Tổng thống Mỹ đã ký 5 bản ghi nhớ, tập trung vào việc đảm bảo chuỗi cung ứng than đá, thúc đẩy sản xuất dầu mỏ trong nước, tăng năng lực vận chuyển khí đốt cũng như nâng cấp hạ tầng lưới điện.Ngày 20/4, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký nhiều bản ghi nhớ về lĩnh vực năng lượng theo Đạo luật Sản xuất Quốc phòng năm 1950 nhằm đối phó với giá nhiên liệu tăng cao do xung đột tại Trung Đông.

Cụ thể, Tổng thống Trump đã ký 5 bản ghi nhớ, tập trung vào việc đảm bảo chuỗi cung ứng than đá, thúc đẩy sản xuất dầu mỏ trong nước, tăng năng lực vận chuyển khí đốt tự nhiên và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), cũng như nâng cấp cơ sở hạ tầng lưới điện và các hạ tầng năng lượng liên quan khác.

Trên mạng xã hội, người phát ngôn Nhà Trắng Taylor Rogers viết: “Các quyết định hôm nay cho phép Bộ Năng lượng sử dụng nguồn kinh phí theo Đạo luật ‘To và Đẹp’ để tăng cường hạ tầng lưới điện và giải phóng nguồn năng lượng an toàn với giá phải chăng và đáng tin cậy.”Truyền thông đưa tin Tổng thống Trump viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để cấp quỹ liên bang cho một loạt dự án năng lượng trong bối cảnh đang phải đối mặt với áp lực giá xăng dầu và điện tăng cao.

Những dự án năng lượng đủ điều kiện nhận hỗ trợ có thể bao gồm các nhà máy điện than, cơ sở lọc dầu, nhà máy sản xuất tuabin khí và máy biến áp.

Đạo luật Sản xuất Quốc phòng ra đời trong thời Chiến tranh Lạnh, cho phép Tổng thống thúc đẩy sản xuất các mặt hàng phục vụ mục đích an ninh quốc gia./.

Công ty quản lý rủi ro hàng hải MARISKS của Hy Lạp cảnh báo về việc xuất hiện những tin nhắn lừa đảo, gửi đến một số công ty vận tải biển có tàu bị mắc kẹt ở phía tây eo biển Hormuz, hứa hẹn đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển để đổi lấy tiền điện tử.
Ngay sau khi xung đột với Mỹ bùng phát, Iran đã áp đặt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua mỗi ngày trước khi chiến tranh nổ ra ở Trung Đông.

Sau đó, để tạo điều kiện cho giao thương, Iran đề xuất thu phí đối với các tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn.

Tuy nhiên, thời gian gần đây, một số đối tượng không rõ danh tính, tự xưng là đại diện cho chính quyền Iran, đã gửi tin nhắn cho một số công ty vận tải biển yêu cầu thanh toán phí quá cảnh bằng tiền điện tử, Bitcoin hoặc Tether, để “thông quan”.

"Sau khi cung cấp các tài liệu và được Cơ quan An ninh Iran đánh giá là hợp lệ, chúng tôi sẽ xác định được khoản phí phải trả bằng tiền điện tử. Chỉ khi đó, tàu của bạn mới có thể đi qua eo biển mà không bị cản trở vào thời gian đã thỏa thuận trước", tin nhắn được MARISKS trích dẫn cho biết.
“Những tin nhắn cụ thể này là một trò lừa đảo”, MARISKS nhấn mạnh, nói thêm rằng tin nhắn không phải do chính quyền Iran gửi.

Hiện chưa có bình luận nào từ Tehran.

Ngày 18/4, khi Iran tạm thời mở cửa eo biển Hormuz, các tàu thuyền đã cố gắng đi qua nhưng ít nhất hai trong số đó, bao gồm một tàu chở dầu, đã bị trúng đạn của Iran và buộc phải quay đầu.

MARISKS tin rằng ít nhất một trong số các tàu nói trên là nạn nhân của vụ lừa đảo.

Đàm phán tại Pakistan đặt Tổng thống Trump trước 5 lựa chọn chiến lược then chốt, từ thỏa hiệp đến tái chiến, có thể định hình toàn bộ cục diện xung đột và tác động mạnh tới kinh tế toàn cầu.Theo Wall Street Journal ngày 21/4, khi vòng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran chuẩn bị diễn ra tại Pakistan, Tổng thống Donald Trump đang đứng trước 5 lựa chọn chiến lược mang tính quyết định, mỗi lựa chọn đều kéo theo những rủi ro và hệ quả riêng.

Lựa chọn 1: Kiên định lập trường. Theo các quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ, ông Trump đã đặt ra hai yêu cầu cứng nhắc được xem là "lằn ranh đỏ không thể vượt qua": Iran phải đóng băng quá trình làm giàu uranium trong ít nhất 20 năm, đồng thời chuyển toàn bộ uranium được làm giàu cao ra khỏi lãnh thổ; chấm dứt hoàn toàn phong tỏa eo biển Hormuz.Trên thực địa, các cuộc không kích kéo dài nhiều tuần của Mỹ và Israel đã tàn phá đáng kể các mục tiêu quân sự ở Iran. Song song đó, lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ đang siết chặt thêm áp lực lên một nền kinh tế Iran vốn đã suy yếu. Dù vậy, Tehran vẫn từ chối nới lỏng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz và phát tín hiệu sẽ không từ bỏ chương trình làm giàu uranium. Nếu chính quyền Tổng thống Trump không nhượng bộ, kết quả có thể là Iran chấp nhận điều kiện, hoặc chiến tranh tái bùng phát.

Lựa chọn 2: Câu giờ. Một kịch bản khác là cả hai bên rời Islamabad mà không đạt thỏa thuận cuối cùng, nhưng ký kết một bản ghi nhớ phác thảo các thông số tổng quát cho một thỏa thuận trong tương lai, kèm theo việc gia hạn lệnh ngừng bắn 10 ngày hiện hành. Phương án này không giải quyết được gốc rễ mâu thuẫn nhưng tạo thêm không gian cho các hoạt động ngoại giao tiếp theo.

Lựa chọn 3: Thỏa hiệp. Các quan chức và nhà phân tích cho biết vẫn còn nhiều cách để hai bên tìm được điểm chung. Một phương án đang được các nhà đàm phán xem xét: Iran đồng ý đóng băng việc làm giàu uranium ở mức độ cao trong 20 năm, nhưng sau 10 năm đầu tiên có thể tiến hành nghiên cứu hạt nhân hoặc sản xuất một lượng nhỏ uranium làm giàu ở mức thấp trong ít nhất 10 năm tiếp theo.

Các phương án thỏa hiệp khác bao gồm việc Iran từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu ở mức 60%, song vẫn giữ lại uranium làm giàu ở mức thấp hơn. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu ông Trump có chấp nhận các đề xuất dạng này hay không. Các quan chức Mỹ cũng thừa nhận không thể loại trừ khả năng Iran sẽ bí mật làm giàu uranium đến mức đủ để chế tạo vũ khí trong tương lai.

Lựa chọn 4: Tái khởi động chiến tranh. Ông Trump đã cảnh báo Mỹ sẽ không gia hạn lệnh ngừng bắn thêm nếu cuộc đàm phán tiếp theo ở Pakistan thất bại. Việc nối lại cuộc chiến sẽ giáng thêm một đòn khốc liệt lên Iran, nhưng cũng đặt Mỹ vào thế khó.

Cuộc chiến hiện đang gây tranh cãi trong lòng nước Mỹ, tạo ra những rạn nứt ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa, đồng thời đẩy giá năng lượng và lạm phát tăng cao trên toàn nước Mỹ. Đáng chú ý, các quan chức quốc phòng Mỹ đã lên tiếng cảnh báo rằng nước này đang có nguy cơ thiếu hụt các loại đạn dược quan trọng - những vũ khí cần thiết cho các lực lượng Mỹ đang hoạt động ở nhiều khu vực khác trên thế giới.

Lựa chọn 5: Rút lui. Phương án thứ 5 - rút lui hoàn toàn khỏi xung đột - được các quan chức Mỹ và những người thân cận với Nhà Trắng đánh giá là ít có khả năng xảy ra nhất. Tuy nhiên, đây lại là nỗi lo ngại mà các quan chức cấp cao của khối Arab và châu Âu đã nêu ra trong các cuộc thảo luận riêng sau khi vòng đàm phán đầu tiên đổ vỡ.

Theo kịch bản này, ông Trump có thể tuyên bố chiến thắng rồi rút khỏi cuộc chiến. Song kết quả để lại sẽ là một hiện trạng mà nhiều đối tác thân cận của Mỹ mô tả trong các cuộc trao đổi nội bộ như một "cơn ác mộng": một chính quyền Iran tuy bị tổn thương nhưng vẫn còn tồn tại, đủ khả năng tiếp tục áp đặt mức phí tại eo biển Hormuz và tích lũy đủ chuyên môn để khở động lại chương trình hạt nhân.

Trước tác động của xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, nhiều hãng hàng không giá rẻ lớn của Mỹ đã đề xuất giải pháp giảm thuế tạm thời nhằm ổn định chi phí và tránh đẩy giá vé tăng cao.Ngày 21.4, các giám đốc điều hành của những hãng bay giá rẻ hàng đầu nước Mỹ đã có buổi làm việc trực tiếp với Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Sean Duffy.

Nội dung chính của cuộc gặp nhằm thúc giục Quốc hội Mỹ xem xét các biện pháp hỗ trợ về thuế, qua đó bù đắp phần nào chi phí nhiên liệu tăng mạnh do chiến sự tại khu vực Trung Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa suốt hai tháng qua, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng gần 40% so với trước xung đột.

Tuần trước, Hiệp hội Các hãng bay giá rẻ (Association of Value Airlines), đại diện cho Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo, đã gửi thư kiến nghị lên lãnh đạo Quốc hội Mỹ. Các hãng này đề xuất tạm ngừng thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang với mức 7,5% trên vé máy bay cùng với thuế 5,3USD cho mỗi chặng bay.

Theo tính toán, việc miễn các khoản thuế này có thể bù đắp khoảng 30% chi phí phát sinh thêm do nhiên liệu bay đắt đỏ.

Ông Jonathon Freye, lãnh đạo hiệp hội, cảnh báo nếu không được hỗ trợ kịp thời, sức ép từ giá nhiên liệu tăng sẽ buộc các hãng hàng không phải điều chỉnh tăng giá vé và các dịch vụ bổ sung, từ đó khiến chi phí đi lại của hành khách đội lên đáng kể.Thực tế, nhiều hãng hàng không Bắc Mỹ đã phải tăng phí hành lý, cắt giảm số chuyến bay và thu hẹp kế hoạch mở rộng công suất. Riêng trường hợp của Spirit Airlines, kế hoạch thoát khỏi tình trạng phá sản đang chịu áp lực trở lại do giá nhiên liệu bay tăng mạnh, ảnh hưởng đến các giả định quan trọng trong quá trình tái cấu trúc.

Không chỉ dừng lại ở Bắc Mỹ, các hãng bay châu Âu cũng đối mặt với khó khăn tương tự. Hãng EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 đã tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (tương đương 34 triệu USD), đồng thời số vé đặt mua cho các chuyến bay cuối năm giảm 2% so với năm 2025.

Đáng chú ý, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần trước đã đưa ra cảnh báo châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho sáu tuần, điều này có thể gây ra hậu quả kinh tế nghiêm trọng tại nhiều quốc gia vốn phụ thuộc lớn vào ngành du lịch mùa hè.

Giá dầu hạ nhiệt sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, làm giảm nguồn thu của Nga, tạo lợi thế cho Ukraine, nhưng cục diện vẫn mong manh và tiềm ẩn nhiều rủi ro đảo chiều.Theo báo Kyiv Independent (Ukraine) ngày 20/4, các nhà phân tích nhận định thỏa thuận ngừng bắn hiện tại ở Trung Đông rõ ràng có lợi cho Ukraine, nhưng vẫn vô cùng mong manh. Diễn biến khó lường trong những ngày qua cho thấy rõ sự bất ổn đó: Mỹ và Israel đạt thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần với Iran vào ngày 8/4, tiếp theo là thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah - lực lượng thân Iran tại Liban - vào ngày 16/4. Ngày 17/4, Iran tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, nhưng chỉ một ngày sau đã phong toả trở lại do lệnh phong tỏa đang diễn ra của Mỹ.

Tác động với Ukraine

Dù mong manh, thỏa thuận ngừng bắn vẫn mang lại những tác động tích cực ban đầu cho Ukraine. Giá dầu Brent đã giảm từ 120 USD/thùng vào tháng 3 xuống còn hơn 90 USD mỗi thùng vào ngày 18/4, nhờ lệnh ngừng bắn. Giá dầu sau đó tăng lại lên 95,5 USD vào ngày 20/4 sau khi Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng của Iran đang tìm cách vượt lệnh phong tỏa. Việc giá dầu hạ nhiệt trực tiếp làm giảm nguồn thu của Nga - một tác động có lợi rõ ràng cho Kiev.

Ông Ryhor Nizhnikau, chuyên gia về Nga tại Viện Quan hệ Quốc tế Phần Lan, nhận định với tờ Kyiv Independent: "Một thỏa thuận ngừng bắn là kết quả tốt hơn cho Ukraine so với chiến tranh. Nó sẽ giúp cuộc khủng hoảng ở Trung Đông được kiểm soát và dự đoán tốt hơn".

Tuy nhiên, chuyên gia Nizhnikau cũng chỉ ra: "Cuộc xung đột Mỹ - Iran tiếp diễn sẽ gây nhiều tác động tiêu cực hơn cho Ukraine so với Nga". Lý do là cuộc chiến làm chuyển hướng nguồn lực và sự chú ý khỏi Ukraine, gây căng thẳng cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương - vốn là "xương sống" của hỗ trợ quân sự phương Tây dành cho Kiev - đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến chính sách trừng phạt của Mỹ đối với Nga và việc cung cấp vũ khí cho Ukraine khi các bên tiếp tục tranh giành đạn dược.

Trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn được duy trì trong thời gian đáng kể, các chuyên gia cho rằng sự chú ý của quốc tế sẽ chuyển trở lại Ukraine. Serhiy Danylov, chuyên gia tại Hiệp hội Nghiên cứu Trung Đông của Ukraine, nói với Kyiv Independent: "Cuộc chiến ở Ukraine sẽ một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý, trong khi Trung Đông sẽ lùi vào hậu trường".

Bên cạnh đó, Ukraine có thể tiếp cận tốt hơn với các hệ thống phòng không và vũ khí của Mỹ. Natia Seskuria, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc phòng (RUSI) có trụ sở tại Anh, cho biết: "Kể từ khi căng thẳng leo thang ở Trung Đông, các năng lực chủ chốt như tên lửa đánh chặn Patriot, đạn dược tầm xa chính xác và các nền tảng ISR (tình báo, giám sát và trinh sát) đã bị dàn trải trên nhiều chiến trường. Một môi trường khu vực ổn định hơn sẽ giúp dễ dàng hơn trong việc chuyển hướng các nguồn lực này về Ukraine". Bà Seskuria cũng nhấn mạnh rằng lệnh ngừng bắn bền vững có thể sẽ ổn định thị trường năng lượng, giảm áp lực giá cả và làm giảm nguồn thu của Nga.

Tác động với Nga

Không phải mọi diễn biến đều có lợi cho Ukraine. Để hạ nhiệt giá dầu, Mỹ ban hành cơ chế miễn trừ liên quan đến lệnh trừng phạt dầu Nga vào tháng 3 vừa qua. Sau khi đạt ngừng bắn, Washington tuyên bố vào ngày 15/4 sẽ không gia hạn miễn trừ trên, nhưng rốt cuộc lại gia hạn vào ngày 17/4, giúp Điện Kremlin tiếp tục thu lợi nhuận lớn và tài trợ cho chiến dịch quân sự ở Ukraine.

Những bất đồng ngày càng sâu sắc giữa chính quyền Tổng thống Trump và châu Âu về vấn đề Iran cũng tạo thêm biến số. Jenny Mathers, Giảng viên chính trị quốc tế tại Đại học Aberystwyth của Anh, nhận định với Kyiv Independent rằng động thái của Washington - tấn công Iran rồi tiến hành đàm phán, kết hợp với việc áp đặt thêm lệnh phong tỏa Hormuz - đã làm gia tăng rạn nứt với các đồng minh châu Âu. Tuy nhiên, chuyên gia Mathers cũng chỉ ra nghịch lý: điều này có thể đặt Ukraine vào vị thế mạnh hơn, khi các đồng minh châu Âu nhận ra rằng cái giá phải trả để "lôi kéo" ông Trump về phía họ có thể quá cao và buộc họ phải lựa chọn giữa việc duy trì quan hệ với một nhà lãnh đạo khó đoán hay giữ vững các giá trị của mình.

Một số nhà quan sát còn lập luận rằng quyết định chấp nhận ngừng bắn khi chưa hoàn thành mục tiêu chiến tranh của Tổng thống Trump có thể được Nga hiểu như một tín hiệu khích lệ: Iran tuy mất nhiều lãnh đạo và cơ sở hạ tầng quân sự, vẫn tồn tại và thể hiện khả năng phục hồi.

Lệnh ngừng bắn mong manh và hệ luỵ tiềm tàng

Các chuyên gia nhất trí rằng thỏa thuận ngừng bắn hiện tại cực kỳ mong manh. Ông Danylov thẳng thắn: "Tôi hoàn toàn không tin rằng lệnh ngừng bắn sẽ kéo dài. Tôi nghĩ nó sẽ chỉ tồn tại trong thời gian ngắn. Việc phong tỏa các cảng của Iran chẳng khác nào một lời tuyên chiến".

Về phần mình, Michael Sahlin, chuyên gia về Trung Đông tại Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm chỉ ra rằng vấn đề với tuyên bố ngừng bắn ban đầu là các điều kiện để tuyên bố đó có hiệu lực chưa bao giờ được làm rõ, dẫn đến tình trạng còn rất nhiều điều mơ hồ. Ông Sahlin cũng cảnh báo Iran có thể đáp trả lệnh phong tỏa bằng cách yêu cầu lực lượng Houthi ở Yemen phong tỏa Biển Đỏ, siết chặt thêm thị trường dầu khí toàn cầu: "Nếu điều đó xảy ra, thị trường sẽ hỗn loạn".

Nếu chiến tranh Iran tái diễn, hệ lụy với Ukraine sẽ rất nặng nề. Tiến sĩ Peter Layton, học giả tại Đại học Griffith ở Australia, cảnh báo rằng tên lửa Patriot và đạn dược AMRAAM sẽ bị chuyển hướng sang chiến trường Iran và Ukraine sẽ không được bổ sung một số loại vũ khí nhất định. Đặc biệt, khả năng phòng không chống tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo của Nga là lĩnh vực Ukraine sẽ chịu thiệt hại nặng nhất. Lượng dự trữ nhiên liệu của Ukraine - bao gồm cả nhiên liệu máy bay - cũng có thể giảm mạnh, gây gián đoạn các hoạt động hàng không. Trong khi đó, lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Nga sẽ bị tạm dừng vô thời hạn, cho phép Moskva phục hồi kinh tế.

Bà Seskuria nhấn mạnh: "Nga cũng sẽ được hưởng lợi từ việc phương Tây chuyển hướng chú ý sang một chiến trường khác. Môi trường này có khả năng được Moskva hiểu là cơ hội để leo thang áp lực quân sự, thăm dò hệ thống phòng thủ của Ukraine và củng cố vị thế của mình trước bất kỳ cuộc đàm phán nào trong tương lai". Chuyên gia Seskuria lập luận rằng "sự tham gia của Mỹ vào tiến trình hòa bình ở Ukraine đã không thành công và có khả năng sẽ càng trì trệ hơn nếu chiến tranh Iran tiếp diễn.

Trong báo cáo đánh giá mới được công bố ngày 20/4, Liên hợp quốc (LHQ) cho biết, cần hơn 71 tỷ USD trong thập kỷ tới để phục hồi và tái thiết Dải Gaza, khu vực bị tàn phá bởi xung đột trong thời gian qua.Trong báo cáo nhan đề Đánh giá nhanh về thiệt hại và nhu cầu ở Gaza (RDNA), LHQ cùng Liên minh châu Âu (EU) nhận định, hơn 2 năm xung đột tại Palestine “đã dẫn đến tổn thất nhân mạng chưa từng có và một cuộc khủng hoảng nhân đạo thảm khốc”.Theo báo cáo, ước tính nhu cầu phục hồi và tái thiết vào khoảng 71,4 tỷ USD, trong đó cần 26,3 tỷ USD trong 18 tháng đầu tiên để khôi phục các dịch vụ thiết yếu, xây dựng lại cơ sở hạ tầng quan trọng và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Báo cáo nêu rõ: “Thiệt hại về cơ sở hạ tầng vật chất ước tính là 35,2 tỷ USD, trong khi tổn thất kinh tế và xã hội lên tới 22,7 tỷ USD”.

RDNA ghi nhận khoảng 371.888 đơn vị nhà ở đã bị phá hủy hoặc hư hại, hơn 50% bệnh viện trong khu vực không hoạt động và gần như tất cả các trường học đều bị phá hủy hoặc hư hại. Đồng thời, 1,9 triệu người - gần như toàn bộ dân số ở Dải Gaza - đã phải di dời và hơn 60% dân số đã mất nhà cửa. Bên cạnh đó, nền kinh tế của Dải Gaza đã suy giảm tới 84%.

Báo cáo nhận định: “Quy mô và mức độ thiếu thốn trên các khía cạnh như điều kiện sống, sinh kế và thu nhập, an ninh lương thực, bình đẳng giới và hòa nhập xã hội đã đẩy lùi sự phát triển con người ở Dải Gaza tới 77 năm”.

LHQ và EU cho rằng “với quy mô nhu cầu khổng lồ, các nỗ lực phục hồi phải song hành với hành động nhân đạo” ở vùng lãnh thổ của Palestine, bảo đảm “quá trình chuyển đổi từ cứu trợ khẩn cấp sang tái thiết quy mô lớn”.

Các bên nhấn mạnh quá trình phục hồi và tái thiết cần phải do “người Palestine lãnh đạo” và phải bao gồm các phương pháp tích cực hỗ trợ quá trình chuyển giao quyền quản lý cho Chính quyền Palestine, phù hợp với nghị quyết 2803 của Hội đồng Bảo an LHQ.

Cuối cùng, LHQ và EU cũng yêu cầu tạo dựng “một loạt điều kiện thuận lợi” để nghị quyết 2803 được thực hiện hiệu quả trên thực địa. Các điều kiện đó đặc biệt phải bao gồm “lệnh ngừng bắn bền vững và an ninh đầy đủ”, “quyền tiếp cận nhân đạo không bị cản trở và khôi phục ngay lập tức các dịch vụ thiết yếu”, cũng như “sự di chuyển tự do của người dân, hàng hóa và vật liệu tái thiết, trong và giữa Dải Gaza và Bờ Tây”.

Ngày 20/4, các tiêm kích Saab JAS 39 Gripen của Không quân Thụy Điển đã được lệnh cất cánh khẩn cấp để đánh chặn nhóm máy bay Nga trên vùng biển quốc tế ở biển Baltic.Nhóm máy bay Nga gồm các tiêm kích Su-30SM hộ tống máy bay ném bom chiến lược Tupolev Tu-22M3.Nhiệm vụ được triển khai theo cơ chế phản ứng nhanh, phối hợp với NATO. Các máy bay Gripen tiếp cận ở cự ly gần, duy trì quan sát trực tiếp và theo dõi toàn bộ hành trình của biên đội Nga cho đến khi họ rời khu vực. Không quân Thụy Điển cho biết lực lượng này luôn sẵn sàng cất cánh chỉ trong vài phút – một truyền thống duy trì từ trước khi nước này chính thức gia nhập NATO vào năm 2024.

Vụ việc không phải là cá biệt. Chỉ 10 ngày trước đó, Gripen cũng đã được điều động để theo dõi hoạt động của tàu ngầm Nga tại Baltic. Gần như cùng thời điểm, F-35A Lightning II của Na Uy xuất kích chặn máy bay tuần tra Ilyushin Il-38 trên biển Barents, còn tiêm kích Dassault Rafale của Pháp tại Lithuania cũng có cuộc chạm trán với Su-30SM.

Chuỗi sự kiện dày đặc này cho thấy mức độ căng thẳng ngày càng tăng giữa Nga và NATO, trong bối cảnh xung đột Ukraine vẫn chưa hạ nhiệt và các nước châu Âu tiếp tục gia tăng hiện diện quân sự.

Dù không phải là tiêm kích mạnh nhất trong nhóm thế hệ 4, Gripen lại có lợi thế lớn về chi phí vận hành thấp và khả năng sẵn sàng chiến đấu cao. Thiết kế gọn nhẹ giúp máy bay dễ bảo trì, cho phép triển khai nhanh và thường xuyên.


Tuy nhiên, các phiên bản Gripen C/D đang bị đánh giá là đã lạc hậu ở một số khía cạnh, đặc biệt là radar quét cơ học, yếu hơn và dễ bị gây nhiễu hơn so với các radar hiện đại trên nhiều tiêm kích khác.

Ở phía bên kia, Su-30SM hiện là một trong những trụ cột của không quân Nga. Phát triển từ dòng Sukhoi Su-27, mẫu máy bay này tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến từ các dự án Liên Xô trước đây như Su-27M và Su-37.

So với Gripen, Su-30SM vượt trội về kích thước, công suất động cơ và tầm bay. Máy bay Nga có lực đẩy mạnh hơn nhiều, radar lớn hơn và khả năng hoạt động xa gấp đôi, cho phép đảm nhiệm vai trò hộ tống các oanh tạc cơ tầm xa như Tu-22M3.

Ba binh sĩ thuộc Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (GSDF) thiệt mạng sau khi xe tăng phát nổ trong quá trình huấn luyện tại khu thao trường Hijudai, tỉnh Oita.
Theo Japan Times, vụ việc xảy ra vào khoảng 8h40 sáng nay 21/4 giờ địa phương. Khi GSDF đang tiến hành bắn mục tiêu bằng xe tăng Type 10, một quả đạn đã phát nổ sớm ngay bên trong nòng pháo, khiến 3 binh sĩ nam trong độ tuổi từ 20 đến 40 thiệt mạng, theo thông tin từ GSDF và lực lượng cứu hỏa địa phương.

Một nữ quân nhân ngoài 20 tuổi bị thương nhưng vẫn tỉnh táo và đã được trực thăng đưa tới bệnh viện.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã đăng tải lời chia buồn trên mạng xã hội X. “Chi tiết sự việc và nguyên nhân hiện đang được xác minh. Việc dẫn đến tình huống như vậy là điều vô cùng đáng tiếc. Tôi xin chân thành cầu nguyện cho linh hồn các thành viên đã mất được yên nghỉ, đồng thời bày tỏ sự chia buồn sâu sắc với nỗi đau thương của các gia đình tang quyến,” bà Takaichi Sanae viết.

Nhà lãnh đạo Nhật Bản khẳng định chính phủ sẽ nỗ lực làm rõ nguyên nhân vụ việc này, đồng thời tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn.

Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi cùng ngày chia sẻ với báo giới rằng một ủy ban điều tra đã được thành lập tại Bộ Tư lệnh Lục quân miền Tây của GSDF nhằm làm rõ nguyên nhân vụ nổ.Đây là tai nạn nghiêm trọng đầu tiên liên quan đến quân đội Nhật Bản kể từ tháng 5 năm ngoái, khi một máy bay huấn luyện T-4 của Lực lượng Phòng vệ Trên không, chở hai người, rơi xuống hồ chứa chỉ vài phút sau khi cất cánh từ căn cứ không quân Komaki (tỉnh Aichi), khiến cả hai thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.

Tai nạn nghiêm trọng nhất trong lịch sử Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (GSDF) xảy ra vào tháng 4/2023, khi một trực thăng đa nhiệm UH-60JA rơi ngoài khơi đảo Miyako (tỉnh Okinawa), khiến toàn bộ 10 người trên máy bay thiệt mạng.

Người đàn ông nổ súng khiến ba nạn nhân thiệt mạng ở Johor, trong đó có một phụ nữ Việt Nam.

Cảnh sát bang Johor hồi cuối tuần thông báo bắt nghi phạm 71 tuổi, bị cáo buộc dùng súng shotgun nã đạn khiến hai người đàn ông và một phụ nữ Việt Nam tử vong tại khu ẩm thực ở Taman Kota Jaya.

Nạn nhân người Việt là chủ cửa hàng nơi xảy ra nổ súng. Sau khi gây án, nghi phạm lái xe tới quán cà phê cách hiện trường khoảng 200 m, rồi bị bắt tại địa điểm này.

Vụ nổ súng gây rúng động, bởi theo người dân, nghi phạm là một "cụ ông tốt bụng", quen mặt trong khu phố, nói năng nhã nhặn, cư xử ôn hòa.


Cảnh sát áp giải nghi phạm 71 tuổi nổ súng khiến ba người chết ở Johor, Malaysia. Ảnh: Malay Mail

Nghi phạm sở hữu vườn cây và có giấy phép súng săn để bảo vệ hoa lợi, thỉnh thoảng còn mang rau củ, trái cây từ vườn để biếu hàng xóm.

"Đó là một ông chú hiền lành, chưa từng gây rắc rối cho ai, nên chúng tôi đều rất sốc", Hamzah Kamat, chủ nhà hàng đối diện khu ẩm thực, nói. "Nổ súng tại đây đã đủ sốc rồi, nhưng bất ngờ hơn cả, nghi phạm lại là ông ấy".

Theo cảnh sát bang Johor, nghi phạm sở hữu đất nông nghiệp, đủ điều kiện sở hữu, sử dụng súng. Nguyên nhân vụ nổ súng chưa được làm rõ, song cảnh sát loại trừ khả năng liên quan đến khủng bố, cho rằng động cơ có thể xuất phát từ nợ nần cá nhân. Nghi phạm không có tiền án tiền sự.

VietBF@sưu tập

Bùi Đặng Châu, 31 tuổi, uống rượu say, dùng dao đâm vợ tử vong, sau đó ôm con nhỏ bỏ trốn thì bị cảnh sát bắt giữ

Ngày 21/4, Công an tỉnh Khánh Hòa đang làm rõ hành vi Giết người của Châu, trú xã Cam Lâm.


Bùi Đặng Châu (giữa) bị công an bắt giữ hôm 18/4. Ảnh: Công an Khánh Hòa

Theo điều tra, chiều 18/4, Châu uống rượu say rồi mâu thuẫn với gia đình. Anh ta sau đó dùng dao tấn công vợ và mẹ vợ. Do vết thương nặng, người vợ tử vong trên đường cấp cứu.

Sau khi gây án, Châu mang theo con nhỏ khoảng 9 tháng tuổi rời khỏi hiện trường. Tuy nhiên, sau hai tiếng, anh ta bị cảnh sát bắt giữ khi đang chạy trốn tại khu vực cầu vượt cao tốc ở xã Cam Hiệp, cách hiện trường hơn 2 km.

VietBF@sưu tập