Thomas Nilsson, người đứng đầu Cơ quan Tình báo và An ninh Quân sự Thụy Điển, nhận định nguồn thu bổ sung từ dầu mỏ chỉ mang tính ngắn hạn và chưa đủ để giải quyết các điểm yếu cơ bản của nền kinh tế Nga.

Theo ông, để bù đắp thâm hụt ngân sách, giá dầu Urals, loại dầu xuất khẩu chủ lực của Nga, phải duy trì trên 100 USD/thùng trong ít nhất 1 năm, thậm chí lâu hơn để xử lý những mất cân đối sâu hơn.

Đánh giá này được đưa ra trong bối cảnh giá dầu từng tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông, giúp Nga có thể thu thêm tới 150 triệu USD mỗi ngày từ xuất khẩu năng lượng. Tuy nhiên, theo Nilsson, nếu lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran được duy trì và giá dầu hạ nhiệt, Moscow sẽ gặp khó hơn trong việc tài trợ cho chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Ông chỉ ra: “Đây không phải mô hình tăng trưởng bền vững khi nền kinh tế dựa vào sản xuất cho chiến tranh rồi lại bị phá hủy trên chiến trường.”

Các khó khăn hiện không chỉ nằm ở khu vực dân sự mà đã lan sang cả lĩnh vực quốc phòng, vốn là động lực tăng trưởng chính của Nga trong những năm gần đây. Dù Moscow đang chuyển thêm nguồn lực sang các lĩnh vực như máy bay không người lái và vũ khí tầm xa, phần lớn tổ hợp công nghiệp quốc phòng Nga vẫn bị cho là thua lỗ, phụ thuộc tín dụng từ ngân hàng nhà nước. Theo tình báo Thụy Điển, Moscow có thể đang điều chỉnh dữ liệu kinh tế.

Ngay cả số liệu chính thức từ Nga cũng phát tín hiệu đáng lo. Tổng thống Vladimir Putin gần đây thừa nhận GDP Nga giảm 1,8% trong 2 tháng đầu năm, trong khi sản xuất công nghiệp và xây dựng cũng suy giảm.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina cũng cảnh báo điều kiện bên ngoài ngày càng xấu đi đối với cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Stockholm, thực trạng có thể còn tệ hơn. Thụy Điển cho rằng lạm phát thực tế có thể gần mức 15%, cao hơn nhiều so với mức chính thức 5,86%. Cơ quan này cũng đồng tình với tình báo Đức rằng Nga có thể đang đánh giá thấp thâm hụt ngân sách khoảng 30 tỷ USD.

Nilsson cho hay, một số chỉ báo tài chính còn cho thấy nguy cơ xảy ra khủng hoảng ngân hàng trong tương lai.

Dù vậy, giới phân tích quốc tế chưa hoàn toàn đồng thuận với nhận định bi quan này. Một số dự báo vẫn cho rằng lạm phát Nga có thể giảm về khoảng 5% vào cuối năm. Nhưng phía Thụy Điển cho rằng các số liệu bề mặt không phản ánh đầy đủ những rạn nứt bên dưới.

Trong bối cảnh đó, Stockholm đang kêu gọi châu Âu đẩy nhanh gói trừng phạt mới và tăng hỗ trợ cho Ukraine để tận dụng điểm yếu kinh tế của Nga.

Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard cho rằng châu Âu “vẫn chưa làm tất cả những gì có thể” để gây áp lực lên nền kinh tế Nga, đặc biệt khi một số nước EU chưa sẵn sàng thay đổi mô hình phụ thuộc năng lượng.

Dù kinh tế gặp khó, tình báo Thụy Điển cho rằng mục tiêu chiến lược của Moscow chưa thay đổi. Theo Nilsson, Nga vẫn coi các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ dẫn dắt chủ yếu là “sân khấu chính trị”, trong khi mục tiêu quân sự có thể còn vượt xa vùng Donbas, bao gồm cả khả năng hướng tới Odesa và thậm chí Kyiv.

Dẫu vậy, ông nhấn mạnh áp lực kinh tế vẫn là điểm yếu có thể hạn chế khả năng Moscow theo đuổi các mục tiêu đó.

Theo FT

Khoản chi phí 2 tỷ USD mỗi tuần mà ông Donald Trump đang đổ vào cuộc xung đột "liều lĩnh" tại Iran lẽ ra đã có thể cứu sống hơn 87 triệu người. Đó là nhận định của ông Tom Fletcher, người đứng đầu cơ quan nhân đạo của Liên Hợp Quốc hôm 20/4.

Người đứng đầu cơ quan cứu trợ nhân đạo của Liên Hợp Quốc bày tỏ sự thất vọng khi chi phí xung đột lên tới 2 tỷ USD mỗi tuần, trong khi ngân sách viện trợ bị cắt giảm mạnh.

Ông cho biết cuộc xung đột tại Iran đang tạo ra tác động dây chuyền khắp toàn cầu. Với lạm phát lương thực và nhiên liệu chạm mức 20%, ông dự báo: "Chúng ta sẽ cảm nhận được tác động trong nhiều năm tới tại khu vực cận Sahara và Đông Phi, đẩy thêm rất nhiều người vào cảnh nghèo đói".

Với tư cách là Phó Tổng thư ký phụ trách các vấn đề nhân đạo và cứu trợ khẩn cấp, đồng thời là người đứng đầu Văn phòng Điều phối các Vấn đề Nhân đạo (OCHA), ông Fletcher đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng tài chính cứu trợ mà ông mô tả là "thảm khốc", tương đương với việc bị cắt giảm 50% ngân sách.

Hiện ngân sách của ông Fletcher vẫn đang thiếu khoảng 10 tỷ USD so với mục tiêu 23 tỷ USD.

"Các chỉ số của tôi không hề khả quan. Ngân sách thì đang cạn dần trong khi nhu cầu cứu trợ lại tăng cao — đây chính là biểu hiện của một sự thất bại hệ thống, vì vậy chúng tôi buộc phải thay đổi cách làm", ông Fletcher nói.

Tình trạng này không chỉ do Mỹ mà còn do xu hướng cắt giảm viện trợ nước ngoài trên toàn cầu, xuất phát từ sự kết hợp giữa ý thức hệ và áp lực dồn ngân sách cho quốc phòng.

Phát biểu tại Chatham House (London), ông Fletcher, nhà cựu ngoại giao Anh và từng là cố vấn chính sách đối ngoại cho nhiều đời Thủ tướng Anh, cho biết quy mô cắt giảm viện trợ của Anh gần đây nghiêm trọng đến mức mọi người phải bật cười tại các hội nghị khi Anh tuyên bố là nước dẫn đầu về tư tưởng trong lĩnh vực này. Nhận xét này có vẻ khắc nghiệt nhưng là thực tế, ông nhận định.

"Cứ mỗi ngày xung đột trôi qua, 2 tỷ USD lại bị tiêu tốn. Toàn bộ mục tiêu cho một kế hoạch ưu tiên cao độ nhằm cứu sống 87 triệu người của tôi chỉ là 23 tỷ USD. Chúng ta lẽ ra đã có thể tài trợ cho kế hoạch đó chỉ bằng chưa đầy hai tuần chi phí của cuộc xung đột liều lĩnh này. Giờ đây, dĩ nhiên là chúng ta không thể", ông Fletcher nhấn mạnh.

Ông mô tả quan hệ giữa Liên Hợp Quốc với chính quyền Trump là một "chuyến tàu lượn siêu tốc đầy biến động", nhưng cho biết đã đạt được một số tiến bộ trong việc thuyết phục đội ngũ của Tổng thống Mỹ rằng Liên Hợp Quốc không phải chỉ là một bộ máy "quan liêu kém cỏi, vô dụng và kiệt sức".

"Chúng ta đang ở trong thời điểm địa chính trị mang tính vụ lợi, khi các quốc gia thành viên không còn coi Hội đồng Bảo an là cơ chế để họ nỗ lực vì hòa bình toàn cầu", ông nói.

Ông Fletcher cũng tiết lộ rằng ông thường xuyên mất ngủ khi phải cân nhắc có nên chấp nhận nguồn viện trợ từ Mỹ nếu nó đi kèm với các điều kiện mới liên quan đến vấn đề phá thai hay quyền của người chuyển giới hay không. "Câu hỏi là liệu chúng ta có nhận số tiền đó với những điều kiện đó để cứu hàng triệu mạng người hay không?".

Theo nhóm nghiên cứu Trung Quốc, công nghệ này có thể cắt giảm hơn 95% chi phí vật liệu, mở ra khả năng triển khai mạng 5G quy mô lớn trên tàu biển - một lĩnh vực vốn bị hạn chế bởi chi phí cao và yêu cầu kỹ thuật phức tạp.

Công trình do nhóm của Yang Wendong tại Đại học Công nghệ Liêu Ninh dẫn đầu, được đăng tải trên tạp chí khoa học Chinese Journal of Ship Research. Nhóm nghiên cứu cho biết thiết kế mới có thể “hiện thực hóa các ăng-ten sóng milimet phù hợp với môi trường phức tạp trên tàu”, nơi thường xuyên chịu tác động của kim loại, độ ẩm và muối biển.

Điểm đột phá nằm ở việc thay thế vật liệu nền truyền thống, vốn đắt đỏ và cứng, bằng giấy ảnh thương mại dày chưa tới 0,3 mm, kết hợp với lớp mực đồng dẫn điện được in bằng công nghệ in lưới.

Nhờ đó, chi phí sản xuất giảm mạnh, đồng thời tạo ra sản phẩm có thể phân hủy sinh học và dễ dàng triển khai trên diện rộng. Các nhà khoa học xem đây là một giải pháp “chặng cuối” chi phí thấp cho hệ thống liên lạc 5G trên biển.

Trong bối cảnh các lực lượng hải quân trên thế giới đang tìm cách tích hợp 5G vào hoạt động tác chiến và hậu cần, chi phí vẫn là rào cản lớn.

Chẳng hạn, hải quân Mỹ đang theo đuổi các giải pháp cao cấp dựa trên vệ tinh quỹ đạo thấp với chi phí hàng chục triệu USD cho mỗi dự án. Một hợp đồng triển khai mạng không dây cho khoảng 140 tàu thuộc Bộ Tư lệnh Vận tải Quân sự có giá trị lên tới 99 triệu USD, trong khi riêng một thiết bị đầu cuối nghiên cứu cũng có thể tiêu tốn hơn 6 triệu USD.

Ngược lại, Trung Quốc đang thử nghiệm những giải pháp tiết kiệm hơn. Một dự án nội địa năm 2023 do China Unicom thực hiện đã cung cấp phủ sóng 5G trong nhà cho ba tàu với tổng chi phí chỉ khoảng 57.000 nhân dân tệ, tương đương chưa đến 20.000 nhân dân tệ mỗi tàu.

Tính trung bình, chi phí phát triển thiết bị của Trung Quốc rẻ hơn Mỹ đến 300 lần. Dù quy mô và công nghệ không hoàn toàn tương đương, sự chênh lệch này cho thấy hướng tiếp cận khác biệt giữa hai quốc gia.

Điều đáng chú ý là dù chi phí thấp, hiệu năng của ăng-ten giấy không hề thua kém. Thiết kế sử dụng một lớp không khí mỏng để giảm nhiễu từ thân tàu bằng kim loại, giúp ổn định tín hiệu. Kết quả thử nghiệm cho thấy hiệu suất bức xạ vượt 80%, với độ lợi tín hiệu đạt 4,3 và 3,8 dBi ở hai băng tần 28GHz và 38GHz, những dải tần quan trọng của 5G tốc độ cao.

Ngoài ra, cấu trúc tách sóng dạng chữ thập giúp giảm nhiễu giữa các ăng-ten đặt gần nhau, đạt mức cách ly tốt hơn −32 dB. Nhờ thiết kế nhỏ gọn chỉ 25mm x 43mm, ăng-ten có thể dán trực tiếp lên bề mặt cong như vách tàu hoặc đường ống, điều mà các thiết bị cứng truyền thống khó thực hiện, đặc biệt trong các yêu cầu về tàng hình và tối ưu không gian.

Không chỉ dừng lại ở ứng dụng trên tàu biển, công nghệ này còn mở ra tiềm năng trong nhiều lĩnh vực khác như máy bay không người lái, thiết bị liên lạc di động, kho thông minh và các nút Internet vạn vật (IoT). Việc sử dụng vật liệu rẻ và dễ sản xuất có thể giúp phổ cập nhanh các giải pháp kết nối tốc độ cao trong nhiều môi trường khác nhau.

Song, các nhà nghiên cứu cũng thừa nhận rằng phần lớn thử nghiệm hiện vẫn được tiến hành trong phòng thí nghiệm. Khả năng hoạt động lâu dài và thích nghi với điều kiện thực tế khắc nghiệt ngoài biển vẫn cần được kiểm chứng thêm.

Theo SCMP

Tại Hội nghị Mặt trăng và hành tinh vừa được tổ chức tại Mỹ, các nhà khoa học đã trình bày một nghiên cứu mới cho thấy Mặt Trăng của chúng ta vừa bị một vật thể vũ trụ tấn công cực mạnh, gây ra một "vết sẹo" lớn.

Hình ảnh từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA cho thấy một khu vực trên Mặt Trăng xuất hiện dấu vết đậm màu hình ngôi sao nhiều cánh, giống như lỗ thủng do một vật nhọn đâm vào bề mặt cứng.

Đối chiếu các hình ảnh trước đó, các nhà khoa học xác định rằng lỗ thủng này chỉ vừa mới xuất hiện khoảng cuối mùa xuân năm 2024.

Theo Universe Today, kết quả nghiên cứu sơ bộ khẳng định đó là một hố va chạm do một vật thể lớn để lại trên bề mặt thiên thể.

Vật thể này có kích cỡ đáng kể và lao cực nhanh, khiến hố va chạm mới có đường kính lên đến 225 m.

Đường kính này lớn gấp 3 hố va chạm lớn nhất mà LRO ghi nhận trước đó, vốn chỉ khoảng 70 m.

Các mô hình cho thấy một vụ va chạm quy mô như thế này chỉ xảy ra một lần trong mỗi 139 năm. Vì vậy đây có thể là cơ hội duy nhất trong đời người chúng ta được chứng kiến một "vết sẹo" lớn hình thành trên vệ tinh của Trái Đất theo thời gian thực.

Việc các nhà khoa học phát hiện hố này ngay sau khi nó hình thành cũng là cơ may hiếm có.

Hố này có hình phễu, sâu 43 m, với các vách dốc đến mức bạn khó có thể đứng vững trên đó. Xung quanh vành miệng hố là những khối đá khổng lồ bị bắn ra, khối lớn nhất có đường kính khoảng 13 m.

Hướng va chạm thậm chí có thể được suy ra từ cách phân bố mảnh vỡ: Tảng thiên thạch lao xuống Mặt Trăng đến từ hướng Nam - Tây Nam, xuyên thủng bề mặt và phun vật chất về phía Bắc theo một hình dạng lưỡi đặc trưng.

Bên trong miệng hố, nhóm nghiên cứu tìm thấy những khu vực có vật liệu sẫm màu bất thường, gần như chắc chắn là thủy tinh thiên thạch, được hình thành bởi nhiệt độ và áp suất cao trong vụ va chạm.

Các hình ảnh thu được cũng vô cùng sắc nét, đem lại dữ liệu cực kỳ quý giá để các nhà khoa học kiểm chứng và tinh chỉnh các mô hình về va chạm thiên thể trong hệ Mặt Trời.

Đồng thời, ông cũng tiết lộ với tờ New York Post rằng Phó Tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông, Jared Kushner, đang trên đường tới Islamabad.

Ông nói: "Chúng tôi dự kiến sẽ có các cuộc đàm phán. Vì vậy, tôi cho rằng ở thời điểm này không ai mang chuyện này ra đùa giỡn cả. Họ đang trên đường tới đó ngay lúc này. Họ sẽ có mặt ở đó vào tối nay, theo giờ Islamabad".

Ông Donald Trump cũng phát đi tín hiệu cởi mở đối với cuộc gặp trực tiếp với tổng thống và giới lãnh đạo Iran. Ông nói: "Tôi không ngại gặp họ. Nếu họ muốn gặp, chúng tôi có một số người rất có năng lực, tôi không có vấn đề gì về việc gặp họ".

Ông nhắc lại lập trường không thể thương lượng: "Hãy loại bỏ vũ khí hạt nhân. Điều đó rất đơn giản. Sẽ không còn vũ khí hạt nhân nữa".

Khi được hỏi về điều gì sẽ xảy ra nếu các cuộc đàm phán sụp đổ, ông Donald Trump nói ông không muốn bàn về điều đó và chuyện đó không có gì tốt đẹp.

Cùng lúc đó, ông khẳng định lệnh phong tỏa sẽ vẫn được duy trì.

Cho đến ngày 20-4, Bộ Ngoại giao Iran cho biết họ vẫn "chưa đưa ra quyết định" về việc có tham gia đàm phán hay không.

Theo hãng tin Tân Hoa Xã, trong cuộc điện đàm ngày 20-4 với Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình kêu gọi duy trì hoạt động lưu thông bình thường của tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Trung Quốc ủng hộ một lệnh ngừng bắn toàn diện và ngay lập tức, đồng thời nhấn mạnh việc giải quyết xung đột ở Trung Đông thông qua các kênh chính trị và ngoại giao.

John Ternus, Phó Chủ tịch cấp cao 51 tuổi phụ trách kỹ thuật phần cứng, chính thức được bổ nhiệm làm người kế nhiệm CEO Tim Cook. Tim Cook sẽ chuyển sang giữ chức Chủ tịch điều hành Hội đồng quản trị và vẫn tiếp tục đảm nhiệm vai trò CEO trong suốt mùa hè này để hỗ trợ quá trình chuyển giao.

“Được dẫn dắt một công ty phi thường như Apple với tư cách CEO là đặc ân lớn nhất cuộc đời tôi”, Tim Cook chia sẻ trong thông cáo. “Tôi yêu Apple bằng cả trái tim mình”.

Ông cũng nói thêm rằng Ternus là người có “trí tuệ của một kỹ sư, tâm hồn của một nhà cách tân và một trái tim đầy chính trực để dẫn dắt tập đoàn”.

Theo Mark Gurman - chuyên gia phân tích có những nguồn tin nội bộ chuẩn xác về Apple trong nhiều năm qua - giới quan sát ngành và những người trong cuộc từ lâu đã coi Ternus là ứng cử viên sáng giá nhất để tiếp quản một trong những tập đoàn công nghệ giá trị nhất thế giới.

Những đồn đoán này càng trở nên mạnh mẽ sau khi Giám đốc vận hành (COO) Jeff Williams - người từng được coi là người kế vị tự nhiên của Cook - đã rời bỏ các trọng trách vận hành vào tháng 7/2025. Với việc Williams rút khỏi cuộc đua, Gurman khẳng định Ternus chính là “người kế vị rõ ràng nhất”.

John Ternus là ai?

Ternus mang đến sự kết hợp hoàn hảo giữa chuyên môn kỹ thuật sâu rộng và sự thấu hiểu văn hóa doanh nghiệp. Theo hồ sơ LinkedIn, kỹ sư cơ khí này gia nhập đội ngũ thiết kế sản phẩm của Apple từ năm 2001 và đã trực tiếp giám sát kỹ thuật phần cứng cho hầu hết các sản phẩm chủ lực hiện nay. Dấu ấn của ông hiện diện trên mọi thế hệ iPad, các dòng iPhone mới nhất và AirPods. Đặc biệt, ông đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi máy Mac sang chip Apple Silicon và thường xuyên xuất hiện trong các sự kiện ra mắt sản phẩm gần đây để giới thiệu những cái tên như iPhone Air.

“Ông ấy là một nhà lãnh đạo có tầm nhìn với những đóng góp lớn lao cho Apple suốt 25 năm qua. Không còn nghi ngờ gì nữa, John Ternus chính là người phù hợp nhất để đưa Apple tiến vào tương lai”, Tim Cook khẳng định.

Apple cũng đã bắt đầu chiến dịch “đưa Ternus ra ánh sáng”, dấu hiệu cho một cuộc chuyển giao quyền lực bài bản. Bên cạnh việc ra mắt sản phẩm, Ternus đã đảm nhận những trọng trách vượt xa lĩnh vực kỹ thuật thuần túy, có tầm ảnh hưởng lớn đến lộ trình sản phẩm và các quyết định chiến lược - vốn thường chỉ dành cho các lãnh đạo cấp cao nhất.

Ở tuổi 51, Ternus đạt đến độ tương đồng với Tim Cook khi ông nhậm chức CEO vào năm 2011. Điều này cho phép ông có thể dẫn dắt tập đoàn trong một thập kỷ hoặc lâu hơn nữa - yếu tố bền vững mà Hội đồng quản trị Apple luôn ưu tiên. Nền tảng kỹ thuật của ông cũng hoàn toàn phù hợp với định hướng mới của Apple: khám phá các công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo (AI) và thực tế ảo hỗn hợp (mixed reality).

Hành trình từ kình ngư đại học đến đỉnh cao Cupertino

Hành trình của Ternus bắt đầu tại Đại học Pennsylvania (UPenn), nơi ông nổi bật cả về học thuật lẫn thể thao. Tốt nghiệp năm 1997 chuyên ngành Kỹ thuật Cơ khí, ông còn là một vận động viên bơi lội cừ khôi với thành tích kỷ lục về số lần khoác áo đội tuyển bơi của trường.

Sau khi tốt nghiệp, Ternus gia nhập Virtual Research Systems - một công ty thuộc làn sóng thực tế ảo (VR) đời đầu những năm 80-90. Bốn năm làm việc tại đây đã giúp ông tiếp cận với công nghệ hiển thị và giao diện người-máy tiên tiến nhất thời bấy giờ, tạo tiền đề vô giá cho những dự án như Apple Vision Pro sau này.

Gia nhập Apple năm 2001, đúng vào thời điểm Steve Jobs trở lại và hồi sinh tập đoàn, Ternus bắt đầu từ những vị trí khiêm tốn trước khi thăng tiến lên Phó Chủ tịch kỹ thuật phần cứng vào năm 2013. Năm 2021, ông chính thức gia nhập đội ngũ lãnh đạo cốt lõi của Apple sau khi Dan Riccio rời vị trí để tập trung vào dự án Vision Pro.

Sự lựa chọn John Ternus cho thấy Apple đang ưu tiên việc thăng tiến nội bộ và chuyển dịch trọng tâm sang đổi mới kỹ thuật thay vì chỉ thuần túy tối ưu hóa vận hành. Trong bối cảnh Apple đang phải cạnh tranh khốc liệt trong mảng AI và đối mặt với thách thức từ Vision Pro, một vị thuyền trưởng có nền tảng kỹ thuật vững chắc chính là điều Apple cần nhất cho chương tiếp theo của mình.

Theo: Wired, Fortune

Theo The First Technical, nhà máy Hàng không Irkutsk (IAZ - Nga) đã giới thiệu công nghệ sản xuất các tấm có độ cứng thấp. Thiết bị này cho phép lắp đặt lớp vỏ tự động, giúp tăng tốc đáng kể quy trình.

Công nghệ mới này đã được các chuyên gia từ Đại học Nghiên cứu Kỹ thuật Quốc gia Irkutsk nghiên cứu. Kỹ sư Maxim Korzh khẳng định rằng kiến ​​thức và kỹ năng thu được sẽ giúp ích cho việc sản xuất chính xác các tấm vỏ máy bay: “Việc thực hiện các kế hoạch như vậy sẽ cho phép sản xuất hàng loạt nhanh hơn.”

Trước đây, một tổ hợp xử lý công nghệ cao hiện đại đã được đưa vào hoạt động tại khu vực IAZ. Tổ hợp này tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường của Nga và quốc tế. Nhà máy sản xuất máy bay chở khách dân dụng MC-21-310 và máy bay chiến đấu Su-30SM.

Đột phá từ công nghệ ép chân không

Khác biệt lớn nhất giúp MC-21-310 tự tin đối đầu với các đối thủ phương Tây nằm ở đôi cánh. Nga đã tiên phong ứng dụng công nghệ ép chân không thay vì phương pháp truyền thống cho các cấu trúc composite lớn.

RuAviation đưa tin, nhà máy sản xuất cánh và gốc cánh composite cho máy bay MC-21 đã đi vào hoạt động tại Ulyanovsk. Đây là doanh nghiệp duy nhất ở Nga sản xuất các cấu trúc composite chịu lực kích thước lớn bằng phương pháp ép chân không. Về quy mô, nhà máy này nằm trong top ba nhà máy sản xuất cấu trúc chịu lực toàn phần cho ngành hàng không trên thế giới. Nhà máy tham gia sản xuất cánh và mặt phẳng giữa của máy bay MC-21.

Cuối năm 2022, Tập đoàn Irkut nhận được xác nhận về sự thay đổi thiết kế lớn đối với máy bay MC-21 liên quan đến cánh làm bằng vật liệu composite của Nga và động cơ PD-14. Cánh với các bộ phận của Nga đã được phê duyệt sản xuất hàng loạt kể từ khi nhận được sự thay đổi chính – tháng 1/2023.

"Trái tim" nội địa đạt chuẩn quốc tế

Động cơ PD-14 chính là “linh hồn” của phiên bản 310. Đây là dòng động cơ tuabin phản lực cánh quạt đầu tiên được Nga phát triển hoàn toàn trong thời kỳ hiện đại, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của ICAO.

Bí mật của PD-14 nằm ở hệ thống cánh quạt bằng hợp kim titan rỗng và các lớp phủ gốm chịu nhiệt trong buồng đốt. Những công nghệ này giúp động cơ hoạt động bền bỉ ở nhiệt độ cao nhưng vẫn duy trì được độ ồn thấp và mức phát thải khí nhà kính tối thiểu. Việc làm chủ hoàn toàn "trái tim" này giúp Nga không còn lo ngại về các lệnh cấm vận linh kiện động cơ từ nước ngoài.

Robot thay thế phương pháp thủ công

Tại Nhà máy Irkutsk, hình ảnh các nhóm công nhân cầm máy khoan thủ công đã được thay thế bằng những hệ thống lắp ráp tấm vỏ tự động hóa hoàn toàn.

Định vị bằng Laser: Các tấm vỏ thân máy bay được căn chỉnh bằng hệ thống laser với độ chính xác tuyệt đối (sai số dưới 0,1 mm), đảm bảo bề mặt khí động học mượt mà nhất có thể.

Robot tán đinh CNC: Những cánh tay robot đa trục thực hiện các công đoạn từ khoan, bôi chất trám khe đến tán đinh trong một quy trình khép kín. Điều này không chỉ giúp tăng tốc độ sản xuất mà còn loại bỏ hoàn toàn các lỗi mỏi kim loại do sai sót con người.

Hệ sinh thái số hóa

MC-21-310 là một chiếc máy bay "thông minh" đúng nghĩa nhờ hệ thống điện tử hàng không (Avionics) có kiến trúc mở. Việc nội địa hóa toàn bộ phần mềm điều khiển cho phép các kỹ sư Nga tùy biến và nâng cấp hệ thống một cách chủ động.

Đặc biệt, quy trình sản xuất được quản lý thông qua "hộ chiếu số" cho từng linh kiện. Từ lúc còn là một bản vẽ 3D trên máy tính cho đến khi được lắp lên thân máy bay, mọi thông số kỹ thuật đều được theo dõi sát sao qua hệ thống quản lý vòng đời sản phẩm (PLM). Thậm chí, kỹ thuật viên còn sử dụng thiết bị thực tế ảo (AR) để kiểm tra các mạch điện phức tạp bên trong thân máy, đảm bảo sự chuẩn xác tuyệt đối trước khi xuất xưởng.

Việc hội tụ các công nghệ đỉnh cao từ vật liệu composite, động cơ thế hệ mới đến tự động hóa sản xuất đã biến MC-21-310 thành một "phương án" chiến lược của hàng không Nga. Không chỉ dừng lại ở việc thay thế hàng nhập khẩu, MC-21-310 đang chứng minh rằng: Khi công nghệ và ý chí đồng hành, những rào cản kỹ thuật khó khăn nhất cũng có thể bị phá vỡ.

Vị thế mới của một "siêu cường" năng lượng

Tính đến quý 1 năm 2026, tổng công suất điện lắp đặt của Trung Quốc đạt gần 4 tỷ kilowatt – gấp khoảng ba lần so với Mỹ, theo báo cáo của CCTV. Sản lượng điện từ năng lượng sạch (thủy điện, điện hạt nhân, điện gió, điện mặt trời) đạt 0,7 nghìn tỷ kWh, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 33,2% tổng sản lượng điện công nghiệp.

Báo cáo Phát triển Năng lượng Hạt nhân Trung Quốc năm 2026, do Hiệp hội Năng lượng Hạt nhân Trung Quốc công bố, cho biết nước này hiện sở hữu tổng cộng 112 tổ máy đang hoạt động hoặc đã được phê duyệt, với tổng công suất 125 triệu kW, giữ vững vị trí hàng đầu thế giới.

Trong số đó, 60 tổ máy đang hoạt động thương mại, sản sinh công suất 63,69 triệu kW và đứng thứ ba trên thế giới. Đồng thời, báo cáo cũng lưu ý rằng, đến cuối năm 2025, công suất điện hạt nhân đang xây dựng của Trung Quốc đã duy trì vị trí dẫn đầu thế giới trong 19 năm liên tiếp.

Đột phá công nghệ: Từ Hydro đến sản xuất tiên tiến

Không dừng lại ở việc mở rộng quy mô, Trung Quốc đang đặt cược vào những công nghệ tiên phong để giải quyết bài toán phát thải. Một trong những cột mốc quan trọng vừa được thiết lập là việc triển khai dự án thí điểm đưa khí hydro vào mạng lưới dẫn khí tự nhiên tại Duy Phường, Sơn Đông, phục vụ cho 100.000 hộ gia đình. Đây là dự án đầu tiên thuộc quy mô này, sử dụng hạ tầng đường ống sẵn có với tỷ lệ pha trộn 10% hydro. Theo tính toán, mô hình này có khả năng thay thế 15 tỷ mét khối khí tự nhiên mỗi năm và cắt giảm tới 30 triệu tấn khí thải CO2, mở ra hướng đi mới cho việc tận dụng năng lượng sạch trong sinh hoạt dân dụng.

Nguồn hydro được sử dụng là "hydro xanh", sản xuất từ công nghệ điện phân nước bằng năng lượng tái tạo dư thừa (gió và mặt trời). Thay vì lãng phí điện năng khi lưới điện quá tải, Trung Quốc chuyển hóa nguồn điện đó thành hydro và lưu trữ trực tiếp vào đường ống khí đốt.

Đây chính là lời giải công nghệ cho bài toán lưu trữ năng lượng quy mô lớn. Việc biến mạng lưới khí đốt khổng lồ thành một "viên pin khổng lồ" không chỉ giúp tối ưu hóa hạ tầng sẵn có mà còn tạo ra một hệ sinh thái năng lượng tuần hoàn, nơi điện và khí đốt cộng sinh để phục vụ mục tiêu trung hòa carbon một cách bền vững nhất.

Song song với đó, Hội chợ Canton lần thứ 139 đang diễn ra tại Quảng Đông cũng cho thấy sức mạnh nội tại của ngành điện lực Trung Quốc. Với hơn 5.900 doanh nghiệp công nghệ cao tham gia, tâm điểm của giai đoạn 1 là "sản xuất tiên tiến" và các giải pháp năng lượng thông minh. Những "người khổng lồ nhỏ" trong ngành công nghệ đang trình diễn những thiết bị lưu trữ năng lượng và hệ thống lưới điện thông minh, biến Trung Quốc thành một "công xưởng xanh" của thế giới.

Chiến lược bền vững và tầm nhìn dài hạn

Việc đứng đầu về công suất điện toàn cầu là kết quả của một lộ trình được hoạch định kỹ lưỡng trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15. Trung Quốc đang hướng tới mục tiêu kép: đảm bảo an ninh năng lượng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời thực hiện cam kết trung hòa carbon.

Sự tăng trưởng thần tốc của điện mặt trời (tăng hơn 35%) và điện gió (tăng gần 23%) trong thời gian qua đã tạo tiền đề để năng lượng tái tạo lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua nhiệt điện than về năng lực lắp đặt. Điều này cho thấy Trung Quốc không còn phụ thuộc quá mức vào hóa thạch, mà đang chủ động kiến tạo một hệ sinh thái năng lượng đa nguồn, từ hạt nhân ổn định đến năng lượng tái tạo linh hoạt.

Các chuyên gia nhận định, với đà tăng trưởng hiện tại, Trung Quốc không chỉ tự cung tự cấp năng lượng cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới mà còn trở thành quốc gia xuất khẩu các tiêu chuẩn và công nghệ xanh. Việc tối ưu hóa hiệu suất thiết bị và phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn (đã vượt 213 GW) chính là "chìa khóa" để quốc gia này duy trì vị thế dẫn đầu trong nhiều thập kỷ tới.

Từ những con số khô khan về tỷ kilowatt đến những dự án hydro đầy tham vọng, Trung Quốc đang vẽ lại bản đồ năng lượng thế giới. Việc đạt ngưỡng 4 tỷ kilowatt công suất không chỉ là một kỷ lục về số lượng, mà là tuyên ngôn về một kỷ nguyên năng lượng mới – nơi công nghệ và sự bền vững trở thành động lực then chốt cho sự phát triển toàn cầu.

Cũng góp phần khiến tình hình thêm nóng là lời đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran nếu Tehran từ chối thỏa thuận. Nhà lãnh đạo này cũng tuyên bố sẽ tiếp tục chặn tàu ra vào các cảng của Iran cho đến khi hai bên đạt được thỏa thuận toàn diện.

Theo CNBC, những diễn biến trên là lời nhắc nhở lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Washington và Tehran vẫn rất mong manh trong khi thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột còn xa vời. Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn sẽ hết hạn ngày 21-4, các chuyên gia cho rằng diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc Mỹ và Iran có gặp nhau để tiến hành vòng đàm phán thứ hai tại thủ đô Islamabad - Pakistan hay không.

Theo AP, Pakistan đã tăng cường tiếp xúc ngoại giao với cả Mỹ và Iran với mục tiêu nối lại đàm phán trong ngày 21-4. Trước đó, truyền thông nhà nước Iran đã lên tiếng bác bỏ khả năng tham gia vòng đàm phán mới với Mỹ. Hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran chỉ trích Mỹ đã có "những yêu cầu quá đáng, kỳ vọng phi thực tế, sự thay đổi lập trường liên tục". Đồng thời, phía Iran cáo buộc ngược lại Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn bằng hành động phong tỏa hoạt động hàng hải của nước này.

Chuyên gia Alan Eyre từ Viện Trung Đông (Mỹ), cựu thành viên nhóm đàm phán thỏa thuận hạt nhân Mỹ - Iran năm 2015, cảnh báo những điểm nóng mới nhất nói trên có nguy cơ đẩy xung đột leo thang thêm một nấc trong ngắn hạn. Theo ông Eyre, những khác biệt cốt lõi giữa Washington và Tehran sâu sắc hơn nhiều so với tình trạng bế tắc hiện tại. Mỹ thực chất không tập trung vào đàm phán theo đúng nghĩa mà đang chờ đợi sự nhượng bộ hoàn toàn từ phía Iran.

Chuyên gia này nói thêm rằng chừng nào đội ngũ đàm phán của Mỹ chưa từ bỏ quan niệm sai lầm rằng chiến thắng quân sự đồng nghĩa với ưu thế chiến lược, rất khó đạt được giải pháp cho cuộc khủng hoảng. Tóm lại, ông Eyre nhận định vẫn có khả năng vòng đàm phán mới tại Islamabad mang lại tín hiệu tích cực nhưng kịch bản dễ xảy ra hơn là các hành động thù địch quay trở lại.

Mẹ tôi 68 tuổi. Tuần trước, bà đột ngột thoát khỏi nhóm nhảy quảng trường đã tham gia ba năm nay. Tôi hỏi có phải bà cãi cọ với ai không, bà xua tay bảo: "Ồn ào nhức cả óc." Rồi bà bí mật rút ra một cuốn sổ nhỏ, trên đó liệt kê nắn nót bốn cái tên, 1 là người hàng xóm cũ, 1 là bạn học cũ, 1 là cô bác sĩ làm siêu âm ở bệnh viện, và 1 người bán hàng ngoài chợ. Bà bảo từ giờ chỉ nói chuyện với bốn người này thôi, những người khác xóa hết.

Tôi âm thầm tra cứu tài liệu và phát hiện hành động "tùy hứng" này của bà hóa ra lại chạm đúng "lằn ranh đỏ" của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Chuyện vòng tròn xã hội, nhiều quá là gánh nặng, ít quá lại là nguy hiểm. Bà chưa từng đọc một bài báo khoa học nào, nhưng lại sống chuẩn xác hơn cả các bài báo đó.

5 hiện trạng phổ biến ở phụ nữ trên 65 tuổi qua góc nhìn khoa học
1. Thu hẹp vòng tròn xã hội: "Vừa đủ" là chìa khóa

Người mẹ trong câu chuyện đã chủ động cắt giảm các mối quan hệ xã hội xuống còn 4 người thân thiết nhất. Điều này tưởng chừng là sự cô lập, nhưng lại phù hợp với các nghiên cứu về sức khỏe tâm thần ở người cao tuổi.

Theo Hướng dẫn về giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ do WHO ban hành năm 2019, điều chỉnh lối sống là yếu tố then chốt. Mặc dù hướng dẫn chỉ ra chưa đủ bằng chứng cho thấy hoạt động xã hội trực tiếp làm giảm nguy cơ sa sút trí tuệ, nhưng sự tham gia xã hội có liên quan chặt chẽ đến sức khỏe tổng thể.

Một nghiên cứu từ Trung tâm Dữ liệu Lớn Y sinh Hoa Tây, Đại học Tứ Xuyên (Trung Quốc) cho thấy những người tham gia thường xuyên tụ tập với người thân và bạn bè có nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ thấp hơn 15%. Bốn người liên lạc của bà, không nhiều không ít, chính là "vừa đủ tốt".

2. Kiểm soát lượng vận động: 4.500 bước là "con số vàng"

Mẹ tôi mỗi ngày kiên trì đi bộ hai vòng quanh chợ rau, điện thoại hiển thị 4.300 bước, nhất quyết không chịu đi cố cho tròn 5.000 bước. Khi biết về các nghiên cứu khoa học, bà đắc ý bảo: "Mẹ đi bừa còn thông minh hơn đám trẻ các con cố quẹt cho đủ mười nghìn bước".

Nhóm giáo sư tại Đại học Harvard đã theo dõi trong 7 năm và phát hiện ra rằng phụ nữ cao tuổi đi bộ 4.400 bước mỗi ngày có tỷ lệ tử vong giảm trực tiếp 41% so với những người chỉ đi 2.700 bước. Lợi ích rõ rệt nhất đạt được ở mức 4.500 bước, đi nhiều hơn nữa chỉ là mang tính "tự cảm động".

Minh chứng cho điều này, Giáo sư I-Min Lee thuộc Trường Y Đại học Harvard đã dẫn đầu nhóm nghiên cứu theo dõi gần 18.000 phụ nữ cao tuổi (tuổi trung bình 72). Họ đeo thiết bị đo ở hông để ghi lại dữ liệu vận động trong 4 năm. Trong thời gian nghiên cứu, 504 cụ đã qua đời, trong đó 275 người thuộc nhóm ít vận động nhất (trung bình chỉ 2700 bước/ngày).

So với nhóm ít vận động này, phụ nữ đi bộ 4.400 bước/ngày có tỷ lệ tử vong thấp hơn 41%. Nguy cơ tử vong tiếp tục giảm khi số bước tăng lên, nhưng xu hướng giảm này chững lại sau khi đạt 7.500 bước/ngày.

Một nghiên cứu khác của Harvard năm 2025 cho thấy phụ nữ đạt được 4.000 bước chỉ một đến hai ngày mỗi tuần có thể giảm 26% nguy cơ tử vong. Nếu đạt số bước này từ ba ngày trở lên mỗi tuần, mức giảm nguy cơ tử vong có thể lên tới 40%.

3. Quản lý cảm xúc: "Lười chấp" là kỹ thuật kéo dài tuổi thọ thực sự

Có lần bố tôi nấu canh quá mặn, mẹ tôi đã lườm một cái rồi xách túi xuống lầu và... chiều tối muộn mới trở về nhà. Khi bà về, canh đã đổ đi từ lâu, bà không mảy may oán trách một lời. Điều này có thể thấy, bà đã quản lý cảm xúc rất tốt.

Nghiên cứu của Đại học Cambridge đã chỉ ra rằng quản lý cảm xúc có thể làm cho hệ tim mạch trẻ hơn 3 tuổi. Hóa ra "lười chấp nhặt" chính là một kỹ thuật kéo dài tuổi thọ thực sự. Các nhà nghiên cứu phát hiện, cảm xúc trầm cảm làm tăng 50% nguy cơ mắc bệnh cơ tim chu kỳ. Cảm xúc lo âu làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như cơ tim chu kỳ, rối loạn nhịp tim. Rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch từ 25% đến 50%.
4. Tự chủ tài chính: Điểm tựa vững chắc cho sức khỏe tâm thần

Về túi tiền, mẹ tôi cũng nắm rất rõ. Hàng tháng khi lương hưu về tài khoản, bà trước tiên mua màu vẽ cho mình, rồi âm thầm gửi số còn lại vào "cuốn sổ tiết kiệm không nói với ai".

Số liệu nghiên cứu của Đại học Vũ Hán (Trung Quốc) cho thấy, những người phụ nữ tự chủ về kinh tế mới có thể "thẳng lưng" sống vui khỏe. Phân tích dựa trên dữ liệu năm 2018 của Khảo sát sức khỏe và hưu trí Trung Quốc cho thấy trong số 7963 phụ nữ trung niên và cao tuổi, có 3473 trường hợp có triệu chứng trầm cảm, chiếm tỷ lệ 43,61%. Tỷ lệ phụ nữ từ 60 tuổi trở lên có triệu chứng trầm cảm là 45,88%, cao hơn mức 41,52% của phụ nữ trung niên từ 45 đến 59 tuổi.

5. Công nghệ hỗ trợ: Vòng tay thông minh - "Vệ sĩ điện tử"

Tuần trước, bà lần đầu đeo vòng tay thông minh. Đêm khuya, nhịp tim đột ngột tăng lên 120, vòng tay gửi ngay cảnh báo cho tôi. Tôi lao vào xem, hóa ra bà đang mơ cướp trứng giảm giá. Tuy là một phen hú vía, nhưng ngày hôm sau đã giảm được một lần đi cấp cứu.

Hiệu quả cải thiện sức khỏe của vòng tay thông minh đối với người cao tuổi đã được hỗ trợ bởi các nghiên cứu thực chứng. Số liệu cho thấy vòng tay thông minh giúp giảm 18,5 điểm phần trăm xác suất người cao tuổi tự đánh giá sức khỏe không tốt.

Người cao tuổi sử dụng vòng tay thông minh có sự cải thiện đáng kể ở nhiều chỉ số then chốt như tự đánh giá sức khỏe, nguy cơ trầm cảm, khả năng thích nghi xã hội và sự hài lòng với cuộc sống.

Thử nghiệm EQUAL của Trung tâm Y tế Đại học Amsterdam, Hà Lan cho thấy, ở bệnh nhân trên 65 tuổi có nguy cơ đột quỵ cao, việc sử dụng đồng hồ thông minh được trang bị chức năng quang phổ thể tích đồ (PPG) và điện tâm đồ đơn chuyển đạo (ECG) để theo dõi từ xa có thể làm tăng đáng kể tỷ lệ phát hiện rung tâm nhĩ. Hơn nữa, vòng tay thông minh còn có nhiều chức năng phòng ngừa nguy cơ tiềm ẩn khác với người già. Nếu muốn tham khảo vòng tay thông minh cho người già, bạn có thể chọn của các hãng Xiaomi, Huawei, Garmin...

Về sàng lọc bệnh mãn tính, vòng tay thông minh giúp người cao tuổi kịp thời phát hiện các vấn đề sức khỏe. Nghiên cứu còn phát hiện cư dân nông thôn và người cao tuổi có trình độ học vấn tương đối thấp nhận được lợi ích sức khỏe rõ rệt hơn từ vòng tay thông minh.