khi tình hình ổn định. Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải chỉ trích vì hợp thức hóa sự bất bình đẳng trong quyền truy cập internet.

Một số báo cáo cho thấy quyền truy cập đã bị mua bán với giá cao, buộc Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei phải yêu cầu điều tra, cho rằng dấu hiệu phân biệt đối xử và có thể liên quan đến tham nhũng.

Các tổ chức nghề nghiệp và người dùng đã lên tiếng phản đối. Hiệp hội Thiết kế đồ họa Iran từ chối tham gia chương trình, cho rằng đây là sự xúc phạm và kêu gọi quyền truy cập internet mở, bình đẳng cho tất cả.

Song song với đó, chính quyền Iran đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng mạng nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào internet toàn cầu. Tuy nhiên, giới quan sát lo ngại điều này có thể củng cố xu hướng cô lập kỹ thuật số trong dài hạn.

Phản ứng từ công chúng cho thấy sự bất mãn ngày càng tăng, khi internet được coi là nền tảng thiết yếu cho cả sinh kế kinh tế lẫn sự tham gia xã hội trong thời đại số.

VietBF@sưu tập

Sau 8 giờ truy xét, Công an tỉnh Hà Tĩnh đã bắt giữ lần lượt cả hai nghi phạm khi đang lẩn trốn.

Ngày 2/5, Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết lực lượng Phòng Cảnh sát hình sự đã bắt giữ thành công hai nghi phạm liên quan đến vụ cướp tiệm vàng xảy ra tại huyện Đức Thọ.

Hai đối tượng được xác định là Trần Văn Dũng (SN 1987, trú xã Đức Long, Hà Tĩnh) và Nguyễn Thị Mỹ Linh (SN 1980, trú xã Mỹ Hương, TP. Cần Thơ).

Theo điều tra ban đầu, khoảng 12h30 ngày 1/5, Nguyễn Thị Mỹ Linh đến tiệm vàng Huế Thương giả vờ hỏi mua hai chiếc nhẫn vàng 9999 loại 5 chỉ. Khi vừa cầm số vàng trị giá khoảng 154 triệu đồng, đối tượng bất ngờ bỏ chạy ra ngoài.


Hai đối tượng trước và sau thời điểm gây án do camera an ninh của người dân ghi lại.

Bên ngoài, Trần Văn Dũng đã đứng chờ sẵn trên xe máy để hỗ trợ tẩu thoát. Khi chủ tiệm phát hiện, truy đuổi và tri hô, Dũng đã dùng dao nhọn tấn công, uy hiếp người dân nhằm giải vây. Tuy nhiên, do bị truy cản quyết liệt, cả hai phải bỏ lại phương tiện và chạy bộ khỏi hiện trường.

Ngay sau khi nhận tin báo, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hà Tĩnh đã phối hợp với công an địa phương triển khai lực lượng truy bắt. Nhiều tổ công tác được huy động, chốt chặn các tuyến giao thông và rà soát các khu vực nghi vấn để truy tìm đối tượng.

Sau khoảng 8 giờ truy xét, lực lượng chức năng đã lần lượt bắt giữ hai nghi phạm khi đang lẩn trốn.

Hiện cơ quan chức năng đang điều tra, làm rõ vụ việc.

VietBF@sưu tập

Sau khi Lầu Năm Góc thông báo kế hoạch rút 5.000 quân khỏi Đức, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng châu Âu phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn cho an ninh của chính mình.Ngày 2-5, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết kế hoạch rút quân của Mỹ khỏi Đức đã được đoán trước và điều đó sẽ thúc đẩy các nước châu Âu tăng cường hơn nữa khả năng phòng thủ của lục địa, theo hãng tin Reuters.

Trước đó một ngày, Lầu Năm Góc thông báo rằng Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức khi mà sự rạn nứt về cuộc chiến tranh với Iran và căng thẳng thuế quan gây thêm áp lực lên quan hệ giữa Mỹ và châu Âu.Ông Pistorius cho biết việc rút quân một phần sẽ ảnh hưởng đến sự hiện diện hiện tại của gần 40.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại Đức.

"Chúng tôi, những người châu Âu, phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn cho an ninh của chính mình" - ông Pistorius nói, đồng thời nhấn mạnh rằng Đức đang đi đúng hướng bằng cách mở rộng lực lượng vũ trang, đẩy nhanh quá trình mua sắm quân sự và xây dựng cơ sở hạ tầng.

Cùng ngày, người phát ngôn Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Allison Hart cho biết liên minh đang làm việc với Washington để hiểu rõ quyết định rút quân khỏi Đức, theo hãng thông tấn Anadolu.

"Chúng tôi đang làm việc với Mỹ để hiểu rõ chi tiết quyết định của họ về bố trí lực lượng tại Đức” - bà Hart viết trên nền tảng mạng xã hội X.

Bà Hart cho biết "sự điều chỉnh này nhấn mạnh sự cần thiết của việc châu Âu tiếp tục đầu tư nhiều hơn vào quốc phòng và gánh vác trách nhiệm lớn hơn" đối với an ninh chung của lục địa.

"Chúng tôi vẫn tin tưởng vào khả năng răn đe và phòng thủ của mình khi quá trình chuyển đổi hướng tới một châu Âu mạnh mẽ hơn trong một NATO mạnh mẽ hơn tiếp tục diễn ra" - bà Hart nói thêm.

Theo Reuters, trong tuần trước, Hải quân Mỹ đã ký hợp đồng trị giá 99,7 triệu USD để mở rộng vai trò của công ty AI Domino Data Lab trong dự án "Tăng tốc học máy cho các hoạt động hàng hải” (AMMO).

Chương trình này nhằm tăng tốc, nâng cao độ chính xác của AI trong hoạt động rà phá thủy lôi, giảm dần sự phụ thuộc vào con người trong công việc tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Hợp đồng Hải quân Mỹ ký với Domino được kỳ vọng đẩy nhanh tốc độ rà phá thủy lôi của lực lượng Mỹ. Domino được cho là đã phát triển phần mềm AI “huấn luyện” các thiết bị không người lái vận hành dưới nước (UUV) nhận diện được các loại thủy lôi mới với tốc độ nhanh chóng vượt trội.

Ông Thomas Robinson, giám đốc vận hành của Domino, nói với Reuters: “Trước đây, săn tìm thủy lôi là nhiệm vụ của tàu chiến. Giờ đây, nó đã trở thành nhiệm vụ của AI. Hải quân Mỹ đang đầu tư vào nền tảng cho phép huấn luyện AI với tốc độ nhanh vượt trội, để sớm vận hành tại các vùng biển xảy ra xung đột, gây cản trở vận tải thương mại và đe dọa thủy thủ”.

Theo ông Robinson, AI sẽ phân tích dữ liệu từ thiết bị cảm biến, cũng như hình ảnh trực quan thu về để phát hiện thủy lôi. Lực lượng Hải quân Mỹ sẽ theo dõi quá trình này để nhận định về tính chính xác và hiệu suất phát hiện thủy lôi của các mô hình AI trong điều kiện thực địa.

Qua đó, lực lượng Hải quân có thể phát hiện lỗi và cập nhật cho hệ thống, để giúp AI cải thiện khả năng hoạt động.

Điểm cốt lõi trong đề xuất của Domino, đồng thời cũng là kỳ vọng của Hải quân Mỹ, nằm ở tốc độ phát hiện thủy lôi. Trước khi có sự tham gia của Domino, việc cập nhật các mô hình AI cho UUV để nhận diện và phát hiện các loại thủy lôi mới có thể mất tới 6 tháng. Domino cho biết họ đã rút ngắn chu kỳ này xuống còn vài ngày.

Ông Robinson lấy ví dụ về tính ứng dụng của mô hình AI do Domino phát triển trong khủng hoảng tại Trung Đông hiện nay: “Các UUV tại biển Baltic vốn đã được huấn luyện để nhận diện các loại thủy lôi đặc trưng thường được thả tại vùng biển này. Sau đây, các UUV này có thể được triển khai đến eo biển Hormuz để phát hiện các loại thủy lôi đặc trưng của Iran. Với công nghệ AI của Domino, UUV có thể sẵn sàng phát hiện thủy lôi tại Hormuz chỉ trong vòng một tuần”.

Hiện người phát ngôn Hải quân Mỹ chưa đưa ra bình luận về thông tin này.

Ngày 1-5, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết nước này áp đặt lệnh trừng phạt đối với Công ty Cảng dầu Hải nghiệp Thanh Đảo của Trung Quốc như một phần trong loạt biện pháp mới nhằm vào Iran, theo hãng tin AFP.

Bộ Ngoại giao Mỹ cáo buộc công ty này đã nhập khẩu "hàng chục triệu thùng" dầu thô của Iran, giúp Tehran thu về hàng tỉ USD.

"Chừng nào Iran còn cố gắng tạo ra doanh thu từ dầu mỏ để tài trợ cho các hoạt động gây bất ổn của mình, Mỹ sẽ buộc cả Iran và tất cả các đối tác trốn tránh lệnh trừng phạt phải chịu trách nhiệm” - Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố.

Các lệnh trừng phạt sẽ hình sự hóa bất kỳ giao dịch nào liên quan đến Mỹ thông qua nhà điều hành cảng này.Các biện pháp mới được đưa ra trong bối cảnh ngoại giao bế tắc sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, và được công bố chỉ 2 tuần trước chuyến thăm dự kiến của ông Trump tới Trung Quốc.

Bắc Kinh chưa lên tiếng về động thái trên.

Cùng ngày, Đại sứ Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc Phó Thông đã chỉ trích mạnh mẽ Mỹ về hành vi cưỡng ép, việc trừng phạt các tàu và công ty Trung Quốc, cũng như việc cùng với Israel khơi mào cuộc chiến tranh với Iran, theo tờ South China Morning Post.

“Chúng tôi không tin rằng việc trừng phạt các tàu hoặc công ty Trung Quốc là công bằng. Cuộc chiến tranh Iran là ví dụ điển hình nhất về sự trỗi dậy của chủ nghĩa đơn phương, chính trị cường quyền và một số hành vi bắt nạt của một số đối tác. Và nó đang giáng những đòn nặng nề vào nguyên tắc pháp trị trong các vấn đề quốc tế” - ông Phó cho hay.Trước đó, vào ngày 24-4, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố trừng phạt nhà máy lọc dầu tư nhân của tập đoàn Hengli Petrochemical tại Đại Liên (Trung Quốc) với cáo buộc đây là một trong những khách hàng lớn nhất của dầu thô Iran trong những năm gần đây.

Mỹ cáo buộc các nhà máy lọc dầu tư nhân này của Trung Quốc đang mua phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran, qua đó cung cấp nguồn thu quan trọng cho chính quyền Tehran. Bộ Tài chính Mỹ cho rằng nhà máy của Hengli đã trở thành một trong những khách hàng quan trọng nhất của Iran khi mua lượng dầu trị giá hàng tỉ USD.

Hengli cho biết họ chưa từng có bất kỳ quan hệ thương mại nào với Iran, và các nhà cung cấp của họ đã xác nhận rằng dầu thô được mua từ các khu vực không nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Công ty này cam kết sẽ sử dụng "tất cả các biện pháp pháp lý cần thiết" để để bảo vệ quyền lợi của mình, theo tờ Nikkei Asia.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ ngừng "lạm dụng" các biện pháp trừng phạt và cam kết bảo vệ quyền lợi của các công ty Trung Quốc.

Sự xuất hiện của “binh sĩ robot” trên chiến trường Ukraine đang mở ra một kỷ nguyên chiến tranh mới, nơi máy móc không chỉ hỗ trợ mà dần tham gia trực tiếp vào các quyết định sống còn.Theo kênh Al Jazeera, một đoạn video lan truyền gần đây gợi lên hình ảnh như trong trò chơi điện tử: ba binh sĩ, khoác áo ngụy trang trắng giữa khung cảnh đổ nát, bước ra khỏi con hẻm với hai tay giơ cao đầu hàng. Trước mặt họ không phải là con người, mà là một khẩu súng máy gắn trên hệ thống robot mặt đất. Theo thông tin do công ty quốc phòng DevDroid công bố, đây là khoảnh khắc binh sĩ Nga bị bắt giữ bởi một robot điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Chiến trường đang thay đổi nhanh chóng

Tháng 4 vừa qua, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết lần đầu tiên kể từ khi xung đột nổ ra, một vị trí của đối phương đã bị chiếm giữ hoàn toàn bởi các nền tảng không người lái, bao gồm hệ thống mặt đất và thiết bị bay không người lái. Ông tiết lộ chỉ trong ba tháng, các hệ thống robot đã thực hiện hơn 22.000 nhiệm vụ ở tiền tuyến.

Trên thực tế, việc sử dụng robot trong quân sự không phải là điều mới. Trước đây, chúng chủ yếu phục vụ rà phá bom mìn hoặc trinh sát. Tuy nhiên, tại Ukraine, vai trò của chúng đã mở rộng đáng kể. Một số đơn vị cho biết tới 70% nhu yếu phẩm tiền tuyến như đạn dược, lương thực và thiết bị y tế hiện được vận chuyển bằng robot thay vì binh sĩ. Các hệ thống này cũng tham gia sơ tán thương binh khỏi những khu vực nguy hiểm.

Những thay đổi này phản ánh một xu hướng lớn hơn đang diễn ra trong chiến tranh hiện đại, nơi công nghệ không chỉ hỗ trợ mà dần thay thế con người trong nhiều khâu quan trọng.

Từ UAV đến chiến tranh AI

Cuộc tranh luận về vai trò của AI trong chiến tranh thực chất đã bắt đầu từ đầu những năm 2000, khi Mỹ triển khai thiết bị bay không người lái trong các chiến dịch quân sự. Năm 2002, UAV MQ-1 Predator thực hiện một trong những cuộc không kích có mục tiêu đầu tiên tại Afghanistan, mở ra bước ngoặt trong cách tiến hành chiến tranh từ xa.

Từ đó, công nghệ này nhanh chóng lan rộng, đặc biệt trong các chiến dịch tại Pakistan, Yemen và Somalia. Tuy nhiên, với sự phát triển của AI, trọng tâm đã chuyển từ điều khiển từ xa sang khả năng tự động hóa: hệ thống có thể nhận diện mục tiêu, ưu tiên tấn công và hỗ trợ ra quyết định trên chiến trường.

Theo nhận định của chuyên gia AI Toby Walsh, đây là “cuộc cách mạng thứ ba của chiến tranh”, sau thuốc súng và vũ khí hạt nhân, khi máy móc ngày càng đóng vai trò trung tâm trong tác chiến.

Không chỉ trên bộ, xu hướng này còn lan sang các lĩnh vực khác. Tại Biển Đen, các UAV hải quân mang chất nổ đã làm thay đổi cục diện tác chiến trên biển. Trong khi đó, các hệ thống tự hành dưới nước đang được phát triển cho nhiệm vụ trinh sát, rà phá thủy lôi và phá hoại. Robot dạng “chó máy” cũng được thử nghiệm trong trinh sát và xử lý bom mìn, thậm chí một số phiên bản đã được trang bị vũ khí.

Sự xuất hiện của các hệ thống vũ khí tự động hoàn toàn, thường được gọi là “robot sát thủ”, đã làm dấy lên tranh luận gay gắt trên toàn cầu. Một báo cáo của Liên Hợp Quốc từng cho biết UAV Kargu-2 do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất có thể đã tự động phát hiện và tấn công mục tiêu tại Libya năm 2020 mà không cần sự can thiệp của con người.

Vấn đề cốt lõi nằm ở câu hỏi: máy móc có nên được trao quyền quyết định sinh mạng con người hay không. Theo giới chuyên gia, thay vì chỉ tập trung vào viễn cảnh hoàn toàn tự động, cần chú ý nhiều hơn đến các hệ thống bán tự động – nơi con người vẫn tham gia vào chu trình ra quyết định, dù ở mức độ hạn chế.

Ukraine - “phòng thí nghiệm” của chiến tranh tương lai

Các chuyên gia nhận định công nghệ và AI tự thân không mang tính nguy hiểm, mà rủi ro nằm ở cách con người sử dụng chúng. Tại Ukraine, robot không chỉ phục vụ chiến đấu mà còn được dùng để cứu hộ dân thường và hỗ trợ hậu cần trong những khu vực đầy mìn và rủi ro cao.

Tuy vậy, chiến trường Ukraine cũng đang trở thành một “bãi thử” cho các công nghệ quân sự thế hệ mới. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với cộng đồng quốc tế trong việc xây dựng khung pháp lý và quy chuẩn kiểm soát.

Các cuộc họp của Liên hợp quốc, bao gồm sáng kiến nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Giải trừ Quân bị Liên hợp quốc (UNIDIR), đang tập trung đánh giá tác động của AI đối với hòa bình và an ninh toàn cầu. Dù chưa có sự đồng thuận hoàn toàn, nhiều quốc gia, đặc biệt ở khu vực Nam bán cầu, đã bắt đầu thúc đẩy các sáng kiến kiểm soát.

Theo giới chuyên gia, lịch sử cho thấy các công nghệ quân sự mới, như vũ khí hóa học, từng gây lo ngại tương tự nhưng cuối cùng vẫn được đưa vào khuôn khổ quản lý quốc tế, dù chưa hoàn hảo. Với AI, quá trình này có thể lặp lại, nhưng tốc độ phát triển công nghệ đang khiến thách thức trở nên phức tạp hơn bao giờ hết.

Trong bối cảnh đó, những “binh sĩ robot” trên chiến trường Ukraine không chỉ là công cụ tác chiến, mà còn là dấu hiệu rõ ràng cho thấy chiến tranh tương lai đang đến gần, nơi ranh giới giữa con người và máy móc ngày càng mờ nhạt.

Bộ Y tế Lebanon cho biết 13 người đã thiệt mạng vào ngày 1-5 trong các cuộc không kích của Israel ở miền nam Lebanon, bao gồm một thị trấn nơi lực lượng Israel đã ra lệnh sơ tán bất chấp lệnh ngừng bắn, theo hãng tin AFP.

Theo Bộ Y tế Lebanon, các cuộc không kích của Israel nhằm vào Habboush - nơi Israel ban hành cảnh báo sơ tán - đã khiến 8 người thiệt mạng và 21 người bị thương.

Hãng thông tấn quốc gia NNA đưa tin rằng máy bay chiến đấu của Israel "đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công dữ dội... chưa đầy một giờ sau" cảnh báo.Bộ này cũng báo cáo rằng các cuộc không kích ở Zrariyeh đã khiến 4 người thiệt mạng và 4 người bị thương. Cuộc không kích ở Ain Baal gần TP ven biển Tyre đã khiến 1 người thiệt mạng và 7 người bị thương.

Bộ Y tế Lebanon đã nâng số người chết do các cuộc tấn công của Israel kể từ ngày 2-3 lên hơn 2.600 người, trong đó có 103 nhân viên cấp cứu và y tá.

Lực lượng Phòng vệ Dân sự Lebanon đã tìm kiếm trong đống đổ nát sau “loạt không kích dữ dội phá hủy một khu dân cư”, theo phóng viên Obaida Hitto của kênh Al Jazeera đưa tin từ TP Tyre.

“Những hình ảnh từ đó thực sự rất kinh hoàng, với nhiều tòa nhà bị san phẳng hoàn toàn. Đã có những cuộc không kích khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương ở ít nhất 6 địa điểm khác ở miền nam Lebanon ngày hôm nay (1-5), trong đó có phụ nữ và trẻ em” - theo phóng viên Hitto.

Israel tuyên bố các cuộc tấn công của họ nhắm vào nhóm Hezbollah ở Lebanon.

Israel vẫn tiếp tục các cuộc tấn công gây chết người vào Lebanon bất chấp thỏa thuận ngừng bắn ngày 17-4 nhằm chấm dứt hơn 6 tuần giao tranh giữa Israel và Hezbollah. Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn trao cho Israel quyền hành động chống lại "các cuộc tấn công đã được lên kế hoạch, sắp xảy ra hoặc đang diễn ra".

Đáp lại, Hezbollah cho biết nhóm đã tiến hành một loạt cuộc tấn công nhằm vào binh lính và các địa điểm của Israel ở miền nam Lebanon, nói rằng cuộc tấn công là để đáp trả việc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn.

Một quan chức Mỹ ngày 1-5 cho biết tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã rời Trung Đông sau hơn 10 tháng triển khai, để lại hai tàu sân bay khác là USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush tiếp tục hiện diện tại khu vực.

Theo quan chức giấu tên, tàu USS Gerald R. Ford hiện đang trong khu vực chịu trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu. Sau khi rời Trung Đông, số tàu hải quân Mỹ còn lại tại khu vực là 20 chiếc, gồm hai nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln và George H.W. Bush.Trong hơn 10 tháng qua, tàu Ford tham gia các hoạt động của Mỹ tại Caribe, tấn công tàu bị nghi buôn lậu ma túy, chặn tàu chở dầu bị trừng phạt và tham gia chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Quân đội Mỹ cho biết ngày 12-3, một vụ hỏa hoạn bùng phát tại phòng giặt là trên tàu này khiến 2 thủy thủ bị thương và làm hư hỏng nặng khoảng 100 giường. Tàu cũng gặp sự cố nghiêm trọng với hệ thống vệ sinh khi đang trên biển, khiến thủy thủ đoàn phải xếp hàng dài chờ sử dụng.

Cùng ngày 1-5-2026, Tổng thống Donald Trump gửi thư thông báo với Quốc hội rằng cuộc chiến chống Iran đã “chấm dứt”, khi thời hạn pháp lý 60 ngày cho phép tiến hành chiến dịch quân sự kết thúc.

Theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ sau khi thông báo với Quốc hội về việc sử dụng vũ lực phải chấm dứt chiến dịch trong 60 ngày, trừ khi Quốc hội cho phép tiếp tục. Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội về hành động quân sự với Iran vào ngày 2-3, do đó thời hạn 60 ngày kết thúc là ngày 1-5 (giờ Mỹ).

Politico nhận định động thái này nhằm xoa dịu tranh cãi về việc liệu Quốc hội có cần phê chuẩn việc tiến hành xung đột hay không.

Dù tuyên bố chiến dịch chấm dứt, ông Trump nhấn mạnh cuộc chiến ở Trung Đông “có thể còn lâu mới kết thúc”. Ông cho rằng chiến dịch chống Iran đã thành công và đang nỗ lực đảm bảo hòa bình lâu dài, song “mối đe dọa mà Tehran gây ra cho Mỹ và lực lượng vũ trang nước này vẫn còn rất đáng kể”.

Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Israel với Iran được công bố ngày 8-4 sau hơn một tháng giao tranh. Tuy nhiên, đàm phán ngoại giao về chương trình hạt nhân Iran và kiểm soát eo biển Hormuz vẫn bế tắc.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Israel cho biết Mỹ đã chuyển 6.500 tấn đạn dược tới Israel trong 24 giờ. Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper được cho là đã trình ông Trump kế hoạch có thể nối lại hành động quân sự với Iran nếu đàm phán thất bại.

Nga triển khai oanh tạc cơ Tu-95 bay hơn 7 giờ trên biển Barents, tiêm kích NATO xuất kích theo dõi trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đã triển khai các máy bay ném bom Tu-95MS thực hiện chuyến bay trên vùng biển quốc tế của Biển Barents và Biển Na Uy, trong khi loại máy bay này tiếp tục đóng vai trò then chốt trong thành phần trên không của bộ ba răn đe hạt nhân của Nga.

Bộ Quốc phòng Nga thông báo ngày 30/4: “Các máy bay ném bom chiến lược mang tên lửa Tu-95MS thuộc lực lượng không quân tầm xa của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đã thực hiện chuyến bay theo kế hoạch trong không phận trên vùng biển trung lập của Biển Barents và Biển Na Uy. Chuyến bay kéo dài hơn 7 giờ.”

Bộ này cho biết thêm về hoạt động của các máy bay ném bom: “Trong chuyến bay, kíp lái Tu-95MS đã thực hành tiếp nhiên liệu trên không. Các tiêm kích Su-30SM của lực lượng hàng không vũ trụ đã cung cấp hộ tống chiến đấu cho chuyến bay.”Các máy bay Tu-95 đã bị tiêm kích của các quốc gia thành viên NATO xuất kích theo dõi, trong đó Na Uy được cho là đã triển khai tiêm kích thế hệ 5 F-35A Lightning II. Dòng Tu-95MS bắt đầu được sản xuất từ giữa những năm 1980 và phần lớn đã được nâng cấp lên tiêu chuẩn Tu-95MSM, với việc tích hợp động cơ mới NK-12MPM – động cơ cánh quạt tuabin mạnh nhất thế giới được sản xuất hàng loạt – cùng cánh quạt mới giúp tăng khả năng mang vũ khí và tầm hoạt động.

Các nâng cấp cũng giúp tăng gấp đôi tải trọng vũ khí và cho phép tương thích với tên lửa hành trình Kh-101 và Kh-102 – vũ khí chính của máy bay. Cánh máy bay cũng được gia cố để mang các loại tên lửa lớn hơn, trong khi hệ thống điện tử hàng không, bao gồm cảm biến và màn hình dữ liệu, được hiện đại hóa toàn diện.Phi đội Tu-95MS đã chịu tổn thất nghiêm trọng sau một cuộc tấn công bằng drone quy mô lớn do lực lượng Ukraine thực hiện vào các căn cứ không quân ngày 1/6, buộc quân đội Nga phải chờ đợi việc sản xuất thêm các máy bay ném bom Tu-160M trong nhiều năm để thay thế.

Ban đầu, Tu-160 được lên kế hoạch sản xuất song song với Tu-95MS nhằm tạo ra sự kết hợp “cao–thấp” giữa các máy bay chiến lược thế hệ mới cho Không quân Liên Xô. Tu-95MS không chỉ có chi phí chế tạo thấp hơn đáng kể mà còn có chi phí vận hành và bảo trì thấp hơn, đồng thời tương thích với cùng loại vũ khí như Tu-160.

Tuy nhiên, các kế hoạch này bị dừng lại sau khi Liên Xô tan rã, trước khi Nga quyết định nối lại sản xuất Tu-160 vào năm 2015, chủ yếu do chậm trễ trong việc phát triển máy bay ném bom chiến lược thế hệ mới PAK DA.Các chương trình hiện đại hóa gần đây của Tu-95MSM được cho là tập trung mạnh vào việc cải thiện khả năng tích hợp với lực lượng không quân, hải quân và lục quân trong các chiến dịch phối hợp, cho phép máy bay hoạt động như một phần liền mạch trong mạng lưới tác chiến rộng lớn hơn.

Hệ thống điện tử hàng không của máy bay cũng được nâng cấp với các hệ thống dẫn đường, liên lạc và điều khiển mới, giúp nâng cao độ chính xác trong lập kế hoạch và thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, các năng lực tác chiến điện tử và hệ thống phòng thủ tiên tiến cũng đã được tích hợp. Những biến thể mới của tên lửa Kh-101 tiếp tục được phát triển, với các cải tiến về điện tử hàng không giúp tăng độ chính xác và nâng cao tỷ lệ thành công của nhiệm vụ đối với loại tên lửa này.

Không quân Mỹ đã hoàn thành bổ sung hệ thống an ninh vào máy bay Boeing 747 do Qatar trao tặng và thực hiện thử nghiệm để tạm thời sử dụng làm chuyên cơ Không Lực Một.

Đại diện Không quân Mỹ cho biết máy bay Boeing 747 hiện đang trong quá trình sơn lại theo tông màu đỏ, trắng và xanh dương; dự kiến sẵn sàng phục vụ Tổng thống Mỹ Donald Trump từ hè năm nay.

Chiếc chuyên cơ trị giá 400 triệu USD của Qatar được ví như "cung điện trên bầu trời" với nhiều tiện nghi xa hoa và nội thất cao cấp bậc nhất.Tuy nhiên, an ninh luôn là ưu tiên hàng đầu. Thông thường chuyên cơ Không lực Một phải có khả năng chống chịu tác động của vụ nổ hạt nhân và tích hợp hàng loạt tính năng an ninh như hệ thống phòng thủ tên lửa, phòng phẫu thuật trên khoang; khả năng tiếp nhiên liệu trên không cho tình huống khẩn cấp. Do đó, máy bay của Qatar cần phải hoán cải, bổ sung các tính năng để đảm bảo an ninh.

Hiện, chưa rõ tiện ích và hệ thống an ninh nào được bổ sung vào chiếc máy bay do Qatar tặng.

Khi hoàn thành, máy bay của Qatar sẽ đóng vai trò là "phương án chuyển tiếp" cho đến khi Boeing hoàn tất bàn giao cặp chuyên cơ mới, dự kiến vào năm 2028.

Hai máy bay đang phục vụ trong vai trò chuyên cơ Không lực Một đã hoạt động gần bốn thập kỷ và ông Trump nhiều lần chỉ đạo đẩy nhanh thay phi cơ mới.

Không quân Mỹ không tiết lộ chi phí hoán cải nhưng các nhà lập pháp từng cho rằng con số này có thể hơn 1 tỷ USD.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tiếp nhận chiếc Boeing 747 từ một năm trước dù vấp phải tranh cãi về pháp lý khi nhận món quà đắt giá từ một quốc gia nước ngoài, cũng như những quan ngại về an ninh và tình báo. Song, Tổng thống Trump cho rằng đây là giải pháp giúp tiết kiệm ngân sách và tiền thuế của người dân.

Ông Trump cũng khẳng định sẽ không sử dụng phi cơ sau khi kết thúc nhiệm kỳ. Thay vào đó, máy bay sẽ được tặng lại cho thư viện Tổng thống, tương tự như chiếc Boeing 707 của cựu Tổng thống Ronald Reagan được trưng bày như hiện vật bảo tàng sau khi ngừng hoạt động.

Mỹ tăng mạnh ngân sách MQ-9 để biến UAV này thành “tàu mẹ drone”, phản ánh xu hướng chiến tranh không người lái trong tương lai.Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt SOCOM cũng đang cắt giảm kế hoạch mua máy bay OA-1K Skyraider II từ 75 chiếc xuống còn 53 chiếc, trong bối cảnh chuyển trọng tâm sang các chiến trường tương lai có mức độ tranh chấp cao hơn.

Bộ Tư lệnh này đang đề xuất tăng mạnh ngân sách năm 2027 để mở rộng vai trò của MQ-9 Reaper thành một “tàu mẹ drone”, theo các tài liệu ngân sách mới. Yêu cầu ngân sách năm 2026 cho thấy cơ quan này đang điều chỉnh lại ưu tiên cho các cuộc xung đột trong tương lai.

SOCOM đề nghị 75,8 triệu USD cho chương trình MQ-9, tăng so với mức 24,9 triệu USD hiện tại. Đồng thời, kế hoạch mua sắm máy bay OA-1K Skyraider II bị cắt giảm từ 75 xuống còn 53 chiếc. Sự thay đổi này phản ánh nhu cầu nhiệm vụ mới khi quân đội chuẩn bị đối phó với môi trường tác chiến khắc nghiệt hơn.

Ưu tiên ngân sách chuyển sang hệ thống không người lái
Đề xuất ngân sách mới cho thấy sự chuyển hướng rõ rệt trong đầu tư. Chương trình OA-1K vẫn được duy trì, nhưng quy mô nhỏ hơn đồng nghĩa với việc giảm phụ thuộc vào các máy bay tấn công hạng nhẹ truyền thống. SOCOM ban đầu đã chọn L3Harris Technologies vào năm 2022 để cung cấp OA-1K, dựa trên nền tảng AT-802U Sky Warden, theo hợp đồng trị giá 3 tỷ USD.

Chương trình này nhằm cung cấp yểm trợ hỏa lực tầm gần, tấn công hạng nhẹ và thu thập tình báo, đặc biệt trong các chiến dịch chống nổi dậy. Trước đây, các nhiệm vụ này do nhiều loại máy bay đảm nhiệm. Tuy nhiên, các con số mới cho thấy đây không còn là trọng tâm chính.

Các nhà hoạch định quân sự hiện đang chuẩn bị cho các nhiệm vụ tại những khu vực như Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, nơi hệ thống phòng không mạnh hơn và khả năng sống sót trở thành yếu tố then chốt. Sự chuyển dịch này dẫn đến việc tập trung nhiều hơn vào các hệ thống không người lái và phân tán.

MQ-9 tiến hóa thành trung tâm chỉ huy trên không
Việc nâng cấp MQ-9 là một phần của kế hoạch nền tảng tác chiến trên không thích ứng (A2E) của SOCOM. Mục tiêu là biến thiết bị này thành nền tảng chỉ huy – kiểm soát, có thể quản lý nhiều hệ thống không người lái trong quá trình tác chiến.

Với vai trò mới, MQ-9 sẽ điều phối các drone thực hiện nhiệm vụ trinh sát và chỉ thị mục tiêu sâu trong khu vực bị tranh chấp. Khoản tăng thêm 50 triệu USD trong ngân sách 2027 chủ yếu nhằm mua sắm các hệ thống cần thiết để thực hiện sự chuyển đổi này.

Theo tài liệu ngân sách, SOCOM dự kiến mua 93 UAV nhóm 2, 10 UAV nhóm 3, 16 pod mang drone dạng bầy đàn và 5 hệ thống giao diện mặt đất. Các khoản đầu tư này nhằm hỗ trợ mô hình phối hợp người – máy, cho phép một người vận hành điều khiển nhiều UAV từ một máy bay.

Con số này tăng đáng kể so với năm tài khóa 2026, khi chỉ có 29 drone nhóm 2 được yêu cầu.

Mở rộng quy mô và năng lực drone
Việc gia tăng số lượng drone cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của các hệ thống không người lái cỡ nhỏ trong các nhiệm vụ tương lai. Tháng 11/2025, Anduril Industries đã giành hợp đồng trị giá 50 triệu USD để cung cấp drone ALTIUS-600 (nhóm 2) cho SOCOM.

Drone nhóm 2 thường bay ở độ cao tối đa khoảng 3.500 feet và chủ yếu được sử dụng cho trinh sát, giám sát và thu thập tình báo. Trong khi đó, drone nhóm 3 có thể bay tới 18.000 feet (5.400 m) và mang tải trọng lớn hơn trên quãng đường dài hơn.

Cả hai loại đều có tốc độ tối đa dưới 288 dặm/giờ (463 km/giờ), nên phù hợp hơn với các nhiệm vụ phối hợp thay vì tấn công tốc độ cao. Kích thước nhỏ cũng giúp chúng khó bị phát hiện hơn so với các máy bay lớn.

Chiến thuật bầy đàn trong chiến tranh tương lai

Theo The Defense Post, việc bổ sung các pod mang drone bầy đàn cho thấy kế hoạch triển khai nhiều UAV cùng lúc. Những hệ thống này có thể làm quá tải hệ thống phòng thủ của đối phương hoặc cung cấp khả năng giám sát trên diện rộng.

Drone nhóm 2 nhiều khả năng sẽ đảm nhiệm các nhiệm vụ ISR (tình báo, giám sát, trinh sát) và truyền dữ liệu theo thời gian thực về trung tâm điều khiển. Drone nhóm 3 có thể được trang bị tính năng tàng hình, cho phép tiếp cận gần hơn với các mục tiêu được bảo vệ, đồng nghĩa với khả năng thực hiện cả các đòn tấn công, bao gồm cả nhằm vào hệ thống phòng không.

SOCOM chưa tiết lộ mỗi MQ-9 sẽ điều khiển bao nhiêu drone, nhưng số lượng UAV được mua cho thấy năng lực của hệ thống này sẽ tăng đáng kể. Điều này phù hợp với xu hướng rộng lớn hơn trong chiến tranh hiện đại, nơi các hệ thống không người lái kết nối mạng đóng vai trò then chốt trong nhận thức chiến trường và tấn công chính xác.

Ngày 1/5 (giờ địa phương), một quan chức Mỹ thông báo tàu sân bay USS Gerald R. Ford đã rời Trung Đông sau khi tham gia các hoạt động chống lại Iran, để lại hai tàu chiến lớn khác của Washington tại khu vực này.Hãng thông tấn Tân Hoa xã đưa tin, theo quan chức trên, tàu Ford đang nằm trong khu vực chịu trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu.

Số lượng tàu hải quân Mỹ còn lại ở Trung Đông là 20 chiếc, bao gồm các tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush.Trong hơn 10 tháng, tàu Ford đã tham gia vào các hoạt động của Mỹ ở Caribbean, nơi các lực lượng của Washington tấn công tàu bị nghi ngờ buôn lậu ma túy, chặn tàu chở dầu bị trừng phạt và bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro.

Theo quân đội Mỹ, một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại phòng giặt là trên tàu sân bay vào ngày 12/3, khiến hai thủy thủ bị thương và gây hư hỏng nặng cho khoảng 100 chiếc giường. Con tàu cũng được cho là đã gặp phải những vấn đề nghiêm trọng với hệ thống vệ sinh khi đang ở trên biển, khiến mọi người trên tàu phải xếp hàng dài chờ đợi để sử dụng.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thư thông báo với các nhà lập pháp nước này rằng chiến dịch quân sự chống lại Iran đã "chấm dứt", khi thời gian pháp lý 60 ngày tiến hành hoạt động này đã hết.

Theo tờ Politico, động thái mới nhất này là nỗ lực nhằm xoa dịu cuộc tranh cãi về việc liệu Quốc hội Mỹ có cần phê chuẩn việc tiến hành xung đột hay không.

Tuy nhiên, ông Trump cũng chỉ rõ, cuộc xung đột ở Trung Đông có thể còn lâu mới kết thúc, nhấn mạnh bất chấp việc chiến dịch chống lại Iran đã thành công và những nỗ lực nhằm bảo đảm một nền hòa bình lâu dài, song mối đe dọa mà Tehran gây ra cho Mỹ và lực lượng vũ trang của nước này vẫn còn "rất đáng kể".

Theo Nghị quyết về Quyền hạn chiến tranh được thông qua năm 1973, Tổng thống Mỹ - sau khi thông báo cho Quốc hội về việc sử dụng lực lượng quân sự - phải chấm dứt chiến dịch trong vòng 60 ngày, trừ khi Quốc hội cho phép tiếp tục hành động quân sự.

Chính quyền của ông Trump đã chính thức thông báo cho Quốc hội về hành động quân sự vào ngày 2/3, đồng nghĩa thời gian pháp lý 60 ngày kết thúc vào ngày 1/5.

Ngày 1/5, chính phủ Pakistan cáo buộc lực lượng biên phòng Afghanistan nhằm vào dân thường trong các vụ đụng độ mới dọc biên giới, khiến ít nhất 9 người thiệt mạng và 15 người bị thương trong hai ngày qua.Hãng thông tấn Anadolu dẫn lời Bộ trưởng Thông tin Pakistan Attaullah Tarar cho biết, các nạn nhân bao gồm phụ nữ và trẻ em. Đáng chú ý, 12 người bị thương trong ngày 30/4 tại khu vực bộ tộc Bajaur, Tây Bắc nước này, do các cuộc tấn công mà Islamabad mô tả là “vô cớ và mang tính tội phạm”.Theo ông Tarar, ngày 1/5, tiếp tục có ba dân thường bị thương trong một vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái, bị quy cho nhóm “Fitna Al Khwarij” – thuật ngữ Islamabad sử dụng để chỉ các tay súng Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP), bị Pakistan cáo buộc có liên hệ với Kabul.

Hiện phía chính quyền Taliban ở Kabul chưa đưa ra phản hồi chính thức đối với các cáo buộc trên. Trước đây, Taliban từng bác bỏ việc hậu thuẫn TTP.

Trước đó, chính quyền Taliban kiểm soát Afghanistan cáo buộc Pakistan tiến hành không kích vào tỉnh Kunar, khiến ít nhất 4 dân thường thiệt mạng và khoảng 70 người bị thương, trong đó có 30 sinh viên. Theo Kabul, các mục tiêu bị tấn công bao gồm khu dân cư và Đại học Sayed Jamaluddin Afghani.

Phản hồi, Islamabad bác bỏ cáo buộc, khẳng định chỉ nhằm vào các mục tiêu khủng bố và cơ sở hậu cần, đồng thời “hết sức tránh gây thiệt hại cho dân thường”.

Căng thẳng biên giới giữa Pakistan và Afghanistan gia tăng trong thời gian gần đây. Hồi tháng 3, các vụ đụng độ đã khiến hàng trăm dân thường và tay súng thiệt mạng ở cả hai bên. Giao tranh tạm lắng sau khi hai nước đạt thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 18/3, trước thềm lễ nhịn ăn Eid al-Fitr, với sự trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Qatar.

Sau đó, quan chức hai nước tiếp tục đàm phán kéo dài một tuần tại thành phố Urumqi, dưới sự trung gian của Trung Quốc, nhằm tìm kiếm giải pháp toàn diện cho các bất đồng song phương.

Một máy bay nhỏ chở các vận động viên pickleball đã rơi xuống khu vực cây cối ở Texas Hill Country, khiến toàn bộ 5 người trên khoang thiệt mạng.
Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 23h tối 30/4 tại Wimberley, một thị trấn cách Austin khoảng 64 km về phía tây nam, theo Sở An toàn Công cộng Texas.

“Phi công và bốn hành khách trên máy bay đã được xác nhận tử vong tại hiện trường”, Trung sĩ Billy Ray nói với báo chí.

Danh tính các nạn nhân chưa được công bố ngay lập tức, tuy nhiên Câu lạc bộ Pickleball Amarillo ở bang Texas cho biết họ là các thành viên đang trên đường tham dự một giải đấu.Theo dữ liệu hành trình bay, chiếc máy bay loại Cessna 421C, cất cánh từ Amarillo và đang hướng tới sân bay quốc gia New Braunfels. Các bức ảnh chụp từ trên không do báo Austin American-Statesman đăng tải cho thấy chiếc máy bay bị phá hủy trong khu vực rừng cây.

Trung sĩ Ray cho biết các cơ quan liên bang đang dẫn đầu cuộc điều tra.

Stacey Rohr, một người sống gần đó, thông tin, bà đang nằm trên giường thì nghe thấy tiếng va chạm và “cảm nhận mọi thứ rung chuyển". “Nó gần đến mức tôi tưởng như phía sau nhà mình đang bốc cháy”, Rohr nói và cho biết bà đã lập tức gọi cho chủ nhà.

Các vận động viên đang trên đường tới tham dự một giải pickleball tại địa điểm Cranky Pickle ở New Braunfels, cách San Antonio khoảng 48 km về phía đông bắc - Martin Robertson, huấn luyện viên trưởng tại đây, cho biết.

Cũng theo ông, giải đấu ngày 1/5 đã bị hủy và ban tổ chức dự định sẽ cầu nguyện trước khi bắt đầu lại vào 2/5, đồng thời tưởng niệm các vận động viên đã thiệt mạng. “Chúng tôi vô cùng đau buồn và tan nát cõi lòng”, ông nói. “Cộng đồng pickleball rất gắn bó, mọi người đều quen biết nhau".

Dan Dyer, Chủ tịch Câu lạc bộ Pickleball Amarillo, chia sẻ, ông từng thi đấu nhiều trận với bốn trong số năm nạn nhân.

“Tôi đã trao huy chương cho họ. Họ là những người chơi xuất sắc và luôn hướng tới chiến thắng”, Dyer nói. “Mỗi cuối tuần đều có hàng chục giải đấu. Có người đam mê, có người không, nhưng một khi đã mê rồi thì họ sẽ sẵn sàng di chuyển để thi đấu".

Dyer cho biết một chiếc máy bay thứ hai cũng bay từ Amarillo đến sự kiện cùng thời điểm và đã hạ cánh an toàn tại New Braunfels. Ít nhất một phi công trong khu vực xác nhận thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp của chiếc máy bay gặp nạn đã phát đi tín hiệu cầu cứu. Kiểm soát viên sau đó đã gọi số khẩn cấp 911.

Thời tiết tại khu vực New Braunfels chủ yếu có mây trước thời điểm xảy ra tai nạn và có một cơn dông xuất hiện khoảng hai giờ sau đó, theo Cơ quan Thời tiết Quốc gia Mỹ.

Iran được cho là đã phá hủy phần lớn cơ sở quân sự của Mỹ tại Trung Đông trong bối cảnh xung đột có nguy cơ tái bùng phát, đài CNN đưa tin ngày 1-5.
Iran cùng các lực lượng đồng minh đã gây thiệt hại cho ít nhất 16 cơ sở quân sự của Mỹ tại 8 quốc gia Trung Đông, khiến một số căn cứ xuống cấp trầm trọng và không thể hoạt động.

CNN cho biết thêm họ đã sử dụng hình ảnh vệ tinh và phỏng vấn các quan chức tại Mỹ cũng như các nước Ả Rập vùng Vịnh.

"Có nhiều mức độ đánh giá khác nhau. Ở mức nghiêm trọng, có những cơ sở bị phá hủy hoàn toàn và phải đóng cửa. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng chúng vẫn đáng để sửa chữa vì giá trị chiến lược mà chúng mang lại cho Mỹ" – một quan chức giấu tên của Mỹ nói.

Một nguồn tin khác mô tả quy mô thiệt hại là "chưa từng có", nói rằng: "Tôi chưa từng thấy điều gì như thế này trước đây."

Hình ảnh vệ tinh cho thấy Iran chủ yếu nhắm vào hệ thống radar hiện đại, hạ tầng liên lạc và máy bay. Đây đều là những khí tài có chi phí rất cao và khó thay thế."Điều đáng chú ý là Iran đã xác định đúng những mục tiêu mang lại thiệt hại vật chất cao nhất khi tấn công. Các hệ thống radar của chúng tôi là những tài sản đắt đỏ nhất" – quan chức giấu tên của Mỹ khẳng định.

Quan chức phụ trách ngân sách của Lầu Năm Góc, ông Jules "Jay" Hurst III, giữa tuần này nói rằng cuộc xung đột với Iran đến nay đã khiến Mỹ tiêu tốn 25 tỉ USD.Tuy nhiên, một nguồn tin am hiểu vấn đề nói với CNN rằng con số thực tế có thể lên đến 40-50 tỉ USD.

Các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh được cho là chịu ảnh hưởng nặng nề từ các cuộc tấn công, đồng thời bày tỏ lo ngại về cách Washington xử lý xung đột.

Một nguồn tin từ Ả Rập Saudi nói với CNN: "Cuộc chiến cho thấy liên minh với Mỹ không thể là lựa chọn duy nhất và cũng không phải là bất khả xâm phạm."

Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, đồng thời chỉ trích Italy và Tây Ban Nha vì không ủng hộ chiến dịch tại Iran, làm gia tăng rạn nứt với NATO.

Theo thông báo của Lầu Năm Góc ngày 1/5, kế hoạch rút quân sẽ được triển khai trong vòng 6-12 tháng tới. Động thái này diễn ra sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhận định Mỹ đang bị Iran “làm mất mặt”. Phát biểu bị một quan chức quốc phòng cấp cao của Mỹ đánh giá là “không phù hợp và không mang tính xây dựng”, theo Guardian.

Nguồn tin này cho biết quyết định của Tổng thống Trump là phản ứng trực tiếp trước những phát ngôn bị coi là gây phương hại tới quan hệ song phương.

Trong đợt điều chỉnh lực lượng, một lữ đoàn tác chiến đang đồn trú tại Đức sẽ được rút về nước, đồng thời kế hoạch triển khai một đơn vị hỏa lực tầm xa tới Đức trong năm nay cũng bị hủy bỏ.

Hiện Đức là địa bàn đồn trú lớn nhất của quân đội Mỹ tại châu Âu với khoảng 35.000 binh sĩ, đồng thời giữ vai trò trung tâm huấn luyện và hậu cần then chốt.

Quyết định rút quân được đưa ra trong bối cảnh rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ngày càng sâu sắc liên quan đến cuộc chiến với Iran.

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez từ đầu đã phản đối chiến dịch quân sự Mỹ - Israel nhằm vào Iran. Trong khi đó, Italy ban đầu giữ lập trường cân bằng, song đến cuối tháng 3 đã từ chối cho phép máy bay Mỹ sử dụng căn cứ không quân tại Sicily để vận chuyển vũ khí phục vụ chiến sự.

Mở rộng tầm ngắm sang Italy và Tây Ban Nha
Trả lời báo giới, ông Trump chỉ trích mạnh mẽ các đồng minh châu Âu, cho rằng Italy “không hỗ trợ” còn Tây Ban Nha thì “tệ hại một cách tuyệt đối”, đồng thời để ngỏ khả năng rút quân khỏi hai quốc gia này.

“Có lẽ… nhìn này, tại sao tôi lại không nên? Italy chẳng giúp ích gì cho chúng ta cả và Tây Ban Nha thì thật kinh khủng, hoàn toàn kinh khủng”, ông Trump trả lời phỏng vấn của báo giới hôm 30/4.

Bộ trưởng Quốc phòng Italy Guido Crosetto bác bỏ cáo buộc của Washington, khẳng định Rome đã hợp tác trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là an ninh hàng hải. Ông cũng phủ nhận thông tin tàu thuyền liên quan châu Âu đi qua eo biển Hormuz như phía Mỹ cáo buộc.

Hiện có khoảng 13.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại Italy, trải dài trên 7 căn cứ hải quân. Trong khi đó, Tây Ban Nha - nơi có khoảng 3.800 quân nhân Mỹ - chưa đưa ra phản hồi chính thức, nhưng trước đó đã từ chối cho Mỹ sử dụng các căn cứ chung để phục vụ các đợt tấn công Iran.

Cuối năm ngoái, quân đội Mỹ có khoảng 68.000 binh sĩ thường trực tại các căn cứ ở châu Âu. Kể từ sau Chiến tranh Lạnh, hệ thống căn cứ này đóng vai trò là bàn đạp chiến lược và trung tâm hậu cần cho các chiến dịch quân sự của Washington tại Iraq, Afghanistan và gần đây là Iran.Tại Italy, căn cứ Không quân, Hải quân Mỹ ở Sigonella (Sicily) đã trở thành tâm điểm tranh cãi khi người dân và giới chính trị phản đối hoạt động quân sự gia tăng. Rome từng từ chối cho máy bay Mỹ quá cảnh tại đây để tới Trung Đông, viện dẫn các hiệp ước từ thập niên 1950 chỉ cho phép sử dụng căn cứ vào mục đích hậu cần và huấn luyện, trừ trường hợp khẩn cấp.

Quan hệ Rome - Washington tiếp tục căng thẳng khi Thủ tướng Italy Giorgia Meloni chỉ trích Tổng thống Trump liên quan đến phát ngôn nhằm vào Giáo hoàng Leo về cuộc chiến Iran. Đáp lại, ông Trump cáo buộc bà Meloni thiếu dũng khí khi không tham gia chiến dịch quân sự.

Tại Tây Ban Nha, hai căn cứ Rota và Morón, dù thuộc chủ quyền Madrid, vẫn nhận tài trợ đáng kể từ Mỹ và đóng vai trò then chốt trong triển khai lực lượng hải quân, không quân và thủy quân lục chiến Mỹ tại Địa Trung Hải, Đại Tây Dương, cũng như các chiến dịch tại châu Âu và châu Phi.

Thủ tướng Sánchez cũng bác bỏ thông tin Mỹ có thể “trừng phạt” các đồng minh NATO không ủng hộ chiến dịch Iran bằng cách đình chỉ tư cách thành viên, nhấn mạnh điều này không có cơ sở trong điều ước thành lập liên minh.

Trước đó, ông Sánchez từng khiến Washington không hài lòng khi từ chối đề xuất nâng chi tiêu quốc phòng của NATO lên 5% GDP, cho rằng mục tiêu này “không chỉ phi lý mà còn phản tác dụng”.

Tại một hội nghị EU gần đây, nhà lãnh đạo Tây Ban Nha tiếp tục chỉ trích chiến dịch của Mỹ là “phi pháp”, đồng thời khẳng định Madrid sẽ không “đồng lõa với những hành động đi ngược lại giá trị và lợi ích của mình”.

Ngày 1/4, ông Trump từng tuyên bố đang “hoàn toàn nghiêm túc” cân nhắc rút Mỹ khỏi NATO, trong bối cảnh các đồng minh châu Âu từ chối tham gia chiến dịch Iran và hỗ trợ bảo đảm an ninh eo biển Hormuz.

Rủi ro "gậy ông đập lưng ông"
Tuy nhiên, khả năng cắt giảm mạnh lực lượng vẫn còn bỏ ngỏ do vấp phải sự phản đối từ giới phân tích, phe Dân chủ và cả một bộ phận đảng Cộng hòa. Nhiều ý kiến cho rằng việc thu hẹp hiện diện quân sự, đặc biệt tại Đức, có thể khiến Mỹ thiệt hại hàng tỷ USD và suy giảm đáng kể năng lực triển khai toàn cầu.

Hạ nghị sĩ Don Bacon cảnh báo việc công kích các đồng minh NATO sẽ gây tổn hại lợi ích của chính Mỹ, nhấn mạnh các căn cứ không quân tại Đức mang lại lợi thế chiến lược tại ba châu lục.

Trước đó, Hạ viện Mỹ đã thông qua đạo luật quốc phòng hạn chế quyền của tổng thống trong việc cắt giảm quân số tại châu Âu, yêu cầu duy trì tối thiểu 76.000 binh sĩ trong hơn 45 ngày và ngăn việc rút các trang thiết bị quan trọng.

Dù vậy, một số quan chức quân sự Đức vẫn tỏ ra thận trọng, cho rằng đây có thể chỉ là động thái gây sức ép mang tính chính trị. “Chúng tôi từng chứng kiến kịch bản này trước đây, và có thể cuối cùng sẽ không có thay đổi lớn nào”, một cựu quan chức quân sự Mỹ nhận định.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa phát biểu rằng, Hải quân Mỹ hành động “như cướp biển” khi tịch thu con tàu của Iran, để thực thi lệnh phong toả các cảng biển của nước này.rong phát biểu tại sự kiện ở The Villages, bang Florida ngày 1/5, Tổng thống Trump kể lại việc lực lượng Mỹ đã bắn vào phòng động cơ của con tàu đang cố đâm vào cái mà ông gọi là “bức tường sắt”. Ông có vẻ nhắc đến vụ tàu USS Spruance chặn tàu mang cờ Iran “Touska” khi nó di chuyển tới cảng của Iran tháng trước vào thời điểm lực lượng Mỹ đang thực thi lệnh phong toả.

“Con tàu đã dừng lại. Họ dùng tàu kéo, sau đó chúng tôi đổ bộ lên tàu, lên tất cả mọi thứ. Rồi chúng tôi kiểm soát con tàu. Chúng tôi kiểm soát hàng hóa, kiểm soát dầu. Đó là một hoạt động rất có lợi nhuận”, ông Trump nói, và cho rằng hoạt động này “giống như cướp biển”.

Một số tàu của Iran đã bị Mỹ tịch thu sau khi rời cảng, cùng với các tàu chở hàng và chở dầu bị Mỹ khống chế trên các vùng biển châu Á.

Cũng trong phát biểu ngày 1/5, ông Trump nói những ai cho rằng Mỹ không “chiến thắng” trong cuộc chiến với Iran là “phản quốc”.
“Phe cánh tả cấp tiến nói chúng ta không thắng. Họ chẳng còn lực lượng quân sự nào cả. Thật khó tin. Thực sự, tôi tin rằng đó là phản quốc. Các bạn muốn biết sự thật không - đó là phản quốc”, ông Trump nói.

Nhắc đến chiến dịch quân sự chớp nhoáng tại Venezuela hồi tháng 1 mà ông gọi là “một trong những chiến dịch quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử”, nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng ông không muốn nói quá sớm về chiến thắng ở Iran.

“Chúng ta đang làm tốt gần như tương tự ở Iran. Nhưng tôi không thích nói về điều đó cho đến khi công việc hoàn tất”, ông Trump nói. Nhà lãnh đạo Mỹ không nhắc đến tình thế bế tắc với Iran hiện nay và những khác biệt rõ ràng giữa 2 chiến dịch quân sự.

Tổng thống Trump nhiều lần khẳng định Mỹ đã phá hủy lực lượng Hải quân Iran và nhấn mạnh “thiên tài” của chiến lược phong tỏa tàu ra vào các cảng của Iran. Tuy nhiên, Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz.

Ông Trump còn cho rằng Mỹ không đạt được thoả thuận với Iran có thể là điều “tốt hơn”, trong bối cảnh tiến trình đàm phán dường như lại rơi vào bế tắc.

“Thành thật mà nói, có lẽ tốt hơn nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận nào cả. Bạn có muốn biết sự thật không? Bởi vì chúng ta không thể để chuyện này kéo dài. Nó đã kéo dài quá lâu rồi”, ông Trump nói.Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump nói với báo chí rằng ông không hài lòng với đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt xung đột. Ông cũng nói với các phóng viên rằng các lựa chọn của ông với Iran chỉ còn là “hoặc tấn công mạnh mẽ để kết thúc hoàn toàn, hoặc là cố gắng đạt được một thỏa thuận”.

Trong một diễn biến khác, một số quân nhân Thủy quân Lục chiến Mỹ, nhân viên dân sự và gia đình họ gần đây nhận được các tin nhắn đe dọa “chưa được xác thực” từ nhóm hacker liên quan được cho là ủng hộ Iran, CNN dẫn tuyên bố từ Cơ quan Điều tra Tội phạm Hải quân (NCIS) cho biết.

Khi Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) là hai quốc gia từng đứng ở những chiến tuyến khác nhau, nay ngày càng xích lại gần nhau, trong bối cảnh các liên minh truyền thống rạn nứt.

Quan hệ tăng tốc và xoay trục chiến lược

Theo kênh CNN, trong một diễn biến hiếm thấy, Thủ tướng Benjamin Netanyahu được cho là đã bí mật chỉ đạo triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Iron Dome cùng binh sĩ tới UAE, sau cuộc trao đổi với Tổng thống Mohammed bin Zayed Al Nahyan.

Đây là bước đi mang tính biểu tượng cao, cho thấy mức độ tin cậy chiến lược giữa hai nước đã vượt xa kỳ vọng ban đầu kể từ khi bình thường hóa quan hệ năm 2020 theo khuôn khổ Hiệp định Abraham.

Các quan chức Israel cho biết cuộc chiến với Iran đã tạo ra cơ hội chưa từng có để hai bên thắt chặt quan hệ, không chỉ về an ninh mà còn ở cấp lãnh đạo. Một nguồn tin am hiểu quan hệ song phương nhận định rằng đây là một trong số ít “điểm sáng” hiếm hoi nổi lên từ cuộc xung đột.

Trong khi đó, UAE dường như đang dần rời xa các đối tác truyền thống trong khu vực. Giới chức Abu Dhabi công khai bày tỏ sự không hài lòng với phản ứng yếu ớt của các nước Arab khi Iran tiến hành các đợt tấn công nhằm vào quốc gia này.

Cố vấn tổng thống UAE, Anwar Gargash, cho rằng phản ứng của các nước Arab, đặc biệt là các quốc gia vùng Vịnh, “yếu chưa từng có trong lịch sử”. Ông cũng nhấn mạnh rằng ảnh hưởng của Israel tại khu vực vùng Vịnh sẽ gia tăng thay vì suy giảm.

Song song đó, UAE phát tín hiệu sẽ tăng cường hợp tác với các quốc gia đã ủng hộ họ trong chiến sự, bao gồm Mỹ, Anh và Pháp, đồng thời củng cố quan hệ với Israel.

Iron Dome: bước ngoặt an ninh khu vực

Việc Israel triển khai hệ thống Iron Dome tại UAE đánh dấu lần đầu tiên lực lượng nước này được triển khai công khai tại một quốc gia Arab, cũng như lần đầu tiên hệ thống phòng thủ này hoạt động ngoài lãnh thổ Israel.

Theo các nguồn tin, hệ thống này đã đánh chặn hàng chục tên lửa trong thời gian xung đột. Trước đó, Israel cũng từng hỗ trợ UAE hệ thống phòng không Barak-8 sau các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen năm 2022.

Giới phân tích cho rằng hợp tác an ninh giữa hai nước hiện đã đạt mức chưa từng có, khi cả hai cùng coi các mối đe dọa từ chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan và Iran là lợi ích chiến lược chung.

Tuy nhiên, mối quan hệ này cũng có giới hạn. Một quan chức an ninh Israel cho biết nước này đã phải từ chối yêu cầu cung cấp thêm hệ thống Iron Dome do cần ưu tiên năng lực phòng thủ trong nước.

“UAE đã vượt khỏi khu vực”

Trong một động thái gây bất ngờ, UAE tuần này tuyên bố rút khỏi OPEC sau gần 60 năm tham gia. Bộ trưởng Năng lượng Suhail Al Mazrouei khẳng định đây là quyết định mang tính chủ quyền quốc gia.

Các chuyên gia nhận định động thái này phản ánh khoảng cách ngày càng lớn giữa UAE và các chính sách chung của khối Vùng Vịnh, đặc biệt là với Saudi Arabia - quốc gia giữ vai trò dẫn dắt OPEC.

Một số quan chức Israel cho rằng việc rút khỏi OPEC là minh chứng cho sự dịch chuyển chiến lược của UAE, khi nước này dần rời xa quỹ đạo khu vực để xích lại gần hơn với Israel và Mỹ.

Không chỉ dừng ở OPEC, giới quan sát còn đặt câu hỏi liệu UAE có thể rút khỏi các tổ chức đa phương khác như Liên đoàn Arab hay Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC).

Theo Tareq Alotaiba, nhà nghiên cứu người UAE tại Trung tâm Belfer của Đại học Harvard, UAE đã “vượt khỏi khu vực” về mức độ phát triển và định hướng chiến lược. Ông cho rằng quốc gia này có nhiều điểm tương đồng hơn với các nền kinh tế phương Tây và châu Á so với các nước láng giềng Arab.

Dù vậy, một quan chức UAE khẳng định nước này hiện chưa xem xét việc rút khỏi các tổ chức quốc tế khác, mà chỉ đang đánh giá lại vai trò và mức độ đóng góp của mình.

Những diễn biến gần đây cho thấy Trung Đông đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc liên minh sâu sắc, nơi các lợi ích chiến lược dần thay thế những ràng buộc truyền thống.

Sự xích lại giữa Israel và UAE, từng là điều khó hình dung cách đây một thập kỷ, giờ đây đang trở thành trục quan hệ mới, có thể định hình lại cán cân quyền lực trong khu vực trong những năm tới.

Ngày 1/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, tuần tới, nước này sẽ nâng mức thuế nhập khẩu ô tô từ Liên minh châu Âu (EU) lên 25%, từ mức 15% hiện nay.Theo Politico, lý do được ông Trump đưa ra là khối kinh tế lớn nhất thế giới này đã không tuân thủ thỏa thuận thương mại song phương ký kết vào tháng 7/2025, song không giải thích cụ thể EU đã vi phạm điều khoản nào.Thông báo trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump bày tỏ sự không hài lòng trước việc các nhà sản xuất ô tô châu Âu chưa đẩy mạnh đầu tư sản xuất tại Mỹ, nhấn mạnh: “Nếu họ sản xuất ô tô và xe tải tại các nhà máy ở Mỹ, sẽ không có thuế quan nào cả. Nhiều nhà máy ô tô và xe tải hiện đang trong quá trình xây dựng".

Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng sau đó, ông Trump chỉ ra rằng, trái ngược với các đối thủ châu Âu, các nhà sản xuất ô tô từ Nhật Bản và Hàn Quốc đang chuyển dịch cơ sở sản xuất sang Mỹ nhanh hơn nhiều nhờ vào chiến lược thuế quan của chính quyền Mỹ.

Vào tháng 4/2025, Mỹ từng áp thuế bổ sung 25% đối với tất cả ô tô sản xuất ngoài lãnh thổ, đẩy tổng mức thuế nhập khẩu lên 27,5%. Sau đó, Nhật Bản, Hàn Quốc và EU đã ký kết các thỏa thuận thương mại song phương với Nhà Trắng để giảm mức thuế xuống còn 15%, đổi lại cam kết tăng cường đầu tư vào Mỹ và đẩy mạnh mua hàng hóa của nước này.

Đáng chú ý, vào tháng 2/2026, Tòa án tối cao Mỹ đã bác bỏ chính sách áp thuế toàn cầu diện rộng của ông Trump với lý do tổng thống vượt quá thẩm quyền khi sử dụng đạo luật khẩn cấp từ thập niên 1970. Tuy nhiên, thuế quan đối với ô tô và một số lĩnh vực cụ thể khác vẫn được duy trì trên cơ sở pháp lý liên quan đến an ninh quốc gia.

Động thái tăng thuế mới nhất diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ-châu Âu ngày càng rạn nứt kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran vào cuối tháng 2/2026. Tổng thống Trump đã liên tục cáo buộc các nước đồng minh châu Âu không ủng hộ các hoạt động quân sự của Mỹ trong cuộc xung đột này.