Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 19/4, trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, cho rằng Mỹ trong quá trình đàm phán và giai đoạn ngừng bắn liên tục có những hành động thiếu thiện chí, qua đó bộc lộ rõ ý định từ bỏ các biện pháp ngoại giao.
Theo hãng thông tấn Mehr của Iran, hai nhà lãnh đạo đã trao đổi về tình hình mới nhất trong khu vực, tiến trình đàm phán tại Islamabad cũng như các vấn đề liên quan đến ngừng bắn. Tổng thống Iran đánh giá cao những nỗ lực kiên định của phía Pakistan nhằm thúc đẩy hòa bình, đồng thời đặc biệt cảm ơn Thủ tướng Shehbaz Sharif và Tổng Tham mưu trưởng Lục quân Pakistan Asim Munir vì những đóng góp của họ.

Tổng thống Pezeshkian cho rằng, Mỹ trong giai đoạn đàm phán và ngừng bắn tiếp tục có các hành động mang tính áp đặt và không hợp lý. Ông nhấn mạnh việc phía Mỹ tiếp tục triển khai những biện pháp như cái gọi là “phong tỏa trên biển” cùng các động thái bị coi là khiêu khích và không phù hợp, không chỉ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn mà còn đi ngược lại các nguyên tắc và mục tiêu của Liên Hợp Quốc. Theo ông, những hành động này, cùng với các phát biểu mang tính gây sức ép của quan chức Mỹ nhằm vào Iran, sẽ làm gia tăng nghi ngờ về thiện chí đàm phán của Washington và cho thấy xu hướng rời xa các giải pháp ngoại giao.

Nhà lãnh đạo Iran khẳng định Tehran cam kết duy trì và thúc đẩy quan hệ với các nước láng giềng, trong đó có các quốc gia ven bờ nam Vịnh Ba Tư, trên cơ sở hữu nghị và tôn trọng lẫn nhau. Ông bày tỏ mong muốn các nước trong khu vực rút ra bài học từ diễn biến gần đây, tăng cường hợp tác tập thể nhằm củng cố hòa bình và an ninh khu vực, đồng thời hạn chế tác động từ các yếu tố bên ngoài, đặc biệt là từ Mỹ.Trước đó cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định không ai trao cho chính quyền Mỹ quyền tước đi cơ hội phát triển năng lượng hạt nhân của Iran. Theo thông tin từ văn phòng tổng thống Iran, ông Pezeshkian nhấn mạnh: “Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Iran không nên thực hiện các quyền hạt nhân của mình, nhưng không giải thích lý do”. Ông nói thêm: “Chúng tôi cũng yêu cầu trong hệ thống quốc tế, mọi dân tộc đều được đối xử trên cơ sở công bằng và chính trực”.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các phái đoàn Mỹ và Iran đã thống nhất được phần lớn các vấn đề, song vấn đề hạt nhân vẫn chưa đạt được đồng thuận.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov trong cuộc phỏng vấn ngày 19/4 cho rằng, Iran có quyền phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình như bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới.

Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cảnh báo an ninh eo biển Hormuz không phải là “miễn phí” trong bối cảnh xuất khẩu dầu của Iran bị hạn chế.Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cảnh báo an ninh tại eo biển Hormuz không thể được đảm bảo nếu xuất khẩu dầu của Iran tiếp tục bị hạn chế, nhấn mạnh rằng không quốc gia nào có thể mong đợi đi lại an toàn qua tuyến đường thủy này trong khi ngăn chặn xuất khẩu dầu của Iran.

Trong các phát biểu đăng trên nền tảng mạng xã hội X vào sáng sớm 20/4, Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref nói rằng “an ninh của eo biển Hormuz không phải là miễn phí” và cho rằng việc hạn chế xuất khẩu dầu của Iran sẽ phải trả giá.Theo Phó Tổng thống thứ nhất Iran, không ai có thể hạn chế xuất khẩu dầu của Iran trong khi vẫn mong các nước khác tiếp tục hưởng lợi từ việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Ông Aref viết: “Không thể vừa hạn chế xuất khẩu dầu của Iran vừa kỳ vọng có an ninh miễn phí cho các nước khác”, đồng thời cho biết vấn đề này không chỉ giới hạn ở Iran mà còn là một lựa chọn rộng lớn hơn đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Phó Tổng thống Iran cho biết sự ổn định của giá nhiên liệu toàn cầu phụ thuộc vào việc chấm dứt các áp lực kinh tế và quân sự đối với Iran và các đồng minh của nước này.

Ông Aref nói rằng giá nhiên liệu chỉ có thể ổn định nếu các áp lực đó chấm dứt một cách liên tục và lâu dài.

Phó Tổng thống Iran nhấn mạnh: “Lựa chọn rất rõ ràng: hoặc là một thị trường dầu tự do cho tất cả, hoặc là nguy cơ phải trả chi phí lớn đối với mọi người” và nhắc lại rằng: “An ninh của eo biển Hormuz không phải là miễn phí”.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 20/4, những phát biểu này, dường như nhằm chỉ trích lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran, đồng thời được đưa ra khi Tehran và Washington đang chuẩn bị cho vòng đàm phán thứ hai tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào ngày 21/4.Hiện nay, lệnh phong toả của Mỹ với các cảng của Iran vẫn được duy trì.

Trong bài viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social ngày 18/4, Tổng thống Trump viết: “Lệnh phong tỏa hải quân sẽ tiếp tục được duy trì đầy đủ và có hiệu lực liên quan đến riêng Iran, cho đến khi giao dịch của chúng tôi với Iran hoàn tất 100%”, đồng thời cho biết thêm rằng “quá trình này sẽ diễn ra rất nhanh”.

Đối với vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran, kênh Al Jazeera cho biết hai máy bay vận tải C-17 Globemaster cỡ lớn của Mỹ đã hạ cánh xuống một căn cứ không quân ở Pakistan vào chiều 19/4, chở theo thiết bị an ninh và phương tiện nhằm chuẩn bị cho phái đoàn Mỹ. Các nhóm tiền trạm và lực lượng an ninh mang theo xe bọc thép của phía Mỹ đã có mặt tại Pakistan.

Theo thông báo của Nhà Trắng, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance vẫn là trưởng phái đoàn Mỹ trong cuộc đàm phán lần này, cùng với các đặc phái viên của Tổng thống Mỹ về Trung Đông là ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner.

Về phía Iran, hãng thông tấn Tasnim ngày 19/4 đưa tin Iran chưa quyết định cử đoàn đàm phán tới cuộc gặp trực tiếp với Mỹ dự kiến diễn ra tại Islamabad ngày 20/4. Theo đó, Iran khẳng định sẽ không tham gia đàm phán chừng nào các lệnh phong tỏa hàng hải vẫn được áp đặt.

Trước đó, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran ra tuyên bố coi việc Mỹ phong tỏa các cảng nước này là hành động vi phạm ngừng bắn. Iran tiếp tục khẳng định sẽ duy trì hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz nếu lệnh phong tỏa của Mỹ chưa được dỡ bỏ.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết, Kiev đang thúc đẩy ý tưởng xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo cấp châu Âu, trong bối cảnh nhu cầu bảo vệ trước các cuộc tấn công bằng tên lửa ngày càng gia tăng.Phát biểu ngày 19/4 trên kênh truyền hình quốc gia, Tổng thống Volodymyr Zelenskyy nhấn mạnh châu Âu cần sớm sở hữu một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo riêng, đồng thời cho biết Ukraine đã và đang tiến hành trao đổi với một số quốc gia về việc hiện thực hóa sáng kiến này.

Theo ông, việc đối phó với tên lửa đạn đạo là một trong những thách thức lớn nhất đối với Ukraine trong xung đột hiện nay với Nga, do chỉ một số loại tên lửa nhất định của hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất mới có khả năng đánh chặn hiệu quả loại vũ khí này.

Nga được cho là đã sử dụng tên lửa đạn đạo để tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, gây thiệt hại cho các nhà máy nhiệt điện cũng như hệ thống truyền tải điện.

Tổng thống Zelenskyy cho rằng việc xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo chung của châu Âu là cần thiết và có thể thực hiện trong vòng một năm, dù thừa nhận đây là nhiệm vụ “rất khó khăn nhưng khả thi”. Ông cũng cho biết đã thảo luận vấn đề này với một số quốc gia châu Âu chủ chốt, song không nêu cụ thể.Trong khi đó, một công ty quốc phòng Ukraine là Fire Point – đơn vị phát triển tên lửa hành trình Flamingo – tiết lộ đang đàm phán với các đối tác châu Âu nhằm triển khai một hệ thống phòng không mới vào năm tới, với chi phí thấp hơn so với các hệ thống hiện có.

Hiện nguồn cung tên lửa cho hệ thống Patriot đang trở nên hạn chế do nhu cầu triển khai rộng rãi, trong khi hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo duy nhất của châu Âu là SAMP/T (do Italy và Pháp phát triển) lại được sản xuất với số lượng tương đối hạn chế.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko vừa cho biết, Moscow sẽ tính đến các sáng kiến của Pháp về việc mở rộng “ô hạt nhân” tại châu Âu khi xây dựng danh sách mục tiêu ưu tiên trong trường hợp xảy ra xung đột giả định.Phát biểu trong cuộc phỏng vấn, ông Grushko đề cập đến khả năng triển khai lực lượng hạt nhân của Pháp tại các quốc gia châu Âu không sở hữu vũ khí hạt nhân, cho rằng đây là yếu tố có thể ảnh hưởng đến đánh giá chiến lược quân sự của Nga. Ông Grushko nhấn mạnh rằng, những diễn biến như vậy sẽ được xem xét cẩn trọng trong quá trình cập nhật kế hoạch quốc phòng.

Theo ông Grushko, nếu tình huống xung đột nghiêm trọng xảy ra, quân đội Nga sẽ phải “đặc biệt chú ý” đến các cơ sở liên quan đến hệ thống răn đe hạt nhân mở rộng của Pháp. Tuy nhiên, ông Grushko không đưa ra chi tiết cụ thể về các biện pháp hoặc mục tiêu tiềm năng. Tuy vậy, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Grushko cảnh báo, nếu kế hoạch của Pháp thực sự được triển khai, “Nga sẽ đưa ra một phản ứng toàn diện, đa tầng, chủ yếu nhằm vào các năng lực tác chiến và chiến thuật của mình”. Bên cạnh đó, Nga có thể tăng cường lực lượng trong khu vực. Ở chiều ngược lại, Nga cũng củng cố lá chắn phòng không của mình.Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Emmanuel Macron trước đó đã công bố kế hoạch tăng cường kho vũ khí hạt nhân của Pháp và mở rộng hợp tác răn đe với các đối tác châu Âu. Phát biểu từ căn cứ hải quân Île Longue, nơi đặt tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Pháp, ông Macron nhấn mạnh vai trò của năng lực hạt nhân trong việc đảm bảo an ninh châu Âu.

Các diễn biến liên quan đến chính sách răn đe hạt nhân của châu Âu diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Nga và phương Tây tiếp tục kéo dài, đặc biệt liên quan đến xung đột tại Ukraine và các vấn đề an ninh khu vực. Giới phân tích cho rằng các tuyên bố gần đây từ cả hai phía phản ánh mức độ gia tăng cạnh tranh chiến lược và lo ngại về nguy cơ leo thang quân sự.

Hiện Pháp sở hữu khoảng 290 – 300 đầu đạn hạt nhân, dựa trên hai thành phần chính gồm: 4 tàu ngầm lớp Triomphant mang tên lửa đạn đạo M51 và tên lửa hành trình phóng từ trên không ASMP-A được trang bị trên tiêm kích Rafale.

Chỉ vài ngày sau khi tuyên bố sẽ không gia hạn miễn trừ trừng phạt đối với dầu thô Nga bán cho các nhà máy lọc dầu Ấn Độ, Bộ Tài chính Mỹ đã thay đổi quyết định và gia hạn thêm hai tuần, đến giữa tháng 5.Theo một báo cáo của Indian Express, động thái "quay xe" này dường như xuất phát từ sức ép mà các nhà nhập khẩu gây lên Washington, khi họ phải tìm đến nguồn dầu Nga để bù đắp phần thiếu hụt nguồn cung từ Trung Đông.

Sau khi Mỹ ban hành cơ chế miễn trừ vào tháng 3, một cuộc chạy đua giành các lô dầu Nga trên biển đã diễn ra. Dữ liệu vận chuyển đầu tháng này cho thấy một số tàu chở dầu thậm chí đã đổi hướng từ Trung Quốc sang Ấn Độ để giao hàng. Chỉ trong hai tuần đầu tháng 3, lượng dầu thô Nga đang vận chuyển trên biển đã giảm hơn 20 triệu thùng, tương đương tốc độ rút kho trên 2 triệu thùng/ngày, theo Vortexa.

Dữ liệu sau đó cho thấy nhập khẩu dầu thô Nga của Ấn Độ tăng vọt 90% từ tháng 2 sang tháng 3, sau giai đoạn mua vào trầm lắng trong hai tháng cuối năm ngoái, khi Mỹ áp đặt trừng phạt lên Rosneft và Lukoil - hai nhà xuất khẩu lớn nhất của Nga. Lượng dầu Nga nhập khẩu tăng mạnh dù tổng nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ lại giảm 15%.

Trong khi đó, tình hình Trung Đông vẫn căng thẳng bất chấp các tín hiệu hạ nhiệt tuần trước và tuyên bố của Mỹ rằng eo biển Hormuz đã mở lại cho mọi hoạt động hàng hải. Tin tức mới nhất là Mỹ đã bắt giữ một tàu treo cờ Iran tại eo biển này, với cáo buộc con tàu cố phá vỡ lệnh phong tỏa - mà phía Mỹ vẫn chưa dỡ bỏ, dù Iran trước đó nói sẽ mở lại eo Hormuz như một phần của thỏa thuận ngừng bắn.

Giá dầu đã tăng trở lại sau thông tin về vụ bắt giữ tàu, sau khi giảm trong tuần trước do tin tức ngừng bắn. Giá duy trì ở mức cao càng lâu, Ấn Độ sẽ càng phải nỗ lực để bảo đảm nguồn nhập khẩu với chi phí hợp lý.

Theo hãng tin AP, trong một đoạn video được Chính phủ Canada phát đi vào ngày Chủ nhật (19/4), Thủ tướng nước này Mark Carney nói rằng mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với Mỹ từng là một lợi thế của Canada, nhưng nay đã trở thành điểm yếu mà nước này cần sớm khắc phục...Trong bài phát biểu dài 10 phút, ông Carney nhấn mạnh Chính phủ Canada đang tìm cách củng cố nền kinh tế bằng việc thu hút thêm đầu tư nước ngoài và mở rộng quan hệ thương mại với các đối tác khác ngoài Mỹ.

“Thế giới đang ngày càng nguy hiểm và chia rẽ hơn. Mỹ đã làm thay đổi căn bản cách tiếp cận thương mại, nâng thuế quan lên mức cao nhất kể từ thời kỳ Đại suy thoái. Nhiều lợi thế trước đây của Canada, vốn dựa trên mối quan hệ gần gũi với Mỹ, nay đã trở thành điểm yếu. Và đó là điểm yếu mà chúng ta phải khắc phục”, ông Carney nói trong bài phát biểu.

Ông Carney cho biết các biện pháp thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đã gây sức ép lên người lao động trong các ngành ô tô và thép của Canada. Theo ông, nhiều doanh nghiệp đang tạm hoãn kế hoạch đầu tư do lo ngại về tình trạng bất định kéo dài.

Ông Carney cho biết sẽ thường xuyên cập nhật cho người dân về những nỗ lực của chính phủ nhằm đa dạng hóa quan hệ kinh tế và giảm phụ thuộc vào Mỹ, cũng như bảo vệ chủ quyền đất nước.

“Chúng ta không thể bảo đảm an ninh nếu phớt lờ thực tế hoặc xem nhẹ những mối đe dọa thực tế mà người dân Canada đang đối mặt. Tôi cam kết sẽ không tô hồng các thách thức phía trước của đất nước chúng ta”, ông Carney phát biểu.

Phát biểu của ông Carney được đưa ra chỉ vài ngày sau khi đảng của ông giành thêm ghế trong các cuộc bầu cử bổ sung, qua đó củng cố thế đa số trong quốc hội, trong bối cảnh phe Bảo thủ đối lập gây sức ép buộc ông sớm hoàn tất thỏa thuận thương mại với Mỹ - cam kết ông đưa ra trong cuộc bầu cử năm ngoái.

Trong khi đó, vòng rà soát đầu tiên của Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) dự kiến diễn ra vào tháng 7 tới. USMCA được ông Trump ký vào năm 2020 trong nhiệm kỳ đầu để thay thế Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA).

Trong bài phát biểu, ông Carney cho biết muốn thu hút thêm đầu tư vào Canada, tăng gấp đôi công suất năng lượng sạch và giảm các rào cản thương mại trong nước. Ông cũng nhấn mạnh các ưu tiên khác như tăng chi tiêu quốc phòng, giảm thuế và thúc đẩy nhà ở giá rẻ.

“Chúng ta phải tự lo cho mình vì không thể phụ thuộc vào một đối tác nước ngoài duy nhất. Chúng ta không thể kiểm soát những biến động đến từ nước láng giềng, cũng không thể đặt tương lai vào hy vọng rằng những biến động đó sẽ sớm chấm dứt. Điều chúng ta có thể làm là kiểm soát tốt những gì diễn ra trong nước và xây dựng một đất nước mạnh hơn, đủ sức chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài”, ông Carney nhấn mạnh trong bài phát biểu.

Ông Carney cũng nhấn mạnh Canada từ lâu đã là “một người láng giềng tốt”, nhiều lần sát cánh cùng Mỹ trong các cuộc chiến, từ Afghanistan tới hai cuộc thế chiến.

“Mỹ đã thay đổi và chúng ta phải có phản ứng tương xứng. Điều đó đồng nghĩa với việc Canada phải giành lại quyền kiểm soát đối với an ninh, biên giới và tương lai của mình”, ông nói.

Căng thẳng giữa Mỹ và Canada leo thang kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng cho nhiệm kỳ tổng thống thứ hai và tăng thuế quan với hàng hóa từ nước láng giềng. Không chỉ tăng thuế quan lên các mặt hàng xuất khẩu của Canada như thép, nhôm và ô tô, ông Trump còn nhiều lần đề cập tới khả năng sáp nhập Canada và biến nước này thành bang thứ 51 của Mỹ.

Tuần trước, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick tiếp tục chỉ trích Canada là một đối tác thương mại khó hợp tác. Ông cho rằng USMCA là một "thỏa thuận tồi tệ" và cho biết chính quyền ông Trump muốn hiệp định này được xem xét lại và thậm chí thiết kế lại.

“Hạm đội muỗi” là nòng cốt của lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), gây ra mối đe dọa lớn với tàu thuyền Mỹ tại eo biển Hormuz.Kể từ khi xung đột bùng phát, các tàu chiến Iran bị Mỹ và Israel đánh chìm và nằm rải rác tại các cảng hải quân dọc bờ biển Vịnh Ba Tư, nhưng thứ được gọi là “hạm đội muỗi” của Tehran vẫn ẩn mình trong bóng tối, theo tờ The New York Times.

“Hạm đội muỗi” là một biên đội gồm những xuồng nhỏ, nhanh và linh hoạt, được thiết kế để gây rối tàu thuyền và là nòng cốt của lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

“Hạm đội muỗi” là mối đe dọa lớn đối với hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz. Đặc biệt, hải quân IRGC có thể phóng tên lửa và UAV từ các xuồng này hoặc từ những vị trí ngụy trang trên bờ, khiến tàu thuyền qua lại luôn đối mặt rủi ro cao.

“Hải quân IRGC hoạt động giống một lực lượng du kích trên biển” - ông Saeid Golkar, chuyên gia về lực lượng IRGC và là giáo sư khoa học chính trị tại ĐH Tennessee (Mỹ), nhận định.

“Lực lượng này tập trung vào chiến tranh bất đối xứng, đặc biệt tại Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz. Vì vậy, thay vì dựa vào các tàu chiến lớn và những trận hải chiến kiểu truyền thống, họ dựa vào các đòn đánh nhanh, rút gọn” - theo ông Golkar.

Ra đời để đối phó Mỹ
IRGC được thành lập không lâu sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979 khi lãnh tụ tối cao khi đó là ông Ruhollah Khomeini không tin tưởng quân đội chính quy sẽ bảo vệ chính quyền mới.

Hải quân IRGC được bổ sung vào khoảng năm 1986. Trong chiến tranh Iran–Iraq, hải quân chính quy tỏ ra miễn cưỡng trong việc tấn công các tàu chở dầu của những nước hậu thuẫn tài chính cho Iraq như Kuwait và Saudi Arabia, theo ông Farzin Nadimi, chuyên gia về hải quân Vệ binh tại Viện Washington (Mỹ).

Cuối cùng, các cuộc tấn công này leo thang và Mỹ đã triển khai tàu chiến để hộ tống các tàu chở dầu. Một trong số đó, tàu U.S.S. Samuel B. Roberts, suýt bị đánh chìm sau khi trúng thủy lôi của Iran. Trong trận giao tranh sau đó, Hải quân Mỹ đã đánh chìm hai tàu hộ vệ của Iran cùng một số tàu chiến khác.

Ba năm sau, Iran chứng kiến Mỹ tàn phá quân đội Iraq trong cuộc Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.Theo ông Nadimi, chuỗi sự kiện này khiến Iran nhận ra rằng họ không thể giành ưu thế trong một cuộc đối đầu trực diện với quân đội Mỹ, nên đã phát triển một lực lượng “ẩn mình” để quấy rối tàu thuyền Mỹ trên vùng Vịnh.

Ông Nadimi cho rằng hải quân IRGC có khoảng 50.000 quân, chia lực lượng thành 5 khu vực dọc theo Vịnh Ba Tư, bao gồm cả sự hiện diện trên nhiều trong số 38 hòn đảo mà Iran kiểm soát.

Nhìn chung, lực lượng này đã xây dựng ít nhất 10 căn cứ kiên cố để bố trí các xuồng tấn công kiểu “hạm đội muỗi”, tất cả đều được ngụy trang rất kỹ. Một trong số đó, Farur, là trung tâm hoạt động của lực lượng đặc nhiệm hải quân, với trang bị được mô phỏng theo các đơn vị tương ứng của Mỹ.

“Họ luôn coi mình là lực lượng ở tuyến đầu trong cuộc đối đầu với “Đại Quỷ”, và thường xuyên đối đầu với Mỹ tại vùng vịnh” - ông Nadimi nhận định.

Trong cuộc chiến hiện nay, ít nhất 20 tàu đã bị tấn công tại eo biển Hormuz, theo Cơ quan Hàng hải Quốc tế thuộc Liên Hợp Quốc. Hải quân IRGC hiếm khi nhận trách nhiệm về các vụ tấn công này; các nhà phân tích cho rằng nhiều khả năng các vụ tấn công được thực hiện bằng UAV phóng từ các bệ phóng cơ động trên đất liền, tạo ra dấu vết rất nhỏ, khó truy vết.

Ngày 8-4, sau khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran bắt đầu, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, nói rằng hơn 90% hạm đội của hải quân chính quy Iran đã nằm dưới đáy biển.

Ông cũng nói rằng khoảng một nửa số xuồng tấn công nhanh của hải quân IRGC đã bị đánh chìm, nhưng không nêu con số cụ thể.

Các nhà phân tích cho biết những xuồng này thường quá nhỏ để xuất hiện trên ảnh vệ tinh và được neo đậu tại các cầu cảng nằm sâu trong những hang động được đào dọc theo bờ biển đá, sẵn sàng triển khai chỉ trong vài phút. Kho vũ khí của chúng tạo ra mối đe dọa lớn đối với tàu thương mại tại vùng Vịnh và eo biển.

“Chúng vẫn là một lực lượng gây rối đáng kể. Người ta không bao giờ thực sự biết họ đang làm gì và ý định của họ là gì” - Đô đốc Gary Roughead, cựu Tư lệnh Hải quân Mỹ, nhận định.

Sức mạnh “hạm đội muỗi”
Theo các nhà phân tích hải quân, ban đầu Iran chỉ sử dụng những xuồng dân dụng, gắn thêm súng máy hoặc súng phóng lựu. Về sau, họ phát triển thành nhiều loại xuồng tấn công chuyên dụng, nhỏ, nhanh và cơ động hơn, đồng thời bổ sung tàu ngầm mini và xuồng không người lái. Các chuyên gia cho biết Iran tuyên bố một số xuồng có thể đạt tốc độ hơn 100 hải lý/giờ (khoảng 185 km/giờ).

Gần đây, hải quân IRGC cũng phát triển thêm các tàu chiến lớn và hiện đại hơn. Tuy nhiên, theo ông Alex Pape, chuyên gia hàng hải tại công ty phân tích quốc phòng Janes (Mỹ), nhiều tàu trong số này đã bị nhắm mục tiêu trong cuộc chiến. Trong đó có cả tàu sân bay UAV Shahid Bagheri - một tàu container cải hoán có thể phóng tên lửa chống hạm.Các chuyên gia cho rằng tàu chiến Mỹ có thể đối phó nguy cơ bị nhiều xuồng nhỏ tấn công cùng lúc nhờ pháo cỡ lớn và các loại vũ khí khác. Nhưng tàu thương mại thì hầu như không có cách tự vệ trước những đòn tấn công kiểu này. Dù vậy, theo ông Nicholas Carl, chuyên gia về Iran tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, Iran thực tế chưa từng triển khai “hạm đội muỗi” trong chiến đấu.

Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt phong tỏa hải quân đối với các tàu xuất phát từ cảng Iran vào tuần trước, ngay cả những tàu chiến mạnh nhất của Mỹ cũng tránh hoạt động trong khu vực eo biển Hormuz. Các chuyên gia cho rằng khu vực này quá chật, khó cơ động và gần như không có thời gian phản ứng nếu bị tấn công bất ngờ bằng UAV hoặc tên lửa từ khoảng cách gần.

Vì vậy, các tàu chiến Mỹ thực thi phong tỏa nhiều khả năng sẽ đứng ngoài eo biển, ở Vịnh Oman hoặc xa hơn là Biển Ả Rập. Từ đó họ vẫn có thể theo dõi hoạt động hàng hải, nhưng lại khó bị lực lượng IRGC tấn công hơn. Hôm 15-4, Iran cũng cảnh báo có thể mở rộng hoạt động sang Biển Đỏ - một tuyến hàng hải quan trọng khác trong khu vực.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi mới đây công bố kế hoạch xả 50 triệu găng tay y tế từ kho dự trữ phòng dịch của nước này để ứng phó với tình trạng khan hiếm vật tư y tế do ảnh hưởng của cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran...Động thái này diễn ra trong bối cảnh các bác sỹ tại Nhật Bản cảnh báo rằng sự gián đoạn trong dòng chảy dầu và naphtha từ Trung Đông có thể dẫn đến thiếu hụt nghiêm trọng các vật tư y tế trong vòng hai tháng tới.

Vùng Vịnh là nhà cung cấp chính cho châu Á về dầu thô và naphtha - nguyên liệu thô cần thiết để tạo ra các hóa chất được dùng để sản xuất nhiều mặt hàng vật tư y tế. Sự gián đoạn cung ứng naphtha cho châu Á đang trở nên ngày càng căng thẳng do eo biển Hormuz đóng cửa kéo dài.

Bác sỹ Hiromichi Ito điều hành một phòng khám tại Tokyo nói với tờ báo Nikkei Asia: "Vì vật tư trở nên khó kiếm, việc cung cấp dịch vụ y tế cần thiết và được đảm bảo chất lượng trở nên khó khăn hơn”. Ông cảnh báo rằng nếu tình trạng này còn tiếp diễn, các cơ sở y tế của Nhật có thể không còn khả năng cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao như trước đây.

Theo Nikkei Asia, các bác sỹ Nhật Bản cho biết khó khăn trong mua sắm vật tư có thể buộc họ phải từ chối tiêm thuốc, truyền dịch và các phương pháp điều trị khác cho một số bệnh nhân trong vòng hai tháng tới.

Một số nhà phân phối sản phẩm y tế tại Nhật Bản đã thông báo về việc hạn chế cung ứng để ngăn chặn tình trạng tích trữ, trong bối cảnh lo ngại về một cuộc chạy đua mua găng tay y tế, bơm kim tiêm và ống dẫn thận tương tự như trong đại dịch Covid-19.

Vào ngày thứ Năm vừa rồi, Thủ tướng Takaichi đã công bố kế hoạch bắt đầu từ tháng tới cung ứng ra thị trường khoảng 1/10 trong số gần 500 triệu găng tay y tế mà Chính phủ nước này đã dự trữ để sử dụng trong trường hợp đại dịch. Bà Takaichi cho biết: "Chúng tôi đã nghe thông tin từ các phòng khám và cơ sở nha khoa tại các địa phương về mối lo của họ liên quan tới nguồn cung vật tư y tế”.

Bác sỹ Ito cho biết ông đang gặp khó khăn ngày càng lớn trong việc mua găng tay và dịch truyền tĩnh mạch cho phòng khám của ông, và khi có hàng, giá cả lại quá đắt để ông có thể mua nếu xét đến những gì phòng khám có thể tính phí bệnh nhân theo quy định của hệ thống y tế.

Theo dự kiến, lượng vật tư dự trữ hiện tại của phòng khám sẽ cạn kiệt trong khoảng hai tháng tới. Nếu điều đó xảy ra, phòng khám sẽ không thể tiếp nhận bệnh nhân bị say nắng trong mùa hè oi bức của Nhật Bản, buộc họ phải đến các bệnh viện lớn để điều trị.

Tuần vừa rồi, Bộ trưởng Y tế Nhật Bản Kenichiro Ueno cho biết hiện tại chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt tức thì nguồn cung vật tư y tế, nhưng "tình hình trong tương lai vẫn chưa chắc chắn".

Bác sỹ Nobuharu Yamamoto điều hành một phòng khám ở tỉnh Fukuoka, phía Tây Nam Nhật Bản, dự trữ vật tư như ống tiêm, găng tay và ống thông đang cạn nhanh và có thể hết trong một hoặc hai tháng tới.

"Nếu không mua được những mặt hàng này, chúng tôi sẽ gặp rắc rối. Những thứ mà chúng tôi trước đây có thể đặt hàng thường xuyên đột nhiên hết hàng và bây giờ chúng tôi, không biết khi nào hàng mới sẽ về”, ông nói.

Hôm thứ Tư tuần trước, Thủ tướng Takaichi đã công bố một gói hỗ trợ trị giá 10 tỷ USD để đảm bảo nguồn cung dầu thô cho các quốc gia Đông Nam Á - những nước giữ vai trò nhà cung ứng vật tư y tế quan trọng đối với Nhật Bản.

Tokyo đã chuẩn bị kỹ càng cho sự gián đoạn nguồn cung dầu thô, bao gồm việc thiết lập dự trữ dầu tương đương 250 ngày nhập khẩu ròng. Tuy nhiên, dự trữ đó không giải quyết được sự phụ thuộc của nước này vào các mặt hàng được sản xuất bằng sản phẩm hóa dầu tại các nước châu Á - những nước phụ thuộc dầu thô hoặc naphtha nhập khẩu từ Vùng Vịnh.

Theo Nikkei Asia, không chỉ Nhật Bản mà các quốc gia châu Á khác cũng đang lo ngại về nguồn cung vật tư y tế.

Cơ quan chức năng tại Hàn Quốc đã cảnh báo về hành vi thao túng giá cả và găm giữ vật tư y tế. Tuần vừa rồi, nước này đã công bố lệnh cấm tích trữ ống tiêm và kim tiêm.

Ông Ong Ye Kung, Bộ trưởng Y tế Singapore, trong tháng này kêu gọi cảnh giác với bất kỳ sự gián đoạn nào trong dòng chảy hóa chất cần thiết để sản xuất găng tay và ống tiêm cũng như các hóa chất dùng để sản xuất thuốc men. "Chuỗi cung ứng toàn cầu thực sự không phải là một chuỗi, mà là một mạng lưới rất phức tạp và chúng ta cần theo dõi những hiệu ứng domino hạ nguồn đó”, ông Ong nói.

Giới chuyên gia y tế cho rằng Nhật Bản đang ở vị thế đặc biệt khó khăn vì các quy định của nước này không cho phép bệnh viện và phòng khám tính phí cao hơn để bù đắp chi phí vật tư y tế tăng thêm, dù giá một số sản phẩm đã tăng gấp đôi.

Ông Masahiro Kami, Chủ tịch Viện Nghiên cứu quản trị y tế, cho biết các bệnh viện ở Nhật Bản đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi tác động của giá khám bệnh thấp, lạm phát tăng và đồng yên yếu. Việc chi phí tăng cao hơn nữa có thể dẫn đến việc một số bệnh viện phải đóng cửa vĩnh viễn - ông Kami nói.

Công ty Askul, một nhà phân phối vật tư y tế lớn của Nhật Bản, tuần vừa rồi cho biết đang hạn chế cung ứng găng tay cao su và băng y tế để ngăn chặn tình trạng thiếu hụt do nhiều khách hàng tìm cách tích trữ.

Tuy nhiên, một số người tin rằng Nhật Bản sẽ có nhiều thời gian hơn so với trước đây để giải quyết sự thiếu hụt này. Ông Yukio Aoki, một cố vấn tại Hiệp hội Nhà phân phối vật tư y tế Nhật Bản, nói rằng kho dự trữ vật tư y tế của nước này đã được mở rộng sau đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, ông Aoki cho biết: "Chúng tôi đã nhận được nhiều thông báo từ các nhà sản xuất nói rằng sản xuất có thể bị gián đoạn trong thời gian tới, vì vậy họ có thể phải hạn chế giao hàng. Chúng tôi có dự trữ và tồn kho tương đối dồi dào, nhưng nếu tình hình này kéo dài - hơn khoảng 6 tháng - câu chuyện có thể trở nên rất nghiêm trọng”.

Ngày 20/4, hàng nghìn binh sĩ Mỹ và Philippines, cùng với sự tham gia lần đầu tiên của binh sĩ Nhật Bản, đã bắt đầu cuộc tập trận quân sự thường niên mang tên Balikatan (Vai kề vai) kéo dài 19 ngày.Cuộc tập trận bao gồm các nội dung bắn đạn thật tại khu vực miền Bắc Philippines, cũng như tại một tỉnh ngoài khơi ở Biển Đông. Người phát ngôn của lực lượng binh sĩ Philippines tham gia cuộc tập trận, Đại tá Dennis Hernandez cho biết, theo kịch bản diễn tập, quân đội Nhật Bản với 1.400 binh sĩ sẽ sử dụng tên lửa hành trình Type 88 để đánh chìm một tàu được coi là mục tiêu ở ngoài khơi thành phố Paoay, miền Bắc Philippines.

Tham gia cuộc tập trận có hơn 17.000 binh sĩ thuộc các lực lượng lục quân, không quân và hải quân - tương đương với số binh sĩ tham gia cuộc tập trận này hồi năm ngoái, trong đó bao gồm cả các binh sĩ đến từ Australia, New Zealand, Pháp và Canada.Phát biểu trước lễ khai mạc tập trận, người phát ngôn của lực lượng Mỹ tham gia tập trận, Đại tá Robert Bunn nêu rõ: “Balikatan là cơ hội để thể hiện mối quan hệ liên minh bền chặt giữa Mỹ và Philippines, chứng minh cam kết của chúng tôi đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”. Ông cho biết, thêm số binh lính Mỹ tham gia cuộc tập trận này không bị ảnh hưởng do cuộc xung đột đang diễn ra ở khu vực Trung Đông.

Lần đầu tiên kể từ năm 2015, nước Đức không còn là điểm đến chủ chốt của những người xin tị nạn tại Liên minh châu Âu (EU) và tụt xuống vị trí thứ 4 trong thống kê về đơn xin tị nạn của khối.Tờ Welt am Sonntag ngày 19/4 trích dẫn một tài liệu của Ủy ban châu Âu (EC) cho biết, trong quý đầu tiên năm nay, số đơn xin tị nạn lần đầu tại Đức giảm 23% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 28.922 đơn. Nhờ vậy, Đức xếp thứ 4 trong EU, sau Pháp, Tây Ban Nha và Italy.

Tờ báo cũng đưa ý kiến các chuyên gia cho rằng kết quả này có được là nhờ kiểm soát biên giới chặt chẽ hơn, thực thi chính sách nhập cư của chính phủ nghiêm ngặt hơn và dòng người tị nạn từ Syria và Ukraine giảm.Tuy nhiên, tài liệu cũng cho biết, người di cư từ Afghanistan vẫn là nhóm xin tị nạn lớn nhất tại Đức, chiếm tới 38% tổng số đơn.

Tháng 5/2025, Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt đã hủy chỉ thị năm 2015 vốn cho phép hàng trăm nghìn người xin tị nạn nhập cảnh vào Đức. Thay vào đó, người di cư có thể bị trả lại tại biên giới nếu họ đã nộp đơn xin tị nạn ở các quốc gia khác của EU. Ông cũng tuyên bố sẽ tiếp tục tăng cường lực lượng cảnh sát liên bang thực hiện kiểm tra biên giới.