Từng là 'mắt thần' kiểm soát bầu trời, các hệ thống AWACS đắt đỏ đang dần bộc lộ điểm yếu chí tử trước sự phát triển của tên lửa tầm xa và mạng lưới cảm biến đa tầng.

Máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không (AWACS) là hệ thống radar bay có nhiệm vụ giám sát, theo dõi mục tiêu và điều phối tác chiến. Trong nhiều thập kỷ, những nền tảng như Boeing E-3 Sentry hay Beriev A-50 được xem là "bộ não" của không quân hiện đại, giúp tạo ưu thế thông tin tuyệt đối trên chiến trường.

Sự biến mất của 'vùng an toàn' cho máy bay AWACS
Trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh, các hệ thống AWACS gần như miễn nhiễm với mọi mối đe dọa nhờ hoạt động ngoài tầm bắn của phòng không đối phương. Tuy nhiên, cán cân này đã thay đổi hoàn toàn khi các hệ thống tên lửa hiện đại như S-400 có thể tấn công mục tiêu ở khoảng cách tới 400 km, trong khi tên lửa không đối không tầm xa đã vượt ngưỡng 200 km.

Sự phát triển của máy bay không người lái (UAV), tên lửa hành trình và kỹ thuật chiến tranh điện tử khiến việc phát hiện những mục tiêu lớn, bay chậm như AWACS trở nên dễ dàng hơn. Một khi bị định vị, khả năng sống sót của loại khí tài này là rất hạn chế do thiếu khả năng cơ động và hệ thống tự vệ trực tiếp.

Gánh nặng về chi phí và rủi ro nhân lực
Mỗi chiếc AWACS có giá trị lên tới hàng trăm triệu USD và mang theo đội ngũ chuyên gia từ 12 đến 20 người để xử lý dữ liệu. Việc mất đi một nền tảng như vậy không chỉ là tổn thất lớn về tài chính mà còn là thảm họa về nhân sự chuyên môn cao. Thực tế gần đây cho thấy các máy bay Beriev A-50 đã bị bắn hạ bởi các hệ thống tên lửa tầm xa, thậm chí bị phá hủy ngay trên mặt đất bởi đòn tấn công chính xác.

Điều này phản ánh một thực tế mới: AWACS không còn là tài sản bất khả xâm phạm mà đã trở thành mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong mọi kế hoạch tác chiến. Những tổn thất này buộc các cường quốc quân sự phải tính đến những phương án thay thế có khả năng sống sót cao hơn.

Xu hướng dịch chuyển sang mạng lưới cảm biến phân tán
Nhiều ý tưởng thay thế AWACS đang được triển khai, bao gồm việc sử dụng các máy bay chiến thuật nhỏ hơn tích hợp radar tiên tiến. Các máy bay tác chiến điện tử như Boeing EA-18G Growler được kỳ vọng có thể đảm nhiệm một phần chức năng chỉ huy, nhưng hạn chế lớn nhất vẫn là khả năng xử lý lượng dữ liệu khổng lồ theo thời gian thực.Một hướng đi mang tính chiến lược khác là chuyển vai trò trinh sát lên không gian. Các chòm vệ tinh hiện đại kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có thể cung cấp dữ liệu mục tiêu liên tục, khó bị tiêu diệt hơn và có độ bao phủ rộng hơn các nền tảng trên không.

Có thể thấy, kỷ nguyên của những "cây nấm bay" khổng lồ đang dần đi đến hồi kết. Vai trò của AWACS sẽ không biến mất hoàn toàn nhưng sẽ được phân tán giữa nhiều nền tảng: vệ tinh, UAV và mạng lưới cảm biến đa tầng, nơi thông tin không còn tập trung vào một mục tiêu duy nhất.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Âu, Ba Lan sẽ triển khai một lữ đoàn tên lửa mới tại miền Trung nước này trong khuôn khổ kế hoạch tăng cường năng lực quốc phòng.Phát biểu sau lễ ký thỏa thuận hợp tác an ninh và quốc phòng với chính quyền địa phương, Bộ trưởng Quốc phòng Władysław Kosiniak- Kamysz cho biết theo Gói Tăng cường Lực lượng Vũ trang giai đoạn 2023-2025, Lữ đoàn Tên lửa số 2 với khoảng 800 binh sĩ sẽ được bố trí tại các thành phố Łowicz và Gostynin trong thời gian tới. Đơn vị này được trang bị một phần hệ thống phóng tên lửa đa nòng K239 Chunmoo do Hàn Quốc sản xuất, trong đó phần lớn các cấu phần sẽ được lắp ráp trong nước. Đây là một phần của chương trình HOMAR-K nhằm nội địa hóa các hệ thống vũ khí, đồng thời thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp quốc phòng.

Bộ trưởng Kosiniak- Kamysz nhấn mạnh xung đột Nga - Ukraine đã cho thấy vai trò quan trọng của pháo binh và các hệ thống tên lửa trong tác chiến hiện đại.Liên quan đến năng lực sản xuất trong nước, các linh kiện của hệ thống Chunmoo sẽ do Huta Stalowa Wola chế tạo trên khung gầm xe Jelcz, trong khi một liên doanh giữa Hanwha Aerospace và WB Electronics đang xây dựng cơ sở sản xuất tên lửa tại miền Tây Ba Lan.

Giới chức Ba Lan nhận định dự án không chỉ góp phần tăng cường năng lực quốc phòng mà còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại các địa phương tiếp nhận đơn vị đồn trú.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, truyền thông khu vực ngày 23/4 dẫn các nguồn tin hàng hải và an ninh cho biết quân đội Mỹ đã chặn ít nhất 3 tàu chở dầu treo cờ Iran tại các vùng biển châu Á, ngoài khơi Malaysia, Ấn Độ và Sri Lanka, đồng thời buộc các tàu này thay đổi lộ trình.Theo các nguồn tin, động thái trên cho thấy Mỹ đang mở rộng phạm vi thực thi phong tỏa đối với hoạt động vận chuyển dầu của Iran, vượt ra ngoài khu vực eo biển Hormuz và Vịnh Persian, sang cả các vùng biển quốc tế.

Các tàu được xác định gồm siêu tàu chở dầu Deep Sea (đang chở một phần dầu thô), tàu Sevin (có sức chứa tối đa khoảng 1 triệu thùng, đang chở khoảng 65% tải trọng) và siêu tàu Dorena (chở đầy khoảng 2 triệu thùng dầu). Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận tàu Dorena đang được một tàu khu trục của Hải quân Mỹ hộ tống tại Ấn Độ Dương sau khi bị chặn.Ngoài ra, nguồn tin cho biết một tàu khác mang tên Derya cũng có thể đã bị chặn. Con tàu này trước đó không thể dỡ hàng dầu tại Ấn Độ sau khi thời hạn miễn trừ đối với việc mua dầu thô Iran hết hiệu lực.

Theo một nguồn tin an ninh hàng hải, chiến lược của Mỹ là tiến hành các hoạt động chặn tàu tại vùng biển mở, thay vì gần eo biển Hormuz, nhằm tránh rủi ro từ thủy lôi và các mối đe dọa khác trong khu vực.

Sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nước này từ cuối tháng 2, Iran đã siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, khiến chỉ có số ít tàu thuyền có thể đi qua. Căng thẳng leo thang khi Mỹ ngày 13/4 cũng bắt đầu phong tỏa tuyến hàng hải này đối với các tàu thuyền ra vào cảng của Iran. Mỹ khẳng định các tàu thuyền không phải của Iran được tự do quá cảnh qua eo biển Hormuz miễn là họ không trả phí cho Tehran.

CENTCOM cho biết kể từ khi bắt đầu chiến dịch phong tỏa, lực lượng Mỹ đã yêu cầu tổng cộng hơn 30 tàu thay đổi lộ trình hoặc quay trở lại cảng, dù chưa công bố đầy đủ danh sách các tàu bị chặn. Diễn biến này phản ánh xu hướng gia tăng kiểm soát hàng hải trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang, đồng thời cho thấy phạm vi cạnh tranh đang mở rộng ra các tuyến vận tải năng lượng toàn cầu.

Iran thu khoản phí đầu tiên từ việc 'quản lý' eo biển Hormuz

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, cùng ngày, một quan chức cấp cao của Quốc hội Iran cho biết Tehran đã nhận khoản thu đầu tiên từ việc áp phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột với Mỹ và Israel.

Phó Chủ tịch Quốc hội Iran Hamidreza Hajibabaei nêu rõ: “Khoản thu đầu tiên từ phí qua eo biển Hormuz đã được nộp vào tài khoản của Ngân hàng Trung ương”. Một số cơ quan truyền thông khác của Iran cũng đăng tải thông tin tương tự, song không cung cấp thêm chi tiết.

Trước đó, ngày 17/4, hãng thông tấn ISNA đưa tin Quốc hội Iran đang xây dựng dự luật về quản lý eo biển Hormuz, trong đó đề xuất thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải được cho là huyết mạch của thế giới này. Ước tính doanh thu từ việc “quản lý” eo biển Hormuz có thể đạt từ 10-15 tỷ USD.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran sau đó tuyên bố coi việc Mỹ phong tỏa các cảng nước này và eo biển Hormuz là hành động vi phạm ngừng bắn, đồng thời khẳng định sẽ ngăn chặn “bất kỳ việc mở lại eo biển có điều kiện hoặc hạn chế nào”. Theo cơ quan này, Iran sẽ tiếp tục giám sát và kiểm soát lưu thông qua eo biển cho tới khi chiến tranh kết thúc hoàn toàn, bao gồm việc áp dụng các tuyến đường do Iran chỉ định, thu phí và cấp giấy phép quá cảnh.

Trong diễn biến liên quan, theo hãng tin Yonhap, ông Chung Byung Ha, đặc phái viên của Ngoại trưởng Hàn Quốc đã có cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại Tehran, trong đó kêu gọi bảo đảm an toàn lưu thông qua eo biển Hormuz trong bối cảnh tuyến hàng hải này bị phong tỏa giữa căng thẳng khu vực.

Tại cuộc gặp, phía Hàn Quốc đề nghị Iran hỗ trợ bảo đảm an toàn cho công dân và tàu thuyền mắc kẹt của nước này, đồng thời bày tỏ hy vọng các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ sớm được nối lại nhằm khôi phục ổn định khu vực.

Về phần mình, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định Iran sẵn sàng hợp tác và tiếp tục quan tâm đến công dân Hàn Quốc đang lưu trú tại nước này. Liên quan đến việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, Ngoại trưởng Araghchi bảo vệ động thái này như một biện pháp nhằm bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia, đồng thời cho rằng trách nhiệm đối với các hệ quả phát sinh thuộc về các bên “gây hấn”.

Hàn Quốc là một trong số ít quốc gia vẫn duy trì hoạt động đại sứ quán tại Iran, đồng thời gần đây đã cung cấp viện trợ nhân đạo cho quốc gia này thông qua Ủy ban Chữ thập Đỏ quốc tế (ICRC).

Suốt hơn 7 thế kỷ có một ngôi đền Quan Âm Các đã tồn tại hơn 700 năm, một mình trơ trọi chống lại sự khắc nghiệt của dòng chảy đến lặng lẽ ẩn hiện theo mùa nước của ngôi đền bí ẩn hơn 700 năm giữa sông Trường Giang. Điểm đặc biệt nhất của Quan Âm Các nằm ở cách công trình “đối thoại” với thiên nhiên. Mỗi năm, từ khoảng tháng 5 đến tháng 10, nước lũ dâng cao, nhấn chìm phần lớn công trình; có thời điểm chỉ còn mái đền nhô lên khỏi mặt nước.

Không cơn lũ nào có thể lay chuyển dù chỉ một tấc, ngôi đền Quan Âm Các nằm ở Ngạc Châu (tỉnh Hồ Bắc) được người đời gọi vui là công trình "cứng đầu" nhất Trung Quốc.

Suốt hơn 7 thế kỷ, Quan Âm Các phải đối mặt với lưu lượng nước khổng lồ của sông Trường Giang không ngừng vỗ vào thân đền. Dù vậy, công trình vẫn sừng sững giữa lòng sông, lặng lẽ chứng kiến bao đổi thay của thời gian.

Theo tư liệu lịch sử địa phương, Quan Âm Các được xây dựng vào khoảng năm 1345 dưới triều Nguyên, trên một bãi đá tự nhiên gọi là “Long Bàn Cơ” nằm giữa sông Trường Giang.

Công trình dài khoảng 24m, rộng chưa đến 10m, cao hơn 14m, gồm nhiều tầng gỗ và đá kết hợp. Đây không chỉ là nơi thờ Quan Âm mà còn tích hợp yếu tố tín ngưỡng Nho – Phật – Đạo, phản ánh đặc trưng văn hóa dung hợp của vùng trung lưu Trường Giang, thông tin từ Ourchinastory.

Điểm đặc biệt nhất của Quan Âm Các nằm ở cách công trình “đối thoại” với thiên nhiên. Mỗi năm, từ khoảng tháng 5 đến tháng 10, nước lũ dâng cao, nhấn chìm phần lớn công trình; có thời điểm chỉ còn mái đền nhô lên khỏi mặt nước.

Khi mùa khô đến, đặc biệt vào đầu năm, nước rút xuống, để lộ nền đá đỏ và những lớp gạch xanh bám chặt vào lòng sông, khiến ngôi đền như “trồi lên” từ đáy nước. Chu kỳ “ẩn - hiện” này lặp lại suốt nhiều thế kỷ, trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi mùa lũ.

Các chuyên gia kiến trúc cho rằng, bí quyết giúp công trình tồn tại không nằm ở việc chống lại dòng nước, mà ở triết lý “thuận thiên”. Phần chân đền được gia cố bằng các khối đá lớn, trong khi tường phía tây uốn cong như thân thuyền, giúp phân tán lực nước và hạn chế xói mòn trực diện.

Hệ thống lỗ thoát nước ở tầng thấp cho phép giảm áp lực khi mực nước thay đổi nhanh. Đặc biệt, tầng 1 được thiết kế để có thể chấp nhận bị ngập theo mùa, trong khi các vật thờ được di chuyển lên tầng cao hơn trước mùa lũ. Đây là cách làm linh hoạt hiếm thấy trong kiến trúc cổ.

Bởi vị trí khó tiếp cận nên không giống những ngôi đền khác, Quan Âm Các không có tuyến tham quan chính thức hay phục vụ du lịch quy mô lớn, cũng không bán vé vào cổng riêng. Khi đến Ngạc Châu, du khách thường nhìn ngắm ngôi đền từ xa hoặc trên cao xuống. Một du khách từng chia sẻ, trước kia từng có những chuyến đi thuyền vào vãn cảnh đền. Tuy nhiên từ sau trận lụt nghiêm trọng cách đây vài năm, việc tham quan ngôi đền đã dừng lại.

Dù vậy, Quan Âm Các vẫn là biểu tượng của thành phố Ngạc Châu, được truyền thông Trung Quốc mệnh danh là “đệ nhất các trên Trường Giang”.

Khác với những công trình ven sông thường xuyên phải gia cố hoặc di dời, Quan Âm Các gần như giữ nguyên vị trí và cấu trúc qua nhiều biến động lịch sử, từ thời phong kiến đến hiện đại.

Năm 2006, công trình được xếp hạng di tích văn hóa cấp quốc gia, trở thành đối tượng nghiên cứu tiêu biểu cho kỹ thuật xây dựng cổ truyền Trung Hoa.

Sự xuất hiện của tàu sân bay USS George HW Bush tại Ấn Độ Dương cho thấy Mỹ đang tăng tốc củng cố lực lượng, sẵn sàng kịch bản leo thang nếu thỏa thuận ngừng bắn với Iran chấm dứt, theo CNN.

Theo các hình ảnh do Bộ Chiến tranh Mỹ công bố, hôm thứ Ba (21/4), tàu sân bay USS George HW Bush đã có mặt tại Ấn Độ Dương. Diễn biến này làm dấy lên khả năng Hải quân Mỹ sẽ bổ sung thêm hàng chục máy bay chiến đấu tới khu vực trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn với Iran chấm dứt hoặc để hỗ trợ thực thi lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.

Trước đó, bà Maggie Goodlander - thành viên Ủy ban Quân sự Hạ viện, cho biết tàu sân bay thứ ba đang hướng đến Trung Đông trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump gia tăng hiện diện quân sự tại khu vực.Trong khi đó, trang web theo dõi quân sự Mỹ Atlantic Council cho biết tàu sân bay USS George HW Bush cùng nhóm tác chiến đang di chuyển quanh mũi phía nam châu Phi vào ngày 17/4 khi Washington tăng cường thêm lực lượng hải quân trong bối cảnh phong tỏa các cảng của Iran. Trước đó, nhóm tàu này rời căn cứ Norfolk (bang Virginia) vào ngày 31/3 trong một đợt triển khai theo kế hoạch.

Hiện, Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) chưa đưa ra bình luận chính thức về hoạt động triển khai của tàu sân bay USS George HW Bush.

Kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, Mỹ đã điều tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford tới khu vực chịu trách nhiệm ở Trung Đông.Theo đánh giá, nếu Washington can dự sâu hơn vào xung đột với Iran, ba trong số bốn tàu sân bay sẵn sàng chiến đấu của Mỹ có thể sẽ được triển khai cho chiến dịch này.

Dù sở hữu tổng cộng 11 tàu sân bay, Hải quân Mỹ không thể đồng thời đưa tất cả vào trạng thái sẵn sàng do yêu cầu bảo trì, đại tu và huấn luyện định kỳ.

Tàu sân bay USS George HW Bush (CVN-77) thuộc lớp Nimitz, chạy bằng năng lượng hạt nhân với lượng giãn nước khoảng 100.000 tấn. Tàu dài hơn 330 m, có thể đạt tốc độ trên 30 hải lý/giờ nhờ hai lò phản ứng hạt nhân, cho phép hoạt động liên tục trong thời gian dài mà không cần tiếp nhiên liệu. Thủy thủ đoàn và lực lượng không quân trên tàu có thể lên tới hơn 5.000 người.

Về năng lực tác chiến, tàu mang theo khoảng 70-90 máy bay, gồm tiêm kích, cảnh báo sớm và trực thăng, cất/hạ cánh bằng hệ thống máy phóng và dây hãm. Tàu được trang bị các hệ thống radar, phòng thủ tầm gần và tên lửa phòng không để tự vệ, đồng thời đóng vai trò trung tâm chỉ huy cho cả nhóm tác chiến tàu sân bay, phối hợp hàng chục tàu hộ tống và thực hiện các chiến dịch không kích quy mô lớn.

Thế giới đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử khi xung đột giữa Mỹ-Israel với Iran và việc tiếp tục đóng cửa eo biển Hormuz làm gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy năng lượng toàn cầu.Cảnh báo trên do Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol đưa ra trong cuộc phỏng vấn với CNBC tại một sự kiện ở Singapore ngày 23/4.Ông cho biết, mỗi ngày, thị trường toàn cầu mất đi 13 triệu thùng dầu và cũng đang trải qua những gián đoạn lớn trong nguồn cung các mặt hàng thiết yếu.

Ông Birol nhắc lại những cảnh báo trước đó rằng cuộc xung đột ở Trung Đông và việc đóng cửa eo biển Hormuz đang diễn ra có thể gây ra cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất từ ​​trước đến nay, đồng thời nhấn mạnh vai trò trung tâm của tuyến đường thủy này trong thương mại dầu mỏ toàn cầu.

Trước xung đột, trung bình mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ đi qua eo biển này.

Hiện nay, tuyến đường này thực tế đang bị "phong tỏa kép", khi cả Iran và Mỹ đều không cho phép tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz.

IEA mô tả eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn quan trọng nhất trong quá trình vận chuyển dầu mỏ trên thế giới và cảnh báo rằng, việc đóng cửa eo biển này có thể làm suy yếu tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thúc đẩy lạm phát và buộc phải phân phối năng lượng theo định mức.

Ông Birol cũng cảnh báo nguy cơ ngày càng gia tăng về việc thiếu nhiên liệu, đặc biệt là châu Âu khi khu vực này phụ thuộc rất nhiều vào các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông.

"Khoảng 75% nhiên liệu cho máy bay phản lực châu Âu là từ các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và con số này hiện gần như bằng không", ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng châu Âu đang cố gắng đảm bảo nguồn cung thay thế từ Mỹ và Nigeria.

Giám đốc điều hành IEA nhận định, châu Âu có thể đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng nếu không bảo đảm được nguồn nhập khẩu bổ sung và cho biết thêm rằng. Trong kịch bản xấu, các chính phủ có thể buộc phải áp dụng biện pháp hạn chế đi lại bằng đường hàng không để tiết kiệm nhiên liệu.

"Trước hết, tôi thực sự hy vọng eo biển sẽ được mở cửa và hoạt động xuất khẩu dầu mỏ sẽ bắt đầu từ đó", ông Birol nói.

Hồi tháng 3, IEA gồm 32 thành viên đã nhất trí giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm giảm thiểu tác động của cú sốc nguồn cung. Tuy nhiên, ông Birol lưu ý, đây chỉ là biện pháp cứu trợ tạm thời chứ không giải quyết được khủng hoảng.

Ông nhấn mạnh "giải pháp là mở cửa eo biển Hormuz", đồng thời kêu gọi các chính phủ tăng cường khả năng chống chịu thông qua các nguồn năng lượng thay thế, bao gồm năng lượng hạt nhân và các công nghệ hiệu quả hơn như xe điện.

Với sự ủng hộ của đảng đối lập lớn nhất tại Hạ viện là Liên minh Cải cách Trung dung và các đảng khác, khả năng dự luật này sẽ được ban hành sau khi được Thượng viện thông qua.Ngày 23/4, Hạ viện Nhật Bản đã thông qua dự luật thành lập ủy ban tình báo quốc gia nhằm tăng cường năng lực thu thập thông tin của chính phủ.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Sanae Takaichi, người theo đường lối an ninh cứng rắn, tìm cách tập trung phát triển năng lực tình báo của đất nước dưới sự quản lý của một hội đồng duy nhất, trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động phức tạp.

Với sự ủng hộ của đảng đối lập lớn nhất tại Hạ viện là Liên minh Cải cách Trung dung và các đảng khác, khả năng dự luật này sẽ được ban hành sau khi được Thượng viện - nơi liên minh cầm quyền không nắm ưu thế đa số thông qua.Được xây dựng nhằm giải tỏa quan ngại về an ninh quốc gia, bao gồm việc can thiệp bầu cử thông qua thông tin sai lệch trên mạng xã hội, ủy ban này sẽ do Thủ tướng đứng đầu và gồm 9 thành viên nội các khác, trong đó có Chánh Văn phòng Nội các và Ngoại trưởng.

Ủy ban Tình báo mới hợp nhất các bộ máy tình báo thành một cơ quan chỉ huy trung tâm. Dự luật nêu rõ, ban thư ký của ủy ban sẽ điều phối toàn diện thông tin tình báo do Cơ quan Cảnh sát Quốc gia, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng và các tổ chức khác thu thập, đồng thời có thẩm quyền yêu cầu những cơ quan này chia sẻ thông tin./.

Giá các suất trung chuyển qua kênh đào Panama tăng lên mức cao kỷ lục khi các nước châu Á đẩy mạnh tìm nguồn dầu và khí đốt từ Mỹ và phương Tây sau khi chiến sự Iran làm gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông.heo Financial Times ngày 23/4, chi phí giành các suất trung chuyển qua kênh đào Panama đã tăng mạnh trong những tuần gần đây, phản ánh sự xáo trộn nghiêm trọng của thị trường năng lượng toàn cầu sau chiến sự liên quan tới Iran.

Theo dữ liệu do Argus Media tổng hợp, số lượng hồ sơ tham gia đấu giá suất qua kênh đào mỗi ngày đã tăng gấp 5 lần so với trước xung đột. Giá trung bình cho các suất đi qua các âu tàu Panamax, tuyến được sử dụng phổ biến nhất, hiện lên tới khoảng 837.500 USD.

Cuộc chiến tại Iran cùng việc eo biển Hormuz bị đóng cửa đã gây ra một trong những cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất trong nhiều năm qua. Hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt từ vùng Vịnh bị gián đoạn, buộc nhiều nhà nhập khẩu châu Á phải tìm nguồn thay thế từ Mỹ và các khu vực khác.

Theo ông Ross Griffith, phụ trách định giá vận tải khu vực châu Mỹ tại Argus, các tuyến Panamax, vốn phục vụ phần lớn lưu lượng tàu qua kênh đào Panama, đã chứng kiến giá suất qua kênh đào tăng gần 10 lần kể từ khi chiến sự Iran bùng phát và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Ông nhận định nhu cầu tăng mạnh phản ánh việc các khách hàng châu Á đang gấp rút tìm nguồn dầu thô, nhiên liệu và hàng hóa khô như than đá từ khu vực bờ Vịnh Mỹ.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích Kpler, lượng dầu và nhiên liệu xuất khẩu từ Mỹ đi qua kênh đào Panama tăng nhanh đã khiến thời gian chờ của các tàu chở dầu kéo dài lên khoảng 4,25 ngày, mức cao nhất trong 6 tuần qua. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp chấp nhận chi hàng triệu USD để tránh tình trạng ùn tắc tại cửa vào kênh đào. Theo Argus, một số phiên đấu giá suất qua các âu tàu lớn đã lên tới 4 triệu USD trong tháng 4.

Các tập đoàn vận tải lớn và doanh nghiệp khí hóa lỏng thường đặt trước suất qua kênh đào với mức phí cố định thấp hơn nhiều so với giá đấu giá hằng ngày. Tuy nhiên, khoảng 30% lưu lượng vận tải qua kênh đào vẫn phải cạnh tranh trực tiếp trong các phiên đấu giá thay vì đặt trước.Cơ quan Quản lý Kênh đào Panama cho biết mức giá tăng mạnh phản ánh biến động của thị trường toàn cầu chứ không xuất phát từ việc tăng phí chính thức. Cơ quan này khẳng định hoạt động của tuyến vận tải vẫn ổn định bất chấp biến động thương mại và căng thẳng địa chính trị.

Các chuyên gia cho rằng nguồn cung dồi dào từ Mỹ đang thúc đẩy làn sóng vận chuyển mới. Ông Kenneth Medlock thuộc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng của Rice University (Mỹ) nhận định nguồn cung trên thị trường quốc tế hiện không đủ đáp ứng nhu cầu sau gián đoạn tại eo biển Hormuz. Ông cho rằng dù Mỹ có nguồn cung dầu và sản phẩm lọc hóa dầu dồi dào, nhu cầu mạnh từ châu Á sẽ tiếp tục đẩy giá hàng hóa và chi phí vận tải tăng cao.

Theo nền tảng phân tích thị trường Spark Commodities, cạnh tranh giữa châu Âu và châu Á đối với các lô hàng dầu và khí hóa lỏng từ Mỹ đã tăng mạnh kể từ khi chiến sự nổ ra hồi cuối tháng 2. Dữ liệu từ Kpler cho thấy kể từ đầu cuộc chiến, đã có ít nhất 29 tàu chở dầu diesel, khí tự nhiên hóa lỏng và nhiên liệu máy bay thay đổi hành trình, trong đó phần lớn chuyển hướng sang các thị trường châu Á.

Ông Andres Rojas, chuyên gia phân tích LNG tại S&P Global, cho biết nguồn cung năng lượng từ khu vực Đại Tây Dương đang được chuyển hướng ngày càng nhiều sang châu Á khi giá năng lượng tại khu vực Thái Bình Dương tăng mạnh hơn so với châu Âu.

Ngày 23/4, tại Tokyo, Nhật Bản và Saudi Arabia đã đạt thỏa thuận hợp tác về việc vận chuyển dầu thô từ Saudi Arabia sang Nhật Bản qua tuyến Biển Đỏ, nhằm tránh đi qua eo biển Hormuz - khu vực được đánh giá là có rủi ro cao về an ninh hàng hải trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông.Thỏa thuận được đưa ra trong cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman. Hai bên nhất trí phối hợp để thiết lập tuyến vận chuyển thay thế, qua đó đảm bảo an toàn và ổn định cho nguồn cung dầu thô phục vụ Nhật Bản.

Bên cạnh hợp tác về vận tải năng lượng, hai nhà lãnh đạo cũng tái khẳng định cam kết phối hợp nhằm sớm giảm căng thẳng liên quan đến khu vực Trung Đông. Đây được xem là nỗ lực nhằm hạ nhiệt tình hình khu vực, tránh ảnh hưởng đến an ninh và ổn định quốc tế.Theo nguồn tin Chính phủ Nhật Bản, Saudi Arabia đang phối hợp với Pakistan trong các hoạt động ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho căng thẳng khu vực. Pakistan được cho là đang đóng vai trò trung gian trong việc thúc đẩy đối thoại giữa Mỹ và Iran. Thủ tướng Takaichi cũng được thông báo về những diễn biến mới nhất trong tiến trình này.

Hai bên thống nhất tiếp tục duy trì phối hợp nhằm đảm bảo an ninh trong vận chuyển năng lượng, đồng thời giảm thiểu rủi ro đối với chuỗi cung ứng dầu mỏ. Việc chuyển hướng tuyến vận tải qua Biển Đỏ được đánh giá là giải pháp quan trọng giúp Nhật Bản tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh địa chính trị Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp.

Theo như gần 20 năm sau, hung thủ mới thừa nhận tội ác, khép lại một trong những vụ án gây chấn động dư luận Mỹ của một nữ sinh 18 tuổi Natalee Holloway biến mất bí ẩn trong chuyến du lịch cùng bạn bè tại Aruba năm 2005 từng khiến cả nước Mỹ rúng động và cho đến nhiều năm sau mới dần hé lộ sự thật. Theo lời kể của các nhân chứng, đêm trước khi biến mất, Natalee cùng bạn bè đến vui chơi tại quán bar Carlos 'n Charlie's ở Oranjestad. Sau khi quán đóng cửa, cô được nhìn thấy lần cuối vào khoảng 1h30 sáng khi rời đi trên một chiếc xe màu trắng cùng ba người đàn ông.

Nữ sinh 18 tuổi Natalee Holloway biến mất bí ẩn trong chuyến du lịch cùng bạn bè tại Aruba năm 2005. Gần 20 năm sau, hung thủ mới thừa nhận tội ác, khép lại một trong những vụ án gây chấn động dư luận Mỹ.

Một chuyến du lịch mừng tốt nghiệp tưởng như trọn vẹn đã trở thành cơn ác mộng kéo dài gần hai thập kỷ đối với gia đình nữ sinh Natalee Holloway. Vụ mất tích bí ẩn của cô tại đảo Aruba năm 2005 từng khiến cả nước Mỹ rúng động và cho đến nhiều năm sau mới dần hé lộ sự thật.

Natalee Holloway, 18 tuổi, là học sinh xuất sắc của trường trung học Mountain Brook, bang Alabama. Cô đạt thành tích học tập toàn A và đã nhận được học bổng toàn phần dự bị y khoa tại Đại học Alabama. Tháng 5/2005, Natalee cùng hơn 100 bạn học tham gia chuyến du lịch kéo dài 5 ngày đến đảo Aruba để ăn mừng tốt nghiệp.

Ban đầu, gia đình hoàn toàn yên tâm khi chuyến đi này đã được tổ chức nhiều năm liên tiếp và có phụ huynh đi kèm. Tuy nhiên, vào sáng 30/5/2005, ngày cuối cùng của chuyến đi, mẹ của Natalee nhận được cuộc gọi báo tin con gái không có mặt tại sân bay để trở về cùng đoàn.

Ngay lập tức, Natalee được trình báo mất tích. Dựa trên tính cách của con gái, bà Beth Holloway tin rằng đây không phải là một vụ bỏ đi tự nguyện mà có thể liên quan đến bắt cóc hoặc tội phạm nghiêm trọng.

Đêm cuối định mệnh và những nghi phạm đầu tiên

Theo lời kể của các nhân chứng, đêm trước khi biến mất, Natalee cùng bạn bè đến vui chơi tại quán bar Carlos 'n Charlie's ở Oranjestad. Sau khi quán đóng cửa, cô được nhìn thấy lần cuối vào khoảng 1h30 sáng khi rời đi trên một chiếc xe màu trắng cùng ba người đàn ông.

Ba người này gồm Joran van der Sloot, 17 tuổi, và hai anh em Deepak Kalpoe, 21 tuổi, cùng Satish Kalpoe, 19 tuổi. Một người bạn của Natalee xác nhận đã nhìn thấy cô ngồi ở ghế sau chiếc xe, nhưng cho rằng cô chỉ đi nhờ về khách sạn nên không nghi ngờ gì.

Joran, mang quốc tịch Hà Lan, là học sinh của Trường Quốc tế Aruba. Những người xung quanh cho biết anh ta học giỏi nhưng có lối sống tiệc tùng và thường tiếp cận các cô gái trẻ.

Sau khi vụ mất tích được trình báo, cảnh sát nhanh chóng tiến hành điều tra. Nhiều người bị bắt giữ, trong đó có Joran và hai anh em nhà Kalpoe. Tuy nhiên, các nghi phạm lần lượt được thả do thiếu bằng chứng, dù họ vẫn bị xem là đối tượng khả nghi.

Trong nhiều năm sau đó, Joran van der Sloot liên tục đưa ra các lời khai khác nhau về số phận của Natalee. Tuy nhiên, tất cả đều không được chứng minh là sự thật.

Năm 2008, anh ta xuất hiện trong một đoạn ghi hình bí mật, khai rằng Natalee chết do sốc thuốc và thi thể bị vứt xuống biển. Nhưng sau đó, chính Joran thừa nhận lời khai này là dối trá.

Không lâu sau, anh ta tiếp tục đưa ra một câu chuyện khác, cho rằng đã bán Natalee vào đường dây buôn người với giá 10.000 USD, rồi lại phủ nhận. Những lời khai mâu thuẫn này khiến quá trình điều tra rơi vào bế tắc suốt nhiều năm.

Đỉnh điểm là năm 2010, Joran liên hệ gia đình Holloway, đề nghị cung cấp thông tin về cái chết và nơi chôn xác Natalee để đổi lấy 250.000 USD. FBI đã vào cuộc, ghi lại toàn bộ quá trình giao dịch. Tuy nhiên, thông tin Joran cung cấp tiếp tục bị xác định là sai sự thật.

Sau đó, Joran thừa nhận hành vi này là một âm mưu tống tiền nhằm trả thù gia đình nạn nhân.

Tội ác mới và bước ngoặt vụ án

Ngày 30/5/2010, đúng 5 năm sau ngày Natalee mất tích, một phụ nữ 21 tuổi tên Stephany Flores Ramírez được báo cáo mất tích tại Peru. Thi thể của cô sau đó được tìm thấy trong một khách sạn do Joran đăng ký.

Joran bị bắt và thú nhận đã sát hại Stephany sau khi cô phát hiện anh có liên quan đến vụ Natalee. Năm 2012, anh ta bị kết án 28 năm tù tại Peru.

Trong suốt thời gian đó, gia đình Holloway vẫn không ngừng tìm kiếm sự thật. Tòa án tại Alabama đã tuyên bố Natalee chết về mặt pháp lý vào năm 2012.

Bước ngoặt chỉ thực sự đến vào năm 2023, khi Joran bị dẫn độ sang Mỹ để xét xử về tội tống tiền. Trong thỏa thuận nhận tội, anh ta cuối cùng đã thừa nhận hành vi giết Natalee Holloway.

Theo lời khai, vào đêm xảy ra vụ việc, Natalee đã từ chối những lời gạ gẫm tình dục của Joran. Trong cơn tức giận, anh ta đã dùng một khối bê tông đánh vào đầu cô, khiến cô tử vong, sau đó phi tang thi thể xuống biển.

Kết quả kiểm tra bằng máy phát hiện nói dối xác nhận lời khai này là đáng tin cậy.

Sau gần 20 năm, sự thật cuối cùng cũng được hé lộ. Mẹ của Natalee, bà Beth Holloway, nghẹn ngào chia sẻ bên ngoài phòng xử án rằng cơn ác mộng kéo dài suốt nhiều năm của gia đình bà cuối cùng đã chấm dứt.

Hiện vẫn chưa rõ Joran có bị truy tố thêm về tội giết người tại Aruba hay không, do thời hạn truy tố tại quốc gia này đã hết. Tuy nhiên, vụ án của Natalee Holloway vẫn tiếp tục được điều tra.