Theo như sự nhắc lại những gì của cựu Ngoại trưởng John Kerry tuyên bố mới đây khi lên án các bài đăng mang tính đe dọa của Tổng thống Trump về Iran trong chương trình “The Briefing” rằng các bài đăng trên Truth Social của ông Donald Trump – một bài viết có ngôn từ tục tĩu vào Chủ nhật và một lời đe dọa hôm thứ Ba rằng “toàn bộ nền văn minh của Iran sẽ chết” .
Cựu Ngoại trưởng John Kerry hôm nay 10/4 đã nhắc lại những gì ông tuyên bố hôm qua thứ Sáu 09/4 lên án các bài đăng mang tính đe dọa của Tổng thống Trump về Iran, nói rằng chúng nghe giống như “mở đầu cho việc trở thành một trong những tội phạm chiến tranh tồi tệ nhất trong lịch sử.”

Kerry nói với Jen Psaki của MS NOW trong chương trình “The Briefing” rằng các bài đăng trên Truth Social của tổng thống Trump – một bài viết có ngôn từ tục tĩu vào Chủ nhật và một lời đe dọa hôm thứ Ba rằng “toàn bộ nền văn minh của Iran sẽ chết” – khiến ông “bị sốc nhất trong tất cả những gì tôi từng thấy hoặc đọc từ chính quyền này, cả nhiệm kỳ đầu và bây giờ là nhiệm kỳ hai.”

“Chúng ta là nơi đã nỗ lực rất nhiều để giải phóng châu Âu khỏi chủ nghĩa phát xít và đã có rất nhiều đóng góp khác trên khắp thế giới,” ông nói tiếp. “Và bạn lại bước lên và không chỉ dùng ngôn ngữ như vậy, mà còn nói rằng cả một nền văn minh sẽ chết. Điều đó với tôi nghe giống như mở đầu cho việc trở thành một trong những tội phạm chiến tranh tồi tệ nhất trong lịch sử.”

Iran – vấn đề ngừng bắn mang tính bước ngoặt

Cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói thêm rằng khi “bạn giết một nền văn minh, bạn đang làm điều hoàn toàn trái với tất cả các chuẩn mực, tiêu chuẩn, giá trị và hy vọng, khát vọng quốc tế.” Kerry sau đó nhắc lại thời gian ông phản đối Chiến tranh Việt Nam sau khi từng phục vụ với cấp bậc trung úy Hải quân Hoa Kỳ, nói rằng “khi vấn đề là sự sống và cái chết, và có chiến tranh … bạn thực sự cần phải nói sự thật.”

Kerry bác bỏ tuyên bố của chính quyền Trump rằng có “mối đe dọa hạt nhân sắp xảy ra” từ Iran.

“Thực tế không có mối đe dọa sắp xảy ra nào cả. Và ngay cả chính quyền Trump cũng đã dành nhiều tháng nói rằng họ đã phá hủy hoàn toàn chương trình đó,” Kerry nói, ám chỉ các cuộc tấn công Mỹ–Israel vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025.

Trump tiếp tục các lời đe dọa đối với Iran trong tuần, trước các cuộc đàm phán dự kiến giữa quan chức Iran và một phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống Vance dẫn đầu tại Pakistan. Tổng thống hôm thứ Sáu 09/4 nói với New York Post rằng ông sẵn sàng tiếp tục các cuộc tấn công nếu đàm phán không thành công.

“Chúng ta sẽ biết trong khoảng 24 giờ nữa,” Trump nói. “Chúng ta sẽ sớm biết thôi. Chúng ta đang có một sự khởi động lại. Chúng ta đang chất lên tàu những loại đạn dược tốt nhất, vũ khí tốt nhất từng được chế tạo — thậm chí còn tốt hơn trước đây, và chúng ta đã đánh tan họ.”

Ông Trump sau đó nói với Post rằng “nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ sử dụng chúng, và chúng ta sẽ sử dụng chúng rất hiệu quả.”

Lời đe dọa “tận diệt toàn bộ nền văn minh Iran” của Trump đi kèm với hạn chót 8 giờ tối EDT hôm thứ Ba để Iran đưa ra thỏa thuận hòa bình và mở lại eo biển Hormuz. Một thỏa thuận đã đạt được trước hạn vài giờ, khởi động lệnh ngừng bắn hai tuần và việc mở lại eo biển.

Nhưng chưa đầy 24 giờ sau đó, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz vào ngày hôm sau, viện dẫn các cuộc tấn công mạnh của Israel vào Lebanon. Các quan chức Iran và Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói rằng lệnh ngừng bắn mở rộng bao gồm cả Lebanon; nhưng điều này bị các quan chức chính quyền Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bác bỏ.

Thỏa thuận ngừng bắn mong manh: Khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra vào thứ Bảy 11/4 tại Pakistan, các cuộc giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn tại Lebanon đang đe dọa phá vỡ lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Cảnh báo của Trump: Nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình trong cuối tuần này, Mỹ sẵn sàng nối lại chiến tranh và tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào Iran, Tổng thống Donald Trump cảnh báo.

Chủ tịch Quốc hội Iran cho biết các cuộc đàm phán không thể bắt đầu cho đến khi Mỹ đáp ứng hai điều kiện: ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa.

Nỗ lực đàm phán: Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết Israel muốn tiến hành đàm phán trực tiếp với Lebanon. Một nguồn tin cho biết Thủ tướng Lebanon sẽ tới Washington, DC trong vài ngày tới.

Tình hình mờ mịt: Rất ít tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đây cũng là một điểm căng thẳng quan trọng trong các cuộc đàm phán hòa bình. Phân tích của CNN cho thấy cho đến ngày thứ Sáu hôm qua 09/4 chỉ có một tàu chở dầu đi qua tuyến đường thủy này mà thôi.

“Đây là thời khắc mang tính sống còn”

Thủ tướng Pakistan nói “đây là thời khắc sống còn” khi các cuộc đàm phán Mỹ–Iran sắp diễn ra

Khi các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian giữa Iran và Mỹ sắp diễn ra tại Islamabad, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã phát biểu trước toàn dân trong một bài diễn văn được truyền hình trực tiếp vào thứ Sáu hôm qua 09/4. Ông nói: “Đây là thời khắc mang tính sống còn, tôi kêu gọi tất cả các bạn hãy cầu nguyện để các cuộc đàm phán này thành công, để vô số sinh mạng được cứu sống và thế giới sẽ chứng kiến hòa bình.”

Ông Sharif ca ngợi Tổng tư lệnh quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir — một đồng minh thân cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump — cùng Bộ trưởng Ngoại giao Ishaq Dar vì đã “dập tắt ngọn lửa chiến tranh.”

Thủ tướng cho biết thêm rằng vào ngày mai, “nếu Thượng đế cho phép,” lãnh đạo của cả Mỹ và Iran sẽ có mặt tại Pakistan để tham gia đàm phán.

“Lãnh đạo Pakistan sẽ đảm bảo các cuộc đàm phán này thành công bằng những nỗ lực tốt nhất của mình,” ông Sharif nói. “Mọi việc đều nằm trong tay Thượng đế.”

Sáng nay Thứ Sáu 10/4, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã lên máy bay đến Pakistan để tham gia đàm phán vào ngày mai Thứ Bảy 11/4 và cho biết ông “rất mong đợi” cuộc gặp.

“Như Tổng thống Mỹ đã nói,” ông Vance phát biểu với báo chí, “nếu phía Iran sẵn sàng đàm phán một cách thiện chí, thì chúng tôi chắc chắn sẵn sàng đưa ra thiện chí hợp tác.”

Nhân viên Đại sứ quán Mỹ tại Iraq “bị nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái”

Nhân viên tại Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad “đã phải hứng chịu nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái do một lực lượng dân quân khủng bố Iraq thực hiện gần Sân bay Quốc tế Baghdad” vào hôm thứ Tư 07/4, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết hôm thứ Sáu 09/4.

Quan chức này không nêu rõ lực lượng dân quân nào bị cho là đứng sau vụ tấn công. Họ cho biết thêm rằng “tất cả nhân viên đều an toàn và đã được kiểm đếm đầy đủ.”

Đã có hàng chục vụ tấn công nhằm vào nhân viên và cơ sở của Mỹ tại Iraq do các lực lượng ủy nhiệm có liên hệ với Iran thực hiện kể từ khi cuộc chiến Mỹ–Israel chống lại Iran bắt đầu. Tuy nhiên, vụ việc hôm thứ Tư càng trở nên đáng chú ý hơn vì nó xảy ra vào ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn toàn diện giữa Mỹ và Iran.

“Chúng tôi đã bày tỏ sự lên án mạnh mẽ tới chính phủ Iraq và kêu gọi tiến hành một cuộc điều tra toàn diện cũng như truy cứu trách nhiệm đối với các thủ phạm,” quan chức này cho biết hôm thứ Sáu.

Đại sứ quán Mỹ cho biết trong một cảnh báo an ninh hôm thứ Tư rằng “các lực lượng dân quân khủng bố Iraq thân Iran đã tiến hành nhiều cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gần Trung tâm Hỗ trợ Ngoại giao và Sân bay Quốc tế Baghdad.”

Thứ trưởng Ngoại giao Christopher Landau đã triệu tập Đại sứ Iraq tại Mỹ, Nizar Khirullah, vào hôm thứ Năm “để bày tỏ sự lên án mạnh mẽ của chính phủ Mỹ đối với các cuộc tấn công khủng bố nghiêm trọng do các nhóm dân quân thân Iran phát động từ lãnh thổ Iraq nhằm vào nhân viên và cơ sở ngoại giao của Mỹ, bao gồm cả vụ phục kích các nhà ngoại giao Mỹ tại Baghdad vào ngày 8 tháng 4,” theo thông cáo của Bộ Ngoại giao.

Iran “nhận thấy sự yếu kém” và sẽ “liên tục gây sức ép”

Cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton hôm thứ Năm cho rằng chính phủ Iran “nhận thấy sự yếu kém” và sẽ “liên tục gây sức ép” lên Tổng thống Donald Trump cho đến khi nước này đạt được những nhượng bộ từ ông.

Các quan chức Iran sẽ tiến hành đàm phán với phái đoàn Mỹ gồm Phó Tổng thống J.D. Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Trump là Jared Kushner tại Islamabad vào hôm Thứ Bảy 11/4. Cuộc đàm phán diễn ra sau khi Mỹ và Iran đạt được lệnh ngừng bắn hôm thứ Ba, dù cả hai bên đều cáo buộc đối phương không tuân thủ thỏa thuận.

Bolton nói với Anderson Cooper của CNN rằng Trump “rõ ràng rất muốn thoát khỏi tình hình hiện tại đến mức tôi nghĩ Iran nhận thấy sự yếu kém.”

“Và họ sẽ tiếp tục gây sức ép để xem họ có thể tiến xa đến đâu,” ông nói thêm. “Đặc biệt trước cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad vào thứ Bảy này, họ sẽ tìm cách buộc Trump phải nhượng bộ mà không cần phải thương lượng.”

Cooper hỏi Bolton liệu việc Trump rút lại các lời đe dọa có khiến “đối thủ không còn tin ông nữa hay không.” Bolton trả lời rằng đó chính là ý nghĩa của TACO, hay “Trump luôn rút lui vào phút chót.”

“Họ quan sát hành động của ông ấy. Ông nghĩ mình đang đàm phán, còn họ nghĩ ông chỉ đang hù dọa, nên họ chờ cho đến khi ông Trump hạ nhiệt rồi tìm cách ép ông xuống một vị thế khác mà không cần phải nhượng bộ gì,” ông nói thêm.

Bolton gọi các cuộc đàm phán là “một phép thử rất thú vị” đối với Vance, người đang dẫn đầu phái đoàn cùng Witkoff và Jared Kushner — và theo Bolton, phía Iran muốn đàm phán với Vance.

“Họ muốn Vance dẫn đầu phái đoàn, và họ đã có được điều đó,” ông nói.

Trump hôm thứ Sáu đe dọa sẽ nối lại các cuộc tấn công vào Iran nếu không đạt được thỏa thuận tại Islamabad. Ông nói với New York Post rằng Mỹ đang “triển khai các tàu với những vũ khí tốt nhất từng được chế tạo, thậm chí ở mức cao hơn trước đây để thực hiện sự hủy diệt hoàn toàn.”

Các cuộc không kích của Israel vào Lebanon trong thời gian ngừng bắn cũng khiến Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf tuyên bố sẽ không có đàm phán nào cho đến khi có lệnh ngừng bắn tại Lebanon và các tài sản bị phong tỏa của Iran được giải phóng. Hai điều kiện này “đã được các bên đồng thuận nhưng vẫn chưa được thực hiện.”

Lệnh ngừng bắn mong manh bắt đầu khi Iran mở lại eo biển Hormuz và đưa ra đề xuất hòa bình 10 điểm với Mỹ hôm thứ Ba. Tuy nhiên, Iran đã đóng lại eo biển này do các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon. Các điều khoản ngừng bắn cũng liên quan đến Lebanon.

Chính quyền Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho rằng điều kiện này không nằm trong thỏa thuận, nhưng Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif khẳng định đây là một phần của thỏa thuận.

“Các điều khoản ngừng bắn Iran–Mỹ rất rõ ràng: Mỹ phải lựa chọn — ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh thông qua Israel. Không thể có cả hai,” Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội X hôm thứ Tư. “Thế giới đang chứng kiến các vụ thảm sát ở Lebanon. Quyết định nằm trong tay Mỹ, và thế giới đang theo dõi liệu họ có thực hiện cam kết hay không.”

Các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi Netanyahu nói hôm thứ Năm rằng Israel và chính phủ Lebanon sẽ đàm phán hòa bình, tập trung vào việc “giải giáp Hezbollah và thiết lập hòa bình giữa Israel và Lebanon.”

Đừng mắc bẫy những lời nói dối của Trump

Mục 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) là một thẩm quyền mạnh mẽ cho phép giám sát người Mỹ mà không cần lệnh khám xét — và nó có lịch sử đáng lo ngại về việc bị lạm dụng.

Đó là lý do vì sao một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng trong Quốc hội đã nhiều năm thúc đẩy cải cách thẩm quyền này — nhằm yêu cầu các biện pháp bảo vệ và giám sát thực chất để chấm dứt những lỗ hổng và lạm dụng xâm phạm quyền riêng tư của người dân. Năm nay, việc đạt được những cải cách cơ bản đó còn quan trọng hơn bao giờ hết.

Hiện tại, đạo luật này sẽ hết hạn vào ngày 20 tháng 4 nếu Quốc hội không hành động. Ông Trump và phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller đang thúc đẩy việc gia hạn “sạch” (clean extension), tức không kèm thêm bất kỳ biện pháp bảo vệ hay cải cách nào. Đây là một bước đi liều lĩnh — đặc biệt nguy hiểm khi Tòa Bạch Ốc đã làm suy yếu cơ chế giám sát độc lập, giải tán các văn phòng kiểm toán quan trọng và thanh lọc FBI, Bộ Tư pháp và Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia nhằm ưu tiên lòng trung thành với tổng thống.

Việc bảo vệ quyền hiến định của người Mỹ trong khi vận hành chương trình giám sát này chỉ có thể thực hiện được khi các cơ quan giám sát và kiểm toán trong nhánh hành pháp hoạt động độc lập với chính phủ và tổng thống. Trong khi các hành động của Bộ Tư pháp hiện tại đặc biệt nghiêm trọng, các chính quyền cả hai đảng trước đây cũng thường xuyên vi phạm quyền riêng tư của người dân và tiến hành giám sát hàng triệu người mà không có lệnh hay lý do chính đáng.

Chính quyền này đã thể hiện rõ rằng sẽ không có cơ chế kiểm soát độc lập đối với quyền lực của tổng thống. Thực tế, một phán quyết gần đây của tòa án FISA cho thấy FBI đã tìm ra các lỗ hổng, với việc các đặc vụ tiến hành những lượt tìm kiếm bí mật không được ghi lại và kiểm toán như luật yêu cầu.

Bây giờ, Tổng thống Trump đang cố bán việc giám sát không cần lệnh bằng cách lan truyền thông điệp rằng đạo luật này không ảnh hưởng đến người Mỹ. Trong một bài đăng trên Truth Social, ông mô tả Mục 702 chỉ là công cụ “thu thập thông tin tình báo về người nước ngoài và người không phải công dân”.

Giám đốc FBI Kash Patel và Fox News cũng lặp lại lập luận này, cho rằng nó chỉ nhắm vào “người nước ngoài bên ngoài Hoa Kỳ” và “các mục tiêu khủng bố”.

Điều này hoàn toàn không đúng. Mặc dù Mục 702 của FISA chỉ cho phép nhắm mục tiêu giám sát không cần lệnh đối với người nước ngoài ở nước ngoài, nhưng trong quá trình đó nó vẫn thu thập một lượng lớn thông tin liên lạc riêng tư của người Mỹ. Tính đến năm 2021, FBI đã thực hiện 3,4 triệu lượt tìm kiếm không cần lệnh đối với dữ liệu của công dân Mỹ, tăng từ 1,3 triệu trong 12 tháng trước đó.

Do phản ứng mạnh mẽ từ các nhà hoạt động bảo vệ tự do dân sự và người dân thuộc mọi khuynh hướng chính trị, con số này đã giảm đáng kể trong những năm sau đó. Tuy nhiên, cộng đồng tình báo vẫn không báo cáo chính xác số lượng người Mỹ bị cuốn vào hệ thống giám sát hàng loạt này.

Thực tế, theo tòa án FISA, năm 2024 FBI đã sử dụng một “chức năng lọc nâng cao” để thực hiện các truy vấn về công dân Mỹ, cho phép họ tránh các yêu cầu báo cáo và giám sát. Một cuộc rà soát của Bộ Tư pháp do tòa án FISA yêu cầu đã không thể xác định được có bao nhiêu truy vấn như vậy đã xảy ra hoặc bao nhiêu trong số đó vi phạm quy định của cơ quan — làm dấy lên nghi ngờ về độ chính xác của số liệu do FBI đưa ra.

Việc FBI từ chối kiểm toán và báo cáo đúng các truy vấn về công dân Mỹ theo yêu cầu của luật đã khiến việc đánh giá đầy đủ phạm vi giám sát trở nên không thể. Tuy nhiên, bất kỳ số lượng tìm kiếm không cần lệnh nào nhắm vào người Mỹ đều là đáng kể. Và chúng ta biết rằng dữ liệu liên lạc của người Mỹ trong cơ sở dữ liệu này đã từng bị lạm dụng.

FISA đã từng bị sử dụng trái phép để theo dõi người biểu tình, nghị sĩ, nhà báo, và thậm chí cả các mối quan hệ cá nhân trực tuyến tiềm năng của một nhà phân tích tình báo.

Mục 702 cho phép chính phủ nhắm vào hầu như bất kỳ ai ở nước ngoài, miễn là việc đó có thể mang lại thông tin tình báo nước ngoài. Theo Hội đồng Giám sát Quyền riêng tư và Tự do Dân sự, trước khi Trump giải thể phần lớn hội đồng này, “các mục tiêu không cần phải hành động theo lệnh của một thế lực nước ngoài. Họ cũng không cần vi phạm luật Mỹ hay có hành vi thù địch với Hoa Kỳ.”

Chỉ cần thông tin đó có thể liên quan đến ngoại giao, quan hệ quốc tế hoặc thương mại quốc tế cũng đủ để một người nước ngoài bị giám sát — và kéo theo tất cả người Mỹ mà họ liên lạc.

Cấu trúc rộng rãi này là mục tiêu ban đầu của luật: trao cho chính phủ Mỹ quyền giám sát gần như không giới hạn đối với những người không được bảo vệ bởi Hiến pháp trước việc khám xét và tịch thu vô lý. Nhưng trên thực tế, người Mỹ vẫn có thể bị giám sát.

Mục 702 thường xuyên “vô tình” thu thập email và tin nhắn riêng tư của người Mỹ, đe dọa quyền riêng tư của người dân bình thường — những người không bị nghi ngờ liên quan đến bất kỳ hoạt động bất hợp pháp nào.

Lời khẳng định của Trump rằng đã có “cải cách hợp lý và quan trọng” và rằng “các cải cách này đang được thực hiện mạnh mẽ ở mọi cấp của nhánh hành pháp” là không đúng sự thật. Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cũng lặp lại điều này.

“Đang được thực hiện theo kế hoạch” ở đây có thể hiểu là cho phép Miller tiếp tục hệ thống giám sát này với rất ít giám sát so với trước đây. Hơn nữa, gần như tất cả các “cải cách” trong lần tái ủy quyền trước chỉ mang tính hình thức và không thay đổi hiện trạng.

Thực tế, lần tái ủy quyền trước còn mở rộng giám sát, bao gồm việc buộc các công ty Mỹ hỗ trợ chính phủ theo dõi. Tu chính án lưỡng đảng của tôi nhằm đóng lỗ hổng “tìm kiếm ngược” (backdoor search loophole) đã bị bác bỏ với số phiếu hòa trong Hạ viện.

FBI có lịch sử lâu dài và đáng lo ngại về việc theo dõi người Mỹ. Ngay từ khi thành lập, cơ quan này đã từng giám sát Martin Luther King Jr., người biểu tình chống chiến tranh Việt Nam, các nhóm môi trường và người dân bình thường.

Chúng ta cũng đã thấy việc lạm dụng giám sát có thể leo thang nhanh chóng như thế nào khi thiếu giám sát và các biện pháp bảo vệ bị dỡ bỏ.

Mục 702 của FISA đã bị các chính quyền cả hai đảng lạm dụng quá lâu để thu thập thông tin liên lạc riêng tư và nhạy cảm của người Mỹ. Quốc hội không nên tái ủy quyền nó nếu không có cải cách thực chất, bao gồm yêu cầu có lệnh khám xét để bảo vệ quyền riêng tư theo Tu chính án thứ tư.

Đây là điều từng thúc đẩy dưới thời Tổng thống Joe Biden và tiếp tục thúc đẩy dưới thời ông Trump, vì quyền hiến định của công dân Mỹ không nên là vấn đề đảng phái. HẠNH DƯƠNG

Theo như Singapore mới đây bất ngờ được nhắc tới như một điểm then chốt về mặt chiến lược ngay giữa lúc căng thẳng Mỹ – Trung xoay quanh Đài Loan ngày càng gia tăng. Một trong những nơi được nhắc tới ngày càng nhiều là Singapore, một quốc gia nhỏ nhưng giữ vai trò trung tâm trong thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng và hệ thống tiếp vận hàng hải mang tính chiến lược của nhiều cường quốc.
Giữa lúc căng thẳng Mỹ – Trung xoay quanh Đài Loan ngày càng gia tăng, Singapore bất ngờ được nhắc tới như một điểm then chốt về mặt chiến lược, nơi chuỗi cung ứng và an ninh hàng hải toàn cầu có thể bị tác động mạnh…

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục gia tăng quanh vấn đề Đài Loan, nhiều phân tích an ninh quốc tế gần đây bắt đầu mở rộng cái nhìn sang những điểm có thể trở thành điểm nóng khác trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Một trong những nơi được nhắc tới ngày càng nhiều là Singapore, một quốc gia nhỏ nhưng giữ vai trò trung tâm trong thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng và hệ thống tiếp vận hàng hải mang tính chiến lược của nhiều cường quốc.

Các báo cáo phân tích từ những trung tâm nghiên cứu an ninh trong khu vực trong năm 2025 và đầu năm 2026 cho thấy, nếu xảy ra một kịch bản xung đột lớn liên quan đến Đài Loan, cuộc đối đầu sẽ không chỉ giới hạn ở khu vực eo biển này. Thay vào đó, nó có thể lan rộng theo mạng lưới kinh tế, quân sự và tiếp vận trải dài khắp Đông Á và Đông Nam Á. Trong bức tranh đó, Singapore nổi lên như một điểm giao đặc biệt nhạy cảm.

Vào khoảng đầu tháng 4 năm 2026, trong các cuộc trao đổi nội bộ được giới quan sát an ninh đề cập tại một số diễn đàn quốc phòng ở Washington và khu vực châu Á, vấn đề bảo vệ các tuyến hàng hải đi qua eo biển Malacca và Biển Đông tiếp tục được đặt lên hàng ưu tiên. Đây là tuyến đường vận chuyển năng lượng và hàng hóa quan trọng bậc nhất thế giới, nơi hơn một phần tư thương mại đường biển toàn cầu đi qua mỗi ngày.

Singapore nằm ngay tại vị trí giao nhau của các tuyến đường này. Với vị trí địa lý đặc biệt, quốc gia này không chỉ là một trung tâm tài chính lớn của châu Á, mà còn là một trong những cảng trung chuyển lớn nhất thế giới, đồng thời là điểm tựa tiếp vận quan trọng trong cấu trúc quân sự của nhiều quốc gia, trong đó có cả Mỹ. Các hoạt động tiếp vận, bảo trì và hỗ trợ kỹ thuật của một số lực lượng hải quân nước ngoài từng được triển khai tại khu vực này theo các thỏa thuận hợp tác quốc phòng.

Chính yếu tố đó khiến Singapore thường xuyên xuất hiện trong các phân tích về nguy cơ lan rộng nếu căng thẳng Mỹ – Trung tiếp tục leo thang. Một số chuyên gia về an ninh hàng hải thuộc các trung tâm nghiên cứu chiến lược tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương cho rằng, trong trường hợp xảy ra khủng hoảng quân sự quanh Đài Loan, các tuyến vận tải qua Biển Đông và eo biển Malacca có thể chịu áp lực lớn, từ việc gián đoạn thương mại cho tới rủi ro về an ninh hàng hải.

Tuy nhiên, cần nói rõ rằng hiện không có bất kỳ bằng chứng chính thức nào cho thấy Singapore là mục tiêu quân sự trực tiếp của bất kỳ quốc gia nào. Những phân tích hiện nay chủ yếu mang tính giả định, dựa trên cách nhìn chiến lược về chuỗi cung ứng toàn cầu và vị trí địa chính trị.

Dù vậy, điều khiến các nhà phân tích lo ngại không phải là một cuộc tấn công trực tiếp theo nghĩa thông thường, mà là khả năng bị tác động gián tiếp trong một môi trường xung đột nhiều tầng. Trong một kịch bản căng thẳng cao, các hoạt động phong tỏa đường biển, tấn công mạng hoặc gây gián đoạn hệ thống vận chuyển có thể ảnh hưởng mạnh đến các trung tâm trung chuyển như Singapore, ngay cả khi không có giao tranh trực tiếp trên lãnh thổ.

Một viên chức quốc phòng Mỹ, trong những phát biểu mang tính định hướng chiến lược được công bố tại Washington vào cuối năm 2025, từng nhấn mạnh rằng chuỗi cung ứng toàn cầu hiện nay có mức độ liên kết rất chặt, đến mức chỉ cần một điểm bị đứt gãy cũng có thể tạo ra phản ứng lan rộng trên toàn hệ thống. Dù không nêu đích danh Singapore, phát biểu này phản ánh mối lo ngại rộng hơn về sự mong manh của các trung tâm tiếp vận toàn cầu.

Về phía Trung Quốc, các tài liệu nghiên cứu và phân tích chiến lược công khai trong nước thường tập trung vào vấn đề chủ quyền và an ninh quanh Đài Loan, Biển Đông và các tuyến hàng hải quan trọng. Trong các kịch bản lý thuyết về xung đột, yếu tố kinh tế và tiếp vận luôn được xem là một phần trong cấu trúc tổng thể, nhưng không có thông tin chính thức nào cho thấy việc mở rộng mục tiêu sang các quốc gia trung lập hoặc các đối tác thương mại lớn như Singapore.

Singapore, về phần mình, theo đuổi chính sách quốc phòng mang tính phòng thủ và giữ thế cân bằng. Quốc gia này đồng thời duy trì quan hệ kinh tế sâu rộng với cả Mỹ lẫn Trung Quốc, điều khiến vị thế của họ trở nên vừa quan trọng vừa nhạy cảm trong các tính toán địa chính trị trong khu vực. Trong nhiều năm qua, Singapore đã đầu tư mạnh vào an ninh mạng, phòng thủ trên biển và hợp tác quốc phòng đa phương nhằm giảm thiểu rủi ro từ bất kỳ tình huống bất ổn nào.

Các nhà phân tích trong khu vực cho rằng điều đáng chú ý không phải là khả năng xảy ra xung đột trực tiếp, mà là mức độ phụ thuộc lẫn nhau của hệ thống toàn cầu. Trong một thế giới mà thương mại, năng lượng và công nghệ gắn chặt với nhau, bất kỳ điểm nóng nào cũng có thể tạo ra hiệu ứng lan rộng vượt ra ngoài khu vực ban đầu.

Tại eo biển Malacca, nơi được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, các hoạt động giám sát an ninh đã được tăng cường trong những năm gần đây. Hải quân của nhiều quốc gia thường xuyên phối hợp tuần tra nhằm bảo đảm an toàn hàng hải, chống cướp biển và duy trì tự do lưu thông thương mại. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, vai trò của khu vực này càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Nhìn chung, kịch bản “Singapore trong vòng xoáy xung đột Mỹ – Trung” hiện vẫn nằm trong phạm vi phân tích chiến lược và giả định học thuật. Tuy nhiên, việc ngày càng xuất hiện nhiều cảnh báo như vậy phản ánh một thực tế rõ ràng: cạnh tranh giữa các cường quốc không còn chỉ tập trung vào một điểm nóng, mà đã lan ra toàn bộ mạng lưới kinh tế và quân sự trên phạm vi toàn cầu.

Trong thế cân bằng mong manh đó, Singapore không phải là một chiến trường đã được xác định, nhưng chắc chắn là một điểm then chốt mà bất kỳ biến động lớn nào trong khu vực cũng khó có thể bỏ qua.

Theo như có cuộc gặp tình cờ với một ngôi sao Hollywood tương lai bỗng trở thành niềm hối tiếc ở tuổi vị thành niên, không ai biết tương lai sẽ ra sao. Đối với người phụ nữ giờ đã ngoài 40 lại hối tiếc không dám ‘tỏ tình’ ở tuổi 19 - Bất ngờ danh tính chàng trai năm xưa. Bức ảnh được chụp khi cả hai còn là thiếu niên, kèm theo một dòng chú thích nhanh chóng thu hút sự chú ý của người dùng mạng xã hội.

Tạp chí Newsweek (Mỹ) đưa tin, Ashley Aguillard, một phụ nữ Mỹ 41 tuổi, gần đây đã gây sốt trên nền tảng Instagram Threads sau khi chia sẻ một bức ảnh cũ chụp cô ấy tươi cười bên cạnh Michael B. Jordan - khi đó là một diễn viên đang lên, và hiện là ngôi sao vừa đoạt giải Oscar 39 tuổi.

Bức ảnh được chụp khi cả hai còn là thiếu niên, kèm theo một dòng chú thích nhanh chóng thu hút sự chú ý của người dùng mạng xã hội. "Điều hối tiếc lớn nhất trong đời? Ashley 19 tuổi đã quá nhút nhát để dám 'tỏ tình' với đối phương", Aguillard viết.

Bài đăng từ ngày 17/3 nhanh chóng thu hút sự chú ý, đạt hơn 926.000 lượt xem và hơn 43.800 lượt thích tính đến thời điểm Newsweek đưa tin, khi nhiều người dùng bình luận về những cơ hội lãng mạn đã bị bỏ lỡ và sự do dự của tuổi trẻ.

Aguillard - người đến từ Nam California, Mỹ - nói với Newsweek rằng cô gặp diễn viên Jordan tại sự kiện Super Soap Weekend được tổ chức tại Công viên Disney California Adventure ở Bờ Tây nước Mỹ.

"Lúc đó, khi tôi gặp cậu ấy, tôi không biết cậu ấy bao nhiêu tuổi", Aguillard viết trong phần bình luận, và nói thêm: "Tôi chỉ thấy một người bạn cùng trang lứa mà tôi đã thầm thích từ khi xem phim Hardball."

"Cậu ấy đã rất thân thiện, dừng lại trò chuyện với tôi và chụp ảnh cùng", cô nói với Newsweek.

Trong bài đăng của mình, Aguillard đã nói đùa về việc ước gì cô đã nắm bắt cơ hội và tán tỉnh Jordan, ám chỉ rằng cuộc sống của cô có thể đã rẽ sang một hướng rất khác. Tuy nhiên, Aguillard cũng nhanh chóng làm rõ rằng đó không phải là câu nói nghiêm túc.

"Đó chỉ là một trò đùa. Tôi yêu cuộc sống hiện tại của mình", cô nói với Newsweek. "Tôi vẫn hâm mộ anh ấy với tư cách là một diễn viên và rất vui khi thấy anh ấy ngày càng thành công trong sự nghiệp. Anh ấy có lẽ là diễn viên yêu thích nhất của tôi."

Theo Newsweek, bài đăng của Aguillard đã gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi trong phần bình luận, với nhiều người khuyến khích phụ nữ nên thẳng thắn hơn khi bày tỏ tình cảm.

"Chị ơi, thử lại đi. Hãy mạnh dạn bày tỏ và đăng kèm bức ảnh này", một người dùng viết.

Một người khác đồng ý khi nói: "Thấy chưa các chị em…?! HÃY BÀY TỎ VỚI ĐỐI PHƯƠNG, đừng chỉ tỏ ra dễ thương, dè dặt và nghĩ rằng đàn ông sẽ chủ động."

Tuy nhiên, không phải ai cũng bị thuyết phục bởi câu chuyện này. Một người bình luận đặt câu hỏi liệu có sự hối tiếc nào không nếu Jordan không thành công sau này.

"Bạn có cảm thấy như vậy không nếu anh ấy trở thành một tài xế xe tải và bạn tình cờ gặp lại anh ấy?", một người đặt câu hỏi.

Theo Newsweek, cuộc tranh luận phản ánh cách phản ứng rất khác nhau của mọi người khi bày tỏ tình cảm.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng phụ nữ ở các nền văn hóa phương Tây thường phản ứng tích cực với những câu bắt chuyện lịch sự, vô hại trước khi đối phương đưa ra ý định tán tỉnh rõ ràng; trong khi những cách tiếp cận bông đùa hoặc "thiếu nghiêm túc" thường bị đánh giá thấp hơn. Ngược lại, đàn ông thường thích những biểu hiện quan tâm trực tiếp và ít tiếp nhận những tín hiệu mơ hồ hoặc quá tế nhị.

Nhìn chung, nghiên cứu cho thấy những lời giới thiệu thẳng thắn được cả hai giới coi là dễ mến và có trách nhiệm nhất, trong khi những câu nói dễ thương hoặc hài hước thường kém hiệu quả nhất, làm dấy lên những cuộc tranh luận không ngừng về sự tự tin, thời điểm và liệu việc "thử vận may" có đáng để mạo hiểm hay không.

Theo như báo The Wall Street Journal (WSJ) mới đây lại đưa tin rằng, Iran đã sở hữu hàng ngàn tên lửa đạn đạo và vẫn có khả năng kích hoạt lại các bệ phóng. Trong khi nhiều quan chức Mỹ tuyên bố hơn 50% bệ phóng tên lửa của Iran đã bị vô hiệu hóa, báo cáo dẫn lời các quan chức Mỹ khác cho biết nhiều bệ phóng trong số đó vẫn có thể tái kích hoạt.

Thông tin trên được đăng tải không lâu sau khi Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth khẳng định kho vũ khí của Iran "đã bị suy giảm và tàn phá nghiêm trọng".

Dù đã bị hao hụt đáng kể, kho tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Iran vẫn còn ở mức hàng ngàn quả - theo WSJ. Những tên lửa này thậm chí có thể được đào lên từ các kho chứa đã bị đánh bom.

Trong khi nhiều quan chức Mỹ tuyên bố hơn 50% bệ phóng tên lửa của Iran đã bị vô hiệu hóa, báo cáo dẫn lời các quan chức Mỹ khác cho biết nhiều bệ phóng trong số đó vẫn có thể tái kích hoạt.

Washington lo ngại Iran có thể lợi dụng lệnh ngừng bắn hiện tại để tái xây dựng một phần kho tên lửa đạn đạo của mình - WSJ đưa tin.

Dẫn nguồn từ các quan chức Israel, báo cáo cho biết Iran hiện không thể sản xuất thêm tên lửa. Theo các quan chức này, Israel đã làm suy giảm năng lực khai hỏa của Iran xuống chỉ còn khoảng 10-15 tên lửa/ngày, so với hàng chục quả trong giai đoạn đầu xung đột.

Trong cuộc họp báo ngày 8-4, Bộ trưởng Hegseth tuyên bố Mỹ đã đạt được "chiến thắng quân sự mang tính quyết định" trước Iran, quốc gia bị ông mô tả là "cầu xin lệnh ngừng bắn".

Ông Hegseth cho biết Washington đã tiến hành hàng trăm cuộc không kích vào đêm trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Ông cảm ơn Israel vì là một "đồng minh dũng cảm, năng lực và sẵn sàng" trong cuộc xung đột nổ ra từ ngày 28-2.

Bộ trưởng Hegseth cũng cho rằng eo biển Hormuz "đang mở" và Iran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua. Ông nhấn mạnh quân đội Mỹ sẽ tiếp tục "hiện diện" quanh Iran để đảm bảo nước này tuân thủ các điều khoản của lệnh ngừng bắn.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho biết Iran đã mất 80% hệ thống phòng không, 90% nhà máy sản xuất vũ khí và hơn 90% lực lượng hải quân do hậu quả của cuộc chiến.

Ngoài ra, WSJ cho biết Iran vẫn còn duy trì một số lượng nhỏ tên lửa hành trình, trong khi kho máy bay không người lái của nước này đã bị suy giảm nghiêm trọng do vừa được sử dụng vừa bị Mỹ - Israel phá hủy.

Theo như sự kéo theo tranh chấp gay gắt về khoản sính lễ lên tới 300.000 nhân dân tệ (gần 1,2 tỷ đồng) trong một cuộc hôn nhân của hai người cao tuổi nhanh chóng kết thúc chỉ sau nửa năm, do bất đồng về tính cách và thói quen sinh hoạt, hai người thường xuyên cãi vã và quyết định đưa nhau ra tòa ly hôn nhưng người chồng này cho rằng số tiền quá lớn, trong khi hôn nhân quá ngắn ngủi, nên không đồng ý.

Ông Lý (71 tuổi) và bà Trương (61 tuổi) quen biết khi cả hai đều đã trải qua đổ vỡ hôn nhân. Sau thời gian tìm hiểu, họ nảy sinh tình cảm và quyết định đăng ký kết hôn, bắt đầu cuộc sống chung đôi “tuổi xế chiều”, trang Sina đưa tin.

Trước khi cưới, ông Lý cam kết trao cho bà Trương 300.000 nhân dân tệ tiền sính lễ (gần 1,2 tỷ đồng). Số tiền này được thực hiện thông qua việc cho người thứ ba vay, đồng thời ghi tên bà Trương là đồng chủ nợ.

Tuy nhiên, cuộc hôn nhân nhanh chóng rạn nứt. Chỉ sau 6 tháng, do bất đồng về tính cách và thói quen sinh hoạt, hai người thường xuyên cãi vã và quyết định đưa nhau ra tòa ly hôn.

Sau khi chia tay, tranh chấp tiếp tục nổ ra xoay quanh khoản sính lễ: Bà Trương yêu cầu được giữ toàn bộ 300.000 nhân dân tệ. Ông Lý cho rằng số tiền quá lớn, trong khi hôn nhân quá ngắn ngủi, nên không đồng ý.

Theo đại diện Tòa án quận Hồ Lý (TP Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến), đây là vụ việc có giá trị sính lễ cao nhưng thời gian chung sống rất ngắn, hai bên không có con chung. Đáng chú ý, trong thời gian hôn nhân, phần lớn chi phí sinh hoạt do người chồng chi trả.

Căn cứ phong tục địa phương và mức thu nhập bình quân của người dân Hạ Môn, tòa đã đưa ra phán quyết: 100.000 nhân dân tệ (khoảng 385 triệu đồng) thuộc về bà Trương, số tiền còn lại thuộc về ông Lý.

Sau phiên sơ thẩm, cả hai bên đều đồng thuận với quyết định của tòa và không kháng cáo. Vụ việc nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận, đặt ra nhiều tranh luận về vấn đề sính lễ trong các cuộc hôn nhân ngắn ngủi, đặc biệt là ở độ tuổi “xế chiều”.

Theo như Artemis II là sứ mệnh đầu tiên đưa con người rời xa quỹ đạo Trái Đất thấp sau hơn nửa thế kỷ. Vượt qua 6 phút mất tín hiệu nghẹt thở, tàu Orion lập kỳ tích "xỏ chỉ lỗ kim" từ vũ trụ đưa bốn phi hành gia sứ mệnh Artemis II trở về Trái Đất an toàn. Thành công của Artemis II được khắc họa qua những thông số kỹ thuật đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, nơi mà sai số nhỏ nhất cũng có thể dẫn đến thảm kịch.

Bà Laurie Leshin, Giám đốc Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA, nhấn mạnh tầm vóc của sự kiện trong buổi họp báo sau khi hạ cánh: "Gửi tới thế hệ giờ đây đã biết chúng ta có thể làm được những gì: Chào mừng các bạn đến với dự án vươn tới cung trăng của chúng tôi. Tôi muốn cảm ơn toàn bộ đội ngũ trên khắp đất nước và thế giới, những người đã cống hiến từng chút trí tuệ và nỗ lực để đạt được thành tựu này".

Artemis II là sứ mệnh đầu tiên đưa con người rời xa quỹ đạo Trái Đất thấp sau hơn nửa thế kỷ. Khác với những chuyến bay tự động, sự hiện diện của phi hành đoàn gồm Chỉ huy Reid Wiseman, Phi công Victor Glover, cùng hai Chuyên gia sứ mệnh Christina Koch và Jeremy Hansen đã biến Orion thành một "phòng thí nghiệm sống".

Howard Hu, Quản lý chương trình Orion, nhấn mạnh rằng việc để con người trực tiếp "test drive" (lái thử) con tàu mang lại những dữ liệu vô giá mà tự động hóa không bao giờ có được. Điển hình là khi phát hiện sự rò rỉ tại cụm kiểm soát áp suất, chính sự tương tác và phản hồi của phi hành đoàn giúp đội ngũ mặt đất hiểu sâu hơn về cách vận hành hệ thống trong điều kiện khắc nghiệt.

Những con số kỷ lục

Thành công của Artemis II được khắc họa qua những thông số kỹ thuật đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, nơi mà sai số nhỏ nhất cũng có thể dẫn đến thảm kịch.

Tổng quãng đường: 700.237 dặm (khoảng 1.126.919 km).

Vận tốc cực đại khi trở lại khí quyển: 24.664 MPH (khoảng 39.684 km/h).

Khoảng cách xa nhất cách Trái Đất: 252.756 dặm (khoảng 406.685 km).

Độ chính xác của góc bay (Flight Path Angle): Trong khoảng 0,4%. Sai số này nhỏ đến mức tương đương với việc xỏ chỉ qua lỗ kim.

Thời gian mất tín hiệu (Blackout) khi vào khí quyển: 6 phút. Đặc biệt, việc thời gian blackout diễn ra chính xác như dự báo là một thắng lợi rực rỡ của vật lý dự đoán, chứng minh rằng các mô hình mô phỏng của NASA đạt đến độ hiệu chuẩn hoàn hảo.

Rick LaBrode, Giám đốc bay của sứ mệnh, chia sẻ về khoảnh khắc các dù chính bung ra: "Nếu bạn không thấy lo lắng khi đưa con tàu này về nhà, có lẽ tim bạn không còn đập. Chúng tôi chỉ thực sự thở phào nhẹ nhõm khi thấy cửa sập bên hông mở ra và bốn phi hành gia bước ra an toàn".

Thành tựu kỹ thuật

Sứ mệnh không chỉ phá vỡ các kỷ lục vật lý mà còn trình diễn những công nghệ tương lai, như việc truyền phát video 4K bằng laser từ không gian sâu-một bước tiến then chốt cho thông tin liên lạc liên hành tinh. Sự thành công này còn có dấu ấn đậm nét của Module Dịch vụ Châu Âu (ESM) từ đối tác ESA.

Artemis II đã tạo ra "trí nhớ cơ bắp" (muscle memory) quan trọng cho toàn bộ hệ thống trước khi bước vào Artemis III-thử thách đổ bộ lên bề mặt Mặt Trăng cùng SpaceX và Blue Origin.

Amit Kshatriya chia sẻ kết thúc buổi họp báo: "Sau này, khi nhìn lại, hậu thế sẽ thấy chúng ta giống như những người đang loay hoay đục đẽo những thân cây để làm thuyền độc mộc vượt qua những hồ nước lớn, chỉ để xem mình có thể làm được hay không. Họ sẽ thấy điều đó thật cổ xưa và thú vị, nhưng đó là bước đi bắt buộc. Hy vọng lịch sử sẽ tử tế khi đánh giá những nỗ lực này".