Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon tạo ra cơ hội hạ nhiệt căng thẳng trong ngắn hạn, nhưng các diễn biến thực địa cho thấy đây nhiều khả năng chỉ là một “khoảng lặng tạm thời” khi những vấn đề cốt lõi của xung đột chưa được giải quyết.Vừa qua, Israel và Lebanon, với vai trò trung gian của Mỹ, đã chấp nhận lệnh ngừng bắn 10 ngày nhằm tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về một thỏa thuận an ninh và hòa bình lâu dài. Theo thỏa thuận, hai bên cam kết “chấm dứt thù địch”, đồng thời để ngỏ khả năng gia hạn nếu đạt được đồng thuận tiếp theo.

Tuy nhiên, các điều khoản đi kèm cho thấy đây không phải là một cơ chế hòa bình mang tính ràng buộc chặt chẽ. Chính phủ Lebanon cam kết kiểm soát hoạt động của các nhóm vũ trang phi nhà nước và khẳng định vai trò của quân đội Lebanon trong bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Trong khi đó, Israel cam kết không tiến hành tấn công trong thời hạn 10 ngày nhưng vẫn giữ quyền hành động “tự vệ” trước các mối đe dọa đã, đang hoặc sắp diễn ra.

Ngay trong những ngày đầu thực thi, lệnh ngừng bắn đã bộc lộ những giới hạn. Ngày 18/4, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) thông báo thiết lập ranh giới quân sự mới mang tên “Đường Vàng” tại miền Nam Lebanon, đồng thời tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm “loại bỏ mối đe dọa tức thời”.

Các tuyên bố từ phía Israel cũng nhấn mạnh nước này sẵn sàng “đáp trả bằng toàn lực, cả trên bộ và trên không” trước bất kỳ nguy cơ nào, kể cả trong thời gian ngừng bắn. Ở chiều ngược lại, lực lượng Hezbollah khẳng định lệnh ngừng bắn “không thể chỉ áp dụng một phía” và sẽ đáp trả nếu Israel tiếp tục các hoạt động quân sự. Những phản ứng này cho thấy trạng thái đối đầu cơ bản chưa được giải tỏa, khi cả hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và sẵn sàng leo thang trong trường hợp cần thiết.

Lệnh ngừng bắn lần này diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah đã kéo dài hơn một năm rưỡi và liên tục leo thang, đặc biệt từ cuối năm 2025 sang đầu năm 2026. Mặc dù lực lượng Hezbollah đã chịu tổn thất đáng kể về quân số và lãnh đạo, song vẫn duy trì năng lực tấn công, trong khi Israel tiếp tục sử dụng các biện pháp quân sự nhằm duy trì ưu thế răn đe.

Từ diễn biến trên, có thể rút ra một số nhận định đáng chú ý về bản chất và triển vọng của lệnh ngừng bắn như sau.

Thứ nhất, lệnh ngừng bắn mang tính chất kỹ thuật nhiều hơn là một thỏa thuận hòa bình thực chất. Việc Israel vẫn duy trì quyền sử dụng vũ lực dưới danh nghĩa tự vệ cho thấy các bên chưa từ bỏ logic đối đầu, mà chỉ tạm thời điều chỉnh cường độ xung đột.

Thứ hai, cơ chế thực thi tồn tại hạn chế cơ bản khi lực lượng Hezbollah là tác nhân trung tâm của xung đột nhưng không phải là bên ký kết. Điều này khiến việc kiểm soát thực địa phụ thuộc vào Lebanon trong khi năng lực của chính phủ và quân đội nước này còn hạn chế, làm suy yếu tính ràng buộc của thỏa thuận.

Thứ ba, triển vọng của lệnh ngừng bắn vẫn hết sức mong manh do tồn tại nhiều “vùng xám” trong thực thi. Các hành động quân sự dưới danh nghĩa tự vệ rất dễ kích hoạt vòng xoáy trả đũa, khiến thỏa thuận khó duy trì ổn định trong trung hạn.

Nhìn tổng thể, lệnh ngừng bắn Israel - Lebanon hiện nay giúp tạo ra khoảng “hạ nhiệt” cần thiết trong ngắn hạn, nhưng chưa đủ sức nặng để thay đổi quỹ đạo xung đột. Nhiều khả năng, đây chỉ là một “khoảng nghỉ giữa hiệp” trong một chu kỳ đối đầu vẫn còn tiếp diễn.

Quân đội Mỹ cho biết tàu sân bay thứ ba đã đến Trung Đông và đây là đợt triển khai tàu sân bay nhiều nhất tại khu vực này trong hơn 20 năm.

Theo kênh CNN, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan điều phối lực lượng Mỹ trên khắp Trung Đông, thông báo trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng tàu sân bay thứ ba là USS George H.W. Bush đã đi vào khu vực thuộc trách nhiệm của mình.

Thông báo trên xuất hiện ngày 23/4, cùng thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump từ chối đưa ra mốc thời gian kết thúc chiến tranh với Iran. Ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng: “Đừng thúc ép tôi”.

Tàu USS George H.W. Bush, được biên chế năm 2009, là chiếc mới nhất trong số 10 tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ. Dài khoảng 304m và choán nước hơn 100.000 tấn, tàu này có thể mang hơn 80 máy bay, được vận hành bằng hai lò phản ứng hạt nhân và có hơn 5.500 thủy thủ cùng thủy thủ đoàn trên tàu.

Ngày 23/4, khi được hỏi về kế hoạch đối với tàu USS George H.W. Bush, một quan chức quốc phòng cho biết quân đội không thảo luận về bố trí lực lượng, di chuyển tàu hoặc vị trí nhằm bảo vệ quân nhân và an ninh tác chiến.

Tuy nhiên, các nhà phân tích lưu ý rằng sự xuất hiện của tàu USS George H.W. Bush đã gửi đi một thông điệp mà không cần nổ súng. Ông Carl Schuster, cựu thuyền trưởng Hải quân Mỹ, cho biết: “Chỉ riêng khả năng có một tàu sân bay thứ ba tham gia cũng làm gia tăng áp lực đối với Iran khi các cuộc đàm phán hòa bình đang đến gần”.

Nhiều nguồn tin cho biết Mỹ còn đang lên kế hoạch tấn công nhằm vào mục tiêu Iran ở eo biển Hormuz, trong trường hợp lệnh ngừng bắn hiện tại đổ vỡ. Các nguồn tin tiết lộ Mỹ có thể tấn công các xuồng, tàu rải thủy lôi và các phương tiện mà Iran đã sử dụng để kiểm soát các tuyến hàng hải trọng yếu này và dùng làm đòn bẩy đối với Mỹ.

Nhà phân tích Peter Layton, chuyên gia tại Viện Châu Á Griffith, bình luận rằng các máy bay trên tàu USS George H.W. Bush có thể được sử dụng trong chiến dịch tương tự.

Tuy nhiên, ông cho rằng việc sử dụng tiêm kích từ tàu sân bay USS George H.W. Bush để tấn công các mục tiêu phi đối xứng là rất kém hiệu quả. Theo ông, các máy bay tấn công A-10 của Không quân Mỹ đang có mặt trong khu vực phù hợp hơn cho nhiệm vụ này.

Ông Layton và các chuyên gia khác cho rằng tàu USS George H.W. Bush có thể được triển khai để thay thế USS Gerald R Ford - con tàu đã được triển khai từ tháng 6/2025, vượt xa thời gian triển khai tiêu chuẩn khoảng bảy tháng của tàu sân bay Mỹ trong điều kiện thông thường.

Các trang theo dõi hành trình cho thấy tàu USS Gerald R Ford đã có mặt ở Biển Đỏ đầu tuần này. Ông Schuster nói: “Thủy thủ đoàn cần được nghỉ ngơi… nếu không hiệu quả tác chiến sẽ bắt đầu giảm. Vì vậy, việc có một tàu thay thế đang trên đường tới là hợp lý”.

Tàu USS Gerald R Ford từng gặp sự cố cháy ở khu vực giặt là vào tháng 3 và phải mất hai ngày sau khi dập lửa mới có thể tiến hành các chuyến xuất kích. Sau đó, tàu này đã cập cảng ở Địa Trung Hải để sửa chữa và cho thủy thủ đoàn nghỉ ngơi. Tuy nhiên, tàu đã trở lại nhiệm vụ vào đầu tháng này và quay lại Biển Đỏ vào cuối tuần trước.

Trong khi đó, tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang ở biển Arab (phía Nam Iran) và đã ở đó từ khi chiến sự bắt đầu vào ngày 28/2.

Ông Schuster cho rằng việc có ba tàu sân bay trong khu vực sẽ mang lại lợi thế, trong đó một lợi thế là tàu USS George H.W. Bush mang theo máy bay chiến đấu F-35 đời mới, loại mà tàu USS Gerald R Ford không thể vận hành. Ông cho rằng có hai tàu sân bay có khả năng triển khai F-35 sẽ tăng đáng kể hỏa lực nếu Iran không nhượng bộ, dù các máy bay này không phải lựa chọn tối ưu để đối phó lực lượng hải quân phi đối xứng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran.

Còn theo ông Layton, hai hoặc ba tàu sân bay có thể là quá nhiều nếu chỉ để làm nhiệm vụ phong tỏa. Ông nói: “Một cuộc phong tỏa thực ra chỉ cần một tàu. Tuy nhiên, cảnh báo về các đòn không kích bổ sung vào Iran khiến tàu thứ hai trở nên hữu ích”.

Ý nghĩa lịch sử

Theo dữ liệu Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), ba tàu sân bay Mỹ sẽ là con số lớn nhất được triển khai trong khu vực kể từ năm 2003. Trong giai đoạn đầu của chiến dịch tại Iraq năm 2003, có tới năm tàu sân bay Mỹ tham gia.

Nhận xét về ý nghĩa lịch sử của việc có ba tàu sân bay trong khu vực, ông Cedric Leighton, cựu đại tá Không quân Mỹ, nói rằng điều này gây áp lực buộc Iran phải đạt thỏa thuận, nhưng chưa rõ Iran có nhượng bộ hay không. “Câu trả lời vẫn còn bỏ ngỏ”, ông Leighton nói.

Trước đó cùng ngày, một quan chức Mỹ cho biết nước này hiện có 19 tàu chiến ở Trung Đông và bảy tàu ở Ấn Độ Dương. Quan chức này không tính tàu USS George H.W. Bush cũng như các tàu khu trục tên lửa dẫn đường trong nhóm tác chiến vào con số này.

Nếu tàu USS George H.W. Bush đóng vai trò bổ sung cho lực lượng của CENTCOM chứ không phải thay thế cho hai tàu còn lại, thì điều đó sẽ thể hiện mức cam kết đặc biệt lớn của Mỹ đối với xung đột Iran.

Các trang theo dõi tàu cho thấy chỉ khoảng bốn đến năm trong tổng số 11 tàu sân bay của Hải quân Mỹ sẵn sàng tác chiến. Công tác bảo dưỡng, đại tu và huấn luyện khiến không phải tất cả 11 tàu đều có thể sẵn sàng chiến đấu cùng lúc.

Tuần trước, các nhà quan sát tàu ghi nhận tàu USS Theodore Roosevelt rời cảng San Diego và Hải quân Mỹ cho biết tàu này đang tham gia một cuộc tập trận ở Nam Thái Bình Dương ngoài khơi Chile. Tàu USS George Washington đang neo tại cảng ở Nhật Bản.

Tàu USS George H.W. Bush và nhóm tác chiến rời cảng Norfolk (bang Virginia) vào ngày 31/3, đi theo tuyến đường dài tới Trung Đông, vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi.

Tuyến đường này giúp tránh kênh đào Suez và Biển Đỏ, nơi lực lượng Houthi thân Iran kiểm soát khu vực eo biển Bab al-Mandab giữa Yemen và Sừng châu Phi.

Biện pháp kiểm soát chỉ áp dụng đối với hàng hóa lưỡng dụng, không ảnh hưởng đến hoạt động thương mại, kinh tế bình thường giữa Trung Quốc và EU.Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 24/4 thông báo đưa 7 thực thể thuộc Liên minh châu Âu (EU) vào danh sách kiểm soát xuất khẩu, với lý do bảo vệ an ninh và lợi ích quốc gia, đồng thời thực hiện các nghĩa vụ quốc tế liên quan đến chống phổ biến vũ khí.

Quyết định được đưa ra dựa trên căn cứ Luật Kiểm soát xuất khẩu và các quy định liên quan về kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng của Trung Quốc. Theo đó, các doanh nghiệp xuất khẩu bị cấm cung cấp hàng hóa lưỡng dụng cho 7 thực thể gồm FN Herstal và FN Browning (Bỉ), Omnipol a.s., Excalibur Army, SpaceKnow chi nhánh Cộng hòa Séc, Viện Nghiên cứu, thử nghiệm hàng không vũ trụ Cộng hòa Séc và Hensoldt AG (Đức).

Bên cạnh đó, các tổ chức và cá nhân ở nước ngoài cũng bị cấm chuyển giao hoặc cung cấp các mặt hàng lưỡng dụng có nguồn gốc từ Trung Quốc cho các thực thể trên. Tất cả các hoạt động liên quan đang triển khai phải chấm dứt ngay lập tức.Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trước khi công bố biện pháp, phía Trung Quốc đã thông báo với EU thông qua cơ chế đối thoại song phương về kiểm soát xuất khẩu.

Nhấn mạnh về phạm vi áp dụng, người phát ngôn nêu rõ việc đưa vào danh sách chỉ nhằm vào một số ít thực thể EU có liên quan lĩnh vực quân sự. Biện pháp kiểm soát chỉ áp dụng đối với hàng hóa lưỡng dụng, không ảnh hưởng đến hoạt động thương mại, kinh tế bình thường giữa Trung Quốc và EU.

Phía Trung Quốc cũng khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp với các nước nhằm góp phần duy trì hòa bình thế giới, ổn định khu vực, đồng thời bảo đảm ổn định của chuỗi cung ứng và chuỗi công nghiệp toàn cầu. Quan hệ kinh tế-thương mại giữa Trung Quốc và EU vẫn duy trì quy mô lớn, có tính bổ trợ cao và đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, việc áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng sẽ thực hiện theo hướng có mục tiêu, giới hạn phạm vi áp dụng và phù hợp với thông lệ quốc tế để xử lý các vấn đề liên quan đến an ninh và quốc phòng mà không làm gián đoạn dòng chảy thương mại chính thống.

Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn (Guo Jiakun) tuyên bố Bắc Kinh kiên quyết phản đối những cáo buộc “hoàn toàn vô căn cứ” của Mỹ đối với những thành tựu phát triển của nước này trong ngành trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời kêu gọi Washington từ bỏ định kiến và chấm dứt việc cản trở sự phát triển công nghệ của Trung Quốc.

Ông Quách Gia Côn đưa ra tuyên bố trên khi trả lời họp báo về cáo buộc của Mỹ đối với Trung Quốc liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ của các phòng thí nghiệm AI và kêu gọi Washington tăng cường hợp tác khoa học công nghệ giữa hai nước./.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth khẳng định Washington sẽ duy trì phong tỏa Iran “chừng nào còn cần thiết”, nhấn mạnh không vội đạt thỏa thuận.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth hôm nay khẳng định Washington tiếp tục các biện pháp phong tỏa nhằm vào Iran “chừng nào còn cần thiết”, đồng thời nhấn mạnh Mỹ “không vội vàng” trong việc đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột.Phát biểu tại cuộc họp báo, ông Hegseth cho biết đến nay có 34 tàu bị buộc phải quay đầu.

“Gửi chính quyền Tehran, vòng phong tỏa đang siết chặt theo từng giờ. Chúng tôi kiểm soát tình hình. Không có gì được vào, cũng không có gì được ra”, ông tuyên bố.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cũng cho biết chiến dịch này sẽ tiếp tục được mở rộng trên phạm vi toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh Iran đang đứng trước “cơ hội đạt được một thỏa thuận tốt và khôn ngoan” và Washington không chịu áp lực về thời gian.

Đáng chú ý, ông Hegseth tiếp tục chỉ trích các đồng minh châu Âu, cho rằng Mỹ “không trông cậy vào châu Âu” trong cuộc khủng hoảng hiện nay. “Châu Âu và châu Á đã hưởng lợi từ sự bảo vệ của chúng tôi trong nhiều thập kỷ, nhưng thời kỳ ‘đi nhờ’ đã kết thúc”, ông tuyên bố.

Ông cũng nhấn mạnh xung đột hiện nay không phải là “cuộc chiến bất tận” như các cuộc chiến trước đây của Mỹ, mà cho rằng “cuộc chiến thực sự kéo dài là những gì Iran đã tiến hành chống lại Mỹ trong suốt 47 năm qua”.

Cũng tại buổi họp báo, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết tàu chở hàng Touska bị hải quân Mỹ vô hiệu hóa bằng hỏa lực khi tìm cách vượt phong tỏa hôm Chủ nhật, vẫn đang bị phía Mỹ kiểm soát cùng toàn bộ thủy thủ đoàn.

“Chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ các tàu đáng chú ý hướng tới Iran cũng như những tàu rời khỏi Iran, vốn ở ngoài khu vực phong tỏa vào thời điểm lệnh phong tỏa được ban hành”, ông nói. “Như mọi người đã thấy vào cuối tuần qua, chúng tôi đã sẵn sàng và bố trí lực lượng để đánh chặn các tàu này".Trước đó, Reuters đưa tin, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi dự kiến sẽ tới Islamabad (Pakistan) vào tối thứ Sáu (giờ địa phương), dẫn đầu một phái đoàn quy mô nhỏ, trong bối cảnh các cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ được cho là sắp diễn ra.

Một nguồn tin từ chính phủ Pakistan cho biết đội ngũ hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho tiến trình đối thoại, cho thấy các cuộc tiếp xúc có thể diễn ra trong thời gian rất gần.

Một trong những vấn đề trọng tâm khiến châu Âu lo ngại là việc đóng cửa eo biển Hormuz, tác nhân chính khiến giá dầu tăng vọt và làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hàng không tại "lục địa già.''Ngày 24/4, lãnh đạo các quốc gia Liên minh châu Âu (EU) đã cam kết đẩy mạnh các nỗ lực hạ nhiệt xung đột tại Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đang gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.

Phát biểu tại Nicosia (Cộng hòa Cyprus) trước thềm hội nghị thượng đỉnh EU với các đối tác khu vực như Liban, Syria, Jordan cùng Tổng thư ký Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định: “Châu Âu phải hành động nhiều hơn nữa. Việc sớm khôi phục ổn định tại Trung Đông và trấn an nền kinh tế thế giới sẽ đảm bảo lợi ích chung của tất cả các bên.''

Trong khi đó, Tổng thống Cyprus Nikos Christodoulides nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong việc tăng cường hợp tác với các quốc gia láng giềng Trung Đông, vốn là những bên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ bất ổn khu vực.Một trong những vấn đề trọng tâm khiến châu Âu lo ngại là việc đóng cửa eo biển Hormuz, tác nhân chính khiến giá dầu tăng vọt và làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hàng không tại "lục địa già.''

Hai Bộ trưởng Quốc phòng Pháp và Anh đã tổ chức một loạt cuộc họp với các thành viên EU nhằm xây dựng kế hoạch đảm bảo an ninh hàng hải tại tuyến này ngay khi một lệnh ngừng bắn bền vững giữa Mỹ và Iran được xác lập.

Các quan chức cấp cao EU cũng khẳng định liên minh sẵn sàng đóng góp các nguồn lực cần thiết một khi các điều kiện hòa bình được đáp ứng, đồng thời xem xét các cơ chế hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp xảy ra các cuộc tấn công quân sự trong tương lai./.

Nhập khẩu LNG của châu Âu giảm do nhu cầu mạnh mẽ từ châu Á đã tạo ra sức hút lớn, khiến các lô hàng LNG toàn cầu ưu tiên chuyển hướng sang khu vực này thay vì đổ về châu Âu.Theo Bloomberg và công ty phân tích dữ liệu Kpler, nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) bằng đường biển của châu Âu trong tháng 4/2026 dự kiến giảm khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước.

Đây là lần sụt giảm đầu tiên so với cùng kỳ năm trước kể từ đầu năm 2025, chấm dứt chuỗi tăng trưởng liên tục hơn một năm qua của khu vực này.

Lý giải về đà sụt giảm này, chuyên gia Ronald Pinto từ Kpler cho biết châu Âu đang chịu áp lực kép: một mặt là các đợt bảo trì và sự cố bất ngờ tại các kho cảng ở Tây Ban Nha, Italy, Hy Lạp và Đức; mặt khác là nhu cầu mạnh mẽ từ châu Á đã tạo ra sức hút lớn, khiến các lô hàng LNG toàn cầu ưu tiên chuyển hướng sang khu vực này thay vì đổ về châu Âu.Thực tế, nhiều tàu chở hàng từ Mỹ và Nigeria đã thay đổi lộ trình, chuyển hướng sang châu Á - nơi đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ việc cắt giảm nguồn cung tại vùng Vịnh do xung đột Trung Đông.

Giá LNG tăng cao đã khiến nhu cầu ở Thái Bình Dương sụt giảm, nhưng cuộc chạy đua giành nguồn năng lượng giữa các khu vực vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Các nhà giao dịch đang lo ngại về khả năng nạp đầy các kho dự trữ của châu Âu trước mùa Đông tới, nhất là khi nhà cung cấp lớn nhất là Na Uy cũng đang cắt giảm sản lượng để bảo trì thiết bị.

Thị trường năng lượng thế giới dự báo sẽ còn căng thẳng hơn trong những tháng Hè nắng nóng khi nhu cầu làm mát tại châu Á tăng cao.

Trong khi các doanh nghiệp tại Ấn Độ, Bangladesh và Thái Lan đang cân nhắc mua thêm hàng, thì Pakistan cũng đã phải tìm mua LNG từ thị trường giao ngay với giá đắt đỏ lần đầu tiên sau hơn hai năm.

Điều này buộc châu Âu phải chuẩn bị kịch bản trả giá cao hơn để đảm bảo an ninh năng lượng cho chính mình./.

Chiến dịch tấn công của Mỹ nhằm vào Iran đang phơi bày cái giá "khổng lồ": Hàng nghìn tên lửa tối tân bị tiêu hao, chi phí lên tới hàng chục tỷ USD và kho dự trữ quân sự của Mỹ suy giảm đáng kể, làm dấy lên lo ngại về khả năng sẵn sàng cho các xung đột tiềm tàng.

Cuộc chiến tại Iran đã tạo áp lực chưa từng có lên năng lực quân sự của Mỹ, khi Lầu Năm Góc phải sử dụng lượng lớn vũ khí công nghệ cao chỉ trong thời gian ngắn. Theo các ước tính nội bộ được truyền thông Mỹ dẫn lại, Washington đã tiêu tốn hàng nghìn tên lửa hiện đại, trong đó có các hệ thống chủ lực như Tomahawk và Patriot.

Phản ứng mạnh mẽ của Iran sau các cuộc tấn công ngày 28/2 đã buộc lực lượng Mỹ gia tăng cường độ hỏa lực, nhanh chóng rút cạn kho dự trữ vốn được chuẩn bị cho các kịch bản đối đầu tiềm tàng.Cho đến nay, Nhà Trắng vẫn chưa công bố ước tính chi phí của cuộc xung đột, nhưng các nguồn mở cho biết chi phí này dao động từ 28 - 35 tỷ USD, tương đương gần 1 tỷ USD mỗi ngày. Riêng trong hai ngày đầu, lượng đạn dược sử dụng đã trị giá tới 5,6 tỷ USD.

Kho dự trữ của Mỹ được sử dụng ở Iran

New York Times (NYT) dẫn nguồn tin nội bộ từ Lầu Năm Góc cho biết, quân đội Mỹ đã phóng khoảng 1.100 tên lửa không đối đất tầm xa JASSM-ER - gần bằng tổng số 1.500 tên lửa còn lại trong kho dự trữ của Mỹ.

Tên lửa JASSM-ER có tầm bắn hơn 900 km và được thiết kế để xuyên thủng các mục tiêu kiên cố nằm ngoài tầm bắn của hệ thống phòng không đối phương. Mỗi chiếc có giá khoảng 1,1 triệu USD.
Bên cạnh đó, quân đội Mỹ cũng đã phóng hơn 1.000 tên lửa hành trình Tomahawk vào các mục tiêu ở Iran, gấp khoảng 10 lần số lượng mà Washington mua mỗi năm. Với giá khoảng 3,6 triệu USD/quả, việc tiêu hao nhanh chóng loại vũ khí này đang đặt ra bài toán lớn về tái bổ sung. Theo ước tính Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Mỹ chỉ còn lại 3.000 tên lửa Tomahawk trong kho dự trữ của mình.

Tờ NYT cũng chỉ ra rằng, Lầu Năm Góc đã phóng hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot trong cuộc chiến, trong khi năng lực sản xuất năm 2025 chỉ đạt khoảng 600 quả. Ngoài ra, Mỹ còn sử dụng hơn 1.000 tên lửa tấn công chính xác và tên lửa ATACMS, khiến kho dự trữ giảm xuống mức đáng lo ngại.

Dù quân đội Mỹ tuyên bố đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu trong 38 ngày giao tranh, các quan chức thừa nhận con số này chưa phản ánh hết quy mô hỏa lực thực tế, khi nhiều mục tiêu bị tấn công lặp lại bằng nhiều loại vũ khí khác nhau.

Chiến tranh phơi bày những thiếu sót của quân đội Mỹ

Cuộc chiến ở Iran đã làm cạn kiệt phần lớn nguồn cung cấp đạn dược toàn cầu của quân đội Mỹ, khi Lầu Năm Góc phải gấp rút điều động bom, tên lửa và các thiết bị quân sự khác đến Trung Đông từ các căn cứ ở châu Á, châu Âu đến hỗ trợ các hoạt động quân sự. Việc phải điều chuyển khẩn cấp vũ khí khiến các bộ chỉ huy khu vực khác suy giảm khả năng sẵn sàng chiến đấu.

Cuộc chiến cũng đã phơi bày sự phụ thuộc của Lầu Năm Góc vào các loại tên lửa và đạn dược đắt đỏ, đặc biệt là các tên lửa đánh chặn phòng không, làm dấy lên tranh luận về nhu cầu phát triển các phương án chi phí thấp hơn, như máy bay không người lái tấn công.

Lầu Năm Góc được cho là đã đề nghị Quốc hội cấp thêm ngân sách để tái bổ sung kho vũ khí, nhưng quá trình này có thể kéo dài nhiều năm. Các chuyên gia cảnh báo, trong thời gian đó, sức mạnh quân sự toàn cầu của Mỹ có nguy cơ bị suy giảm đáng kể.

"Mỹ có nhiều loại đạn dược với lượng dự trữ đầy đủ, nhưng một số loại đạn dược tấn công mặt đất và phòng thủ tên lửa quan trọng đã tiêu hao trước xung đột và tình trạng hiện đang tiếp diễn", ông Mark F Cancian, Đại tá Thủy quân lục chiến đã nghỉ hưu và là cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho biết.

Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông tin vào sức mạnh của đối thoại, khi đề cập đến việc tương tác với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

“Tôi là người tin vào sức mạnh của việc trò chuyện”, - nhà lãnh đạo Mỹ phát biểu tại Nhà Trắng khi nhắc đến Tổng thống Nga.

Tổng thống Mỹ Trump cũng chỉ trích các lãnh đạo Nhóm G7 vì đã loại Moskva khỏi Nhóm G8, trong khi sau đó, theo ông, họ lại dành tới 90% thời gian trong các cuộc họp để nói về Nga.

“Đó là một quyết định ngu ngốc” - ông Trump nói về việc loại Nga khỏi nhóm này.
“Tôi cho rằng nên nói chuyện với tất cả mọi người. Tôi không phải kiểu người nói: ‘Ồ, đừng nói chuyện với ông ta. Chiến tranh đang diễn ra mà. Đừng nói chuyện.’ Tôi thích đối thoại”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn đang xem xét khả năng tiến hành một cuộc tấn công trên bộ vào Iran. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy cho biết trên mạng xã hội X.

“Ông ấy (Trump) vẫn đang cân nhắc một cuộc xâm lược trên bộ mang tính thảm họa và việc ông từ chối chấm dứt chiến tranh khiến Iran tiếp tục kiểm soát eo biển, đồng thời duy trì mức giá năng lượng ở mức cao mang tính thảm họa”.

Theo vị thượng nghị sĩ, thật khó tin nhưng thiệt hại từ cuộc chiến của ông Trump với Iran có thể còn lớn hơn nữa.

“Cuộc chiến này đang cướp đi sinh mạng của người Mỹ, gây ra khủng hoảng lương thực toàn cầu, làm Iran mạnh lên, làm suy yếu nước Mỹ và góp phần tạo ra một trong những vụ bê bối tham nhũng lớn nhất trong lịch sử của chúng ta”.



Trước đó vào thứ Ba tuần này, Tổng thống Donald Trump tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi Tehran đưa ra đề xuất giải quyết xung đột và các cuộc đàm phán kết thúc.

Tehran sẽ không cho phép xuất khẩu dầu thô từ khu vực Trung Đông nếu chính mình không thể làm điều đó, Phó Tổng thống Iran Ismail Sahab Isfahani tuyên bố.

Trước đó, thành viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, ông Ali Khezrian, cho biết Iran vẫn xuất khẩu dầu thô bất chấp sự phong tỏa trên biển của Mỹ, đồng thời khối lượng dầu xuất khẩu đã tăng lên so với thời kỳ trước chiến tranh.

"Nếu chúng tôi không thể xuất khẩu dù chỉ một thùng dầu, thì sẽ không một thùng dầu nào trong khu vực được xuất khẩu. Nếu dù chỉ một người đồng hương của chúng tôi không được tiếp cận với điện do sự ngu xuẩn của kẻ thù, thì mười người sống trong khu vực sẽ bị mất điện".

Vào cuối tháng 3 năm nay, Iran bắt đầu soạn thảo một dự luật về eo biển Hormuz, trong đó bao gồm việc thu phí bằng đồng rial, cũng như cấm quá cảnh đối với Mỹ, Israel và các quốc gia ủng hộ lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran. Văn bản này hiện vẫn chưa được thông qua.



Ngày 8/4, Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn trong hai tuần, tuy nhiên, các cuộc đàm phán sau đó không đạt kết quả. Một cuộc gặp mới dự kiến diễn ra trước đó, nhưng Iran đã từ chối tham gia. Sau khi lệnh ngừng bắn bắt đầu, Mỹ công bố áp đặt phong tỏa các cảng của Iran và cho biết chỉ dỡ bỏ khi đạt được thỏa thuận.

Vì vậy, theo hãng thông tấn Tasnim, Tehran coi các cuộc tiếp xúc với Mỹ là sự lãng phí thời gian.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn. Theo ông, lệnh này sẽ có hiệu lực cho đến khi Iran chuẩn bị đề xuất giải quyết và hai bên tiến hành đàm phán.