Nhà Minh là một xã hội mà hoàng tộc sống xa hoa không cần sản xuất; quan lại run rẩy làm việc trong nhục nhã; còn dân thường phải lao lực cả đời mà tiền đồ bị khóa chặt. Đó là một thời đại phân tầng cực độ, lạnh lùng và tăm tối.

Ngày nay, hễ nhắc đến nhà Minh, rất nhiều người lập tức rơi vào một trạng thái tự hào mang tính phản xạ, như thể bản thân triều đại ấy là một thứ “vinh dự dân tộc” bất khả xâm phạm. Chỉ cần ai đó nói một câu rằng nhà Minh không tốt, lập tức sẽ vấp phải những phản ứng dữ dội: nào là “Hán gian”, nào là “tàn dư Mãn Thanh”, nào là “sâu bọ”. Cảm giác như người ta không còn bàn về lịch sử nữa, mà đang chạm vào một tín điều không được phép nghi ngờ.

Nhưng vấn đề nằm chính ở đó: nhà Minh có thật sự tốt đẹp như trong tưởng tượng hay không? Nếu triều đại ấy quả thực vĩ đại đến vậy, vì sao chính người dân đương thời lại đứng lên lật đổ nó? Vì sao người sống trong thời Minh từng oán ghét nó đến tận xương tủy, còn hậu thế lại bỗng dưng đồng loạt hoài niệm? Và vì sao hầu như mọi công trình sử học nghiêm túc đều dành cho thể chế Minh một cái nhìn đầy phê phán?
Muốn trả lời những câu hỏi ấy, chỉ có một cách: gạt bỏ khẩu hiệu và lập trường, trở về với bản thân thể chế và trình độ văn minh, để nhìn lại xem triều đại này thực sự đã làm gì.

Cái gọi là “khôi phục Trung Hoa” thực ra là một trong những huyền thoại lớn nhất suốt 600 năm lịch sử. Rất nhiều người sùng bái Chu Nguyên Chương thường khẳng định ông là vị anh hùng đã “phục hưng Trung Hoa”. Nhưng luận điệu ấy không chịu nổi bất kỳ sự phân tích nghiêm túc nào.

Trước hết, cần làm rõ một khái niệm thường xuyên bị cố tình đánh tráo: “Trung Hoa” chưa bao giờ chỉ là một khái niệm địa lý. Đó là một khái niệm văn minh, được cấu thành bởi thể chế chính trị, truyền thống quản trị, hình thái văn hóa, ngôn ngữ, chữ viết, lễ nghi và phục sức. Nếu chỉ cần chiếm được thiên hạ và để một người Hán ngồi lên ngai vàng là đủ để gọi là “khôi phục Trung Hoa”, thì khái niệm ấy quả thật quá nông cạn.

Xét về lãnh thổ, nhà Minh cũng không hề khôi phục hoàn toàn cương vực thời Hán Đường. Xét về thể chế, tình hình còn ngược lại. Từ thời Hán đến Tống, đặc trưng căn bản của chính trị Trung Hoa là sự cân bằng tương đối giữa hoàng quyền và tướng quyền, giữa hoàng đế và tầng lớp sĩ đại phu. Nhưng việc lớn đầu tiên Chu Nguyên Chương làm sau khi lên ngôi chính là bãi bỏ chế độ tể tướng, tập trung toàn bộ quyền lực vào tay hoàng đế.

Từ đó, Trung Quốc bước hẳn vào thời đại quân chủ chuyên chế tuyệt đối. Quốc gia không còn là một hệ thống quản trị công cộng, mà dần trở thành tài sản chính trị riêng của hoàng tộc. Để duy trì sự phục tùng của bộ máy quan liêu trong một trật tự không còn cơ chế đồng trị, Chu Nguyên Chương chỉ dựa vào một thứ: nỗi sợ hãi.

Ông biến triều đình từ nơi các đại thần có thể ngồi bàn quốc sự thành nơi quần thần phải quỳ nghe thánh chỉ. Ông đặt ra chế độ đình trượng, công khai làm nhục và trừng phạt thể xác quan lại ngay giữa triều đường. Rồi đến Cẩm y vệ, sau này phát triển thành Đông Xưởng, Tây Xưởng và Nội Hành Xưởng, tạo nên hệ thống mật vụ chặt chẽ và đáng sợ bậc nhất trong lịch sử Trung Hoa.

Khi phẩm giá bị tước đoạt một cách có hệ thống, khi đời tư có thể bị lôi ra bất cứ lúc nào để trở thành cái cớ trừng phạt, thì cái gọi là “trung thành” thực chất chỉ là phản xạ của sự sợ hãi. Đó không phải là khôi phục Trung Hoa, mà là bóp méo Trung Hoa.

Trong lĩnh vực văn hóa và tư tưởng, sự thụt lùi ấy còn rõ rệt hơn. Chu Nguyên Chương trực tiếp cắt bỏ trong Mạnh Tử những câu như “Dân vi quý, xã tắc thứ chi, quân vi khinh” hay “Quân thị thần như thổ giới, tắc thần thị quân như khấu thù”, tức những tư tưởng có khả năng hạn chế quyền lực quân chủ. Chu Đệ tiếp tục biên soạn Tứ thư đại toàn, Ngũ kinh đại toàn, độc quyền hóa việc giải thích kinh điển.


Khoa cử vốn từng là nơi cho phép thảo luận học thuật dưới thời Đường Tống, đến thời Minh bị biến dạng thành chế độ bát cổ văn. Sĩ tử chỉ được phép “nói thay thánh hiền”, không được trình bày quan điểm riêng, càng không được bàn đến chính trị hay dân sinh. Kết hợp với văn tự ngục và tội danh ngôn luận, toàn bộ xã hội dần rơi vào câm lặng. Sức sáng tạo tư tưởng và văn học cũng theo đó mà suy kiệt.

Về kinh tế, nhà Minh đi ngược hẳn xu thế phát triển của thời Tống Nguyên. Khi ấy, Trung Quốc đã là một xã hội thương mại hóa cao, với ngoại thương, đô thị và thủ công nghiệp phát triển mạnh. Thế nhưng Chu Nguyên Chương lại lấy “trọng nông ức thương” làm quốc sách, đồng thời thi hành hải cấm, cắt đứt giao thương biển. Chế độ hộ tịch còn trói buộc thợ thủ công thành các hộ nghề cha truyền con nối, tước đoạt khả năng tham gia thị trường và hưởng lợi từ thành quả lao động.

Nói cách khác, Chu Nguyên Chương không hề “khôi phục Trung Hoa”. Ông đã kéo bánh xe lịch sử lùi lại đúng vào thời điểm nhân loại đang bước vào một kỷ nguyên mới của phân công, giao lưu và kiểm soát quyền lực.

Người ta thường nói: Chu Nguyên Chương xuất thân nông dân nên đặc biệt tốt với nông dân. Nhưng nếu đem câu ấy nói với một người nông dân thời Minh, rất có thể bạn sẽ bị họ liều mạng phản bác.

Thực tế, Chu Nguyên Chương là một trong những vị hoàng đế kiểm soát nông dân chặt chẽ nhất, bóc lột nặng nề nhất trong lịch sử Trung Quốc. Ông rất giỏi diễn vai một vị vua gần dân. Những câu như “Trẫm vốn là nông phu, hiểu rõ nỗi gian nan của nghề nông” hay “Trẫm vốn là nông phu, thấu hiểu nỗi khổ dân gian” quả thật dễ làm người nghe xúc động. Nhưng vấn đề là, ông chưa bao giờ có ý định chịu trách nhiệm thực sự cho những lời ấy.

Ông hiểu rõ sức mạnh của việc xây dựng hình tượng. Xuất thân bần hàn trở thành công cụ tạo dựng tính chính danh về đạo đức. Còn lời hứa có được thực hiện hay không, lại là chuyện khác.

Công cụ quan trọng nhất để kiểm soát dân chúng là hệ thống Hoàng sách và Ngư lân đồ sách. Dưới chế độ này, toàn bộ dân cư bị phân loại chặt chẽ thành quân hộ, dân hộ, tượng hộ… và gần như bị cố định theo hình thức cha truyền con nối. Thợ rèn đời đời rèn sắt, người nuôi ngựa đời đời nuôi ngựa, thợ dệt đời đời dệt vải.

Đó không chỉ là phân công lao động, mà là một dạng nô dịch được thể chế hóa. Cá nhân không còn là thành viên của xã hội, mà trở thành một linh kiện trong cỗ máy nhà nước. Muốn thay đổi số phận, gần như chỉ có cách trốn chạy khỏi hộ tịch, đánh đổi bằng nguy cơ tan cửa nát nhà.

Cái gọi là “thuế nhẹ” của nhà Minh cũng chỉ là một huyền thoại. Mức thuế chính thức quả có vẻ thấp, nhưng gánh nặng thực tế lại vô cùng lớn. Ngoài thuế ruộng, nông dân còn phải gánh đủ loại khoản phụ thu ngoài pháp định, phải nuôi bộ máy quan lại, phải cung cấp lộc mễ cho tông thất ngày càng phình to, và phải chịu vô số lao dịch không công.

Lương quan lại bị cố tình duy trì ở mức thấp, tạo ra môi trường mà thanh liêm gần như bất khả thi. Hệ quả là tham nhũng trở thành một phần cấu trúc của bộ máy. Cuối cùng, mọi chi phí đều được chuyển xuống đầu người nông dân.

Bởi vậy, cái gọi là “nhân chính” nhanh chóng biến thành một hệ thống áp bức tổng hợp. Đến trung và hậu kỳ nhà Minh, lưu dân đầy rẫy, khởi nghĩa liên miên. Sự oán hận tích tụ lâu ngày cuối cùng bùng nổ thành làn sóng thanh toán tông thất khi triều đại sụp đổ.

Nhà Minh là một xã hội mà hoàng tộc sống xa hoa không cần sản xuất; quan lại run rẩy làm việc trong nhục nhã; còn dân thường phải lao lực cả đời mà tiền đồ bị khóa chặt. Đó là một thời đại phân tầng cực độ, lạnh lùng và tăm tối.

Ảnh hưởng sâu xa hơn của nhà Minh còn nằm ở việc tái cấu trúc tâm lý và văn hóa xã hội. Trước thời Minh, người Hán chưa bao giờ là một dân tộc khép kín hay thiếu sức sống. Từ Hán, Đường đến Tống, ca múa, yến tiệc, thể thao và các hình thức giải trí công cộng đều vô cùng phát triển. Nhưng từ thời Minh, những truyền thống mang tính tập thể, cởi mở và giàu tính biểu đạt ấy dần bị đẩy ra khỏi đời sống công cộng.

Thay vào đó là những hoạt động tĩnh tại, riêng tư và phi thân thể như thưởng hoa, thư pháp, hội họa, thanh đàm, thiền định. Không phải người Hán tự nhiên thay đổi bản tính, mà bởi môi trường chính trị chuyên chế khiến mọi biểu hiện công khai của cảm xúc, cơ thể và sự tụ tập đều bị xem là yếu tố bất ổn.

Trong một xã hội như vậy, an toàn đến từ sự kín đáo, kiềm chế và phục tùng; còn rủi ro đến từ sự bộc lộ, phô trương và tự do biểu đạt. Dần dần, thận trọng thay thế phóng khoáng, thuận phục lấn át sáng tạo, tự bảo toàn trở thành đức hạnh hàng đầu.

Nhà Minh còn đưa đạo đức vào khuôn khổ quản trị nhà nước. Những giá trị vốn thuộc về gia đình và cộng đồng nay được chính quyền lượng hóa, khen thưởng và biến thành vốn chính trị. Khi đạo đức trở thành đối tượng biểu dương công khai, nó không còn là sự tự giác nội tâm mà dễ biến thành màn trình diễn bên ngoài. Kết quả tất yếu là đạo đức bị công cụ hóa, rồi dần dần trở nên giả tạo.

Vậy tại sao ngày nay vẫn có nhiều người hoài niệm nhà Minh? Bởi thứ họ hoài niệm không phải là lịch sử, mà là khẩu hiệu. Những câu như “không hòa thân, không bồi khoản, không cắt đất, không triều cống” hay “thiên tử giữ cửa nước, quân vương chết vì xã tắc” nghe rất hào hùng, nhưng hoàn toàn không nói gì về đời sống của dân chúng, về chi phí thể chế hay chất lượng xã hội.

Đó là những mỹ từ đứng từ góc nhìn của đế vương và văn nhân phục vụ triều đình. Chúng ca ngợi ý chí quốc gia, chứ không quan tâm đến số phận con người. Một quốc gia trưởng thành không cần hoàng đế phải thân chinh trấn thủ biên cương. Việc lấy thất bại cơ cấu của hệ thống quốc phòng để tô vẽ thành biểu tượng đạo đức chưa bao giờ là điều đáng tự hào.

Nhiều người cũng không thực sự so sánh nhà Minh với các triều đại thành công hơn, mà chỉ dùng sự mục nát của cuối Thanh để làm nền tôn vinh nhà Minh. Đó là một kiểu ngụy biện: chọn một đối tượng tồi tệ hơn để tạo ra cảm giác ưu việt tương đối.

Nhưng giá trị của một triều đại không nằm ở chỗ nó ít tệ hơn thời kỳ sụp đổ của triều đại khác, mà ở chỗ nó có mang lại một trật tự văn minh cao hơn cho xã hội hay không. Một nền văn minh tiến bộ phải bảo vệ cá nhân, hạn chế quyền lực, khuyến khích sáng tạo và dung nạp đa dạng. Chính ở những phương diện ấy, nhà Minh lại thể hiện sự thoái lui rõ rệt.

Bởi vậy, nhiều người ngày nay yêu mến nhà Minh không phải vì họ hiểu nhà Minh, mà vì họ chưa từng thực sự bước vào bản chất của lịch sử. Họ nhìn thấy ánh đèn sân khấu của những khẩu hiệu hào hùng, nhưng cố tình lảng tránh cái giá thể chế chất đống phía sau hậu trường. Họ say mê vẻ ngoài của đế quốc, mà không mấy bận tâm đến chất lượng sống của người bình thường.

Và một xã hội, khi đã quen dùng nhiệt huyết thay cho nhận thức, dùng khẩu hiệu thay cho lịch sử, thì khoảng cách từ việc ngợi ca quá khứ đến việc lặp lại chính những sai lầm của quá khứ, thực ra không hề xa.

Vietbf @ Sưu tầm

Tần Thủy Hoàng dùng chưa đầy vài chục năm để quét sạch lục quốc, thống nhất Trung Hoa. Thế nhưng khi nhà Tần lâm nguy, đại quân từng chinh chiến khắp sáu nước ấy rốt cuộc đã đi đâu?

Nhắc đến nhà Tần, người ta thường không khỏi tiếc nuối. Tần Thủy Hoàng dùng chưa đầy vài chục năm để quét sạch lục quốc, thống nhất Trung Hoa, dựng nên đế quốc phong kiến tập quyền đầu tiên trong lịch sử Trung Hoa. Thế nhưng triều đại mà ông dày công gây dựng lại tồn tại vô cùng ngắn ngủi. Từ khi thành lập đến lúc diệt vong chỉ vỏn vẹn 15 năm. Một đế quốc từng sở hữu đại quân trăm vạn, uy chấn thiên hạ, vì sao khi lâm vào cảnh sụp đổ lại không có ai đến cứu? Đại quân từng chinh chiến khắp sáu nước ấy rốt cuộc đã đi đâu?


Thực ra, vào cuối thời Tần, lực lượng quân sự của đế quốc chủ yếu được chia thành ba tập đoàn lớn. Thứ nhất là quân đoàn Trường Thành, khoảng ba trăm nghìn người, đóng ở phương bắc. Nhiệm vụ của họ là xây dựng, củng cố Trường Thành, đồng thời phòng thủ trước sự quấy nhiễu của Hung Nô và các bộ tộc du mục. Đây là tuyến phòng thủ chiến lược, không thể dễ dàng rút bỏ.

Thứ hai là quân đoàn Nam Việt, lên tới năm trăm nghìn người. Lực lượng này được triển khai ở vùng Lĩnh Nam, vừa để trấn áp các thế lực bản địa mới bị chinh phục, vừa để bảo vệ quá trình khai phá vùng đất phương nam. Khi ấy, Nam Việt vẫn chưa hoàn toàn ổn định; việc duy trì một đội quân hùng hậu tại đây là điều tất yếu.

Cuối cùng là lực lượng do Chương Hàm chỉ huy, khoảng hai trăm nghìn quân. Đây mới là quân chủ lực cơ động, có thể điều động đến các chiến trường trọng yếu trong nội địa. Nói cách khác, khi biến loạn nổ ra, đây gần như là lực lượng tinh nhuệ cuối cùng mà triều đình trung ương có thể trực tiếp sử dụng.

Khi các cuộc khởi nghĩa nông dân bùng phát, triều đình ban đầu hoàn toàn xem thường. Họ cho rằng đó chỉ là những đám nổi loạn lẻ tẻ, không đủ sức uy hiếp nền thống trị của đế quốc. Nhưng ngọn lửa phản kháng nhanh chóng lan rộng. Khi tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát, triều đình buộc phải điều động quân chính quy. Chương Hàm được giao thống lĩnh hai trăm nghìn quân tiến ra tiền tuyến.

Ban đầu, ông chiến đấu rất hiệu quả. Quân Tần liên tiếp đánh bại và tiêu diệt nhiều lực lượng khởi nghĩa. Tuy nhiên, Chương Hàm sớm nhận ra rằng chỉ đàn áp từng ổ nổi dậy riêng lẻ thì không thể giải quyết tận gốc vấn đề. Muốn dập tắt phong trào, phải đánh bại thủ lĩnh mạnh nhất. Khi ấy, Hạng Vũ chính là linh hồn của lực lượng chống Tần. Nếu diệt được Hạng Vũ, các cánh quân khác sẽ khó lòng tồn tại.

Nhưng cuộc đối đầu với Hạng Vũ lại không hề thuận lợi. Chương Hàm không thể giành thắng lợi quyết định. Trong lúc chiến sự bế tắc, ông phái sứ giả về Hàm Dương để báo cáo tình hình thực tế, mong triều đình thấu hiểu và hỗ trợ. Thế nhưng, quyền lực khi ấy nằm trọn trong tay Triệu Cao. Tên gian thần này không những từ chối tiếp kiến mà còn sai người giết luôn sứ giả.

Hành động ấy khiến Chương Hàm hiểu rằng mình đã rơi vào đường cùng. Thắng cũng chết, bại cũng chết. Dưới sự thao túng của Triệu Cao, ông không còn đường lui. Cuối cùng, Chương Hàm quyết định đầu hàng Hạng Vũ. Đây là bước ngoặt chí mạng. Sau khi tiếp nhận quân đầu hàng, Hạng Vũ lại ra lệnh chôn sống và giết hại hàng loạt, khiến hai trăm nghìn quân Tần gần như bị xóa sổ hoàn toàn.

Sự mất mát ấy đồng nghĩa với việc triều Tần đánh mất lực lượng cơ động chủ lực cuối cùng. Từ đây, triều đình gần như không còn quân đội đủ sức xoay chuyển cục diện.

Vậy còn hai tập đoàn quân kia thì sao?

Quân đoàn Trường Thành vốn do Mông Điềm chỉ huy. Sau khi Mông Điềm bị ép tự sát, quyền chỉ huy rơi vào tay Vương Ly. Về số phận của đội quân này, sử sách có hai cách lý giải. Một là họ đã được điều về nội địa và hợp nhất với lực lượng của Chương Hàm để đối phó quân khởi nghĩa. Hai là sau khi rút về, do sĩ khí sa sút và thế trận bất lợi, họ lần lượt bị quân nổi dậy đánh tan. Dù theo cách giải thích nào, kết cục vẫn giống nhau: quân đoàn từng trấn giữ phương bắc ấy cuối cùng cũng tan rã.

Còn quân đoàn Nam Việt mới thực sự là lực lượng hùng hậu nhất. Với năm trăm nghìn quân, đây là đội quân đông hơn cả hai tập đoàn còn lại cộng lại. Không chỉ đông, họ còn dày dạn kinh nghiệm chiến đấu và quen thuộc với địa hình phương nam. Nhưng chính vì ở xa trung tâm quyền lực, họ lại trở thành lực lượng nằm ngoài tầm kiểm soát của triều đình khi biến cố xảy ra.

Người nắm giữ quân đoàn này là Triệu Đà. Khi nhà Tần rơi vào hỗn loạn, Triệu Đà nhanh chóng nhận ra cục diện đã không thể cứu vãn. Thay vì đem quân về bắc cứu triều đình, ông lựa chọn con đường thực tế hơn: giữ vững vùng Lĩnh Nam, cắt đứt với Trung Nguyên và xây dựng thế lực riêng.

Ông tự xưng là Nam Việt Vương, lập nên nước Nam Việt độc lập. Từ đó, quân đoàn năm trăm nghìn người này không còn là quân đội của nhà Tần nữa, mà trở thành nền tảng cho một quốc gia mới. Mãi đến thời Hán Vũ Đế, nước Nam Việt do Triệu Đà gây dựng mới bị nhà Hán thôn tính.

Nhìn lại, sự sụp đổ của nhà Tần không phải vì thiếu quân, mà vì lực lượng quân sự bị phân tán khắp đế quốc. Khi khủng hoảng bùng nổ, quân chủ lực của Chương Hàm bị tiêu diệt, quân Trường Thành tan rã, còn quân Nam Việt thì ly khai. Một đế quốc tưởng như hùng mạnh bỗng chốc trở nên trống rỗng.

Tần Thủy Hoàng từng mơ về một triều đại truyền đến muôn đời. Nhưng ông không ngờ rằng, đế quốc do mình dựng nên lại chỉ truyền được đến đời thứ hai. Điều đó cho thấy, sức mạnh quân sự dù lớn đến đâu cũng không thể cứu nổi một triều đại khi nội bộ mục ruỗng, quyền lực bị gian thần thao túng và lòng người đã hoàn toàn rời bỏ.

Vietbf @ Sưu tầm

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (AMAN) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại.

Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Tháng 7/1954, trong bầu không khí oi nồng của mùa hè ở Cairo và Alexandria, đời sống chính trị cũng sục sôi không kém. Nước Anh đang tiến hành những cuộc đàm phán đầy căng thẳng với chính phủ cách mạng của Tổng thống Ai Cập Gamal Abdel Nasser về việc rút quân khỏi khu vực Kênh đào Suez, nút thắt chiến lược nối liền Đông - Tây.

Đối với nhà nước Israel non trẻ vừa mới giành được độc lập, việc người Anh sắp rút quân chẳng khác nào một thảm họa. Sự hiện diện quân sự của Anh đã kìm hãm những tham vọng của Ai Cập. Thiếu nó, Israel cảm thấy mình trở nên yếu ớt trước một nước láng giềng thù địch. Để ngăn chặn việc Anh rút quân khỏi Ai Cập, AMAN đã xây dựng chiến dịch với mật danh “Susannah”. Một chiến dịch mà sự vô đạo đức và vô liêm sỉ của nó làm rúng động cả những cựu binh dày dạn nhất trong các cuộc chiến tranh ngầm. Mục tiêu của nó là thiêu rụi mối quan hệ giữa Ai Cập và phương Tây. Phương pháp của nó là khủng bố dưới màu cờ giả. Và cái giá của nó là sinh mệnh của các điệp viên bị đem ra làm quân cờ.

Thật nghịch lý, Israel lại lo sợ một thỏa thuận hòa bình diễn ra quá nhanh giữa Ai Cập và Anh quốc. Việc quân đội Anh rút khỏi khu vực Kênh đào Suez đồng nghĩa với việc quân đội Ai Cập sẽ tăng cường sức mạnh tại bán đảo Sinai, ngay sát biên giới của nhà nước Do Thái. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Pinhas Lavon và những sĩ quan đầy tham vọng của AMAN, do Đại tá Binyamin Gibli, Cục trưởng Cục Tình báo Quân đội, dẫn đầu, chỉ thấy một giải pháp duy nhất: phá hoại cuộc đàm phán bằng cách dàn dựng hình ảnh một làn sóng bạo lực ngay trong lòng Ai Cập, nhằm chống lại các lợi ích của phương Tây.

Tính toán của họ rất đơn giản: Nếu các cơ sở của Mỹ và Anh bắt đầu bị đốt phá và đánh bom, còn tội lỗi được đổ lên đầu những người theo chủ nghĩa dân tộc Ai Cập, những kẻ Hồi giáo cực đoan hay những người cộng sản, thì London và Washington không chỉ từ chối rút quân mà còn tỏ rõ lập trường cứng rắn đối với Tổng thống Gamal Abdel Nasser. Xung đột sẽ leo thang, đàm phán bị chôn vùi và hiện trạng được duy trì. Mục đích biện minh cho phương tiện. Và những phương tiện được chọn thật sự tàn bạo.

Tháng 7/1954 đã trở thành cơn ác mộng đối với các phái đoàn ngoại giao và văn hóa của phương Tây tại Ai Cập. Một loạt các vụ phóng hỏa và đánh bom, tưởng chừng như không liên quan đến nhau, đã càn quét hai thành phố chính của đất nước:

Ngày 2/7: Thư viện Mỹ tại Alexandria bị phóng hỏa.

Ngày 14/7: Các bưu điện tại Alexandria và Cairo bị gài mìn. Quả bom tại bưu điện Cairo đã không phát nổ.

Ngày 23/7: Hỏa hoạn bùng phát tại thư viện Mỹ ở Cairo và một cơ quan của Anh. Sóng xung kích làm vỡ kính tòa nhà lãnh sự quán Mỹ.

Đêm định mệnh 23/7: Một nhóm hai người gồm Philippe Nathanson và Victor Levy được giao nhiệm vụ đặt các thiết bị gây cháy tại rạp chiếu phim "Rio" và "Metropol" ở Alexandria, nơi đang chiếu phim Mỹ. Mục tiêu là gây ra sự hoảng loạn nhưng không có thương vong (như họ đã được hứa). Thế nhưng, tại rạp "Rio", đã xảy ra một sự cố bi thảm.

Philippe Nathanson đã mắc phải một sai lầm chí mạng khi đang tìm cách đặt quả bom vào túi sau ghế trong khán phòng chật kín khán giả của rạp "Rio". Thiết bị phát nổ ngay trên tay anh ta. Nathanson bị bỏng nặng ở mặt và tay nhưng đã thoát chết. Việc quả bom phát nổ sớm không chỉ kích hoạt quả bom, mà còn cả toàn bộ chiến dịch "Susannah".

Cảnh sát Ai Cập ngay lập tức huy động toàn bộ lực lượng vào cuộc. Dựa trên những dấu vết nóng hổi và lời khai của các nhân chứng, các thành viên của nhóm khủng bố bí mật bắt đầu bị bắt giữ. Philippe Nathanson bị bắt ngay sau vụ nổ tại rạp "Rio". Trước những đòn tra tấn dã man của cảnh sát Ai Cập, anh ta đã đưa ra những lời khai đầu tiên.

Philippe Nathanson tìm cách đánh lạc hướng dư luận bằng việc tuyên bố mình là người cộng sản và nhận được chỉ thị từ Moscow. Lời nói dối này nhằm cứu bản thân cùng đồng đội và làm rối loạn quá trình điều tra. Nhưng, các điều tra viên Ai Cập không hề mắc bẫy. Mạng lưới bắt đầu sụp đổ nhanh chóng, các cuộc bắt giữ diễn ra liên tiếp. Marcelle Ninio, Robert Dassa, Victor Levy, Shmuel Azar và các thành viên khác của nhóm lần lượt sa lưới.

Vì sao chính quyền Ai Cập có thể lần theo dấu vết của nhóm này nhanh như vậy? Trong nhiều thập kỷ, các nguồn tin chính thức của Israel khẳng định giả thuyết về một điệp viên hai mang. Nghi phạm chính là Avraham (John) Dar, liên lạc viên ở Tel Aviv, người trực tiếp điều hành nhóm. Tuy nhiên, những bằng chứng thuyết phục hơn lại chỉ ra một thành viên khác trong mạng lưới: Abraham Seidenberg (mật danh là "Paul Frank").

Theo các nhà sử học và cựu điệp viên Israel, khi nhận thấy nguy hiểm cận kề, Seidenberg đã phản bội đồng đội bằng cách cung cấp cho lực lượng phản gián Ai Cập thông tin về các kế hoạch và thành viên của nhóm. Anh ta là người bị bắt sau cùng và có thái độ lảng tránh đầy nghi vấn trong quá trình thẩm vấn. Sau này, khi được trả tự do trong một cuộc trao đổi tù nhân và trở về Israel, Seidenberg đã bị tòa án quân sự xét xử vì tội phản quốc và bị kết án 12 năm tù. Tình tiết này đã gián tiếp xác nhận giả thuyết về sự phản bội của anh ta.

Tuy nhiên, và đây là điều cực kỳ quan trọng, chính các thành viên của nhóm "Susannah", kể cả Robert Dassa và Marcelle Ninio, đến tận cuối đời, vẫn kiên quyết bác bỏ giả thuyết về sự phản bội trong hàng ngũ của mình. Họ cho rằng thất bại là kết quả của một sự cố ngẫu nhiên định mệnh (vụ nổ tại rạp "Rio"), cộng với sự thiếu chuyên nghiệp của ban lãnh đạo tại Tel Aviv (đã cung cấp những thiết bị không đáng tin cậy) và một kế hoạch tác chiến sơ hở. Đồng thời, trình độ nghiệp vụ cao của cảnh sát Ai Cập sau đó đã đặt dấu chấm hết cho chiến dịch này. "Chúng tôi được huấn luyện để làm gián điệp, được dạy cách thu thập tin tức, chứ không phải để tổ chức các vụ phá hoại" - Robert Dassa sau này nhớ lại.

Họ coi việc kết tội Seidenberg là một nỗ lực của ban lãnh đạo AMAN nhằm tìm kiếm “vật tế thần” và đổ lỗi cho ông về thất bại của chiến dịch và những nỗi thống khổ mà họ phải gánh chịu sau đó. Đối với họ, kẻ phản bội là nhà nước Israel.

Phiên tòa xét xử các thành viên của nhóm bí mật bị bắt giữ (ở Israel nó được gọi là "Vụ án Ai Cập" hoặc "Vụ án Lavon" (theo tên Bộ trưởng Quốc phòng thời bấy giờ), bắt đầu tại Cairo vào tháng 12/1954. Sự kiện này trở thành một vụ bê bối quốc tế. Các cáo buộc rất nghiêm trọng: hoạt động gián điệp, khủng bố và âm mưu chống phá nhà nước. Chính phủ Israel, đứng đầu là Thủ tướng Moshe Sharett, giữ lập trường hoàn toàn phủ nhận.

Trong bài phát biểu trước Knesset (Quốc hội) ngày 12/1/1955, ông Moshe Sharett đã thốt ra những lời trở thành biểu tượng cho sự đạo đức giả của quốc gia:

"Chính phủ Israel bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc sai trái của các công tố viên Ai Cập đưa ra, khi gán ghép chính quyền Israel với những hành vi tồi tệ nhất và buộc tội nước này âm mưu chống lại an ninh và tự do trong các quan hệ quốc tế của Ai Cập. Chúng tôi coi những người Do Thái vô tội đang bị chính quyền Ai Cập cáo buộc những tội ác khủng khiếp nhất là nạn nhân của sự thù địch chưa từng có đối với Nhà nước Israel. Chúng tôi kêu gọi tất cả những ai tin tưởng vào hòa bình, ổn định và quan hệ nhân đạo giữa các quốc gia, hãy ngăn chặn sự bất công nghiêm trọng này".

Trong khi đó, những "người Do thái vô tội" được chính quyền Israel cử đi làm nhiệm vụ này đang ngồi trên ghế bị cáo tại Cairo. Hai người trong số họ, Marcelle Ninio và Robert Dassa, bị tuyên án tử hình (sau giảm xuống chung thân). Philippe Nathanson và Victor Levy nhận án 15 năm khổ sai, số còn lại cũng lĩnh những bản án dài hạn. Họ đã phải chịu đựng không chỉ nỗi kinh hoàng của nhà tù Ai Cập, mà còn cả sự thật cay đắng rằng quốc gia mà họ đã mạo hiểm tất cả để phục vụ, lại công khai chối bỏ họ.

Các tù nhân "Vụ án Ai Cập" chỉ được trả tự do sau cuộc Chiến tranh Sáu ngày năm 1967. Nhà nước mà họ phụng sự không chỉ bỏ mặc họ trong cơn hoạn nạn, mà còn công khai gọi họ là những kẻ dối trá và là nạn nhân của bộ máy tuyên truyền Ai Cập.

Sau khi trở về Israel, Robert Dassa, Marcelle Ninio, Philippe Nathanson, Victor Levy và những người khác đã phải trải qua nhiều năm đấu tranh gian khổ với nhà nước Israel. Họ yêu cầu được công nhận chính thức tư cách điệp viên hành động theo mệnh lệnh của quốc gia; được phục hồi danh dự để xóa bỏ vết nhơ "kẻ phản bội"; được bồi thường cho những năm tháng tuổi trẻ đã mất và sức khỏe bị tàn phá; và một lời xin lỗi công khai vì sự chối bỏ và dối trá của nhà nước.

"Susannah" là một chiến dịch không có người chiến thắng, chỉ có nạn nhân và những bài học đắt giá. Đây là câu chuyện về việc nỗi sợ hãi và sự hoài nghi của giới lãnh đạo cấp cao đã dẫn đến cái chết của những người lính bình thường. Khi khủng bố được dùng làm quân bài để thao túng các cường quốc, đã gây ra nỗi hổ thẹn quốc gia và những bi kịch cá nhân.

Chiến dịch này là một lời nhắc nhở: trong thế giới tình báo, cái giá của thất bại không chỉ đo bằng những bí mật bị rò rỉ, mà còn bằng sinh mệnh của những con người bị cuốn vào vòng xoáy với những lời hứa hão huyền và những khẩu hiệu yêu nước sáo rỗng.

Vietbf @ Sưu tầm

Nghệ thuật đàm phán: Tổng thống Trump nói Iran đã gửi cho ông một lời đề nghị TỐT HƠN sau khi hủy chuyến thăm Pakistan


Chúng ta đang chứng kiến ​​"Nghệ thuật đàm phán" diễn ra trực tiếp trên trường quốc tế…

Chỉ vài giờ trước khi phái viên dự kiến ​​lên đường tham gia vòng đàm phán thứ hai với Iran tại Pakistan, Tổng thống Trump đã hủy bỏ kế hoạch này.

Mới đây, Tổng thống Trump đã giải thích lý do tại sao ông đưa ra quyết định đó.

Ông nói rằng Iran đã chứng tỏ họ không nghiêm túc khi đưa cho ông một bản báo cáo "đáng lẽ phải tốt hơn".

Vì vậy, để đáp lại, anh ấy đã hủy bỏ hoàn toàn chuyến đi.

Và, điều đáng kinh ngạc hơn nữa là, chưa đầy mười phút sau khi hủy bỏ hội nghị thượng đỉnh với Pakistan, Iran đã đưa ra cho ông ta một thỏa thuận tốt hơn! Thật bất ngờ.

Hãy xem những gì Tổng thống Trump đã nói ở đây:


TRỜI ƠI! Tổng thống Trump vừa tiết lộ rằng sau khi ông hủy chuyến đi Pakistan-Iran, họ đã GỬI CHO ÔNG MỘT THỎA THUẬN TỐT HƠN!

Nghệ thuật đàm phán, trong thực tiễn.

"Họ đưa cho chúng tôi một bài luận lẽ ra phải tốt hơn. Và điều thú vị là, ngay khi tôi hủy bỏ nó, chỉ trong vòng 10 phút, chúng tôi đã nhận được một bài luận mới tốt hơn nhiều!"

"Tôi sẽ làm việc với bất cứ ai điều hành mọi việc... nhưng không có lý do gì để chờ 2 ngày, để mọi người phải di chuyển 16, 17 tiếng... Khi nào họ muốn, họ có thể gọi cho tôi, chúng tôi nắm trong tay mọi thứ!"

"Toàn bộ vấn đề không hề phức tạp: Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân." @RapidResponse47

🔥 Anh chàng này biết mình đang làm gì.

Hiện tại, chúng tôi chưa có bất kỳ thông tin chi tiết cụ thể nào về đề nghị mà Iran gửi cho Tổng thống Trump sau khi các cuộc đàm phán hòa bình bị hủy bỏ.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump lưu ý rằng điều đó vẫn chưa đủ.

Theo CNN :

Ông ta khẳng định đã nhận được một lời đề nghị tốt hơn từ Iran chỉ vài phút sau khi cuộc đàm phán bị hủy bỏ.

“Họ đưa cho chúng tôi một bản báo cáo lẽ ra phải tốt hơn, và điều thú vị là, ngay lập tức, khi tôi hủy bỏ nó, chỉ trong vòng 10 phút, chúng tôi đã nhận được một bản báo cáo mới tốt hơn nhiều,” ông Trump nói với các phóng viên bên ngoài chuyên cơ Air Force One.

Khi phóng viên Kit Maher của CNN hỏi thêm chi tiết về những gì đã được đề nghị, Trump nói rằng "họ đã đề nghị rất nhiều nhưng vẫn chưa đủ."

Mỹ đang nắm giữ mọi lợi thế trong cuộc chiến này.

Dù bằng cách nào đi nữa, Tổng thống Trump cũng sẽ hoàn thành nhiệm vụ. Cho dù đó là một thỏa thuận đạt được sớm hay đơn giản chỉ là xóa sổ Iran thành từng mảnh.

Như thường lệ, chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật cho các bạn những thông tin mới nhất.

Trong dân gian và nhiều ghi chép hậu thế, Trương Hiến Trung thường bị gắn với hình tượng “ma vương giết người”, đặc biệt qua câu chuyện nổi tiếng về việc “nhập Thục đồ Thục” – tức tiến vào Tứ Xuyên rồi tàn sát dân chúng.

Trương Hiến Trung là một trong những thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân nổi bật nhất vào cuối triều Minh, thường được nhắc đến cùng với Lý Tự Thành. Ông là người sáng lập chính quyền Đại Tây và cũng là vị hoàng đế duy nhất của triều đại ngắn ngủi này. Trong dân gian và nhiều ghi chép hậu thế, Trương Hiến Trung thường bị gắn với hình tượng “ma vương giết người”, đặc biệt qua câu chuyện nổi tiếng về việc “nhập Thục đồ Thục” – tức tiến vào Tứ Xuyên rồi tàn sát dân chúng.

Theo nhiều truyền thuyết và dã sử, Trương Hiến Trung đã gây ra vô số tội ác kinh hoàng. Người ta kể rằng quân của ông khi tiến qua đâu đều cướp bóc, giết chóc, hãm hiếp phụ nữ. Nhiều câu chuyện còn mô tả những hình phạt dã man, những hành vi tàn ác đến mức khó tin. Trong ký ức dân gian Tứ Xuyên, hình tượng ấy đã ăn sâu suốt hàng trăm năm, trở thành biểu tượng của sự khủng khiếp và hỗn loạn.

Tại Thành Đô, từ lâu vẫn lưu truyền truyền thuyết về kho báu của Trương Hiến Trung. Đồng thời, những câu chuyện về sự tàn bạo của ông cũng được kể lại từ đời này sang đời khác. Trong nhiều ghi chép, mỗi khi hạ được một thành trì, quân đội của ông thường tiến hành cướp bóc, giết hại và bắt đi nhiều phụ nữ. Những mô tả này phản ánh nỗi kinh hoàng mà chiến tranh mang lại cho người dân trong giai đoạn loạn lạc.

Nhiều người lớn tuổi ở Tứ Xuyên từ lâu đã thuộc nằm lòng những câu chuyện về cuộc tàn sát này. Trong ký ức tập thể của người dân, thời kỳ cuối Minh đầu Thanh là một giai đoạn vô cùng bi thương, với chiến tranh liên miên, dân chúng ly tán, xác người chất đầy đồng nội. Những câu chuyện ấy, dù được truyền lại qua chính sử, dã sử hay truyền khẩu, đều để lại dấu ấn sâu sắc trong tâm thức nhiều thế hệ.

Một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất gắn với Trương Hiến Trung là “bia Thất Sát”, trên đó khắc câu:

“Trời sinh vạn vật để nuôi người,

Người chẳng có gì báo đáp trời.

Giết! Giết! Giết! Giết! Giết! Giết! Giết!”

Tuy nhiên, tính xác thực của tấm bia này từ lâu đã gây nhiều tranh cãi trong giới sử học. Nhiều học giả cho rằng đây có thể là sản phẩm tuyên truyền của nhà Thanh hoặc là sự thêm thắt của hậu thế nhằm bôi đen hình ảnh Trương Hiến Trung.

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, cần đặt Trương Hiến Trung trong bối cảnh lịch sử. Cuối triều Minh, Trung Hoa rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Thiên tai liên tiếp xảy ra, nạn đói lan rộng, triều đình mục nát, tham quan hoành hành, trong khi quân Thanh từ phương Bắc liên tục uy hiếp. Trong hoàn cảnh ấy, các cuộc khởi nghĩa nông dân nổ ra khắp nơi.

Trương Hiến Trung và Lý Tự Thành đều xuất thân từ tầng lớp thấp kém trong xã hội. Họ đứng lên chống lại triều đình trong bối cảnh hàng triệu nông dân bị dồn đến bước đường cùng. Tuy nhiên, bản chất của các đội quân khởi nghĩa thời bấy giờ rất phức tạp. Đây không phải là những đội quân chính quy có kỷ luật nghiêm ngặt, mà phần lớn là tập hợp của nông dân, lưu dân, thậm chí cả thổ phỉ. Vì vậy, mỗi nơi họ đi qua thường kéo theo cướp bóc, giết chóc và hỗn loạn.

Năm 1644, Trương Hiến Trung tiến vào Tứ Xuyên. Trong bối cảnh triều Minh sụp đổ, chính quyền địa phương suy yếu, ông nhanh chóng chiếm được Trùng Khánh rồi tiến tới Thành Đô. Sau khi chiếm Thành Đô, ông lập ra chính quyền Đại Tây và xưng đế.

Vậy, Trương Hiến Trung có thực sự “đồ sát Tứ Xuyên” hay không?

Câu trả lời của giới sử học hiện đại là: có những cuộc tàn sát quy mô lớn, nhưng mức độ và trách nhiệm không hoàn toàn như truyền thuyết dân gian mô tả. Dân số Tứ Xuyên suy giảm nghiêm trọng trong giai đoạn này là sự thật. Tuy nhiên, nguyên nhân không chỉ do Trương Hiến Trung. Chiến tranh liên miên, nạn đói, dịch bệnh, các cuộc giao tranh giữa quân Đại Tây, quân Minh còn sót lại, quân Thanh, cùng sự tàn phá của các lực lượng địa phương đều góp phần vào thảm họa ấy.

Sau khi Trương Hiến Trung rút khỏi nhiều khu vực hoặc bị tiêu diệt năm 1647, quân Thanh tiến vào Tứ Xuyên. Những cuộc đàn áp, truy quét sau đó cũng gây tổn thất nặng nề cho dân chúng. Vì thế, việc quy toàn bộ thảm kịch của Tứ Xuyên cho riêng Trương Hiến Trung là một cách nhìn đơn giản hóa lịch sử.

Dẫu vậy, cũng không thể phủ nhận rằng quân đội của Trương Hiến Trung đã gây ra nhiều hành động tàn bạo. Trong thời đại chiến tranh, khi kỷ cương sụp đổ, bạo lực thường trở thành công cụ cai trị và răn đe. Trương Hiến Trung, giống như nhiều lãnh tụ quân sự khác trong lịch sử, vừa là sản phẩm của thời loạn, vừa là một trong những tác nhân làm cho thời loạn thêm khốc liệt.

Nhìn lại, hình tượng Trương Hiến Trung là sự pha trộn giữa sự thật lịch sử, truyền thuyết dân gian và tuyên truyền chính trị. Ông không hoàn toàn là một “ác quỷ” như những câu chuyện ly kỳ mô tả, nhưng cũng không phải là một anh hùng nông dân thuần túy. Ông là hiện thân của một thời đại đầy biến động, nơi ranh giới giữa cách mạng và hủy diệt, giữa giải phóng và tàn sát, thường rất mong manh.

Lịch sử, suy cho cùng, không nên chỉ được nhìn qua lăng kính trắng đen. Câu chuyện về Trương Hiến Trung và Tứ Xuyên là một lời nhắc nhở rằng trong những thời kỳ sụp đổ của trật tự cũ, người chịu tổn thương nặng nề nhất luôn là dân thường.

Vietbf @ Sưu tầm

Quyền Bộ trưởng Hải quân Hung Cao đã phát hành một video tuyên bố sau khi John Phelan bị cách chức.

Như đã đưa tin trước đó , Bộ trưởng Hải quân John Phelan đã bị Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth sa thải vào thứ Tư.

Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo, Thứ trưởng Hung Cao hiện giữ chức Quyền Bộ trưởng Hải quân.

Toàn văn tuyên bố từ Sean Parnell:

Bộ trưởng Hải quân John C. Phelan sẽ rời khỏi chính quyền, có hiệu lực ngay lập tức.

Thay mặt Bộ trưởng Chiến tranh và Thứ trưởng Chiến tranh, chúng tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với Bộ trưởng Phelan vì những đóng góp của ông cho Bộ Quốc phòng và Hải quân Hoa Kỳ.

Chúng tôi chúc anh ấy mọi điều tốt đẹp trong những dự định tương lai.

Thứ trưởng Hùng Cao sẽ đảm nhiệm chức vụ Quyền Bộ trưởng Hải quân.

Ban đầu, không rõ liệu John Phelan bị sa thải hay tự nguyện từ chức, nhưng sau đó Fox News đưa tin rằng ông ấy thực sự đã bị sa thải.

Hôm thứ Năm, tuyên bố của Tổng thống Trump cho thấy Phelan đã tự nguyện rời đi.

Toàn văn tuyên bố của Tổng thống Trump:

John Phelan là một người bạn lâu năm và là một doanh nhân rất thành đạt, người đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giữ chức Bộ trưởng Hải quân của tôi trong năm qua.

John đã giúp chính quyền của tôi tái thiết lực lượng Hải quân đang suy yếu nhanh chóng và gần như bị bỏ rơi của "Sleepy Joe Biden". Giờ đây, nhờ John và tất cả những người đàn ông và phụ nữ tuyệt vời đã tận tâm và không mệt mỏi tham gia, chúng ta có lực lượng Hải quân mạnh nhất thế giới — VƯỢT TRỘI HƠN RẤT NHIỀU!

John Phelan thông minh, mạnh mẽ và được mọi người kính trọng, và mặc dù ông ấy đã quyết định rời khỏi vị trí Bộ trưởng Hải quân, tôi rất trân trọng những gì ông ấy đã làm và chắc chắn muốn ông ấy trở lại làm việc trong chính quyền Trump vào một thời điểm nào đó trong tương lai.

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến John vì những cống hiến của ông cho nước Mỹ! Tổng thống Donald J. Trump

Vào cuối ngày thứ Năm, Tổng thống Trump cho biết Phelan có mâu thuẫn với một số người.

“Ông ấy là một người rất tốt… Ông ấy là người quyết đoán, và ông ấy từng có một số mâu thuẫn với một số người khác, chủ yếu là về việc đóng và mua tàu mới,” ông Trump nói.

“Tôi rất năng nổ trong lĩnh vực đóng tàu mới, nhưng không hiểu sao ông ấy lại không hòa hợp được với họ,” ông nói.

Hùng Cao đã phát hành một video tuyên bố vào thứ Bảy.

WASHINGTON, D.C.

Chương trình "Thẻ Vàng Trump" (Trump Gold Card) từ khi được chính thức cho ra mắt vào tháng Mười Hai, năm 2025 cho đến nay chỉ mới cấp được cho một người, sau khi người này chi trả 1 triệu USD. Bộ trưởng Thương Mại Howard Lutnick cho biết tin này hôm thứ Năm, 23/4 và được NBC News cho biết.

Dù ông Lutnick không tiết lộ ra danh tính người được phê duyệt Thẻ Vàng này, nhưng bản tin độc quyền từ Bloomberg cho biết đó là ông Jeffrey Chao, người TQ.

Tổng Thống Trump giới thiệu bán chương trinh Trump Gold Card tại Phòng Bầu Dục vào tháng Chín, năm 2025. Sau lưng là Bộ trưởng Thương Mại Howard Lutnick. (Ảnh: Getty Images)

Ông Jeffrey Chao là người sáng lập ra công ty TP-Link Systems Inc., công ty kỹ nghệ sản xuất cáp Ethernet có trụ sở tại California. Ông Chao đã nộp đơn tham gia chương trình này, theo tin từ Bloomberg hồi tháng Ba năm nay, trích dẫn từ các nguồn tin xin giấu tên. Cũng theo Bloomberg, Bộ Thương Mại hiện đang cho điều tra công ty này do những lo ngại về an ninh quốc gia cóliên quan đến các mối liên kết chặ chẻ của họ với ĐCSTQ.

Con số "một người" này không như sự mong đợi so với lời lẽ mà ông Lutnick đã từng mạnh miệng nói trước đây. Đó là tin chính phủ Mỹ đã bán ra số lượng thẻ vàng này trị giá đến 1,3 tỷ USD chỉ trong vài ngày sau khi cho ra mắt. Trong lời điều trần trước Ủy Ban Hạ Viện Hoa Kỳ hôm thứ Năm tuần này, ông Lutnick tỏ ra hài lòng với kết quả này, dù mới chỉ có một trường hợp được duyệt xét chấp thuận. Ông cho biết, hiện đang có "hàng trăm đơn khác đang chờ được xem xét".

Đây là ý tưởng về thương mại của Tổng Thống Donald Trump, cho phép người ngoại quốc chi trả tối thiểu 1 triệu USD để được phép đến cư trú và làm việc hợp pháp tại Hoa Kỳ.

Tổng Thống Trump đã thúc đẩy ý tưởng bán Thẻ Vàng vào năm ngoái với lập luận cho rằng, biện pháp này sẽ thu hút nhân tài nước ngoài đến Hoa Kỳ và sẽ làm đầy ngân khố liên bang. Ông Trump đã giới thiệu tấm Thẻ Vàng cho phóng viên khi đứng trong Không Lực số Một và nói: "Về nguyên tắc, đây chính là tấm thẻ xanh được nâng cấp lên một tầm cao mới".

Mức lệ phí được đề nghị ban đầu để mua thẻ này là 5 triệu USD, sau đó tổng thống cho giảm xuống còn 1 triệu USD. Thẻ Vàng được thiết kế nhằm thay thế cho chương trình EB-5, một chương trình đã tồn tại hàng thập niên với mục đích cấp thị thực Hoa Kỳ cho những cá nhân bỏ tiền đầu tư khoảng 1 triệu USD vào một cơ sở kinh doanh có ít nhất là 10 nhân viên.

"Thẻ Vàng Trump" bị kiện
Theo phân tích của tờ Forbes, chương trình "Thẻ Vàng Trump" (Trump Gold Card) được cho thiết lập thông qua một sắc lệnh hành pháp vào tháng Chín, cấp thị thực EB-1 hoặc EB-2 cho các ứng viên được phê duyệt. Theo quy định của pháp luật, thị thực EB-1 được dành riêng cho những người nhập cư có "năng lực thật phi thường", còn EB-2 dành cho những người có "năng lực xuất sắc". Số lượng các loại thị thực này hàng năm đều bị giới hạn ở một tỷ lệ nhất định trong tổng số thị thực được Hoa Kỳ cấp.

Chương trình này hiện đang phải đối mặt với nhiều vụ kiện tụng. Theo The New York Times, vào tháng 2/2026, một nhóm người nhập cư đã đệ đơn kiện chính quyền ông Trump, yêu cầu Chánh án cho đình chỉ chương trình này với lập luận cho rằng, nó ưu tiên cho sự giàu có hơn là trí tuệ hay năng lực.

Hãng tin Forbes cũng cho hay, đầu tháng 4 này, một nhóm các tổ chức giám sát chính phủ cũng đã khởi kiện nhằm buộc chính phủ phải cho công bố ra các hồ sơ có liên quan đến chương trình thị thực mới này, theo lời ông Kevin Bell, đồng sáng lập của nhóm Free Information Group (một trong số các nguyên đơn nói trên). Trong một thông cáo báo chí, các tổ chức này tố cáo chính phủ liên bang đang giải quyết việc cấp thị thực này chẳng khác nào như việc cho bán "thẻ thành viên Mar-a-Lago trị giá hàng triệu USD" của cá nhân ông Trump.

Chính quyền Hoa Kỳ đã bắt đầu tiếp nhận hồ sơ ghi danh cho chương trình này từ tháng Mười Hai, năm 2025. Người nộp đơn phải đóng khoản lệ phí ghi danh là 15,000 USD cùng một khoản tặng phẩm trị giá 1 triệu USD cho Bộ Thương Mại để đổi lấy một con đường nhập cư ưu tiên, chính là Thẻ Vàng với tư cách cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ.

Các công ty tuyển dụng nhân tài cũng có thể đứng ra bảo lãnh cho một hoặc nhiều nhân viên thông qua chương trình "Thẻ vàng Trump cho doanh nhân" ("Trump Corporate Gold Card"), vốn yêu cầu khoản lệ phí xét duyệt là 15,000 USD/đầu người và khoản tặng phẩm trị giá 2 triệu USD, cộng thêm các khoản lệ phí duy trì và chuyển nhượng hàng năm.

Một năm trước đây, tại một cuộc họp Nội các, ông Lutnick từng có phát biểu cho rằng tấm thẻ vàng này sẽ mang lại 1,000 tỷ USD mức doanh thu và giúp cân đối ngân sách liên bang. Hiện tại, khoản công nợ quốc gia đang ở mức 31,300 tỷ USD. Bên cạnh đó, các phân tích dự báo độc lập từ Ủy Ban Trách Nhiệm Ngân Sách Liên Bang cho thấy mức thâm hụt ngân sách trong năm tài khóa này sẽ vào khoảng 2,000 tỷ USD.

Khi được hỏi về việc số tiền thu được sẽ được sử dụng như thế nào, ông Lutnick cho biết: "Việc đó sẽ do chính phủ quyết định, và các điều khoản của chương trình đều nhằm mục đích mang lại sự thịnh vượng cho Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ".

Trang web của chương trình Trump Gold Card (trumpcard.gov) gây ấn tượng với hình ảnh hào nhoáng, nổi bật dòng khẩu hiệu "Mở Khóa Cuộc Sống Ở Mỹ" nằm ngay phía trên hình ảnh một tấm Thẻ Vàng. Trên thẻ in gương mặt nghiêm nghị của ông Trump, cạnh hình ảnh chim đại bàng đầu trắng, tượng Nữ Thần Tự Do và chữ ký đặc trưng kiểu "hàng rào biên giới" của ông Trump. Trang web cũng quảng cáo mạnh về tấm "Thẻ Bạch Kim Trump" (Platinum Trump) trị giá 5 triệu USD sắp cho ra mắt, cho phép được lưu trú tại Mỹ đến 270 ngày mà không phải chịu thuế đối với các khoản thu nhập phát sinh ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ.

(Minh họa)
Tổng thống Trump đã thông báo với Axios, Fox News rằng, ông đã cho hủy bỏ chuyến đi của các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đến Islamabad vào giờ chót do quan điểm cứng rắn của Iran trong các cuộc đàm phán thỏa thuận hòa bình.

Phái đoàn Hoa Kỳ dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong một chuyến đi lần thứ 2 nhằm phá vỡ sự bế tắc ngoại giao và tạo ra động lực mới cho một thỏa thuận.

"Tôi thấy chẳng có ích gì khi cử họ đi chuyến bay kéo dài 18 giờ trong tình hình hiện tại . Dài quá rồi. Chúng ta cũng có thể làm điều đó qua điện thoại. Người Iran có thể gọi cho chúng tôi nếu họ muốn". Đó là bài viết của ông Trump trên mạng xã hội vào hôm thứ Bảy 25/4.

Khi được hỏi, liệu điều đó có nghĩa là ông sẽ tiếp tục phát động chiến tranh hay không, ông Trump nói: "Không. Nó không có nghĩa như vậy. Chúng tôi chưa nghĩ đến nó,
Chúng tôi có tất cả các lá bài trong tay. Chúng ta sẽ không đến đó để ngồi nói chuyện vô tích sự".

Ông Araghchi đã gặp gở Thủ tướng Pakistan vào hôm thứ Bảy tại Islamabad cùng viên chỉ huy quân đội và Ngoại trưởng, những người đang đứng ra làm trung gian hòa giải giữa các bên.

Nhưng cuộc nói chuyện này đã kết thúc mà không có tiến triển đáng kể nào. Araghchi đã rời khỏi thủ đô Islamabad và không đưa ra lời cam kết sẽ gặp 2 ông Witkoff và Kushner nếu họ bay đến Pakistan.

Ngoại trưởng Iran bày tỏ trong cuộc gặp và cho rằng Iran yêu cầu dỡ phải bỏ lệnh phong tỏa Hải quân của Mỹ như một điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán, nếu có.
Khoảng một giờ sau khi ông Araghchi rời Islamabad, ông Trump quyết định cho hủy bỏ chuyến đi của phái đoàn Mỹ.
Araghchi có viết trong bài cho đăng on X, cảm ơn chính phủ Pakistan vì những nỗ lực trung gian của họ.

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://www.axios.com/2026/04/25/tru...pakistan-talks
- https://www.bbc.com/news/live/cd7j1g94d1lt
- https://www.theguardian.com/world/20...rip-iran-talks

Chồng của nữ nghị sĩ Omar được cho là đã đóng cửa một nhà máy rượu gây tranh cãi giữa lúc đang bị điều tra tài chính.


Nữ nghị sĩ Ilhan Omar (Đảng Dân chủ, bang Minnesota) đã vướng vào không ít bê bối trong thời gian làm việc tại Quốc hội, nhưng cuộc điều tra mà bà đang phải đối mặt hiện nay mang tính cá nhân hơn.

Hiện tại, tài chính của bà và chồng đang bị xem xét kỹ lưỡng, và một doanh nghiệp có liên quan đến cuộc điều tra đang diễn ra của Quốc hội được cho là đã phải đóng cửa.

Theo báo cáo của Breitbart :

Theo báo cáo của tờ New York Post hôm thứ Sáu, nhà máy rượu vang do Tim Mynett đồng sở hữu ở California đã đóng cửa vào đầu tháng này sau khi Chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện James Comer (R-KY) gửi thư cho ông, trong đó nêu rõ các báo cáo tài chính mà vợ ông nộp "cho thấy eStCru LLC và Rose Lake Capital LLC, nơi ông nắm giữ cổ phần, đã tăng giá trị từ 51.000 đô la vào năm 2023 lên tới 30 triệu đô la vào năm 2024 " .

"Do các công ty này không công khai danh sách nhà đầu tư hoặc nguồn gốc tiền của họ, sự tăng giá đột ngột này làm dấy lên lo ngại rằng có thể có những cá nhân không rõ danh tính đang đầu tư để gây ảnh hưởng đến vợ ông", bức thư viết.

Trong khi đó, Omar gần đây tuyên bố rằng bà không giàu có như những bản kê khai tài chính trước đây cho thấy và đổ lỗi cho một sai sót kế toán, theo Breitbart News.

Năm 2025, Omar tiết lộ rằng bà và chồng có tài sản trị giá từ 6 triệu đến 30 triệu đô la, tăng đáng kể so với bản kê khai trước đó. Bài báo cho biết các bản kê khai sửa đổi cho thấy tài sản của họ chỉ còn từ 18.004 đến 95.000 đô la.

Những nỗ lực né tránh câu hỏi và làm rối vấn đề của Omar đã được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội:


Đây là những gì tờ New York Post đã bổ sung:

Tuần này, Omar tuyên bố rằng tổng tài sản ròng của cô và Mynett thực ra không lên tới hàng chục triệu đô la, mà theo một báo cáo trên tờ Wall Street Journal, tổng cộng họ chỉ có chưa đến 100.000 đô la. Văn phòng của cô nói với tờ báo rằng những con số đó là do nhầm lẫn và đổ lỗi cho kế toán của họ.

Công ty đầu tư mạo hiểm và xưởng rượu vang nhỏ của Mynett được thành lập vào mùa thu năm 2021, sau khi công ty tư vấn trước đây của ông đóng cửa.

Nhà máy rượu vang California này sau đó cũng đi theo con đường của tập đoàn đầu tư vốn cũng đã giải thể.

Đây không phải là một nhà máy rượu vang truyền thống mà chỉ là một nhãn hiệu thuê ngoài, đặc biệt là các nhà sản xuất trên khắp Bờ Tây, để đóng chai rượu vang cho họ. Khi được báo The Post liên hệ vào tháng Hai, người phát ngôn cho biết nhà máy rượu vang này đã ngừng hoạt động.

Và đây là một số thông tin bổ sung liên quan đến cuộc điều tra rộng hơn về vấn đề tài chính của Omar:

Nỗ lực mới nhằm loại bỏ thủ tục cản trở bỏ phiếu tại Thượng viện đang thu hút sự chú ý khi Tổng thống Donald Trump, doanh nhân Elon Musk và Thượng nghị sĩ Mike Lee (Đảng Cộng hòa - Utah) công khai ủng hộ lời kêu gọi thay đổi quy tắc của Thượng viện và thông qua các dự luật quan trọng chỉ với đa số phiếu đơn giản.

Nỗ lực này tập trung một phần vào Đạo luật SAVE America, một đề xuất do đảng Cộng hòa ủng hộ, yêu cầu bằng chứng quốc tịch Mỹ và giấy tờ tùy thân có ảnh để đăng ký và bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử liên bang. Những người ủng hộ lập luận rằng dự luật nhằm mục đích tăng cường tính toàn vẹn của bầu cử, trong khi những người phản đối cho rằng nó có thể tạo ra rào cản cho các cử tri đủ điều kiện.

Theo quy định hiện hành của Thượng viện, hầu hết các dự luật phải nhận được 60 phiếu thuận để vượt qua sự cản trở của thủ tục trì hoãn và tiến hành bỏ phiếu cuối cùng. Đảng Cộng hòa hiện đang nắm giữ đa số sít sao, có nghĩa là họ cần sự ủng hộ của đảng Dân chủ để thông qua hầu hết các dự luật theo quy trình hiện hành.

Ông Trump đã nhiều lần kêu gọi các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa sử dụng cái gọi là "lựa chọn hạt nhân" để loại bỏ ngưỡng cản trở bỏ phiếu. Trong những phát biểu trước đó, ông lập luận rằng làm như vậy sẽ cho phép đảng tiến hành các ưu tiên nhanh hơn và ngăn chặn tình trạng bế tắc lập pháp.

“Đã đến lúc… loại bỏ thủ tục cản trở bỏ phiếu,” ông Trump nói trong một tuyên bố trước đó, coi động thái này là cần thiết để thúc đẩy chương trình nghị sự của đảng.


Thượng nghị sĩ Lee gần đây đã nhắc lại quan điểm đó, kêu gọi chấm dứt yêu cầu cần 60 phiếu và thúc giục Thượng viện bắt đầu thông qua luật với đa số phiếu đơn giản. Những bình luận của ông được đưa ra trong bối cảnh đảng Cộng hòa đang cố gắng thúc đẩy các biện pháp như Đạo luật SAVE America, vốn đã gặp phải những thách thức về thủ tục.


Ông Musk cũng đã lên tiếng về cuộc tranh luận này, cho rằng thủ tục trì hoãn bỏ phiếu (filibuster) hiện đại khác với mục đích ban đầu của nó. Ông cho rằng quy tắc này trong lịch sử được thiết kế để cho phép tranh luận kéo dài, chứ không phải để yêu cầu đa số tuyệt đối đối với hầu hết các dự luật.

Bất chấp áp lực từ Trump, Lee và những người khác, Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune đã bày tỏ sự phản đối việc bãi bỏ quyền phản đối kéo dài (filibuster). Ông Thune cho biết hiện tại không có đủ phiếu trong nội bộ đảng Cộng hòa để thực hiện thay đổi đó, phản ánh sự chia rẽ đang diễn ra trong đảng về các quy tắc của Thượng viện.

Từ lâu, việc trì hoãn bỏ phiếu đã là một vấn đề gây tranh cãi trong cả hai đảng. Trong những năm gần đây, đảng Dân chủ cũng đã tranh luận về việc thay đổi quy tắc này khi cố gắng thông qua luật về quyền bầu cử và các đạo luật khác, mặc dù những nỗ lực đó đã thất bại do sự phản đối nội bộ.

Những người ủng hộ việc duy trì quyền phản đối kéo dài (filibuster) lập luận rằng nó bảo vệ quyền của các đảng thiểu số và khuyến khích sự thỏa hiệp lưỡng đảng. Những người chỉ trích phản bác rằng nó ngày càng được sử dụng để ngăn chặn việc thông qua luật và góp phần gây bế tắc, hạn chế khả năng điều hành đất nước của đảng đa số.

Đạo luật SAVE America vẫn là tâm điểm của cuộc tranh luận hiện nay. Đảng Cộng hòa coi đây là ưu tiên chính sách bầu cử cốt lõi, trong khi đảng Dân chủ bày tỏ lo ngại về các yêu cầu về giấy tờ và tác động tiềm tàng đến quyền tiếp cận bỏ phiếu của cử tri.

Ngay cả khi đảng Cộng hòa thống nhất loại bỏ quyền phản đối kéo dài (filibuster), động thái này vẫn sẽ là một thay đổi thể chế lớn với những hệ lụy lâu dài đối với cách thức hoạt động của Thượng viện. Các thay đổi về quy tắc có thể được thông qua bằng đa số phiếu đơn giản, nhưng làm như vậy có thể sẽ định hình lại chiến lược lập pháp của cả hai đảng trong các chính quyền tương lai.

Hiện tại, đề xuất chấm dứt thủ tục cản trở bỏ phiếu vẫn chưa chắc chắn. Trong khi các nhân vật nổi tiếng đang kêu gọi hành động ngay lập tức, lãnh đạo Thượng viện đã thể hiện sự thận trọng, và chưa có cuộc bỏ phiếu chính thức nào về việc thay đổi quy tắc được lên lịch.

Vấn đề này dự kiến ​​sẽ tiếp tục là một phần của các cuộc thảo luận rộng hơn về quy trình của Thượng viện và các ưu tiên lập pháp khi các nhà lập pháp tiếp tục điều hành một viện nghị viện có sự chia rẽ sâu sắc.