Lực lượng an ninh Nga đã kịp thời phát hiện và đẩy lùi một âm mưu tấn công bằng chất nổ nhằm vào lãnh đạo cơ quan liên bang, đồng thời bắt giữ nhiều đối tượng liên quan tại các thành phố lớn.Hãng tin TASS của Nga dẫn thông báo của Cơ quan An ninh Liên bang (FSB) cho biết các nhân viên thực thi pháp luật của nước này đã ngăn chặn một vụ tấn công khủng bố nhằm vào lãnh đạo Cơ quan Giám sát truyền thông, công nghệ thông tin và truyền thông đại chúng liên bang (Roskomnadzor).

FSB cho hay những kẻ tấn công đã lên kế hoạch đánh thuốc nổ một xe ô tô của lãnh đạo Roskomnadzor hôm 18/4 vừa qua. Tuy nhiên, lực lượng chức năng Nga đã kịp thời phát hiện và đẩy lùi âm mưu này, bắt giữ 7 đối tượng tình nghi có tư tưởng cực hữu ủng hộ chủ nghĩa quốc xã mới tại Moskva, Ufa, Novosibirsk và Yaroslavl.

Kẻ đứng đầu nhóm này là một cư dân Moskva sinh năm 2004. Tên này dùng vũ khí chống cự nhưng bị lực lượng thực thi pháp luật tiêu diệt sau đó.Trong quá trình khám xét sau đó, lực lượng chức năng thu giữ nhiều thiết bị nổ tự chế, một quả lựu đạn F-1, một súng lục Makarov có gắn giảm thanh, 2 khẩu súng hơi, cùng bộ đàm, các vật dụng liên quan đến chủ nghĩa quốc xã mới và sách hướng dẫn gia nhập một tổ chức khủng bố ở Nga.

Hiện, nhà chức trách đang tiến hành điều tra vụ việc theo hướng sử dụng trái phép vũ khí và thiết bị nổ./.

Tên lửa đạn đạo Hyunmoo-5 mang đầu đạn phi hạt nhân nặng nhất thế giới, thiết kế chuyên biệt để xuyên phá các cơ sở quân sự ngầm với tốc độ siêu vượt âm.

Quân đội Hàn Quốc đã bắt đầu đưa vào vận hành tên lửa đạn đạo chiến thuật thế hệ mới Hyunmoo-5. Đây là loại vũ khí sở hữu đầu đạn phi hạt nhân lớn nhất từng được tích hợp trên một tên lửa đạn đạo, với khối lượng ước tính từ 8.000 đến 9.000 kg, vượt xa các tiêu chuẩn vũ khí chiến thuật hiện nay.

Việc triển khai Hyunmoo-5 là một phần trọng tâm trong học thuyết "Trừng phạt và trả đũa quy mô lớn" (KMPR) của Seoul. Mục tiêu chính của hệ thống này là vô hiệu hóa các trung tâm chỉ huy, căn cứ quân sự và cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất ngay trong đợt tấn công đầu tiên nếu xung đột xảy ra.

Sức mạnh công phá từ đầu đạn khổng lồ
Thông thường, các tên lửa đạn đạo chiến thuật phổ biến trên thế giới chỉ mang đầu đạn nặng từ 500 đến 1.000 kg. Điển hình như hệ thống Iskander-M của Nga sử dụng đầu đạn 500 kg, hay tên lửa ATACMS của Mỹ mang đầu đạn 227 kg. Hyunmoo-5 đã tạo ra một bước ngoặt về kỹ thuật khi mang đầu đạn nặng gấp hàng chục lần các hệ thống này.Đáng chú ý, khối lượng đầu đạn của Hyunmoo-5 có thể so sánh với các tên lửa đạn đạo chiến lược (ICBM) xuyên lục địa như RS-28 Sarmat của Nga (8.000-10.000 kg). Tuy nhiên, trong khi Sarmat nặng tới 208 tấn và cần hầm phóng cố định, Hyunmoo-5 chỉ có tổng trọng lượng khoảng 36 tấn và có khả năng phóng từ bệ cơ động di động. Tỷ lệ khối lượng đầu đạn so với trọng lượng phóng của Hyunmoo-5 cao gấp 5 lần so với các dòng tên lửa chiến lược hạng nặng.

Chiến thuật tấn công mục tiêu ngầm
Hàn Quốc thiết kế Hyunmoo-5 để đối phó với mạng lưới công sự ngầm đồ sộ của Triều Tiên, nơi đặt các nhà máy vũ khí và trung tâm chỉ huy nhiều tầng. Sự kết hợp giữa đầu đạn cực nặng, độ chính xác cao và tốc độ va chạm siêu vượt âm cho phép tên lửa xuyên sâu vào lòng đất trước khi kích nổ, tạo ra sức hủy diệt lớn đối với các cấu trúc bê tông kiên cố.

Hệ thống này có thể được triển khai theo loạt bắn tập trung vào một tọa độ duy nhất để tăng khả năng xuyên phá xuống các tầng sâu hơn. Điều này trực tiếp đe dọa những cơ sở vốn được coi là an toàn trước các cuộc không kích thông thường bằng bom xuyên phá.

Cuộc đua hỏa lực trên bán đảo Triều Tiên đang trở nên khốc liệt khi Bình Nhưỡng cũng đẩy mạnh phát triển tên lửa mang đầu đạn lớn như Hwasong-11-Da-4.5 (4.500 kg). Tuy nhiên, với việc đưa Hyunmoo-5 vào biên chế, Seoul hiện đang nắm giữ ưu thế về công nghệ tên lửa đạn đạo chiến thuật phi hạt nhân, khẳng định vị thế trong nhóm các quốc gia dẫn đầu về vũ khí xuyên phá cỡ lớn.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo thế giới có thể chịu mức thâm hụt tích lũy khoảng 120 tỷ m3 LNG trong giai đoạn 2026-2030, tương đương với việc mất đi gần 20% nguồn cung hiện có.Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Trong báo cáo công bố ngày 24/4, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo tình trạng thắt chặt nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) có thể kéo dài đến hết năm 2027 do vấn đề đứt gãy hạ tầng và rủi ro địa chính trị tại eo biển Hormuz.

Tình hình tại eo biển chiến lược tiếp tục leo thang căng thẳng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh cho quân đội "bắn hạ" các tàu nhỏ của Iran cản trở giao thông hàng hải tại tuyến vận chuyển 20% lượng dầu thô và LNG toàn cầu, nơi cũng đang bị Iran áp lệnh phong tỏa, khiến giá năng lượng vọt lên mức kỷ lục.

IEA dự báo thế giới có thể chịu mức thâm hụt tích lũy khoảng 120 tỷ m3 LNG trong giai đoạn 2026-2030, tương đương với việc mất đi gần 20% nguồn cung hiện có.

Trước bối cảnh xung đột leo thang, Anh và Pháp đã đề xuất thành lập một liên minh hải quân đa quốc gia nhằm thiết lập lực lượng phòng thủ chuyên trách bảo vệ tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Indonesia đã chính thức từ chối liên minh hải quân này. Ngoại trưởng Indonesia Sugiono khẳng định dù nước này đang có 2 tàu chở dầu mắc kẹt tại Vịnh Persian suốt 2 tháng qua nhưng việc gia nhập liên minh hải quân sẽ vi phạm nguyên tắc đối ngoại tự do và chủ động, cũng như lập trường trung lập của Indonesia.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) bày tỏ lo ngại về tiến trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran.

Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, cảnh báo các cuộc thảo luận hiện nay có thể đưa ra một thỏa thuận yếu hơn thỏa thuận hạt nhân năm 2015, có tên gọi chính thức là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA), nếu như không giải quyết triệt để các vấn đề về chương trình tên lửa của Iran.

Giới kinh tế học cảnh báo tình trạng giá năng lượng neo cao kéo dài không chỉ thúc đẩy lạm phát toàn cầu, mà còn có thể làm chệch hướng đà tăng trưởng kinh tế nếu người tiêu dùng buộc phải thắt chặt chi tiêu.

Hiện nay, nhiều quốc gia, đặc biệt là tại châu Á, đã bắt đầu phải triển khai các biện pháp tiết kiệm năng lượng khẩn cấp và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng tái tạo để giảm bớt phụ thuộc vào nguồn cung ứng bấp bênh từ Trung Đông./.

Khi thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran ngày 22/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump không đưa ra bất kỳ mốc thời hạn nào cho việc nối lại đàm phán. Thay vào đó, ông cho biết Washington sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran thêm khoảng một tuần và chờ “đề xuất” từ phía Tehran.Theo trang Al Jazeera, song song với mặt trận đối ngoại, ông Trump còn phải đối mặt với “hạn chót” trong nước, từ Quốc hội Mỹ. Tổng thống có thời hạn đến ngày 1/5 để thuyết phục Quốc hội “bật đèn xanh” cho chiến dịch quân sự, theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh (War Powers Resolution).

Theo luật này, tổng thống chỉ có thể duy trì triển khai lực lượng trong xung đột tối đa 60 ngày, trừ khi được Quốc hội cho phép kéo dài. Để làm được điều đó, cả Hạ viện và Thượng viện phải thông qua một nghị quyết chung với đa số quá bán trong khoảng thời gian này - điều đến nay vẫn chưa xảy ra.Dù vậy, trên thực tế, tiền lệ cho thấy các tổng thống Mỹ không ít lần “xoay xở” để vượt qua rào cản pháp lý này bằng cách viện dẫn những cơ sở quyền lực khác.

Đạo luật Quyền lực Chiến tranh

Được ban hành năm 1973, đạo luật liên bang này nhằm hạn chế quyền của tổng thống trong việc đưa nước Mỹ tham gia xung đột vũ trang ở nước ngoài. Theo đó, tổng thống phải thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ sau khi phát động chiến dịch quân sự và chỉ được duy trì chiến dịch trong 60 ngày, trừ khi được gia hạn thêm 30 ngày hoặc được Quốc hội cho phép kéo dài hơn.

Bà Maryam Jamshidi, Phó Giáo sư luật tại Trường Luật Colorado, cho biết để kéo dài thêm 30 ngày, tổng thống phải chứng minh bằng văn bản rằng việc tiếp tục sử dụng vũ lực là “nhu cầu quân sự không thể tránh khỏi”.

“Sau mốc 90 ngày, tổng thống buộc phải chấm dứt triển khai lực lượng, nếu Quốc hội không tuyên chiến hoặc không cấp phép tiếp tục hành động quân sự”, bà nói. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng không có cơ chế pháp lý rõ ràng để Quốc hội buộc tổng thống tuân thủ quy định này.

“Trên thực tế, các tổng thống trước đây từng từ chối thực hiện, cho rằng phần này của đạo luật là vi hiến”, bà Jamshidi chỉ ra.

Khả năng Quốc hội thông qua chiến dịch quân sự tại Iran

Ở thời điểm hiện tại, khả năng Quốc hội Mỹ phê chuẩn việc tiếp tục chiến dịch quân sự ở Iran vẫn rất bấp bênh, do chia rẽ sâu sắc giữa hai đảng.

Ngày 15/4, một nỗ lực lưỡng đảng tại Thượng viện nhằm hạn chế quyền phát động chiến dịch quân sự của ông Trump theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh đã thất bại, với tỷ lệ 52 : 47.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy chỉ trích: “Thật đáng chú ý khi lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện từ chối giám sát một cuộc chiến tiêu tốn hàng tỷ USD mỗi tuần”.

Trong khi đó, nhiều nghị sĩ Cộng hòa vẫn ủng hộ tổng thống trong khung 60 ngày mà luật cho phép, nhưng phát tín hiệu rõ ràng rằng họ sẽ không “ký séc trắng” cho một cuộc chiến kéo dài.

Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Curtis gần đây nhấn mạnh ông ủng hộ các hành động của tổng thống nhằm bảo vệ sinh mạng và lợi ích của Mỹ, nhưng sẽ không ủng hộ chiến dịch kéo dài quá 60 ngày nếu không có sự đồng ý của Quốc hội.

Hạ nghị sĩ Don Bacon cũng nói với truyền thông rằng nếu không được phê chuẩn, chiến dịch “buộc phải dừng lại theo luật”.

Ngay cả một số nghị sĩ Cộng hòa vốn ủng hộ ông Trump cũng bắt đầu tỏ ra lo ngại về nguy cơ chiến tranh kéo dài, làm giảm triển vọng đạt được sự đồng thuận.

Lệnh ngừng bắn sẽ được duy trì?

Dù Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn trong hai tuần từ ngày 8/4, sau đó ông Trump tiếp tục gia hạn đơn phương, sức ép quân sự vẫn diễn ra song song, đặc biệt trên biển.

Ngày 21/4, lực lượng Mỹ đã nổ súng và bắt giữ tàu container treo cờ Iran mang tên Touska tại phía bắc Biển Arab, gần eo biển Hormuz, khi con tàu đang hướng tới cảng Bandar Abbas. Ông Trump cho biết tàu này đã phớt lờ yêu cầu đổi hướng của Mỹ.

Động thái này diễn ra sau khi Washington áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng Iran từ ngày 13/4. Hai ngày sau, Tehran đã đáp trả bằng cách bắt giữ hai tàu thương mại nước ngoài tại eo biển Hormuz.

Hãng tin Reuters ngày 23/4 đưa tin Quân đội Mỹ đã chặn ít nhất ba tàu chở dầu treo cờ Iran tại vùng biển châu Á, buộc chúng rời khỏi vị trí gần Ấn Độ, Malaysia và Sri Lanka.

Ông Salar Mohendesi, Giáo sư lịch sử tại trường Bowdoin College, nhận định cuộc chiến này là “bất lợi” đối với Tổng thống Trump. Theo ông, các cuộc thăm dò cho thấy công chúng Mỹ phản đối, nhưng nhiều khả năng ông chủ Nhà Trắng vẫn sẽ tiếp tục chiến dịch theo một hình thức nào đó.

“Ông ấy xây dựng hình ảnh dựa trên chiến thắng. Ông từng hứa sẽ đạt thỏa thuận tốt hơn với Iran và tránh chiến tranh. Nhưng giờ đây, đảng của ông lại bước vào bầu cử giữa kỳ giữa lúc vướng vào một cuộc chiến không được ủng hộ”, ông nói.

Theo ông, Tổng thống Mỹ vẫn có thể chọn rút lui để giảm thiệt hại chính trị, nhưng điều đó đồng nghĩa thừa nhận thất bại.

“Ông Trump là người ưa mạo hiểm, nên hoàn toàn có thể tiếp tục leo thang với hy vọng giành được một hình thức chiến thắng nào đó”, ông Mohendesi nhận định.

Những “lối thoát” pháp lý

Một cơ sở pháp lý khác mà tổng thống có thể viện dẫn là đạo luật cho phép sử dụng vũ lực nhằm đạt các mục tiêu cụ thể (Authorization for Use of Military Force - AUMF).

AUMF được ban hành lần đầu năm 2001 sau vụ tấn công ngày 11/9 và được thông qua lần nữa năm 2002 để lật đổ ông Saddam Hussein, mở đường cho cuộc chiến Iraq 2003.

Các chính quyền Mỹ kế tiếp đã sử dụng các văn bản này để biện minh cho nhiều chiến dịch quân sự. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng viện dẫn AUMF 2002 để ra lệnh ám sát tướng Iran Qassem Soleimani tại Baghdad năm 2020.

Một báo cáo của Quốc hội Mỹ năm 2015 cho thấy Chính quyền của cựu Tổng thống Barack Obama đã dựa vào AUMF 2001 không chỉ để tiếp tục chiến dịch tại Afghanistan, mà còn để khởi động chiến dịch chống IS.

Tiền lệ “vượt rào” Quốc hội

Trên thực tế, kể từ năm 1973, nhiều tổng thống Mỹ đã tiến hành chiến dịch quân sự mà không có sự phê chuẩn rõ ràng của Quốc hội, dựa trên nhiều lập luận pháp lý khác nhau.

Cựu Tổng thống Bill Clinton từng triển khai nhiều chiến dịch trong thập niên 1990, trong đó có cuộc không kích Nam Tư năm 1999 kéo dài 79 ngày mà không được Quốc hội thông qua.

Một vụ kiện do cựu nghị sĩ Tom Campbell và 17 người khác khởi xướng đã không thành công khi cho rằng ông Clinton không thể tiếp tục chiến dịch nếu không được Quốc hội cho phép theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh.

Tương tự, trong chiến dịch tại Libya năm 2011, chính quyền ông Obama lập luận rằng chiến dịch này không cấu thành “thù địch” theo định nghĩa pháp lý của đạo luật, do đó không cần Quốc hội phê chuẩn vì không có “giao tranh trực tiếp với lực lượng đối phương”.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là liệu Tổng thống Trump có tiếp tục chiến dịch tại Iran hay không, mà là ông sẽ tiếp tục bằng cách nào và sẽ đi xa đến đâu trước khi vấp phải giới hạn chính trị ngay tại Washington.

Ngày 24-4, Bộ Thương mại Trung Quốc (MOFCOM) thông báo, đưa 7 thực thể thuộc Liên minh châu Âu (EU) vào danh sách kiểm soát xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng, trong đó có công ty FN Herstal nổi tiếng của Bỉ.Bắc Kinh khẳng định, động thái là nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, lợi ích quốc gia cũng như thực hiện các nghĩa vụ quốc tế liên quan đến không phổ biến vũ khí. Quyết định có hiệu lực ngay trong ngày 24-4.

Theo thông báo của Bộ Thương mại Trung Quốc, việc siết chặt kiểm soát lần này được triển khai dựa trên các quy định của Luật Kiểm soát xuất khẩu và các quy định liên quan đến kiểm soát các mặt hàng lưỡng dụng – những sản phẩm có thể phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự.

Đây là công cụ pháp lý mà Trung Quốc sử dụng để quản lý dòng chảy công nghệ và vật tư nhạy cảm trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gia tăng.

Danh sách 7 thực thể bị áp dụng biện pháp kiểm soát mới bao gồm 2 đơn vị đến từ Bỉ, một từ Đức và 4 từ Cộng hòa Czech.

Trong đó, FN Herstal – một nhà sản xuất vũ khí nổi tiếng của Bỉ – là cái tên đáng chú ý nhất. Đây là một trong những nhà sản xuất vũ khí lâu đời và uy tín nhất châu Âu. Được thành lập từ cuối thế kỷ XIX, FN Herstal nổi tiếng với việc phát triển và sản xuất các loại súng bộ binh, súng máy và vũ khí cá nhân phục vụ quân đội, lực lượng thực thi pháp luật cũng như thị trường dân sự tại nhiều quốc gia.

FN Herstal gắn liền với nhiều thiết kế mang tính biểu tượng trong ngành công nghiệp quốc phòng, trong đó có các dòng súng được sử dụng rộng rãi bởi lực lượng Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và nhiều quân đội trên thế giới. Công ty hiện là một phần của tập đoàn Herstal Group, thuộc sở hữu của chính quyền vùng Wallonia (Bỉ).

Theo quy định mới, các doanh nghiệp Trung Quốc bị cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng cho 7 thực thể trên. Các tổ chức và cá nhân nước ngoài cũng không được phép chuyển giao hoặc cung cấp các mặt hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc cho các thực thể này. Bộ Thương mại Trung Quốc cũng yêu cầu mọi hoạt động liên quan đang diễn ra phải chấm dứt ngay lập tức.

Trong những trường hợp đặc biệt khi việc xuất khẩu được cho là thực sự cần thiết, các doanh nghiệp vẫn có thể nộp hồ sơ xin cấp phép lên Bộ Thương mại Trung Quốc để xem xét theo từng trường hợp cụ thể.

Theo phía Trung Quốc, các biện pháp này chỉ giới hạn trong phạm vi hàng hóa lưỡng dụng và sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động thương mại và hợp tác kinh tế bình thường giữa Trung Quốc và EU.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định các doanh nghiệp EU tuân thủ pháp luật “không cần phải lo lắng” về quyết định này.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cũng tái khẳng định việc chính phủ Trung Quốc sẽ tiếp tục phối hợp với các quốc gia khác để bảo vệ hòa bình thế giới và ổn định khu vực, đồng thời duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng và chuỗi công nghiệp toàn cầu.

Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon tạo ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn, nhưng các diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một “khoảng lặng tạm thời” khi những vấn đề cốt lõi của xung đột chưa được giải quyết.Vừa qua, Israel và Lebanon, với vai trò trung gian của Mỹ, đã chấp nhận lệnh ngừng bắn 10 ngày nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về một thỏa thuận an ninh và hòa bình lâu dài. Theo thỏa thuận, hai bên cam kết “chấm dứt thù địch”, đồng thời để ngỏ khả năng gia hạn nếu đạt được đồng thuận tiếp theo.

Tuy nhiên, các điều khoản đi kèm cho thấy đây không phải là một cơ chế hòa bình mang tính ràng buộc chặt chẽ. Chính phủ Lebanon cam kết kiểm soát hoạt động của các nhóm vũ trang phi nhà nước và khẳng định vai trò của quân đội Lebanon trong bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Trong khi đó, Israel cam kết không tiến hành tấn công trong thời hạn 10 ngày nhưng vẫn giữ quyền hành động “tự vệ” trước các mối đe dọa đã, đang hoặc sắp diễn ra.

Ngay trong những ngày đầu thực thi, lệnh ngừng bắn đã bộc lộ những giới hạn. Ngày 18/4, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo thiết lập ranh giới quân sự mới mang tên “Đường Vàng” tại miền Nam Lebanon, đồng thời tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm “loại bỏ mối đe dọa tức thời”.

Các tuyên bố từ phía Israel cũng nhấn mạnh nước này sẵn sàng “đáp trả bằng toàn lực, cả trên bộ và trên không” trước bất kỳ nguy cơ nào, kể cả trong thời gian ngừng bắn. Ở chiều ngược lại, lực lượng Hezbollah khẳng định lệnh ngừng bắn “không thể chỉ áp dụng một phía” và sẽ đáp trả nếu Israel tiếp tục các hoạt động quân sự. Những phản ứng này cho thấy trạng thái đối đầu cơ bản chưa được giải tỏa, khi cả hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và sẵn sàng leo thang trong trường hợp cần thiết.

Lệnh ngừng bắn lần này diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah đã kéo dài hơn một năm rưỡi và liên tục leo thang, đặc biệt từ cuối năm 2025 sang đầu năm 2026. Mặc dù lực lượng Hezbollah đã chịu tổn thất đáng kể về quân số và lãnh đạo, song vẫn duy trì năng lực tấn công, trong khi Israel tiếp tục sử dụng các biện pháp quân sự nhằm duy trì ưu thế răn đe.

Từ diễn biến trên, có thể rút ra một số nhận định đáng chú ý về bản chất và triển vọng của lệnh ngừng bắn như sau.

Thứ nhất, lệnh ngừng bắn mang tính chất kỹ thuật nhiều hơn là một thỏa thuận hòa bình thực chất. Việc Israel vẫn duy trì quyền sử dụng vũ lực dưới danh nghĩa tự vệ cho thấy các bên chưa từ bỏ logic đối đầu, mà chỉ tạm thời điều chỉnh cường độ xung đột.

Thứ hai, cơ chế thực thi tồn tại hạn chế cơ bản khi lực lượng Hezbollah là tác nhân trung tâm của xung đột nhưng không phải là bên ký kết. Điều này khiến việc kiểm soát thực địa phụ thuộc vào Lebanon trong khi năng lực của chính phủ và quân đội nước này còn hạn chế, làm suy yếu tính ràng buộc của thỏa thuận.

Thứ ba, triển vọng của lệnh ngừng bắn vẫn hết sức mong manh do tồn tại nhiều “vùng xám” trong thực thi. Các hành động quân sự dưới danh nghĩa tự vệ rất dễ kích hoạt vòng xoáy trả đũa, khiến thỏa thuận khó duy trì ổn định trong trung hạn.

Nhìn tổng thể, lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon hiện nay giúp tạo ra khoảng “hạ nhiệt” cần thiết trong ngắn hạn, nhưng chưa đủ sức nặng để thay đổi quỹ đạo xung đột. Nhiều khả năng, đây chỉ là một “khoảng nghỉ giữa hiệp” trong một chu kỳ đối đầu vẫn còn tiếp diễn.

Quân đội Mỹ cho biết tàu sân bay thứ ba đã đến Trung Đông và đây là đợt triển khai tàu sân bay nhiều nhất tại khu vực này trong hơn 20 năm.

Theo kênh CNN, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan điều phối lực lượng Mỹ trên khắp Trung Đông, thông báo trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng tàu sân bay thứ ba là USS George H.W. Bush đã đi vào khu vực thuộc trách nhiệm của mình.

Thông báo trên xuất hiện ngày 23/4, cùng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối đưa ra mốc thời gian kết thúc chiến tranh với Iran. Ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng: “Đừng thúc ép tôi”.

Tàu USS George H.W. Bush, được biên chế năm 2009, là chiếc mới nhất trong số 10 tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ. Dài khoảng 304m và choán nước hơn 100.000 tấn, tàu này có thể mang hơn 80 máy bay, được vận hành bằng hai lò phản ứng hạt nhân và có hơn 5.500 thủy thủ cùng thủy thủ đoàn trên tàu.

Ngày 23/4, khi được hỏi về kế hoạch đối với tàu USS George H.W. Bush, một quan chức quốc phòng cho biết quân đội không thảo luận về bố trí lực lượng, di chuyển tàu hoặc vị trí nhằm bảo vệ quân nhân và an ninh tác chiến.

Tuy nhiên, các nhà phân tích lưu ý rằng sự xuất hiện của tàu USS George H.W. Bush đã gửi đi một thông điệp mà không cần nổ súng. Ông Carl Schuster, cựu thuyền trưởng Hải quân Mỹ, cho biết: “Chỉ riêng khả năng có một tàu sân bay thứ ba tham gia cũng làm gia tăng áp lực đối với Iran khi các cuộc đàm phán hòa bình đang đến gần”.

Nhiều nguồn tin cho biết Mỹ còn đang lên kế hoạch tấn công nhằm vào mục tiêu Iran ở eo biển Hormuz, trong trường hợp lệnh ngừng bắn hiện tại đổ vỡ. Các nguồn tin tiết lộ Mỹ có thể tấn công các xuồng, tàu rải thủy lôi và các phương tiện mà Iran đã sử dụng để kiểm soát các tuyến hàng hải trọng yếu này và dùng làm đòn bẩy đối với Mỹ.

Nhà phân tích Peter Layton, chuyên gia tại Viện Châu Á Griffith, bình luận rằng các máy bay trên tàu USS George H.W. Bush có thể được sử dụng trong chiến dịch tương tự.

Tuy nhiên, ông cho rằng việc sử dụng tiêm kích từ tàu sân bay USS George H.W. Bush để tấn công các mục tiêu phi đối xứng là rất kém hiệu quả. Theo ông, các máy bay tấn công A-10 của Không quân Mỹ đang có mặt trong khu vực phù hợp hơn cho nhiệm vụ này.

Ông Layton và các chuyên gia khác cho rằng tàu USS George H.W. Bush có thể được triển khai để thay thế USS Gerald R Ford - con tàu đã được triển khai từ tháng 6/2025, vượt xa thời gian triển khai tiêu chuẩn khoảng bảy tháng của tàu sân bay Mỹ trong điều kiện thông thường.

Các trang theo dõi hành trình cho thấy tàu USS Gerald R Ford đã có mặt ở Biển Đỏ đầu tuần này. Ông Schuster nói: “Thủy thủ đoàn cần được nghỉ ngơi… nếu không hiệu quả tác chiến sẽ bắt đầu giảm. Vì vậy, việc có một tàu thay thế đang trên đường tới là hợp lý”.

Tàu USS Gerald R Ford từng gặp sự cố cháy ở khu vực giặt là vào tháng 3 và phải mất hai ngày sau khi dập lửa mới có thể tiến hành các chuyến xuất kích. Sau đó, tàu này đã cập cảng ở Địa Trung Hải để sửa chữa và cho thủy thủ đoàn nghỉ ngơi. Tuy nhiên, tàu đã trở lại nhiệm vụ vào đầu tháng này và quay lại Biển Đỏ vào cuối tuần trước.

Trong khi đó, tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang ở biển Arab (phía Nam Iran) và đã ở đó từ khi chiến sự bắt đầu vào ngày 28/2.

Ông Schuster cho rằng việc có ba tàu sân bay trong khu vực sẽ mang lại lợi thế, trong đó một lợi thế là tàu USS George H.W. Bush mang theo máy bay chiến đấu F-35 đời mới, loại mà tàu USS Gerald R Ford không thể vận hành. Ông cho rằng có hai tàu sân bay có khả năng triển khai F-35 sẽ tăng đáng kể hỏa lực nếu Iran không nhượng bộ, dù các máy bay này không phải lựa chọn tối ưu để đối phó lực lượng hải quân phi đối xứng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

Còn theo ông Layton, hai hoặc ba tàu sân bay có thể là quá nhiều nếu chỉ để làm nhiệm vụ phong tỏa. Ông nói: “Một cuộc phong tỏa thực ra chỉ cần một tàu. Tuy nhiên, cảnh báo về các đòn không kích bổ sung vào Iran khiến tàu thứ hai trở nên hữu ích”.

Ý nghĩa lịch sử

Theo dữ liệu Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), ba tàu sân bay Mỹ sẽ là con số lớn nhất được triển khai trong khu vực kể từ năm 2003. Trong giai đoạn đầu của chiến dịch tại Iraq năm 2003, có tới năm tàu sân bay Mỹ tham gia.

Nhận xét về ý nghĩa lịch sử của việc có ba tàu sân bay trong khu vực, ông Cedric Leighton, cựu đại tá Không quân Mỹ, nói rằng điều này gây áp lực buộc Iran phải đạt thỏa thuận, nhưng chưa rõ Iran có nhượng bộ hay không. “Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ”, ông Leighton nói.

Trước đó cùng ngày, một quan chức Mỹ cho biết nước này hiện có 19 tàu chiến ở Trung Đông và bảy tàu ở Ấn Độ Dương. Quan chức này không tính tàu USS George H.W. Bush cũng như các tàu khu trục tên lửa dẫn đường trong nhóm tác chiến vào con số này.

Nếu tàu USS George H.W. Bush đóng vai trò bổ sung cho lực lượng của CENTCOM chứ không phải thay thế cho hai tàu còn lại, thì điều đó sẽ thể hiện mức cam kết đặc biệt lớn của Mỹ đối với xung đột Iran.

Các trang theo dõi tàu cho thấy chỉ khoảng bốn đến năm trong tổng số 11 tàu sân bay của Hải quân Mỹ sẵn sàng tác chiến. Công tác bảo dưỡng, đại tu và huấn luyện khiến không phải tất cả 11 tàu đều có thể sẵn sàng chiến đấu cùng lúc.

Tuần trước, các nhà quan sát tàu ghi nhận tàu USS Theodore Roosevelt rời cảng San Diego và Hải quân Mỹ cho biết tàu này đang tham gia một cuộc tập trận ở Nam Thái Bình Dương ngoài khơi Chile. Tàu USS George Washington đang neo tại cảng ở Nhật Bản.

Tàu USS George H.W. Bush và nhóm tác chiến rời cảng Norfolk (bang Virginia) vào ngày 31/3, đi theo tuyến đường dài tới Trung Đông, vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi.

Tuyến đường này giúp tránh kênh đào Suez và Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi thân Iran kiểm soát khu vực eo biển Bab al-Mandab giữa Yemen và Sừng châu Phi.

Biện pháp kiểm soát chỉ áp dụng đối với hàng hóa lưỡng dụng, không ảnh hưởng đến hoạt động thương mại, kinh tế bình thường giữa Trung Quốc và EU.Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 24/4 thông báo đưa 7 thực thể thuộc Liên minh châu Âu (EU) vào danh sách kiểm soát xuất khẩu, với lý do bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ quốc tế liên quan đến chống phổ biến vũ khí.

Quyết định được đưa ra dựa trên căn cứ Luật Kiểm soát xuất khẩu và các quy định liên quan về kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng của Trung Quốc. Theo đó, các doanh nghiệp xuất khẩu bị cấm cung cấp hàng hóa lưỡng dụng cho 7 thực thể gồm FN Herstal và FN Browning (Bỉ), Omnipol a.s., Excalibur Army, SpaceKnow chi nhánh Cộng hòa Séc, Viện Nghiên cứu, thử nghiệm hàng không vũ trụ Cộng hòa Séc và Hensoldt AG (Đức).

Bên cạnh đó, các tổ chức và cá nhân ở nước ngoài cũng bị cấm chuyển giao hoặc cung cấp các mặt hàng lưỡng dụng có nguồn gốc từ Trung Quốc cho các thực thể trên. Tất cả các hoạt động liên quan đang triển khai phải chấm dứt ngay lập tức.Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trước khi công bố biện pháp, phía Trung Quốc đã thông báo với EU thông qua cơ chế đối thoại song phương về kiểm soát xuất khẩu.

Nhấn mạnh về phạm vi áp dụng, người phát ngôn nêu rõ việc đưa vào danh sách chỉ nhằm vào một số ít thực thể EU có liên quan lĩnh vực quân sự. Biện pháp kiểm soát chỉ áp dụng đối với hàng hóa lưỡng dụng, không ảnh hưởng đến hoạt động thương mại, kinh tế bình thường giữa Trung Quốc và EU.

Phía Trung Quốc cũng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các nước nhằm góp phần duy trì hòa bình thế giới, ổn định khu vực, đồng thời bảo đảm ổn định của chuỗi cung ứng và chuỗi công nghiệp toàn cầu. Quan hệ kinh tế-thương mại giữa Trung Quốc và EU vẫn duy trì quy mô lớn, có tính bổ trợ cao và đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng sẽ thực hiện theo hướng có mục tiêu, giới hạn phạm vi áp dụng và phù hợp với thông lệ quốc tế để xử lý các vấn đề liên quan đến an ninh và quốc phòng mà không làm gián đoạn dòng chảy thương mại chính thống.

Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) tuyên bố Bắc Kinh kiên quyết phản đối những cáo buộc “hoàn toàn vô căn cứ” của Mỹ đối với những thành tựu phát triển của nước này trong ngành trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời kêu gọi Washington từ bỏ định kiến và chấm dứt việc cản trở sự phát triển công nghệ của Trung Quốc.

Ông Quách Gia Côn đưa ra tuyên bố trên khi trả lời họp báo về cáo buộc của Mỹ đối với Trung Quốc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ của các phòng thí nghiệm AI và kêu gọi Washington tăng cường hợp tác khoa học công nghệ giữa hai nước./.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth khẳng định Washington sẽ duy trì phong tỏa Iran “chừng nào còn cần thiết”, nhấn mạnh không vội đạt thỏa thuận.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hôm nay khẳng định Washington tiếp tục các biện pháp phong tỏa nhằm vào Iran “chừng nào còn cần thiết”, đồng thời nhấn mạnh Mỹ “không vội vàng” trong việc đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Hegseth cho biết đến nay có 34 tàu bị buộc phải quay đầu.

“Gửi chính quyền Tehran, vòng phong tỏa đang siết chặt theo từng giờ. Chúng tôi kiểm soát tình hình. Không có gì được vào, cũng không có gì được ra”, ông tuyên bố.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cũng cho biết chiến dịch này sẽ tiếp tục được mở rộng trên phạm vi toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh Iran đang đứng trước “cơ hội đạt được một thỏa thuận tốt và khôn ngoan” và Washington không chịu áp lực về thời gian.

Đáng chú ý, ông Hegseth tiếp tục chỉ trích các đồng minh châu Âu, cho rằng Mỹ “không trông cậy vào châu Âu” trong cuộc khủng hoảng hiện nay. “Châu Âu và châu Á đã hưởng lợi từ sự bảo vệ của chúng tôi trong nhiều thập kỷ, nhưng thời kỳ ‘đi nhờ’ đã kết thúc”, ông tuyên bố.

Ông cũng nhấn mạnh xung đột hiện nay không phải là “cuộc chiến bất tận” như các cuộc chiến trước đây của Mỹ, mà cho rằng “cuộc chiến thực sự kéo dài là những gì Iran đã tiến hành chống lại Mỹ trong suốt 47 năm qua”.

Cũng tại buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết tàu chở hàng Touska bị hải quân Mỹ vô hiệu hóa bằng hỏa lực khi tìm cách vượt phong tỏa hôm Chủ nhật, vẫn đang bị phía Mỹ kiểm soát cùng toàn bộ thủy thủ đoàn.

“Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ các tàu đáng chú ý hướng tới Iran cũng như những tàu rời khỏi Iran, vốn ở ngoài khu vực phong tỏa vào thời điểm lệnh phong tỏa được ban hành”, ông nói. “Như mọi người đã thấy vào cuối tuần qua, chúng tôi đã sẵn sàng và bố trí lực lượng để đánh chặn các tàu này".Trước đó, Reuters đưa tin, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi dự kiến sẽ tới Islamabad (Pakistan) vào tối thứ Sáu (giờ địa phương), dẫn đầu một phái đoàn quy mô nhỏ, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ được cho là sắp diễn ra.

Một nguồn tin từ chính phủ Pakistan cho biết đội ngũ hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho tiến trình đối thoại, cho thấy các cuộc tiếp xúc có thể diễn ra trong thời gian rất gần.

Một trong những vấn đề trọng tâm khiến châu Âu lo ngại là việc đóng cửa eo biển Hormuz, tác nhân chính khiến giá dầu tăng vọt và làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hàng không tại "lục địa già.''Ngày 24/4, lãnh đạo các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết đẩy mạnh các nỗ lực hạ nhiệt xung đột tại Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.

Phát biểu tại Nicosia (Cộng hòa Cyprus) trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU với các đối tác khu vực như Liban, Syria, Jordan cùng Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định: “Châu Âu phải hành động nhiều hơn nữa. Việc sớm khôi phục ổn định tại Trung Đông và trấn an nền kinh tế thế giới sẽ đảm bảo lợi ích chung của tất cả các bên.''

Trong khi đó, Tổng thống Cyprus Nikos Christodoulides nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong việc tăng cường hợp tác với các quốc gia láng giềng Trung Đông, vốn là những bên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ bất ổn khu vực.Một trong những vấn đề trọng tâm khiến châu Âu lo ngại là việc đóng cửa eo biển Hormuz, tác nhân chính khiến giá dầu tăng vọt và làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hàng không tại "lục địa già.''

Hai Bộ trưởng Quốc phòng Pháp và Anh đã tổ chức một loạt cuộc họp với các thành viên EU nhằm xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh hàng hải tại tuyến này ngay khi một lệnh ngừng bắn bền vững giữa Mỹ và Iran được xác lập.

Các quan chức cấp cao EU cũng khẳng định liên minh sẵn sàng đóng góp các nguồn lực cần thiết một khi các điều kiện hòa bình được đáp ứng, đồng thời xem xét các cơ chế hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp xảy ra các cuộc tấn công quân sự trong tương lai./.