Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham tuyên bố rằng chiến dịch phong tỏa của Hoa Kỳ đối với Iran có thể sớm được mở rộng trên quy mô toàn cầu, trong bối cảnh áp lực kinh tế đối với chế độ Tehran ngày càng gia tăng.

Ông Graham cho biết đã có cuộc trao đổi trực tiếp với Tổng thống Trump và Bộ trưởng Bộ Chiến Tranh Pete Hegseth trong cùng ngày, và bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với quyết định duy trì phong tỏa. Theo ông, đây là một bước đi “rất sáng suốt” khi đang làm suy yếu đáng kể khả năng của Iran trong việc tiếp tục tài trợ cho các hoạt động khủng bố quốc tế.

Thượng nghị sĩ nhấn mạnh rằng ông không những kỳ vọng biện pháp phong tỏa sẽ tiếp tục cho đến khi Iran thể hiện rõ ràng ý chí thay đổi hành vi, mà còn dự đoán chiến dịch này sẽ được mở rộng và có thể trở thành một hệ thống kiểm soát mang tính toàn cầu trong thời gian tới.

Ông đồng thời đưa ra lời cảnh báo trực tiếp đến các quốc gia hoặc tổ chức đang hỗ trợ hoặc có ý định hỗ trợ Iran trong việc xuất khẩu dầu hỏa. Theo ông, nguồn thu từ dầu chính là nền tảng tài chánh nuôi dưỡng các hoạt động khủng bố, và bất kỳ sự hợp tác nào với Tehran trong lĩnh vực này đều tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng.



Tòa Bạch Ốc, thông qua phát ngôn nhân Karoline Leavitt, cũng xác nhận rằng Hoa Kỳ vẫn đang duy trì thế kiểm soát toàn diện đối với tình hình. Bà cho biết Iran không những đã bị suy yếu đáng kể về mặt quân sự, mà còn đang chịu tổn thất nặng nề về kinh tế và tài chánh trong từng thời điểm mà lệnh phong tỏa còn hiệu lực.

Chiến dịch phong tỏa các cảng Iran đã được Hoa Kỳ triển khai hơn một tuần qua, với sự tham gia của các lực lượng quân sự trên nhiều khu vực. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ xác nhận rằng lực lượng Mỹ đang thi hành nhiệm vụ trên toàn vùng Trung Đông và các khu vực liên hệ, bảo đảm hiệu lực của lệnh phong tỏa trên diện rộng.

Trong khi đó, Tổng thống Trump đã công bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn trong ngày 22 tháng 4 năm 2026, nhưng đồng thời khẳng định rõ rằng chiến dịch phong tỏa sẽ tiếp tục được duy trì. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh nội bộ chính quyền Iran có dấu hiệu phân hóa, và theo đề nghị từ các lãnh đạo Pakistan nhằm tạo điều kiện cho một đề xuất đàm phán thống nhất từ phía Tehran.

Tổng thống Trump nhấn mạnh rằng lực lượng quân sự Hoa Kỳ vẫn trong trạng thái sẵn sàng hoàn toàn, tiếp tục duy trì áp lực tối đa thông qua phong tỏa, trong khi chờ đợi phía Iran đệ trình phương án cụ thể để tiến hành thương thuyết.

Những bất đồng gay gắt về đóng tàu và chiến lược hải quân được cho là nguyên nhân khiến Bộ trưởng Hải quân John Phelan mất chức giữa lúc Mỹ gia tăng sức ép quân sự lên Iran.
Bộ trưởng Hải quân John Phelan đã từ chối chấp nhận việc bị sa thải cho đến khi nhận được phản hồi trực tiếp từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Theo Wall Street Journal, John Phelan đã ngồi ở sảnh Cánh Tây hơn một giờ đồng hồ vào tối thứ Tư, chờ xem liệu người bạn thân và cũng là hàng xóm lâu năm của mình, Tổng thống Trump, có cứu vãn chức vụ cho ông hay không. Ông đã rời đi trong sự thất vọng.

Nguyên nhân sa thải
Các nguồn tin chính phủ cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và cấp phó Stephen Feinberg đã thuyết phục Tổng thống rằng Hải quân cần một ban lãnh đạo mới do Phelan thiếu quyết liệt trong các dự án trọng điểm, đặc biệt là dự án "Hạm đội Vàng" (Golden Fleet) và việc tăng cường phụ thuộc vào sử dụng động cơ hơi nước. Họ xác định rằng Hải quân cần một ban lãnh đạo mới.

Ông Phelan đã thực hiện một loạt cuộc gọi, bao gồm cả cuộc gọi cho trợ lý điều hành của Tổng thống, nói rằng ông cần nói chuyện với ông Trump. Sau đó, ông Phelan tiến về phía Nhà Trắng.

Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, ngay khi Tổng thống có thời gian rảnh vào tối thứ Tư, Phelan đã xin được giữ lại chức vụ, nhưng Tổng tư lệnh quân đội đã ủng hộ quyết định của Hegseth.

Sự việc này là một dấu hiệu cho thấy Hegseth vẫn duy trì được sự ủng hộ của ông Trump bất chấp những biến động nhân sự cấp cao gần đây tại Lầu Năm Góc.

Khi ký quyết định sa thải Phelan, Tổng thống đã đứng về phía Hegseth thay vì một người bạn cá nhân và hàng xóm, người đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của mình. Các quan chức chính quyền cho biết Trump đã chỉ thị cho người đứng đầu Lầu Năm Góc xử lý việc sa thải Phelan.

Ngày 23/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đưa ra những lý giải chi tiết hơn về việc cách chức cựu Bộ trưởng Hải quân John Phelan, cho rằng nguyên nhân chính xuất phát từ các mâu thuẫn nội bộ tại Lầu Năm Góc, theo CNN.

Phản ứng từ các bên liên quan
Phát biểu tại Phòng Bầu dục, ông Trump nhấn mạnh rằng Phelan là “một người rất tốt” nhưng đã xảy ra xung đột với một số quan chức quốc phòng, dù không trực tiếp với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Theo ông, những bất đồng này chủ yếu xoay quanh định hướng đóng mới và mua sắm tàu chiến - một lĩnh vực then chốt trong chiến lược hải quân Mỹ.

Ông Trump mô tả Phelan là một người quyết liệt, nhưng cũng chính phong cách này khiến ông va chạm với các nhóm lợi ích và quan điểm khác nhau bên trong Lầu Năm Góc. Tổng thống Mỹ đồng thời nhấn mạnh rằng trong môi trường quân sự, khả năng phối hợp và “hòa hợp” là yếu tố bắt buộc.

Việc phế truất này là một cú sốc đối với ông Phelan và các trợ lý cấp cao nhất của ông, những người chỉ biết về việc sa thải thông qua một bài đăng trên mạng xã hội của người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell vào thứ Tư. Trong cùng bài đăng đó, ông Parnell cho biết Hung Cao, Thứ trưởng Hải quân, sẽ đảm nhiệm chức vụ Quyền Bộ trưởng.


Thứ trưởng Hải quân Hung Cao sẽ đảm nhiệm chức vụ Quyền Bộ trưởng Hải Quân. Ảnh: The Virginian-Pilot.
Theo các quan chức Mỹ, việc ông Hegseth liên tục thay đổi nhân sự ở một số vị trí lãnh đạo hàng đầu của Lầu Năm Góc trong những tuần gần đây đã gây ra lo ngại vào một thời điểm bấp bênh, khi Mỹ đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran.

Mặc dù Bộ trưởng Hải quân không nằm trong chuỗi chỉ huy tác chiến, ông Phelan đóng một vai trò quan trọng khi Bộ Quốc phòng đang đưa ra yêu cầu ngân sách lớn nhất trong lịch sử.

Một số quan chức tại Cánh Tây đang thất vọng với ông Hegseth về các vụ sa thải, đặc biệt là khi Hải quân đang thực thi lệnh phong tỏa phức tạp đối với các cảng của Iran.

Lo ngại ai là mục tiêu tiếp theo?
Sự ủng hộ của Trump đối với vụ sa thải đột ngột này khiến nhiều người đặt câu hỏi ai sẽ là mục tiêu tiếp theo của ông Hegseth. Đầu tháng này, Bộ trưởng Quốc phòng đã sa thải Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Randy George, và đã có xung đột với Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll, một đồng minh thân cận của Phó Tổng thống JD Vance. Sự việc diễn ra trong bối cảnh Trump đang chứng kiến sự thay đổi nhân sự trong nội các, mất đi một bộ trưởng lao động, một bộ trưởng tư pháp và một bộ trưởng an ninh nội địa trong một thời gian ngắn.

Ông Phelan cho biết trong một tuyên bố rằng việc phục vụ với tư cách là Bộ trưởng Hải quân là "vinh dự của cuộc đời tôi". "Lãnh đạo ở cấp độ này luôn đi kèm với những thách thức. Việc ra quyết định có thể bị chậm lại bởi sự thận trọng và mâu thuẫn nội bộ. Nhưng sứ mệnh của chúng ta đòi hỏi sự rõ ràng, khẩn trương và kết quả - và tôi chưa bao giờ rời mắt khỏi điều đó”.

Việc ông Phelan thúc giục được nói chuyện trực tiếp với ông Trump trước khi chấp nhận quyết định, theo những người am hiểu vấn đề, đã chỉ ra một lý do khiến ông bị sa thải ngay từ đầu: từ chối thừa nhận chuỗi chỉ huy.

Những người này cho biết điều đó là không thể chấp nhận được đối với Tổng thống. Quan chức cấp cao của chính quyền cho biết Nhà Trắng đã xung đột với ông Phelan về nhiều vấn đề, bao gồm cả danh sách những người nhận Huân chương Danh dự mà Tổng thống mong muốn.

Trong tuyên bố cá nhân, John Phelan chia sẻ: "Lãnh đạo ở cấp độ này luôn đi kèm với những thách thức. Việc ra quyết định có thể bị chậm lại bởi sự thận trọng và mâu thuẫn nội bộ. Nhưng sứ mệnh của chúng ta đòi hỏi sự rõ ràng, khẩn trương và kết quả - và tôi chưa bao giờ rời mắt khỏi điều đó".

Theo nhiều nguồn tin, việc ông Phelan bị cách chức diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng với Bộ trưởng Quốc phòng Hegseth, đặc biệt liên quan đến cải cách ngành đóng tàu và mối quan hệ gần gũi của ông với Trump.

Đáng chú ý, dù quyết định thay thế, vị Tổng thống Mỹ vẫn dành lời khen cho Phelan trên nền tảng Truth Social và để ngỏ khả năng đưa ông trở lại chính quyền trong tương lai, cho thấy đây nhiều khả năng là một sự điều chỉnh nhân sự mang tính chiến thuật hơn là rạn nứt hoàn toàn.

Trước đó, thông báo từ Lầu Năm Góc được đưa ra tối 22/4 (giờ địa phương), xác nhận ông Phelan sẽ rời nhiệm sở "ngay lập tức" mà không nêu rõ lý do cụ thể. Thời điểm công bố gây bất ngờ lớn, bởi Hải quân Mỹ đang đóng vai trò trung tâm trong việc thực thi phong tỏa các cảng Iran, khiến những bất đồng về chiến lược và năng lực hải quân càng trở nên đáng chú ý.

Tờ Wall Street Journal trước đó đã đưa tin rằng việc sa thải Phelan diễn ra sau nhiều tháng căng thẳng với ông Hegseth và ông Feinberg, bao gồm cả mối quan hệ thân thiết của ông Phelan với Tổng thống Trump. Hai lãnh đạo Lầu Năm Góc đặc biệt khó chịu khi ông Phelan trực tiếp trình bày ý tưởng về một thiết giáp hạm hiện đại với Tổng thống, bỏ qua ông Hegseth.
của Hải quân, tại Mar-a-lago ở Palm Beach, Florida (Mỹ) tháng 12/2025. Ảnh: Reuters.
Theo những người am hiểu vấn đề, ông Hegseth và ông Feinberg đã tìm cách gạt ông Phelan sang một bên trong những tháng gần đây bằng cách tước đi những quyền hạn vốn thuộc về Bộ trưởng Hải quân.

Năm ngoái, ông Feinberg đã thành lập vị trí "đặc phái viên" về mua sắm tàu ngầm, báo cáo trực tiếp cho ông ta. Các nguồn tin cho biết danh mục đầu tư đó thường thuộc về Hải quân. Ngoài ra, ông Feinberg thường không mời ông Phelan tham gia các cuộc họp thường xuyên với các giám đốc điều hành đóng tàu hàng đầu.

Khác với ông Phelan, Tổng thống Trump thường không công khai gửi lời cảm ơn tới các lãnh đạo cao cấp khác mà ông Hegseth đã sa thải, một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ bền chặt của ông Phelan với Tổng thống.

Nhà của ông Phelan tại Florida nằm cùng con phố với câu lạc bộ Mar-a-Lago của ông Trump, nơi hai người thường xuyên dùng bữa tối. Ông Phelan đã nói với các nhà lập pháp vào năm ngoái rằng ông đã nhắn tin qua lại với Tổng thống về việc đóng tàu vào giữa đêm.

Sự kiện này khẳng định vị thế hiện tại của Pete Hegseth trong việc định hình lại cơ cấu lãnh đạo tại Lầu Năm Góc, ngay cả khi phải đối đầu với những đồng minh thân cận của Tổng thống. Tuy nhiên, việc thay đổi nhân sự liên tục trong bối cảnh cuộc chiến với Iran đang diễn ra cũng gây ra những rạn nứt và sự thất vọng nhất định trong nội bộ Cánh Tây.

VietBF@ sưu tập

Hệ thống pháp luật Hoa Kỳ vốn được biết đến với sự khoan dung và rộng mở, nơi "đất lành chim đậu" cho hàng triệu người nhập cư từ khắp nơi trên thế giới. Thế nhưng, tấm hộ chiếu Mỹ vốn được coi là "tấm vé vàng" ấy không phải là một tấm bùa hộ mệnh vĩnh cửu nếu nó được xây dựng trên nền tảng của sự dối trá. Mới đây, một "cơn địa chấn" pháp lý đã nổ ra khi Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) chính thức xác định 384 trường hợp công dân Mỹ sinh ra ở nước ngoài sẽ phải đối mặt với quy trình tước quốc tịch quy mô lớn. Tờ The New York Times dẫn lời các quan chức cao cấp cho biết, đây không đơn thuần là những vụ việc lẻ tẻ, mà là một chiến dịch được tính toán kỹ lưỡng, quét sạch những mảng tối còn sót lại trong hồ sơ di trú từ nhiều thập kỷ qua.

Lưới trời lồng lộng: Khi công nghệ "gọi tên" sự dối trá

Các cụ ta xưa có câu: "Cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra", và trong trường hợp này, chiếc kim ấy chính là dấu vân tay của những người đã từng lừa dối chính phủ Mỹ. Nguồn gốc của con số 384 này không phải là ngẫu nhiên, nó xuất phát từ một dự án khổng lồ mang tên Operation Janus. Trong quá khứ, khi công nghệ còn thô sơ, dấu vân tay của những người bị trục xuất thường được lưu trữ trên giấy và không thể kết nối với các hệ thống kỹ thuật số hiện đại. Nhiều người sau khi bị trục xuất đã lợi dụng kẽ hở này, thay tên đổi họ, dùng danh tính giả để quay lại Mỹ và thậm chí vượt qua kỳ thi quốc tịch một cách ngoạn mục. Tuy nhiên, khi Bộ An ninh Nội địa (DHS) hoàn tất việc số hóa hàng triệu dấu vân tay cũ, máy tính đã "réo tên" những hồ sơ trùng khớp giữa một người hiện đang là công dân và một kẻ tội phạm hoặc người bị trục xuất trong quá khứ. Điều này minh chứng một sự thật phũ phàng: "Vải thưa không che được mắt thánh", công nghệ hiện đại đã giúp chính phủ Mỹ lật lại những chương sử đen tối mà nhiều người tưởng rằng đã được chôn vùi vĩnh viễn dưới lớp bụi thời gian.

Chân dung những đối tượng trong "tầm ngắm" tước quốc tịch

Dù danh sách cụ thể chưa được công bố vì tính bảo mật của quá trình tố tụng, nhưng qua các nguồn tin từ DOJ, chúng ta có thể thấy rõ nhóm 384 người này chủ yếu là những "công dân sinh ra tại nước ngoài" có hành vi gian lận nghiêm trọng. Họ không thuộc về một sắc tộc hay quốc gia duy nhất mà là một tập hợp đa dạng từ Ấn Độ, Pakistan, Nigeria cho đến các quốc gia Trung Mỹ và Đông Âu. Có kẻ đã che giấu quá khứ tham gia tội ác chiến tranh tại quê nhà, có người lại sử dụng hôn nhân giả để làm "bàn đạp" tiến tới quyền công dân, và cũng có những người đã lừa dối về tiền án tiền sự của mình khi nộp đơn nhập tịch. Chính phủ Hoa Kỳ lập luận rằng, những cá nhân này đã "đánh cắp" quyền công dân một cách bất hợp pháp, gây bất công cho hàng triệu người khác đang kiên nhẫn xếp hàng chờ đợi đến lượt mình. Thật đúng với câu: "Gian nan rèn luyện mới thành, gian nan mà dối thì đành tay không", cái giá phải trả cho sự dối trá lúc này chính là nguy cơ mất đi tất cả những gì họ đã dày công xây dựng trên đất Mỹ.

Từ tước quốc tịch đến trục xuất: Một tương lai mịt mờ

Cần phải hiểu rằng, tước quốc tịch (denaturalization) là một quy trình pháp lý cực kỳ khắt khe tại tòa án liên bang. Các công tố viên từ 39 văn phòng khu vực sẽ phải chứng minh được rằng cá nhân đó đã đạt được quyền công dân thông qua sự dối trá có chủ đích. Một khi thẩm phán ký quyết định tước quốc tịch, cá nhân đó sẽ lập tức trở lại trạng thái là người nước ngoài, và từ đây, bóng ma trục xuất sẽ hiện hữu rõ rệt hơn bao giờ hết. Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) sẽ vào cuộc để đưa những người này trở về nơi họ bắt đầu. Đây là một đòn giáng mạnh mẽ vào tâm lý cộng đồng nhập cư, khẳng định thông điệp đanh thép của Washington: Quyền công dân Mỹ là một đặc ân dành cho những người trung thực, không phải là nơi trú ẩn cho sự gian lận.

Thông điệp cảnh tỉnh cho cộng đồng di trú

Sự kiện 384 người bị DOJ nhắm tới chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, báo hiệu một giai đoạn kiểm soát di trú gắt gao hơn. Đối với những người dân lương thiện, đây là lúc để nhìn lại và trân trọng giá trị của sự trung thực. "Thật thà là cha quỷ quái", sự ngay thẳng luôn là con đường ngắn nhất và bền vững nhất để hòa nhập vào bất kỳ xã hội nào. Chiến dịch này không nhắm vào những người nhập cư chân chính, mà là lời cảnh tỉnh cho bất kỳ ai đang nuôi ý định "đi đường tắt" hay lách luật. Khi công lý được thực thi, những giá trị thật sẽ được tôn vinh, còn những gì xây dựng trên cát rồi cũng sẽ bị sóng triều pháp luật cuốn trôi. Chúng ta hãy cùng chờ xem những diễn biến tiếp theo của cuộc đại rà soát này, để thấy rằng trong xã hội thượng tôn pháp luật, mọi sự dối lừa đều phải trả giá bằng một kết cục tất yếu.

Ngày 23/4 theo giờ Mỹ, ít nhất 1 người đã thiệt mạng và 5 người khác bị thương trong một vụ nổ súng xảy ra tại khu ẩm thực của một trung tâm mua sắm ở thành phố Baton Rouge, bang Louisiana, Mỹ.

Cảnh sát thành phố Baton Rouge cho biết vụ việc xuất phát từ một cuộc tranh cãi giữa hai nhóm người song đã khiến một số người vô tội bị thương vong. Tuy nhiên, cảnh sát cho rằng đây không phải một hành động bạo lực ngẫu nhiên mà là "một cuộc tranh chấp có chủ đích". Năm người đã bị bắt giữ trong vụ việc. Cảnh sát vẫn tiếp tục truy tìm các nghi phạm, và đã điều động cả trực thăng cùng tăng cường lực lượng tuần tra khu vực.

Trung tâm thương mại đã đóng cửa ngay sau vụ xả súng, trong khi Bệnh viện Đa khoa Baton Rouge, nằm gần trung tâm thương mại, đã bị phong tỏa trong khoảng 1 giờ đồng hồ vào chiều cùng ngày theo giờ địa phương.

Ngày 23/4 theo giờ Mỹ, ít nhất 1 người đã thiệt mạng và 5 người khác bị thương trong một vụ nổ súng xảy ra tại khu ẩm thực của một trung tâm mua sắm ở thành phố Baton Rouge, bang Louisiana, Mỹ.
Mỹ điều tra vụ nổ súng tại khuôn viên Đại học Iowa
Thổ Nhĩ Kỳ: Nổ súng tại trường trung học, 16 người bị thương
Nổ súng tại Brazil, 4 người thiệt mạng
Chia sẻ Facebook
Chia sẻ Zalo
Cảnh sát thành phố Baton Rouge cho biết vụ việc xuất phát từ một cuộc tranh cãi giữa hai nhóm người song đã khiến một số người vô tội bị thương vong. Tuy nhiên, cảnh sát cho rằng đây không phải một hành động bạo lực ngẫu nhiên mà là "một cuộc tranh chấp có chủ đích". Năm người đã bị bắt giữ trong vụ việc. Cảnh sát vẫn tiếp tục truy tìm các nghi phạm, và đã điều động cả trực thăng cùng tăng cường lực lượng tuần tra khu vực.

Trung tâm thương mại đã đóng cửa ngay sau vụ xả súng, trong khi Bệnh viện Đa khoa Baton Rouge, nằm gần trung tâm thương mại, đã bị phong tỏa trong khoảng 1 giờ đồng hồ vào chiều cùng ngày theo giờ địa phương.

Play VideoUnibots.com

Bị kết án 110 năm tù, Sarah Jo Pender lôi kéo quản giáo bằng tình dục và hối lộ, đồng thời thuyết phục các bạn tù tin rằng mình bị oan để được hỗ trợ đưa khỏi trại giam.

Năm 23 tuổi, Sarah Jo Pender cùng bạn trai Richard Hull bị kết tội sát hại hai bạn cùng phòng là Andrew Cataldi, 24 tuổi, và Tricia Nordman, 25 tuổi.

Andrew và Tricia bị bắn chết trong căn hộ ở trung tâm thành phố Indianapolis vào ngày 24/10/2000, sau cuộc tranh cãi kéo dài nhiều tuần dẫn đến ẩu đả với Richard. Thi thể hai nạn nhân sau đó được tìm thấy trong thùng rác. Vài ngày sau, Sarah và Richard cùng bị bắt và bị buộc tội giết người.

Sarah khai rằng không có nhà khi án mạng xảy ra, nhưng không báo cáo vụ giết người cho cảnh sát và từ chối hợp tác với công tố viên để truy tố bạn trai.

'Charles Manson phiên bản nữ'

Richard, kẻ buôn ma túy có tiền án, nhận tội giết hai bạn cùng phòng và nhận tổng mức án 75 năm tù, nhưng các công tố viên cho rằng Sarah mới là kẻ chủ mưu. Bên công tố lập luận rằng Sarah có ảnh hưởng đáng kể đến Richard và đóng vai trò trung tâm trong các vụ giết người, miêu tả cô ta là người chiếm ưu thế trong mối quan hệ của họ.

Trong phiên tòa xét xử năm 2002, công tố viên hạt Marion, Larry Sells, gọi Sarah là "Charles Manson phiên bản nữ" vì khả năng thao túng người khác tương tự thủ lĩnh giáo phái khét tiếng. Theo ông Sells, Sarah đã khuyến khích Richard và giúp dàn dựng vụ giết hai bạn cùng phòng vì ma túy và tiền bạc.


Sarah Jo Pender. Ảnh: Oxygen

Sarah thừa nhận đã chứng kiến Richard phi tang xác và giúp mua khẩu súng được sử dụng để gây án, nhưng khẳng định không giết người, cũng không dàn dựng gây án theo bất kỳ cách nào.

Tuy nhiên, một tù nhân tên Floyd Pennington ra làm chứng rằng Sarah đã thú nhận tội ác với anh ta. Bên công tố cũng đệ trình một bức thư được cho là do Sarah gửi cho Richard, trong đó thừa nhận đã thao túng bạn trai để thực hiện các vụ giết người.

Cuối cùng, bồi thẩm đoàn tuyên Sarah phạm tội giết người trong cả hai vụ án, kết án tổng cộng 110 năm tù.

Trốn thoát khỏi nhà tù

"Tôi biết mình sẽ chết trong tù. Rồi một ngày, tôi nghĩ 'Cá là mình có thể thoát khỏi đây'", Sarah nói đùa trong phim tài liệu Girl on the Run: The Hunt for America's Most Wanted Woman.

Tháng 8/2008, Sarah đã quen với cuộc sống tại Trại cải tạo Rockville, tạo dựng được lượng "người hâm mộ" khá lớn trong số các tù nhân khác nhờ hình ảnh nhẹ nhàng, vô tội. Cô ta mua chuộc Scott Spitler, nhân viên canh gác nhà tù, bằng tình dục và hối lộ để chuẩn bị cho kế hoạch vượt ngục.

Sarah được đánh giá là rất thông minh, ăn nói lưu loát, có tài hùng biện và rất có sức thuyết phục. Nhưng trong mắt cơ quan thực thi pháp luật, cô ta là kẻ giỏi thao túng.

"Tôi thực sự rất nguy hiểm với nụ cười quyến rũ của mình", Sarah nói và cười lớn.

Tối 4/8/2008, Sarah thay bộ quần áo bình thường do Scott cung cấp rồi lẻn ra khỏi phòng tập thể dục. Scott lái xe tải màu trắng chở cô ta ra khỏi khuôn viên nhà tù.

Sarah được phát hiện biến mất khỏi phòng giam trong lúc điểm danh tù nhân, dẫn đến cuộc truy tìm ráo riết. Chỉ sau vài giờ, Scott bị bắt và nhanh chóng nhận tội tiếp tay vượt ngục, nhận án 8 năm tù.

Jamie Long, bạn tù cũ, thừa nhận đã chở Sarah ra khỏi bãi đậu xe của nhà tù và cung cấp cho cô ta 140 USD. Jamie chấp nhận thỏa thuận nhận tội với các công tố viên về tội danh tiếp tay vượt ngục và bị kết án 7 năm tù.

Theo những lời khai, Sarah lợi dụng khả năng quyến rũ của mình để giăng bẫy Scott và giữ lại bằng chứng, từ đó ép nhân viên này tham gia kế hoạch. Cô ta còn buôn bán hàng cấm trong tù để kiếm tiền, gửi vào ngân hàng phục vụ cho cuộc sống đào tẩu.

Sau khi trốn thoát, Sarah lấy danh tính giả là "Ashley Thompson", vượt biên giới tiểu bang sang Illinois, tìm được chỗ ở tại Chicago. Cô ta không liên lạc với gia đình và bạn bè, thực hiện nhiều bước để thay đổi ngoại hình như nhuộm tóc, đeo kính, đồng thời liên tục di chuyển, chỉ dùng điện thoại một lần rồi vứt đi để tránh bị bắt.

Tin rằng Sarah bị kết án oan, một số bạn tù cũ đã nỗ lực hết mình và liều lĩnh đánh đổi tự do của bản thân để giúp Sarah tránh bị lực lượng thực thi pháp luật truy bắt. Cảnh sát lần lượt tìm ra họ và cắt đứt nguồn cung tiền, khiến Sarah phải làm việc tại các câu lạc bộ thoát y. Tại đó, cô ta cặp với một doanh nhân lớn tuổi giàu có, nghiện tình dục để được cung cấp chỗ ở.

Sarah đã trốn tránh được chính quyền gần 140 ngày, cho đến khi bại lộ vì một chương trình truyền hình nổi tiếng.

Cuộc sống biệt giam

Ngày 13/9/2008, chương trình truyền hình America's Most Wanted đưa tin về vụ án của Sarah, treo thưởng 25.000 USD. Tên cô ta cũng được thêm vào danh sách những kẻ đào tẩu bị truy nã gắt gao nhất ở Mỹ.

Sau khi chương trình được phát lại vào cuối tháng 12, một khán giả ở Chicago đã nhận ra Sarah là hàng xóm của mình và cung cấp thông tin cho cảnh sát. Ngày 22/12, khi cảnh sát mặc thường phục gõ cửa căn hộ, Sarah mở cửa trong cơn phê cần sa, nói: "Tôi là cô ta. Các anh bắt được tôi rồi".

Cảnh sát tìm thấy trong căn hộ sáu chiếc điện thoại, thẻ SIM, bộ sạc, thẻ trả trước, túi đồ khẩn cấp chứa mọi thứ thiết yếu.

Trở lại sau song sắt, Sarah bị biệt giam trong 5 năm tại Nhà tù nữ Indiana ở Indianapolis, do các quan chức nhà tù lo ngại cô ta sẽ âm mưu trốn thoát lần nữa hoặc lôi kéo bạn tù về phe mình và làm theo lệnh của cô ta.

Sarah mô tả cuộc sống thường nhật tại đây: dành 22 giờ mỗi ngày trong phòng giam rộng 2 m2 với chỉ vài cuốn sách, được đưa đến một căn phòng nhỏ khóa kín khác trong hai giờ mỗi ngày để xem tivi và có không gian giải trí, tập thể dục.

Thời gian ở tù, Sarah bộc lộ khả năng làm vườn và được nhận vào chương trình thạc sĩ tại Cao đẳng Evergreen ở Olympia, Washington.

Nỗ lực tìm kiếm tự do

Sarah dự kiến được trả tự do sớm nhất vào ngày 12/1/2054, khi 75 tuổi, theo Sở Cải huấn Indiana. Cô ta vẫn khẳng định vô tội và không ngừng nỗ lực để giảm án.

Tháng 3/2020, gia đình Sarah gửi đơn kiến nghị yêu cầu một phiên điều trần ân xá với Thống đốc bang Indiana lúc bấy giờ là Eric Holcomb, viện dẫn một bản khai có tuyên thệ năm 2019 của một tù nhân tên Steve Logan, thừa nhận đã làm giả lá thư được đệ trình tại phiên tòa xét xử Sarah để đổi lấy sự bảo vệ cho Richard trong tù.

Larry Sells, công tố viên từng so sánh Sarah với thủ lĩnh giáo phái Manson, sau đó đã thay đổi đánh giá và ủng hộ những kháng cáo gần đây đối với bản án và hình phạt của Sarah. "Tôi đã đi đến kết luận rằng chắc chắn có nghi ngờ hợp lý về tội lỗi của Sarah trong vụ án này," ông Sells nói vào năm 2023.

Tháng 12/2025, Sarah kiến nghị Tòa án Quận Marion xem xét lại bản án, yêu cầu giảm xuống còn 45 năm, bao gồm cả thời gian đã thụ án và được giảm án do cải tạo tốt, nghĩa là cô ta sẽ được tự do nếu được tòa chấp thuận.

"Hôm nay là một trong những ngày trọng đại nhất đời tôi vì tôi đang xin cơ hội được tự do chứ không phải chết trong tù", Sarah nói trong khi cố kìm nước mắt. Tuy nhiên, thẩm phán đã chính thức bác bỏ yêu cầu vào tháng 1/2026 mà không đưa ra lý do.

VietBF@sưu tập

Các tin tức về chiến sự tại Trung Đông khiến giá dầu Brent tăng liên tiếp vài phiên qua, hiện vượt 106 USD một thùng.

Mở cửa phiên giao dịch 24/4, mỗi thùng dầu Brent và WTI tăng thêm 1% lên lần lượt 106 USD và 96,7 USD. Phiên trước đó, cả hai loại dầu này đều đã tăng 3%. Giá dầu Brent hiện cao nhất kể từ phiên 8/4.


Diễn biến giá Brent trong 6 tháng qua. Đồ thị: Trading Economics

Thị trường đi lên sau các thông tin về chiến sự tại Trung Đông. Truyền thông Israel đưa tin ông Mohammad Baqer Qalibaf đã từ chức trưởng đoàn đàm phán hòa bình của Iran với Mỹ. Việc này được coi là chiến thắng của phe cứng rắn trong chính phủ Iran. Bên cạnh đó, các hãng tin Iran cho biết hệ thống phòng không tại Tehran đang đánh chặn các mục tiêu trên không phận thành phố.

Tại eo biển Hormuz, Iran tiếp tục siết kiểm soát khi xuất hiện video cho thấy lực lượng đặc nhiệm đột kích một tàu hàng lớn, sau khi các cuộc đàm phán hòa bình sụp đổ. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/4 cũng viết trên mạng xã hội rằng ông đã ra lệnh cho Hải quân Mỹ "bắn hạ và tiêu diệt bất kỳ tàu nào" rải thủy lôi tại eo biển. Mỹ hiện vẫn duy trì phong tỏa với hoạt động thương mại đường biển của Iran.

Dù vậy, hãng dữ liệu Vortexa cho biết khoảng 10,7 triệu thùng dầu thô xuất khẩu của Iran đã đi qua eo biển này và rời khu vực bị Hải quân Mỹ phong tỏa trong giai đoạn 13-21/4. John Kilduff - nhà phân tích tại Again Capital cho biết thị trường cũng đang được hỗ trợ phần nào bởi thông tin lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần.

"Có quá nhiều thông tin. Tôi chỉ sợ rằng một ngày nào đó, chúng ta sẽ nhận ra nguồn cung hiện tệ đến mức nào và giá sẽ thiết lập lại ở mức cao hơn nhiều", ông đánh giá.

Ngày 23/4, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại Dallas công bố một khảo sát với 120 lãnh đạo công ty dầu khí, cho thấy gần 40% kỳ vọng hoạt động vận chuyển qua eo Hormuz trở lại bình thường vào tháng 8 và 26% cho rằng sẽ bình thường vào tháng 11. Đây là tuyến chuyên chở 20% dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu trước chiến sự.

Trong khi đó, giá xăng dầu trong nước ngày 23/4 tiếp tục được điều chỉnh giảm. Giá xăng hiện về dưới 23.000 đồng một lít, còn dầu diesel xuống 26.690 đồng.

VietBF@sưu tập

Dự báo thời tiết Bắc Mỹ

• Los Angeles: 14°C - 25°C, nắng đẹp, trời trong xanh
• San Francisco: 12°C - 20°C, sương mù sáng, trưa nắng nhẹ
• San Diego: 15°C - 23°C, nắng nhẹ, gió biển dễ chịu
• Seattle: 9°C - 17°C, nhiều mây, có mưa rải rác
• Houston: 21°C - 30°C, nóng ẩm, khả năng có giông
• Dallas: 19°C - 28°C, nắng xen mây
• Miami: 24°C - 32°C, nắng nóng, độ ẩm cao
• Orlando: 23°C - 31°C, oi bức, nắng mạnh
• New York City: 12°C - 22°C, trời mát, có mưa nhẹ
• Washington, D.C.: 13°C - 24°C, nắng nhẹ, dễ chịu
• Chicago: 10°C - 20°C, gió mạnh, trời lạnh nhẹ
• Toronto: 8°C - 18°C, trời mát, nhiều mây

Dự báo thời tiết Châu Âu

• Berlin: 7°C - 17°C, mát, có mưa nhẹ
• Paris: 9°C - 18°C, nắng xen mưa
• London: 8°C - 16°C, nhiều mây, mưa phùn
• Zurich: 6°C - 15°C, trời lạnh nhẹ, có mưa
• Amsterdam: 8°C - 17°C, gió nhẹ, mưa rải rác
• Copenhagen: 6°C - 14°C, nhiều mây, se lạnh
• Stockholm: 3°C - 12°C, se lạnh, có nắng nhẹ
• Oslo: 2°C - 11°C, lạnh, trời quang
• Helsinki: 1°C - 10°C, còn rét
• Vienna: 8°C - 19°C, nắng nhẹ, dễ chịu
• Budapest: 9°C - 20°C, trời đẹp, ít mưa
• Warsaw: 6°C - 16°C, nhiều mây

Dự báo thời tiết Châu Á - Thái Bình Dương

• Beijing: 13°C - 26°C, nắng nhẹ, khô ráo
• Shanghai: 16°C - 27°C, nắng xen mây
• Hong Kong: 22°C - 28°C, ẩm, có mưa rào
• Singapore: 26°C - 32°C, nóng ẩm, mưa giông
• Tokyo: 14°C - 23°C, trời mát, có nắng
• Seoul: 11°C - 22°C, trời đẹp, khô ráo
• Sydney: 15°C - 24°C, nắng nhẹ, gió biển
• Melbourne: 13°C - 22°C, mát mẻ, nhiều mây
• Dubai: 27°C - 38°C, nắng nóng gay gắt
• Doha: 26°C - 37°C, khô nóng
• Hanoi: 23°C - 30°C, nóng nhẹ, có mưa rào
• Saigon: 25°C - 34°C, nắng nóng, oi bức

Các thành phố khác trên thế giới

• San Jose: 13°C - 24°C, nắng nhẹ
• Nha Trang: 25°C - 32°C, nắng đẹp, biển êm
• Bangkok: 27°C - 35°C, nóng, có thể mưa giông
• Moscow: 5°C - 15°C, trời lạnh nhẹ
• Rome: 12°C - 22°C, nắng nhẹ
• Barcelona: 14°C - 23°C, trời đẹp
• Montreal: 7°C - 17°C, mát, có mưa nhẹ
• Vancouver: 9°C - 16°C, nhiều mây
• Taipei: 23°C - 30°C, nóng ẩm
• Athens: 15°C - 25°C, nắng đẹp
• Prague: 7°C - 17°C, mát, có mây
• Madrid: 12°C - 24°C, nắng mạnh
• Venice: 11°C - 21°C, ẩm nhẹ, có mây
• Cairo: 22°C - 34°C, nắng nóng khô
• Cape Town: 14°C - 25°C, mát mẻ, có gió

Kate Loweth chưa trả xong khoản nợ cao học của mình thì phải tìm cách chuẩn bị tiền để ba con vào đại học, khi chương trình cho vay sinh viên bị siết chặt.

Kate Loweth hơn 20 năm trước vay tiền từ chương trình hỗ trợ sinh viên của chính phủ Mỹ để theo đuổi tấm bằng cao học. Khoản nợ ấy đã đeo bám Loweth suốt thời gian qua, không chỉ ảnh hưởng đến chi tiêu hàng tháng của gia đình, mà còn tác động trực tiếp đến lựa chọn đại học của các con.

Giờ đây, Loweth, mẹ của ba đứa con tuổi teen, vẫn còn nợ hàng chục nghìn USD, trong khi con gái lớn chuẩn bị vào đại học. Loweth rất muốn có thể lo cho các con học hết đại học như cô từng được bố mẹ hỗ trợ, nhưng điều đó là bất khả thi ở Thung lũng Silicon ở California, một trong những khu vực đắt đỏ nhất nước Mỹ.

Loweth nghĩ rằng dù không thể cho con cái một khởi đầu tài chính giống những gì mình được hưởng từ bố mẹ, cô hy vọng có thể cho chúng một hình mẫu tham chiếu và đưa ra những lựa chọn sáng suốt trong tương lai.

Hai con lớn của Loweth đã chọn học lớp 11 và 12 tại cao đẳng cộng đồng địa phương thông qua chương trình tín chỉ kép. Với chương trình này, sau khi tốt nghiệp, các em sẽ có ngay bằng cao đẳng, giúp gia đình tiết kiệm được hai năm học đại học. Ngoài ra, các con của cô cũng đi làm thêm, tự để dành tiền học và chi trả một phần chi phí cá nhân.


Lễ tốt nghiệp tại Đại học Toledo, bang Ohio, ngày 5/5/2018. Ảnh: AP

Trong nhiều năm, các gia đình ở Mỹ như nhà Loweth luôn đau đáu về học phí đại học, nhiều ông bố bà mẹ buộc phải vay mượn để con cái có cơ hội đến giảng đường.

Chương trình vay liên bang Parent Plus cho phép phụ huynh vay tiền từ ngân sách chính phủ để trang trải hầu hết chi phí học tập của con, từ học phí đến ăn ở. Theo dữ liệu từ danh mục Hỗ trợ Liên bang cho Sinh viên của Bộ Giáo dục Mỹ, tính đến hết quý đầu năm tài khóa hiện nay, kết thúc ngày 31/12/2025, tổng dư nợ Parent Plus đã lên tới 114,9 tỷ USD.

Trong 10 năm qua, dư nợ của chương trình này tăng thêm 43,8 tỷ USD. Điều đáng chú ý là số người vay không tăng tương ứng. Năm 2016, có khoảng 3,4 triệu phụ huynh nhận khoản vay này. Hiện con số này là 3,6 triệu người, tăng khoảng 6%. Trong khi đó, tổng số tiền giải ngân lại tăng hơn 61%, cho thấy mỗi gia đình đang phải vay nhiều hơn đáng kể để bù vào chi phí học đại học ngày càng tăng.

Học phí tại nhiều trường ở Mỹ hiện neo ở mức rất cao. Hồi tháng 3, Đại học George Washington thông báo học phí năm học 2026-2027 sẽ tăng lên 72.000 USD. Với sinh viên năm nhất, chi phí cơ bản cho nhà ở và ăn uống là hơn 18.000 USD. Như vậy, tổng chi phí cho một năm học tại một trường đại học top đầu tại Mỹ có thể tiến sát mốc 100.000 USD.

Trên thực tế, không phải gia đình nào cũng trả toàn bộ mức học phí niêm yết. Nhiều sinh viên nhận được học bổng, trợ cấp hoặc hỗ trợ từ các chương trình vừa học vừa làm. Phần thiếu hụt còn lại thường được bù bằng các khoản vay do sinh viên, bố mẹ, thậm chí ông bà đứng tên trên hồ sơ.

Khảo sát năm 2025 của Sallie Mae, ngân hàng chuyên cung cấp các khoản vay tư nhân cho sinh viên, cho thấy bố mẹ tại Mỹ đang dùng tiền lương, tiền tiết kiệm và cả tiền vay nợ để gánh khoảng một nửa chi phí đại học cho con cái.

Thực trạng càng thêm khó khăn khi mức trần vay mới qua chương trình Parent Plus chỉ cho phép phụ huynh vay 20.000 USD mỗi năm và tối đa 65.000 USD cho toàn bộ quá trình học.

Ngoài ra, Đạo luật To Đẹp (OBBBA), được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào mùa hè năm ngoái, cũng loại bỏ một số lựa chọn trả nợ linh động theo thu nhập đối với các khoản vay mới trong khuôn khổ Parent Plus, đồng nghĩa nhiều gia đình sẽ phải chịu mức thanh toán hàng tháng cao hơn.

Việc chương trình Parent Plus siết trần vay diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều người Mỹ hoài nghi về giá trị đánh đổi của tấm bằng đại học 4 năm. Học phí tăng, nợ sinh viên kéo dài và cơ hội việc làm mơ hồ khiến nhiều gia đình bắt đầu xem việc giúp con mua nhà là khoản đầu tư thiết thực hơn, thay vì ưu tiên dồn tiền cho học phí.

Theo báo cáo của Northwestern Mutual, 74% phụ huynh có con sống cùng nhà cho biết họ sẽ cân nhắc hoặc đã bắt đầu lên kế hoạch tài chính để hỗ trợ con mua nhà riêng. Trong số đó, 29% nói rằng giúp con sở hữu nhà quan trọng hơn trả học phí đại học.

"Khoản nợ cao học 20 năm trước giờ đây là bài học xương máu cho gia đình, buộc cả nhà phải nói chuyện thẳng thắn hơn về tiền bạc và cân nhắc kỹ các lựa chọn", Loweth cho biết.

VietBF@sưu tập

Giới chức nhiều bang phát cảnh báo về loài "giun điên" có nguồn gốc từ châu Á và rất khó tiêu diệt đang lan rộng khắp nước Mỹ.

Loài giun xâm hại này vô tình được đưa vào Mỹ từ cuối thế kỷ 19 và đến nay đã được phát hiện tại California, Michigan, Minnesota, Maine, Wisconsin, Iowa, Illinois, Indiana, Tennessee, Ohio, Florida, New Jersey, Nebraska, Oklahoma, Texas, Louisiana, Kentucky, New Hampshire và Colorado.

Giới chức Colorado lần đầu phát hiện sự hiện diện của loài giun này vào tháng 10/2025, tại khu phố Hilltop ở Denver. Chúng sau đó đã lan rộng ở loạt bang ở vùng Trung Tây nước Mỹ, trong đó có Kansas và Missouri.

Loài giun nhảy này được truyền thông Mỹ gọi là "giun điên" vì khi bị chạm vào hoặc bị quấy rầy, loài giun này sẽ kích hoạt cơ chế phòng vệ, quẫy đạp điên cuồng, trườn ngoằn ngoèo với tốc độ cực nhanh như một con rắn nhỏ, thậm chí có thể bật nảy lên khỏi mặt đất khoảng 30 cm.

Chúng có bề mặt nhẵn, màu xám đậm hoặc nâu, có khoang màu trắng sữa gần phần đầu. Đôi khi, chúng có thể tự ngắt đứt đuôi để chạy thoát.

"Hoạt động quá mức của loài giun nhảy làm suy thoái cấu trúc đất, gây hại cho rễ cây và làm đất khô nhanh, dẫn đến hiện tượng 'nghịch lý nghèo dinh dưỡng', tức đất vẫn có dinh dưỡng nhưng cây không thể hấp thụ. Điều này có thể làm tình trạng hạn hán thêm trầm trọng", Sở Nông nghiệp Colorado phát cảnh báo hôm 22/4.

Giới chức bang California cũng cảnh báo người dân cần đặc biệt cảnh giác với loài giun xâm hại này.

Điều đáng lo hơn là tốc độ sinh sôi của chúng rất nhanh, bởi loài giun này có thể sinh sản mà không cần giao phối. Các chuyên gia cảnh báo chỉ cần một con giun, thậm chí một kén nhỏ dưới đất hoặc gốc cây cũng có thể làm bùng phát một ổ giun xâm hại mới.


Giun nhảy trong nhà dân ở Mỹ. Ảnh: Turf Zone

Không chỉ phá hủy đất trồng, loài giun này còn đe dọa động vật hoang dã. Các chuyên gia cho biết chúng có thể gây độc với một số loài chim, kỳ nhông, làm xáo trộn hệ sinh thái địa phương.

Hiện chưa có phương pháp tiêu diệt giun hiệu quả. Theo chuyên gia, cách tốt nhất để loại bỏ chúng là cho vào túi nilon kín, phơi nắng 10 phút rồi vứt vào thùng rác.

Giới chức các bang đang kêu gọi người dân kiểm tra kỹ mọi vật liệu, loại đất đưa vào vườn, cũng như không mua giun nhảy làm mồi câu cá.

VietBF@sưu tập

Taylor Sanders trễ hạn nộp 400 USD tiền phí và bị ban quản trị khu dân cư bị tịch thu ngôi nhà ở Bắc Carolina rồi bán phát mãi với giá bèo bọt.

Sự việc bắt nguồn từ 5 năm trước, khi Sanders được thông báo nợ 400 USD tiền phí của Ban quản trị khu dân cư (HOA) Weddington Hills ở bang Bắc Carolina.

HOA cho biết đã gửi nhiều thư cho chủ nhà, yêu cầu thanh toán tiền phí. Sanders thừa nhận bà nợ số tiền trên, nhưng nói rằng không nhận được thông báo nào từ ban quản lý.

Ban quản trị Weddington Hills sau đó quyết định áp dụng các biện pháp trừng phạt. Tháng 2/2021, HOA giành được quyền cầm giữ tài sản (lien) đối với ngôi nhà của Sanders. Hai tháng sau, bà nhận thông báo cho biết số nợ đã tăng lên khoảng 1.200 USD, kèm lời cảnh báo quá trình tịch thu tài sản chuẩn bị bắt đầu.

"Tôi cứ nghĩ đó chỉ là một trò đùa", Sanders nói với đài Action 9 News cuối tháng trước.


Khu nhà ở Mystic Point ở Carlsbad, bang California, có HOA quản lý. Ảnh: CalMatters

Tuy nhiên, mọi thủ tục pháp lý đều là thật. Sanders cuối cùng mất trắng ngôi nhà rộng hơn 300 m2 bên trong khu dân cư Weddington Hills. Theo hồ sơ địa phương, bất động sản này ban đầu bị bán với mức giá bèo bọt 49.000 USD. Chỉ 5 tháng sau, chủ sở hữu mới đã bán lại ngôi nhà với giá 850.000 USD.

"Thật tàn khốc đối với các con tôi. Tôi không mong điều này xảy ra với bất kỳ ai", Sanders nói. Bà hy vọng câu chuyện của mình sẽ là bài học để những chủ nhà khác không đánh giá thấp quyền lực của các ban quản trị khu dân cư, cũng như nắm rõ quyền lợi của bản thân.

Tại Mỹ, HOA là đơn vị do người dân thành lập để quản lý các khu dân cư. Ban quản trị HOA gồm các thành viên là cư dân tình nguyện trong khu, cũng có thể thuê thêm đơn vị quản lý, phần lớn là doanh nghiệp vì lợi nhuận, để phụ trách vận hành hàng ngày.

HOA đặt ra các quy định áp dụng với chủ nhà, người cho thuê trong khu, còn chủ sở hữu phải đóng phần chi phí cho các tiện ích chung, khu vực chung cho ban quản lý.

Đại diện HOA Weddington Hills từ chối bình luận về sự việc, nhưng hành động của họ được xác định là hoàn toàn hợp pháp, khiến Sanders không có cơ sở để khiếu kiện hay đòi lại nhà.

Theo luật hiện hành của bang Bắc Carolina, HOA có quyền áp đặt lệnh cầm giữ tài sản nếu chủ nhà không nộp phí. Nếu tình trạng nợ đọng tiếp diễn, ban quản trị được phép khởi xướng thủ tục tịch thu tài sản. Quyền lực này vốn được cấp để giúp HOA duy trì các tiêu chuẩn chung của khu dân cư, nhưng nhiều người mua nhà thường không hiểu rõ giới hạn quyền hạn và trách nhiệm của tổ chức này.

Thông thường, mục đích của các HOA là thu hồi nợ chứ không phải tịch thu nhà của chủ hộ. Người dân có thể kháng cáo lệnh tịch thu, nhưng các lựa chọn pháp lý bảo vệ họ rất hạn chế.

Các nhà lập pháp bang Bắc Carolina đang xem xét một dự luật nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người sở hữu nhà. Nếu được thông qua, luật mới sẽ yêu cầu ban quản lý phải đáp ứng những tiêu chí nghiêm ngặt hơn trước khi ra lệnh cầm giữ tài sản. HOA cũng bắt buộc phải gửi thông báo rõ ràng cho người dân về khoản nợ, các chi tiết liên quan và hậu quả pháp lý của việc không thanh toán.

Dù vậy, dự luật này vẫn đang bị đình trệ tại cơ quan lập pháp bang kể từ tháng 5 năm ngoái.

Suýt mất nhà vì khoản nợ từ chủ cũ

Jewel Inostroza, 56 tuổi, suýt mất nhà khi nợ 200 USD tiền phí quản lý tại khu dân cư ở thành phố Newnan, bang Georgia. Khi mới dọn đến ở vào năm 2008, Inostroza cảm thấy đây là một khu dân cư đẹp, ấm cúng, gắn kết, nhưng sau đó nhận ra căn nhà thuộc một "khu cộng đồng có lợi ích chung", nơi họ phải trả phí quản lý.

Phí HOA mà gia đình Inostroza phải đóng là 200 USD mỗi năm. Nhưng hai vợ chồng sau đó phát hiện căn nhà còn tồn nhiều khoản nợ phạt, phụ phí từ trước thời điểm họ mua, liên quan đến chăm sóc bãi cỏ và nhiều vấn đề nào phát sinh.

Gia đình không chấp nhận nộp các khoản phạt này, cho rằng chúng thuộc trách nhiệm của chủ cũ. Họ cho biết HOA cùng công ty quản lý khi đó là Homeowners Management đã không phản hồi các đề nghị xóa nợ của họ.

Hồ sơ CNBC thu thập được cho thấy khoản nợ này vẫn tiếp tục phình ra ít nhất từ năm 2012. Gia đình Inostroza cho biết trước năm 2011 họ liên lạc với HOA chủ yếu qua điện thoại. Đến tháng 8/2015, HOA đăng ký quyền cầm giữ đối với căn nhà của gia đình. Trong hồ sơ tòa án, HOA cho biết họ nợ 1.600 USD.

Giống như Inostroza, ngày càng nhiều người lần đầu mua nhà mua phải những bất động sản thuộc diện HOA quản lý mà không hay biết.

Theo Cục Điều tra Dân số Mỹ, khoảng 84% nhà ở riêng lẻ mới xây được bán trong năm 2022 thuộc các khu có HOA. Tại phần lớn các bang miền nam và miền tây, gần như không thể tìm được một căn riêng lẻ không thuộc HOA quản lý. Một số địa phương thậm chí yêu cầu gần như mọi dự án mới xây đều phải có HOA.

Khi mua nhà trong các khu có HOA quản lý, người mua thực chất không chỉ mua tài sản mà còn nhận luôn các nghĩa vụ tài chính gắn với căn nhà. Điều này đồng nghĩa nếu chủ cũ còn nợ phí hoặc bị phạt, khoản nợ sẽ "đi theo" bất động sản sang chủ mới.

HOA có quyền đăng ký quyền cầm giữ với căn nhà để đảm bảo thu hồi nợ. Đây là cơ chế pháp lý cho phép chủ nợ gán nghĩa vụ thanh toán vào tài sản, như nhà ở. Từ đó, HOA có thể áp dụng các biện pháp cưỡng chế như phát mại nhà. Giới chuyên gia mô tả mô hình này giống một "cái bẫy" nếu người mua không kiểm tra kỹ các khoản nợ phí của chủ cũ.

Trong trường hợp của gia đình Inostroza, hai vợ chồng bị khấu trừ thu nhập từ giữa năm 2015. Tuy nhiên, bà cho biết mình không được thông báo trước về biện pháp này và chỉ biết chuyện là khi nhận bảng lương. Mãi đến hai tuần sau, bà mới nhận được giấy báo.

Dù lương đã bị khấu trừ, tổng dư nợ HOA không giảm. Đến tháng 12/2016, gia đình đã nợ HOA hơn 4.300 USD.

Hai vợ chồng sau đó thuê luật sư. Năm 2016, luật sư của họ đã đạt thỏa thuận với luật sư phía HOA để chấm dứt khấu trừ lương. Theo thỏa thuận, vợ chồng họ sẽ trả khoảng 3.100 USD theo từng đợt. Hồ sơ CNBC thu thập cho thấy họ đã hoàn tất khoản thanh toán này hồi tháng 1/2023.

Tuy nhiên, HOA vẫn tiếp tục cộng tiền phạt và tính lãi. Gia đình Inostroza ước tính họ đã trả tổng cộng khoảng 12.000 USD tiền phạt và tiền bị khấu trừ lương cho HOA, chưa kể hàng nghìn USD phí luật sư. Homeowners Management và HOA không trả lời yêu cầu bình luận.

Theo Tom Skiba, lãnh đạo tổ chức đại diện cho các HOA, nhà ở là khoản đầu tư lớn nhất đời người đối với phần lớn người Mỹ, và HOA có trách nhiệm bảo vệ giá trị tài sản đó, nên các biện pháp cứng rắn của họ với những người không chịu nộp phí quản lý là phù hợp.

Trải nghiệm của gia đình Inostroza cho thấy rõ cơ chế quyền lực của HOA đang xuất hiện ở nhiều nơi trên khắp nước Mỹ.

Khảo sát năm 2023 của Rocket Mortgage với 1.001 người Mỹ sống trong khu có HOA cho thấy hơn một nửa, tương đương 57%, không thích mô hình này, và hơn 30% cho rằng HOA nắm quá nhiều quyền lực.

"Họ hoạt động như những 'chính quyền khu phố', thậm chí lấn át những quy định pháp luật hiện hữu", Steve Horvath, đồng sáng lập nhóm HOA United, cho biết.

Theo ông, gốc rễ của HOA nằm ở mong muốn của giới chức đô thị, muốn chuyển giao bớt trách nhiệm vốn dĩ phải do chính quyền đảm nhận, như bảo trì vỉa hè, đường nội bộ hay hệ thống thoát nước, những việc mà người dân vốn nghĩ mình đã đóng thuế để được hưởng.

Nhiều chủ nhà có tranh chấp với HOA cho biết họ rất khó tìm được sự hỗ trợ từ các cơ quan công quyền. Raelene Schifano, đồng sáng lập HOA United, nói rằng quyền duy nhất của chủ nhà là kiện ra tòa dân sự, nhưng con đường này hầu như không hiệu quả.

Các nhà lập pháp ở một số bang như Maryland, Florida đã đưa ra dự luật nhằm xử lý những vấn đề mà chủ nhà lâu nay phản ánh về HOA, nhưng đều vấp phải sự phản đối từ ngành quản lý chuyên nghiệp.

Đến nay, thay đổi chủ yếu vẫn phải xuất phát từ việc các chủ nhà vừa đấu tranh qua hệ thống tòa án, vừa tìm cách bầu ra một hội đồng quản trị mà họ tin là thực sự đại diện cho mình, Charlotte Morabito, bình luận viên tài chính của CNBC, nhận định.

VietBF@sưu tập

WASHINGTON, D.C.

Một thượng sĩ trong binh chủng đặc biệt Mỹ đã bị bắt sau khi bị cáo buộc sử dụng tin bí mật để cho cá độ và thắng hơn 400,000 USD có liên quan đến vụ đột kích bắt giữ vợ chồng ông Nicolas Maduro, tổng thống Venezuela, theo Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo, và Newsweek đưa tin ra.

Ông Gannon Ken Van Dyke bị buộc tội sử dụng trái phép tin bí mật của chính phủ để trục lợi cho bản thân, ăn cắp thông tin bí mật của chính phủ, và một số tội gian lận khác, theo giới chức của DOJ cho hay trong bản cáo trạng được cho công bố ra hôm thứ Năm, 23/4/26.

Theo cáo trạng được cho công bố ra vào ngày 23/4, Thượng sĩ Gannon Ken Van Dyke, quân nhân tại ngũ đóng quân tại Fort Bragg, đã mở tài khoản trên trang mạng cá độ Polymarket vào cuối tháng 12/2025.

(Minh họa)
Ông Van Dyke đã đặt cá độ tổng cộng khoảng 33,034 USD trên trang web cá độ Polymarket về chiến dịch đột kích bắt ông Maduro, theo tin của NBC News. Cuối cùng, ông này đã thắng hơn 409,000 USD, theo bản cáo trạng này.

Ông Van Dyke là người "đã tham gia lên kế hoạch và thực hiện chiến dịch đột kích bắt ông Nicolas Maduro của quân đội", theo nguồn tin của DOJ cho hay.

Van Dyke bị cáo buộc sử dụng quyền được tiếp cận thông tin bí mật về "Chiến dịch Absolute Resolve" (Quyết tâm Tuyệt đối) để đặt cược 32,000 USD vào cửa Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro sẽ bị lật đổ trước tháng 1/2026.
"Tổng cộng, ông Van Dyke đã đặt cá độ khoảng 13 lần kể từ ngày 27/12/2025, cho đến tối ngày 2/1/26".
Sau khi thắng 400,000 USD, đối tượng đã chuyển tiền vào một kho lưu trữ tiền điện tử ở nước ngoài, sau đó mới gửi vào tài khoản môi giới trực tuyến nhằm che giấu nguồn gốc nguồn tiền kiếm được này.

Hôm 6 tháng Giêng, ba ngày sau chiến dịch đó, ông Van Dyke có yêu cầu Polymarket cho xóa bỏ trương mục Polymarket của ông, khi bịa đặt rằng ông đã đánh mất thông tin của địa chỉ email.

Hồ sơ tòa án lưu giữ hình ảnh Van Dyke mặc quân phục, tay cầm súng trên boong tàu vào thời điểm đặt lệnh cược cuối cùng. Hiện Van Dyke đối mặt với 5 cáo buộc hình sự, bao gồm trộm cắp thông tin chính phủ, gian lận và sử dụng sai mục đích tài liệu mật.

Polymarket ra bản tuyên bố cho hay, "Khi phát giác có người chơi cá độ dựa trên thông tin bí mật của chính phủ, chúng tôi liền thông báo vụ này với DOJ và hợp tác với cuộc điều tra của họ".
"Giao dịch nội bộ không có chỗ đứng trên Polymarket", công ty này khẳng định trên mạng xã hội X. "Vụ bắt giữ hôm nay là bằng chứng cho thấy hệ thống này tỏ ra có hữu hiệu cao".

Hôm Thứ Năm, khi phóng viên tại Tòa Bạch Ốc đặt câu hỏi về vụ bắt giữ ông Van Dyke, Tổng Thống Donald Trump cho biết, ông không thích chuyện cá độ.

"Tôi không biết chuyện này", ông Trump cho hay. "Tôi sẽ cho điều tra".

Sau khi ông Van Dyke đặt cược, hôm 3 tháng Giêng, quân đội Mỹ bất ngờ đột kích vào dinh tổng thống ở thủ đô Caracas lúc nửa đêm, bắt ông Maduro rồi cho dẫn độ về New York để truy tố về tội buôn lậu ma túy, theo CNN. Ông Maduro đã không nhận tội.

** Tham khảo thêm ở đây:
- https://abcnews.com/US/doj-arrests-s...y?id=132325426

Trong cuộc đời, có những bước ngoặt đến bất ngờ như một cơn bão cuối chiều, làm thay đổi hoàn toàn số phận của một con người. Với bà Vita Sara Blechner, một thủ thư trung học tại New York, cơn bão ấy mang tên "ung thư tụy" – căn bệnh vốn được coi là một bản án tử hình đầy nghiệt ngã. Thế nhưng "Càng trong chân lọt càng ra", và bà Vita đã chứng minh rằng ngay cả trong những giờ khắc đen tối nhất, ánh sáng của khoa học và ý chí con người vẫn có thể tạo nên những điều không tưởng.

Cơn Ác Mộng Giữa Những Ngày Đại Dịch

Mọi chuyện bắt đầu vào một chiều thứ Bảy tháng 3 năm 2020, đúng thời điểm thế giới đang nín thở trước sự bùng phát của Covid-19. Những cơn đau nhói ở lưng tưởng chừng chỉ là chứng trào ngược dạ dày thông thường đã dẫn bà Vita đến phòng cấp cứu. Tại đây, tấm phim chụp CT đã làm đảo lộn thế giới của người phụ nữ 67 tuổi: Một khối u ác tính trên tuyến tụy. Bà không uống rượu, không hút thuốc, sống một cuộc đời lành mạnh, nhưng "Họa vô đơn chí", căn bệnh quái ác vẫn gõ cửa. Với ung thư tụy, con số thống kê thật lạnh lùng: Chỉ 1/4 bệnh nhân sống sót sau một năm và vỏn vẹn 1/10 trụ lại được sau hai năm. Giữa lằn ranh sinh tử, bà và gia đình đã quyết định đặt cược mạng sống vào một hướng đi mới mẻ: Công nghệ mRNA – thứ mà lúc bấy giờ thế giới chỉ mới biết đến qua các loại vaccine ngừa Covid.

"Chân Lý" Từ Những Siêu Nhân Sống Sót

Bà Vita đã tìm đến Tiến sĩ Vinod Balachandran tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering (MSK). Trong suốt hai thập kỷ, vị bác sĩ này đã miệt mài nghiên cứu về những khối u tuyến tụy – "hạt dẻ khó nhằn" nhất của ngành ung thư. Ông bắt đầu bằng việc nghiên cứu những "siêu nhân sống sót": nhóm ít hơn 10% bệnh nhân ung thư tụy sống sót trên 5 năm. Ông phát hiện ra hệ miễn dịch của họ có lượng tế bào T (tế bào tiêu diệt ung thư) gấp 12 lần người bình thường và chúng có khả năng ghi nhớ "kẻ thù" suốt hơn một thập kỷ. "Lấy độc trị độc", Tiến sĩ Balachandran nhận ra rằng để cứu bệnh nhân, phải dạy cho hệ miễn dịch của mỗi cá nhân cách nhận diện chính xác "đặc điểm" riêng biệt của khối u trên cơ thể họ. Và mRNA chính là công nghệ hoàn hảo nhất để tạo ra loại vũ khí mang tính cá nhân hóa cực cao này.

Hành Trình Xuyên Đại Dương Của Một Loại "Vaccine Cá Nhân"

Sau khi bà Vita trải qua cuộc phẫu thuật Whipple để cắt bỏ khối u, những mẩu mô nhỏ hơn sợi tóc đã được gửi ngay sang Đức. Tại phòng thí nghiệm của BioNTech, các kỹ thuật viên đã giải mã và chế tạo ra một loại dung dịch trong suốt: một loại vaccine mRNA được "may đo" riêng cho bà Vita. Quay trở lại New York giữa đỉnh điểm đại dịch, khi đường phố Manhattan vắng lặng như tờ, chồng bà – ông Simon – đã kiên trì lái xe đưa vợ đi tiêm chủng hàng tuần. Bà phải nằm trên giường bệnh 8 giờ đồng hồ mỗi lần để dòng vaccine ngấm vào cơ thể, sau đợt vaccine là những đợt hóa trị tàn khốc khiến cơ thể bà suy kiệt đến mức chỉ còn hơn 40kg, gan bị tổn thương và bác sĩ thậm chí đã nghĩ rằng sẽ không bao giờ được gặp lại bà nữa.

Sự Hồi Sinh Diệu Kỳ Và Hy Vọng Cho Hàng Triệu Người

Nhưng sáu năm đã trôi qua, và bà Vita Sara Blechner vẫn ở đây, khỏe mạnh và không còn dấu vết của tế bào ung thư. Bà không phải là trường hợp duy nhất; trong thử nghiệm của Tiến sĩ Balachandran, một nửa số bệnh nhân có phản ứng miễn dịch mạnh mẽ với vaccine mRNA vẫn đang sống khỏe sau 6 năm – một tỷ lệ chưa từng có đối với ung thư tụy. Thành công này như một "bản thiết kế" mở ra hy vọng giải mã các loại ung thư cứng đầu khác như ung thư phổi, da hay bàng quang. Dù công nghệ mRNA đang phải đối mặt với không ít những tranh cãi chính trị và sự cắt giảm kinh phí từ các cơ quan liên bang, nhưng những kết quả thực tế như của bà Vita là bằng chứng đanh thép nhất cho sức mạnh của nó. "Hữu xạ tự nhiên hương", những tiến bộ y học chân chính sẽ luôn tìm được chỗ đứng và sự ủng hộ từ cộng đồng.

Hôm nay, bà Vita không còn sống trong nỗi sợ hãi về "chiếc giày thứ hai sẽ rơi xuống". Bà đang tận hưởng từng ngày bên con cháu, chuẩn bị cho những đám cưới của các con và những bữa tiệc gia đình ấm cúng, với bà Vita, mỗi ngày giờ đây là một món quà vô giá. Câu chuyện của bà là minh chứng cho tinh thần "Còn nước còn tát" và niềm tin mãnh liệt vào khoa học. Khi chúng ta không bỏ cuộc, cuộc đời chắc chắn sẽ không bỏ rơi chúng ta. Hy vọng rằng trong tương lai không xa, công nghệ vaccine ung thư mRNA sẽ trở nên phổ biến, để không còn ai phải gục ngã trước những "án tử" nghiệt ngã của số phận.

Chỉ vừa mới gượng dậy sau cuộc khủng hoảng năng lượng từ xung đột Nga - Ukraine năm 2022, lục địa già lại một lần nữa rơi vào vòng xoáy hoảng loạn khi ngọn lửa chiến tranh tại Iran bùng phát, thiêu rụi những hy vọng phục hồi kinh tế mong manh.

Cái Giá Đắt Đỏ: 587 Triệu Đô "Bay Màu" Mỗi Ngày

Ủy ban Châu Âu (EC) vừa đưa ra một con số khiến bất cứ ai cũng phải giật mình: Kể từ khi cuộc chiến Iran nổ ra, liên minh này đã phải chi thêm tới 24 tỷ Euro (tương đương 28 tỷ USD) chỉ để nhập khẩu năng lượng với giá cắt cổ. Điều đau đớn là số tiền khổng lồ này – tương đương hơn 587 triệu USD mỗi ngày – bị ném qua cửa sổ mà EU "không nhận thêm được dù chỉ một phân tử năng lượng nào". Đúng là "Tiền mất tật mang", sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu một lần nữa đẩy người dân châu Âu vào cảnh "trả nợ thay" cho những biến động địa chính trị nằm ngoài tầm kiểm soát của họ.

Những Cánh Bay "Gãy Cánh" Và Ngành Đánh Bắt Kiệt Quệ

Khủng hoảng không còn là những con số trên giấy tờ mà đã hiện hữu ngay tại các sân bay và bến cảng. Gã khổng lồ Lufthansa vừa thông báo cắt giảm tới 20.000 chuyến bay từ nay đến tháng 10 chỉ để tiết kiệm nhiên liệu phản lực – loại nhiên liệu đã tăng giá gấp đôi kể từ khi tiếng súng vang lên tại Iran. Châu Âu, vốn nhập khẩu tới 70% lượng nhiên liệu bay, đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt trầm trọng trong vài tuần tới. Không chỉ có bầu trời, mà ngay cả đại dương cũng lặng sóng khi các ngư dân Pháp, Đức dần bỏ nghề vì chi phí dầu máy quá cao, khiến mỗi chuyến ra khơi trở thành một canh bạc thua lỗ. "Cá bơi dưới nước, dầu cháy trên bờ", khi chi phí đầu vào vượt quá lợi nhuận, miếng ăn của hàng ngàn gia đình ngư dân đang bị đe dọa trực tiếp.

Hiệu Ứng Domino: Từ Hóa Chất BASF Đến Bữa Ăn Gia Đình

Sức nóng từ Trung Đông đang lan tỏa đến mọi ngóc ngách của đời sống. BASF – tập đoàn hóa chất hàng đầu thế giới – đã phải tăng giá hàng loạt sản phẩm từ thức ăn chăn nuôi đến chất tẩy rửa gia dụng, có loại tăng hơn 30%. Ngành công nghiệp hóa chất Đức, đầu tàu kinh tế của châu Âu, đang hứng chịu một cú đòn chí mạng với dự báo về những đợt đóng cửa nhà máy và sa thải nhân viên quy mô lớn. Tại Anh, tình hình cũng chẳng khá khẩm hơn khi lạm phát tăng vọt, giá thực phẩm và vé máy bay leo thang chóng mặt. Thậm chí, hiện tượng trộm cắp nhiên liệu tại các cây xăng đang gia tăng nhanh chóng, cho thấy áp lực tài chính đã đẩy nhiều người dân vào bước đường cùng "Gạo châu củi quế".

Lối Thoát Nào Cho Lục Địa Già?

Trước tình thế ngặt nghèo, EU đã kích hoạt cơ chế khủng hoảng, cho phép các quốc gia thành viên cung cấp hỗ trợ tài chính trực tiếp cho người dân và doanh nghiệp thông qua các phiếu giảm giá năng lượng và cắt giảm thuế điện. Tại Anh, Bộ trưởng Năng lượng Ed Miliband đang ráo riết thúc đẩy các dự án năng lượng mặt trời và năng lượng tái tạo tại các trường học và đất công với hy vọng tự chủ nguồn cung. Tuy nhiên, giới chuyên gia kinh tế vẫn không khỏi lo ngại. Nếu cuộc chiến Iran kéo dài hết nửa đầu năm nay, một đợt suy thoái kinh tế diện rộng là điều khó tránh khỏi. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã liên tục hạ dự báo tăng trưởng của khu vực đồng Euro và Vương quốc Anh, báo hiệu một mùa đông kinh tế kéo dài.

Châu Âu lúc này, bài học quan trọng hơn cả là phải tự mài giũa nội lực năng lượng của chính mình thay vì mãi dựa dẫm vào "bầu sữa" hóa thạch từ những vùng đất bất ổn. Cuộc chiến tại Iran dù kết thúc vào ngày mai thì những vết sẹo kinh tế mà nó để lại sẽ còn ám ảnh châu Âu trong nhiều năm tới. Trong lúc chờ đợi những giải pháp tầm vĩ mô, hàng triệu người dân vẫn đang phải thắt lưng buộc bụng, gồng mình vượt qua cơn bão giá để duy trì cuộc sống thường nhật.

Người xưa có câu "Ăn cắp quen tay, ngủ ngày quen mắt", và dường như trong cuộc đua giành quyền kiểm soát tương lai của nhân loại, những cáo buộc về việc "mượn tạm" trí tuệ của người khác lại một lần nữa trỗi dậy mạnh mẽ. Ngày thứ Năm vừa qua, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, Michael Kratsios, đã công bố một bản ghi nhớ chấn động, cáo buộc các thực thể nước ngoài – chủ yếu đặt tại Trung Quốc – đang thực hiện những chiến dịch "quy mô công nghiệp" để đánh cắp các mô hình AI tiên tiến nhất của Mỹ.

Công Nghệ "Chưng Cất" Và Những Thủ Đoạn Tinh Vi

Trọng tâm của cuộc tranh cãi này là một kỹ thuật được gọi là "chưng cất" (distillation). Đây là quá trình chuyển giao kiến thức từ một mô hình AI khổng lồ sang một mô hình nhỏ hơn để vận hành rẻ hơn và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, thay vì sử dụng để tối ưu hóa, các công ty Trung Quốc bị cáo buộc đã dùng hàng chục ngàn tài khoản giả mạo cùng các công cụ phức tạp để "rút ruột" khả năng của các mô hình Mỹ như ChatGPT hay Claude. Kratsios nhấn mạnh: "Đây là những chiến dịch có phối hợp nhằm hệ thống hóa việc khai thác năng lực từ các mô hình AI của Mỹ, lợi dụng chuyên môn và sự đổi mới của chúng ta". Đúng là "Cốc mò cò xơi", trong khi các công ty Mỹ đổ hàng tỷ USD vào nghiên cứu, thì các đối thủ lại tìm cách "hớt váng" kết quả một cách bất chính.

DeepSeek Và Những "Bóng Ma" Trong Làng Công Nghệ

Cái tên bị réo gọi nhiều nhất trong tâm bão này chính là DeepSeek – một startup AI Trung Quốc từng gây chấn động Phố Wall. Vào tháng Hai, OpenAI đã cảnh báo các nhà lập pháp rằng DeepSeek đang cố gắng sao chép hiệu suất của ChatGPT và các phòng thí nghiệm hàng đầu khác của Mỹ thông qua kỹ thuật chưng cất. Anthropic cũng không đứng ngoài cuộc khi tuyên bố đã xác định được các chiến dịch quy mô công nghiệp của DeepSeek và hai phòng thí nghiệm khác nhằm "khai thác trái phép năng lực của Claude để cải thiện mô hình của chính họ", những cáo buộc này cho thấy một mạng lưới ngầm đang nỗ lực xóa bỏ khoảng cách công nghệ bằng những con đường tắt đầy tranh cãi.

Mối Nguy Hiểm Về An Ninh Và Sự Thật Bị Bẻ Cong

Không chỉ dừng lại ở vấn đề bản quyền, các mô hình AI "chưng cất" lậu này còn tiềm ẩn những rủi ro an ninh nghiêm trọng. Anthropic cảnh báo rằng các mô hình này thường thiếu đi các rào chắn bảo vệ vốn có của mô hình gốc. Kratsios viết: "Những chiến dịch này cho phép các tác nhân cố tình loại bỏ các giao thức bảo mật, xóa bỏ các cơ chế đảm bảo AI trung lập về mặt tư tưởng và tìm kiếm sự thật". Một khi những rào cản đạo đức bị dỡ bỏ, AI có thể trở thành công cụ phát tán thông tin sai lệch hoặc thực hiện các mục đích đen tối, một mô hình AI bị "tha hóa" có thể gây ra những hậu quả khôn lường cho an ninh quốc gia và sự ổn định của xã hội.

Chiến Lược Đáp Trả Của Chính Quyền Trump

Trước tình hình này, chính quyền Trump đã vạch ra những kế hoạch đáp trả quyết liệt nhằm giữ vững vị thế dẫn đầu của Mỹ trong cuộc đua AI. Nhà Trắng dự kiến sẽ chia sẻ thông tin chi tiết về các nỗ lực chưng cất trái phép này với các công ty AI trong nước và tăng cường phối hợp giữa khu vực công và tư nhân để thiết lập hàng rào phòng thủ. Tổng thống Trump cũng thúc đẩy các quy định AI ở cấp liên bang thay vì các quy tắc cấp tiểu bang để đẩy nhanh tốc độ đổi mới, đồng thời thắt chặt kiểm soát việc bán chip AI cho Trung Quốc. "Tiên phát chế nhân", Washington đang nỗ lực ngăn chặn mọi con đường mà các đối thủ có thể sử dụng để tiếp cận tinh hoa công nghệ Mỹ.

Tương Lai Của Cuộc Đua Siêu Cường

Cuộc đua AI hiện nay là cuộc chiến về sự chính trực và quyền sở hữu trí tuệ. Trong khi Mỹ cố gắng bảo vệ thành quả sáng tạo, thì những cáo buộc về việc "đánh cắp chất xám" quy mô lớn đang khiến căng thẳng thương mại giữa hai siêu cường thêm phần trầm trọng. Những gã khổng lồ như Nvidia vô tình bị kẹt ở giữa dòng nước xoáy. Liệu các biện pháp cứng rắn của Nhà Trắng có đủ để ngăn chặn những "vòi bạch tuộc" công nghệ, hay các đối thủ sẽ tìm ra những phương thức chưng cất tinh vi hơn? Chỉ có thời gian mới trả lời được, nhưng chắc chắn rằng, trong cuộc chơi này, "Vàng thật không sợ lửa", và sự đổi mới thực sự sẽ luôn có chỗ đứng của riêng mình.

Cổ nhân có câu "Thẳng mực tàu thì đau lòng gỗ", và dường như sự thật trần trụi mà tờ New York Times phanh phui đã khiến những người nắm giữ quyền lực tại FBI không khỏi "đau lòng" đến mức phải dùng đến những biện pháp thiếu minh bạch. Một cuộc điều tra nhắm vào phóng viên Elizabeth Williamson sau khi bà viết về đời tư và đặc quyền của bạn gái Giám đốc FBI Kash Patel đang gây nên một cơn địa chấn trong giới truyền thông Hoa Kỳ, làm dấy lên những lo ngại về việc "hình sự hóa" các hoạt động tác nghiệp báo chí thông thường.

Nguồn Cơn Từ Chiếc Xe SWAT Và Tham Vọng Của "Nàng Thơ"

Sự việc bắt đầu từ bài viết của Williamson mang tên "Bạn gái của Patel tìm kiếm danh vọng và tiền tài, dưới sự hộ tống của đội đặc nhiệm FBI SWAT". Bài báo miêu tả cảnh Alexis Wilkins – bạn gái của Giám đốc FBI – được bảo vệ nghiêm ngặt bởi lực lượng đặc nhiệm vốn chỉ dành cho các tình huống nguy hiểm nhất. Ngay sau khi bài báo lên kệ, FBI đã âm thầm "lục tung" các cơ sở dữ liệu của mình để tìm kiếm thông tin nhằm bôi nhọ Elizabeth Williamson. Tổng biên tập điều hành của tờ Times, ông Joe Kahn, đã gọi cuộc điều tra này là một hành vi "đáng báo động" nhằm đe dọa và ngăn cản các phóng viên tiết lộ những thông tin không mấy đẹp đẽ về chính quyền. Đúng là "Vạch lá tìm sâu", giới chức đã cố gắng biến những cuộc gọi phỏng vấn và email liên hệ nguồn tin vốn rất bình thường trở thành hành vi "theo dõi bất hợp pháp".

Những Màn "Phản Pháo" Và Cái Cớ Mang Tên An Ninh

Trước sức ép dư luận, phía FBI phủ nhận việc điều tra cá nhân Williamson nhưng xác nhận có những lo ngại về "kỹ thuật đưa tin gây hấn vượt quá ranh giới theo dõi (stalking)". Erica Knight, một chiến lược gia thân cận với Patel, biện minh rằng cuộc điều tra nảy sinh sau khi một người đàn ông đe dọa tấn công Wilkins bằng súng trường sau khi đọc bài báo của Williamson. Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý khẳng định việc một phóng viên liên hệ với các nguồn tin hay gửi email trao đổi là điều hết sức bình thường trong nghề báo. "Ngậm máu phun người", việc gán mác "theo dõi" cho hoạt động báo chí bị coi là một hành vi lạm dụng quyền lực trắng trợn. Kash Patel – người cũng đang bận rộn kiện tờ The Atlantic vì những cáo buộc về việc "uống rượu quá mức" – đã xuất hiện liên tục trên Fox News để ca ngợi Tổng thống Trump và bác bỏ bài viết của Williamson là "vô căn cứ".

Lời Cảnh Báo Về Thời Kỳ Đen Tối Của Cục Điều Tra Liên Bang

Clayton Weimers, Giám đốc khu vực Bắc Mỹ của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, đã không ngần ngại nhận định rằng hành vi này "gợi nhớ một cách kinh hãi về những ngày đen tối nhất của Cục điều tra". Việc sử dụng cơ sở dữ liệu liên bang để tìm kiếm "vết đen" của một nhà báo chỉ vì họ gây bối rối cho cấp trên là một hành động trái với tinh thần Mỹ. Các nghị sĩ Đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Tư pháp Hạ viện cũng đã đặt câu hỏi chất vấn Patel về việc ông đã sử dụng nguồn lực chính phủ như thế nào để phục vụ mục đích cá nhân. "Ăn mặn thì khát nước", việc lạm dụng quyền lực để bảo vệ người thân và trù dập báo chí đang đẩy Kash Patel vào tâm bão chỉ trích, thậm chí có những lời kêu gọi ông nên từ chức ngay lập tức.

Sự Kiên Định Của Những Người Giữ Lửa Sự Thật

Dù đối mặt với sự đe dọa, tờ New York Times vẫn khẳng định lập trường vững chắc. Trong một bản ghi nhớ nội bộ, Joe Kahn tuyên bố tờ báo sẽ tiếp tục đưa tin đầy đủ và công bằng về chính quyền hiện tại, đồng thời ủng hộ Elizabeth Williamson vô điều kiện. Ông nhấn mạnh rằng việc hình sự hóa những hoạt động như phỏng vấn, phát triển nguồn tin hay tham dự các sự kiện công cộng là một sự leo thang nguy hiểm trong nỗ lực làm "đóng băng" tinh thần của các phóng viên, cuộc chiến pháp lý và truyền thông này chắc chắn sẽ còn kéo dài, nhưng nó cũng là phép thử cho sức mạnh của Tu chính án thứ nhất tại Hoa Kỳ – nơi mà tự do báo chí vẫn luôn được coi là nền tảng của dân chủ.

WASHINGTON, D.C.

Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ (DOJ) vừa xác định có 384 trường hợp công dân Mỹ đã sinh ra ở nước ngoài mà cơ quan này muốn cho tước bỏ quốc tịch, theo nhật báo The New York Times hôm thứ Năm, 23/4/26 có đưa tin.

Sự kiện này là trong một phần của chiến dịch gia tăng tước bỏ quốc tịch bằng cách chuyển giao các trường hợp cụ thể này sang cho các công tố viên tại hơn một chục văn phòng công tố liên bang ở khắp Hoa Kỳ.

Một buổi lễ tuyên thệ nhập quốc tịch Mỹ ở Faneuil Hall, Boston, Massachusetts (Ảnh minh họa)
Các giới chức cao cấp của DOJ ở Washington, D.C. có cho biết với các đồng nghiệp tại một buổi họp hồi tuần trước rằng các công tố viên ở 39 văn phòng khu vực sẽ sớm được bàn giao các hồ sơ tước bỏ quốc tịch đối với một số cá nhân, theo một giới chức biết thông báo nhưng cho NYT biết trong điều kiện xin được giấu tên.

Hai người nắm biết kế hoạch này đã xác nhận đây là một chiến dịch tước bỏ quốc tịch rộng lớn. Hiện không rõ điều gì đã làm cho DOJ nhắm đến con số đến 384 người.

Theo luật lệ liên bang, chính quyền có thể yêu cầu tòa án tước bỏ quốc tịch những công dân đã xin nhập tịch một cách gian lận, ví dụ như nhập cảnh qua hôn nhân giả mạo hoặc không khai báo thông tin về quá khứ khiến cho họ không hội đủ tiêu chuẩn để nhập quốc tịch Mỹ như đảng viên đảng CS. Một số trường hợp phạm tội hình sự nặng cũng có thể bị tước bỏ quốc tịch.

Chính quyền phải đưa ra các bằng chứng cho một chánh án qua một tiến trình pháp lý dân sự hoặc đối với người phạm tội, sẽ tạo ra nhiều trở ngại và tốn kém thời gian.

Thông thường, tiến trình tước bỏ quốc tịch do Văn phòng Tranh chấp pháp lý di trú của DOJ đứng ra thực hiện. Tuy nhiên, khi để cho các công tố viên liên bang thụ lý các vụ này có thể dẫn đến việc gia tăng số người sẽ bị tước bỏ quốc tịch, mà thường rất hiếm thấy xảy ra trong nhiều thập niên qua. Khuynh hướng này đã xảy ra chỉ vài tháng sau khi các giới chức trong chính quyền Tổng Thống Donald Trump ra lệnh cho nhân viên Bộ Nội An (DHS) chuyển giao ít nhất 200 trường hợp tước bỏ quốc tịch mỗi tháng cho DOJ.

Ông Matthew Tragesser, phát ngôn viên của DOJ, nói rằng các giới chức "đang cho thực hiện đợt tước quốc tịch lớn nhất trong lịch sử" do Bộ DHS chuyển giao qua".

"DOJ tập trung cao điểm vào việc cho xóa sạch các trường hợp tội phạm gian lận trong tiến trình xin nhập tịch", ông Tragesser cho biết thêm.

"Gian lận nhập quốc tịch là một trọng tội. Bất cứ ai vi phạm luật và nhập tịch một cách gian lận và nói dối đều phải gánh chịu trách nhiệm này", bà Abigail Jackson, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, có nói.

Kế hoạch này cho thấy chính quyền Tổng Thống Trump muốn gia tăng tước bỏ quốc tịch trong chính sách di trú cứng rắn của ông. Hành động này nhiều phần làm cho công dân Mỹ đã nhập tịch nhiều phần sợ hãi.

"Thông điệp ở đây là công dân Mỹ xin nhập tịch không có quyền lợi và ổn định ngang bằng với công dân được sinh ra ở Hoa Kỳ", bà Amanda Frost, giáo sư luật tại đại học ở tiểu bang Virginia, có nói với NYT. "Trong quá khứ, chính quyền sử dụng quyền lực này nhắm vào những người mà họ coi là đối thủ chính trị".

Trong thế giới công nghệ đầy biến động, câu nói "Tre già măng mọc" vốn để chỉ sự kế thừa, nhưng ngày nay, dường như "măng" AI đang mọc quá nhanh và dần thay thế cả những "lũy tre" nhân sự lâu năm. Ngày thứ Năm vừa qua, gã khổng lồ Meta đã chính thức giáng một đòn mạnh vào thị trường lao động khi thông báo kế hoạch sa thải khoảng 10% lực lượng lao động, tương đương với 8.000 con người, cùng việc đóng cửa 6.000 vị trí đang tuyển dụng. Đây là một sự chuyển dịch tàn khốc của thời đại.

Khi AI Trở Thành "Kẻ Chiếm Chỗ" Tại Meta

Quyết định này, theo bản ghi nhớ của Giám đốc Nhân sự Janelle Gale, sẽ chính thức có hiệu lực vào ngày 20 tháng 5 tới. Meta đang cố gắng vận hành bộ máy hiệu quả hơn để bù đắp cho những khoản đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo. "Được lòng xe thì mất lòng ngựa", để có đủ ngân sách cho cuộc đua siêu trí tuệ, Meta đã không ngần ngại cắt giảm chính những người đã xây dựng nên đế chế này. Mark Zuckerberg – vị thuyền trưởng của Meta – từ đầu năm đã úp mở rằng năm 2026 sẽ là "năm mà AI thay đổi đáng kể cách chúng ta làm việc". Ông thẳng thắn thừa nhận rằng nhiều dự án trước đây cần cả một đội ngũ hùng hậu thì nay chỉ cần một cá nhân xuất sắc kết hợp cùng AI là có thể hoàn thành.

Cuộc Đua Tỷ Đô Và Những Tham Vọng Không Đáy

Nhìn vào những con số, chúng ta mới thấy được mức độ "khát" AI của Meta lớn đến nhường nào. Năm 2025, công ty đã chi tới 72,2 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng và trung tâm dữ liệu AI. Con số này dự kiến sẽ nhảy vọt lên ít nhất 115 tỷ USD vào năm 2026. Để không bị hụt hơi trước OpenAI và các đối thủ khác, Meta đã vung tiền mua lại những startup đình đám như Moltbook và Manus, đồng thời sẵn sàng trả những mức lương "trên trời" để lôi kéo nhân tài cho phòng thí nghiệm siêu trí tuệ của mình. "Đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn", Meta tin rằng việc đặt cược vào AI là con đường duy nhất để sinh tồn, dù cái giá phải trả là sự ra đi của hàng ngàn nhân viên.

[COLOR=" Red"] Làn Sóng Sa Thải Càn Quét Ngành Công Nghệ [/COLOR]

Meta không đơn độc trong cuộc chiến "tinh gọn" này. Nhìn sang các láng giềng, chúng ta thấy một bức tranh cũng ảm đạm không kém. Amazon vào tháng Giêng vừa qua đã cắt giảm 16.000 nhân sự lần thứ hai trong vòng ba tháng. Công ty tài chính Block còn gây sốc hơn khi tuyên bố sa thải tới 40% lực lượng lao động. Tất cả đều chung một lý do: AI giúp tăng hiệu suất kinh doanh đáng kể. "Của đi thay người", các doanh nghiệp đang chấp nhận hy sinh nhân sự để giữ vững chỉ số lợi nhuận và tốc độ phát triển. Ngay sau thông báo của Meta, cổ phiếu của hãng đã giảm hơn 2% vào chiều thứ Năm, cho thấy sự lo ngại của thị trường về cái giá của sự chuyển đổi này.

Số Phận Những Người Ở Lại Và Gói Hỗ Trợ Rời Đi

Đối với 8.000 nhân viên sắp phải rời ghế, Meta cũng đã đưa ra những chính sách xoa dịu. Tại Mỹ, những người bị ảnh hưởng sẽ nhận được 16 tuần lương cơ bản, cộng thêm 2 tuần lương cho mỗi năm làm việc. Các gói hỗ trợ quốc tế cũng được hứa hẹn sẽ tương đương. Đây là đợt cắt giảm tiếp nối sau chuỗi ngày "thanh trừng" hàng chục ngàn việc làm trong năm 2022 và 2023 – thời điểm mà các công ty công nghệ phải điều chỉnh lại quy mô sau cơn sốt tuyển dụng thời đại dịch. Năm ngoái, hãng cũng đã thanh lọc 5% những người bị coi là "có hiệu suất thấp nhất". "Người đi một nửa hồn tôi mất", dù có được bồi thường, nhưng nỗi lo về sự thay thế của máy móc vẫn đang đè nặng lên tâm trí của những người lao động trong ngành công nghệ.

Có lẽ ngành công nghệ đang bước vào một khúc quanh đầy nghiệt ngã. Việc Meta sa thải hàng ngàn người để dồn vốn cho AI là một minh chứng rõ ràng nhất cho việc trí tuệ nhân tạo là thực tại đang gõ cửa từng văn phòng.

Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) cho thu hồi hơn 8,000 thùng dưa lưới vàng (cantaloupe) được bán ở 4 tiểu bang, trong đó có California, vì những trái dưa này có thể đã bị nhiễm vi khuẩn salmonella, theo OC Patch hôm thứ Tư 22/4 có loan tin.

Số dưa lưới vàng này do công ty Ayco Farms Inc. ở Florida bán ra. Công ty này đã ra thông báo cho thu hồi lần đầu tiên hôm 24/3/26. Ngày 20/4, FDA nâng việc thông báo cho thu hồi đó lên cấp 1 (Class I), có nghĩa là ai ăn những trái này có thể gánh hậu quả xấu nặng nề về sức khỏe hoặc thậm chí bị tử vong.

Dưa lưới vàng. (Ảnh minh họa: Storyblocks)
Công ty Ayco đem bán số dưa này ở 4 tiểu bang sau: California, Florida, New York và Pennsylvania.

Theo FDA, người tiêu dùng có thể nhận biết ra số trái cây bị thu hồi này qua thông tin sau đây:

- Sản phẩm: Dưa lưới vàng tươi (nguyên trái, tươi)
- Bao bì: Gói với bao nhựa, đóng trong thùng các-tông, mỗi thùng có 6 đến 12 trái dưa
- Số lô hàng: GC26257, GC26270, GC26288, GC26289, GC26290, GC26294, GC26299, GC26301, GC26307, GC26308, GC26311, GC26312, GC26313, GC26318, GC26325, GC26326, GC26328, SCX2601, SCX2606, SCX2611, SCX2614, SCX2622, SCX2625, SCX2629, SCX2633, SGC2601, SGC2602, và SGC2607

FDA không nói rõ người tiêu dùng nên làm gì nếu đã lỡ mua những trái dưa này. Tuy nhiên, đối với sản phẩm bị cho thu hồi, FDA thường khuyên nên vứt bỏ hoặc đem trả lại cho nơi bán để lấy lại tiền.

Triệu chứng bị nhiễm salmonella gồm có tiêu chảy, sốt, ói, bị khô nước và co thắt bao tử. Hầu hết người bị nhiễm salmonella sẽ hết bệnh trong vòng một tuần. Tuy nhiên, trẻ em, người cao niên và người bị suy yếu miễn dịch có thể có triệu chứng nặng, phải vào điều trị ở bệnh viện, hoặc bị tử vong.

Người xưa có câu "Treo đầu dê, bán thịt chó" để chỉ sự gian lận trong kinh doanh, nhưng những gì vừa bị phanh phui trong ngành thực phẩm trực tuyến tại Trung Quốc còn khủng khiếp hơn thế bội phần. Một chiếc bánh sinh nhật tưởng chừng bình thường đã vô tình trở thành "ngòi nổ" cho cuộc đại điều tra kéo dài 10 tháng, bóc trần một mạng lưới cung ứng "ma" khổng lồ, khiến các ông lớn công nghệ như Alibaba, Meituan hay chủ sở hữu của Temu phải nhận những cái tát tài chính đau đớn.

Chiếc Bánh Sinh Nhật Và Sự Thật Ngỡ Ngàng Về 67.000 "Cửa Hàng Ma"

Câu chuyện bắt đầu từ một khách hàng tên Liu tại Bắc Kinh. Anh đặt một chiếc bánh sinh nhật qua ứng dụng giao hàng, nhưng khi nhận được, anh ngỡ ngàng thấy bông hoa trang trí trên bánh hoàn toàn không thể ăn được. Sự bực dọc này đã dẫn đến một đơn khiếu nại, mở màn cho cuộc thanh tra kinh hoàng của giới chức năng. Hóa ra, đằng sau nhãn hiệu bánh này là một chuỗi cửa hàng giả mạo với gần 400 địa điểm trên giấy tờ, sử dụng giấy phép kinh doanh giả và hoàn toàn không có một cửa hàng vật lý nào tồn tại, từ manh mối nhỏ này, cơ quan quản lý đã phát hiện ra hơn 67.000 "nhà cung cấp ma" trên toàn quốc, đã kịp tẩu tán hơn 3,6 triệu chiếc bánh kém chất lượng ra thị trường. Đây là một chuỗi cung ứng ngầm đầy tinh vi: một đại lý nhận đơn của khách với giá cao, sau đó đưa lên một nền tảng trung gian để các lò bánh lậu "đấu thầu" với giá thấp nhất. Ai trả giá rẻ nhất sẽ được chọn, bất chấp an toàn thực phẩm bị vứt qua cửa sổ.

"Nội Quyển" – Vòng Xoáy Tự Sát Của Nền Kinh Tế

Tại sao các doanh nghiệp lại sẵn sàng bất chấp tất cả như vậy? Câu trả lời nằm ở hai chữ "Nội quyển" (Involution) – một cuộc chiến giá cả khốc liệt mà ở đó các bên tự cấu xé lẫn nhau để sinh tồn, khi các nền tảng ép giá để lôi kéo khách hàng, các tiệm bánh buộc phải cắt giảm chất lượng đến mức tối đa. Ví dụ điển hình: khách trả 252 Tệ cho một chiếc bánh, nhưng qua tay các nền tảng trung gian đấu thầu, tiệm bánh thực sự chỉ nhận được vỏn vẹn 30% số tiền đó sau khi trừ đủ loại phí. Hệ quả là cả ngành công nghiệp rơi vào vòng xoáy "Lợi bất cập hại", các công ty lỗ vốn để lấy doanh số, còn người tiêu dùng thì rước bệnh vào người. Để chấm dứt tình trạng này, Bắc Kinh đã tung ra chiến dịch chống nội quyển quyết liệt, khẳng định rằng cạnh tranh không lành mạnh đang làm suy yếu nền kinh tế và đẩy các ngành nghề vào con đường diệt vong.

Những Màn Đối Đầu Kịch Tính: Nuốt Giấy Phi Tang Và Giả Vờ Đột Quỵ

Quá trình điều tra không hề trải đầy hoa hồng mà ly kỳ chẳng kém gì phim trinh thám. Giới chức trách đã gặp phải sự kháng cự kịch liệt từ nhân viên của các nền tảng giao hàng lớn. Có trường hợp khi điều tra viên đang thẩm vấn, một nhân viên khác đã lén viết chữ "Giữ im lặng" lên tờ giấy A4 rồi chuyền tay nhau. Khi bị phát hiện, người này đã vò nát và... nuốt chửng tờ giấy ngay trước mặt quan chức. Chưa dừng lại ở đó, tại một công ty khác, đội trưởng an ninh đã dẫn người xông vào địa điểm điều tra, xô xát bạo lực với lực lượng hành pháp. Thậm chí, một vị lãnh đạo cấp cao còn đột ngột "ngã lăn ra bất tỉnh" trong lúc thẩm vấn để được đi cấp cứu, nhưng bác sĩ sau đó kết luận chẳng có bệnh tật gì cả. Đúng là "Cháy nhà mới ra mặt chuột", sự chống đối hung hăng này cho thấy quy mô sai phạm đã len lỏi sâu đến mức nào.

Án Phạt Kỷ Lục 3,6 Tỷ Tệ: Bài Học Đắt Giá Cho Các Ông Lớn

Trước những hành vi coi thường pháp luật, Tổng cục Quản lý Thị trường Trung Quốc (SAMR) đã ra tay cực kỳ nặng nề. Tổng cộng 7 nền tảng lớn, bao gồm PDD (chủ sở hữu Temu), Alibaba, Douyin (TikTok), Meituan và JD.com đã bị phạt tổng cộng 3,6 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 528 triệu USD). Trong đó, PDD nhận án phạt nặng nhất là 1,5 tỷ Tệ vì thái độ không hợp tác, cung cấp tài liệu giả và có hành vi cản trở người thi hành công vụ. Đây là mức phạt lớn nhất kể từ khi Trung Quốc sửa đổi luật an toàn thực phẩm vào năm 2015. Hiện tại, các "ông lớn" này đều đã phải cúi đầu nhận lỗi và hứa hẹn sẽ cải tổ. Dù con đường phục hồi lợi nhuận còn xa xôi, nhưng án phạt này là một cột mốc quan trọng, khẳng định rằng không một doanh nghiệp nào, dù quyền lực đến đâu, có thể đứng trên sức khỏe và sự an toàn của nhân dân. Người Việt mình có câu "Lưới trời lồng lộng, tuy thưa nhưng khó lọt", và vụ án "bánh ma" này chính là minh chứng rõ nhất cho chân lý đó.

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới đang như "đứng đống lửa, ngồi đống than", thị trường tài chính toàn cầu lại chứng kiến một hiện tượng lạ lùng khiến giới đầu tư vừa mừng vừa lo và dường như thị trường chứng khoán Mỹ đang cố chứng minh sức mạnh bền bỉ của mình ngay cả khi bóng ma chiến tranh Iran đang bủa vây các huyết mạch kinh tế quan trọng nhất hành tinh.

Khi Phố Wall "Phớt Lờ" Bóng Ma Dầu Mỏ

Thật khó tin nhưng đó lại là sự thật: Trong khi giá dầu thô Brent đã chính thức vượt ngưỡng 100 USD/thùng và eo biển Hormuz – "yết hầu" của kinh tế toàn cầu – vẫn đang trong tình trạng đóng cửa nội bất xuất ngoại bất nhập, thì Phố Wall lại chọn cách... mỉm cười. Vào phiên giao dịch hôm thứ Tư, cả hai chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite đều đồng loạt xác lập kỷ lục cao nhất mọi thời đại. Đây là một sự xoay chuyển cục diện ngoạn mục, bởi mới tháng trước thôi, chỉ cần giá dầu nhích nhẹ là các nhà đầu tư đã "thần hồn nát thần tính", bán tháo cổ phiếu khiến thị trường chao đảo. Thế nhưng giờ đây, S&P 500 đã tăng gần 4% và Nasdaq vọt lên tới 9% kể từ khi cuộc chiến bắt đầu. Đúng là "Sau cơn mưa trời lại sáng", các nhà đầu tư dường như đang cố gắng nhìn xuyên qua làn khói súng để đặt cược vào một tương lai lạc quan hơn.

Động Lực Từ "Cỗ Máy In Tiền" Công Nghệ Và Trí Tuệ Nhân Tạo

Lý giải cho nghịch lý này, các chuyên gia cho rằng giới đầu tư đang đặt niềm tin tuyệt đối vào sức mạnh nội tại của các doanh nghiệp Mỹ. "Gừng càng già càng cay", các ông lớn công nghệ sau một thời gian bị ghẻ lạnh hồi đầu năm do định giá quá cao nay đã lấy lại vị thế "ngôi vương". Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) cùng với nhu cầu quốc phòng tăng cao đã trở thành bệ phóng vững chắc, đóng góp tới 60% tăng trưởng lợi nhuận cho toàn thị trường năm nay. Theo FactSet, trong số các doanh nghiệp S&P 500 đã báo cáo kết quả kinh doanh quý này, có tới 86% vượt kỳ vọng của giới phân tích. Chính cái đà tăng trưởng lợi nhuận cực kỳ mạnh mẽ này đã giúp thị trường phớt lờ những biến động của giá dầu. Rick Gardner từ RGA Investments nhận định rằng sự mệt mỏi của nhà đầu tư sau một tháng Ba đầy biến động, kết hợp với mùa báo cáo tài chính rực rỡ, đã đẩy chứng khoán lên đỉnh cao mới.

"Phù Thịnh Chứ Không Phù Suy": Tâm Lý FOMO Và Niềm Tin Vào Nhà Trắng

Bên cạnh những con số khô khan, tâm lý đám đông cũng đóng một vai trò then chốt. Hiện nay, hội chứng FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) đang lan rộng từ các quỹ đầu tư lớn cho đến những nhà đầu tư nhỏ lẻ. Ai cũng sợ rằng nếu không nhảy vào ngay lúc này, họ sẽ lỡ mất chuyến tàu siêu tốc đến những kỷ lục mới. Đặc biệt, giới đầu tư đang rỉ tai nhau rằng "đồng minh lớn nhất của thị trường" chính là Tổng thống Donald Trump. Với thói quen đưa ra những tuyên bố gây chấn động nhưng lại có tác dụng kích thích thị trường – từ việc nới lỏng thuế quan đến việc hủy bỏ các cuộc tấn công quân sự – các nhà đầu tư tin rằng Nhà Trắng sẽ luôn có cách để ngăn chặn một cuộc suy thoái kinh tế. Venu Krishna từ Barclays thậm chí còn nâng mục tiêu cuối năm của S&P 500 lên mức 7.650 điểm, một con số đầy tham vọng phản ánh niềm tin "vững như bàn thạch" vào sức hấp dẫn của thị trường Mỹ.

Lời Cảnh Báo Phía Sau Những Con Số Rực Rỡ

Tuy nhiên, cuộc vui nào cũng có lúc tàn, và không phải ai cũng lạc quan tếu táo. Một số chuyên gia kinh tế sừng sỏ đã bắt đầu gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự chủ quan quá mức của thị trường. "Trèo cao thì ngã đau", Kristina Hooper từ Man Group bày tỏ sự hoài nghi về các mức kỷ lục hiện tại. Bà cho rằng thị trường đang có một cái nhìn quá màu hồng và chưa phản ánh hết những rủi ro tiềm tàng từ một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông, vốn có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và thổi bùng ngọn lửa lạm phát. Sự tự mãn hiện nay có thể là một cái bẫy nguy hiểm nếu cuộc chiến với Iran diễn biến xấu hơn dự liệu. Thị trường đang hành động như thể mọi chuyện rồi sẽ ổn, nhưng trong thâm tâm, nhiều người vẫn tự hỏi: Liệu chúng ta đang tiến tới một kỷ nguyên hưng thịnh mới, hay chỉ đang nhảy múa trên miệng núi lửa sắp phun trào?