CNBC News cho hay, Tổng thống Donald Trump ngày 8/4 tuyên bố lực lượng quân sự Mỹ sẽ tiếp tục được triển khai trong và xung quanh Iran cho đến khi Tehran tuân thủ đầy đủ “thỏa thuận thực sự”, đồng thời cảnh báo mọi vi phạm sẽ dẫn đến phản ứng quân sự “lớn hơn bất cứ điều gì từng thấy trước đây”.

“Tất cả tàu chiến, máy bay và quân nhân Mỹ… sẽ tiếp tục hiện diện tại và xung quanh Iran cho đến khi THỎA THUẬN THỰC SỰ được tuân thủ đầy đủ,” ông Trump viết trên Truth Social.

Ông Trump nhắc lại rằng hai bên đã nhất trí Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân, và Eo biển Hormuz sẽ vẫn mở và an toàn cho hoạt động vận chuyển thương mại.

“Trong khi đó, quân đội hùng mạnh của chúng ta đang đợi lệnh và nghỉ ngơi, thực ra là đang hướng tới cuộc chinh phục tiếp theo,” ông nói thêm. Bài đăng, được công bố gần nửa đêm, kết thúc bằng tuyên bố: “NƯỚC MỸ ĐÃ TRỞ LẠI!”

Tuyên bố này được đưa ra một ngày sau khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần do Pakistan làm trung gian, chấm dứt sáu tuần giao tranh và tạo ra đợt tăng giá ngắn hạn trên thị trường toàn cầu, trong bối cảnh kỳ vọng dòng chảy năng lượng qua Eo biển Hormuz có thể được nối lại.

Iran cho biết việc đi lại an toàn qua eo biển là khả thi, nhưng phải phối hợp với lực lượng vũ trang của nước này.

Tuy nhiên, nhiều nội dung trong thỏa thuận ngừng bắn vẫn chưa rõ ràng, khi Mỹ và Iran dường như có những yêu cầu khác biệt lớn. Tehran đã bác bỏ đề xuất 15 điểm của Washington và được cho là đưa ra kế hoạch 10 điểm riêng để chấm dứt xung đột, bao gồm việc Israel ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah ở Lebanon và dỡ bỏ toàn bộ các lệnh trừng phạt.

Trong một bài đăng khác sáng 8/4, ông Trump gọi kế hoạch 10 điểm được The New York Times và CNN đưa tin là “hoàn toàn giả mạo”.

Israel ủng hộ quyết định tạm dừng tấn công Iran của ông Trump nhưng khẳng định thỏa thuận ngừng bắn không áp dụng với Lebanon, đồng thời tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 2, khiến ít nhất 182 người thiệt mạng trong ngày 8/4.

Các cuộc tấn công gây thương vong lớn đã kéo theo lời cảnh báo từ Iran, cho rằng việc tiếp tục đàm phán nhằm đạt thỏa thuận hòa bình lâu dài với Mỹ là “phi lý”, cho thấy thỏa thuận ngừng bắn vẫn rất mong manh. Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau tại Islamabad vào ngày 10/4 để tiến hành vòng đàm phán tiếp theo.

Giá dầu tiếp tục tăng trong ngày 9/4 khi xung đột kéo dài làm suy giảm hy vọng về một kết thúc nhanh chóng. Giá dầu Brent giao tháng 6 tăng 2,46% lên 97,08 USD/thùng, trong khi dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ giao tháng 5 tăng 3,4% lên 97,55 USD/thùng.

Giai đoạn nguy hiểm nhất của chuyến bay Artermis II nằm ở chặng cuối: quá trình quay trở lại bầu khí quyển Trái Đất.


Tàu vũ trụ Orion của NASA hạ cánh xuống Thái Bình Dương vào tháng 12/2022 sau sứ mệnh Artemis I không người lái lên Mặt Trăng. Ảnh: Getty Images)

Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã đối mặt với nhiều rủi ro trong hành trình lên Mặt Trăng, từ áp lực cực lớn khi tên lửa cất cánh, tiêu thụ lượng nhiên liệu khổng lồ, đến việc di chuyển qua các vùng bức xạ nguy hiểm ngoài không gian. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, giai đoạn nguy hiểm nhất của chuyến bay vẫn nằm ở chặng cuối: quá trình quay trở lại bầu khí quyển Trái Đất.

Theo đài CNN, khi tái nhập khí quyển, tàu vũ trụ sẽ lao vào lớp không khí dày đặc với vận tốc hơn 30 lần tốc độ âm thanh. Sự nén mạnh của các phân tử không khí tạo ra nhiệt độ cực cao, có thể lên tới hơn 2.760 độ C ở bề mặt bên ngoài tàu. Điều này đặt ra yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt đối với hệ thống bảo vệ nhiệt.

Phi hành gia Victor Glover cho biết ông đã đặc biệt quan tâm đến giai đoạn này ngay từ khi được giao nhiệm vụ. Theo ông, việc hạ cánh an toàn xuống đại dương không chỉ là điểm kết thúc hành trình mà còn là điều kiện để toàn bộ dữ liệu, hình ảnh và kết quả nghiên cứu được đưa trở lại Trái Đất. Ông nhấn mạnh rằng dù hành trình lên không gian đầy thử thách, việc trở về an toàn mới là yếu tố then chốt quyết định thành công của sứ mệnh.

Giới chuyên môn đánh giá tái nhập khí quyển luôn là một trong những giai đoạn rủi ro cao nhất của bất kỳ chuyến bay vũ trụ nào. Với Artemis II, thách thức này càng đáng chú ý khi liên quan đến một vấn đề kỹ thuật đã được phát hiện từ trước.

Sau chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I vào năm 2022, các kỹ sư phát hiện tấm chắn nhiệt của tàu vũ trụ Orion xuất hiện các vết rỗ và nứt bất thường. Đây là bộ phận then chốt có nhiệm vụ bảo vệ tàu và phi hành đoàn khỏi nhiệt độ cực cao khi quay trở lại Trái Đất.

Mặc dù tàu Orion trong Artemis I đã trở về an toàn, các dấu hiệu hư hại đã làm dấy lên câu hỏi về độ bền và hiệu suất của vật liệu Avcoat được sử dụng chế tạo tấm chắn nhiệt. Các nhà khoa học cho rằng việc hiểu rõ cách vật liệu này phản ứng trong điều kiện khắc nghiệt là yếu tố sống còn đối với các sứ mệnh có người lái.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tấm chắn nhiệt bị nứt hoặc hư hỏng nghiêm trọng, hậu quả có thể mang tính thảm khốc. Trong giai đoạn tái nhập khí quyển, phi hành đoàn không có phương án thoát hiểm, đồng nghĩa với việc mọi sự cố đều có thể dẫn đến mất toàn bộ nhiệm vụ.

Trong sứ mệnh Artemis II, tàu Orion sử dụng tấm chắn nhiệt gần như tương tự phiên bản đã được dùng trong Artemis I. NASA thừa nhận thiết kế này chưa đạt mức tối ưu, song khẳng định vẫn đủ an toàn để đưa bốn phi hành gia gồm Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và Jeremy Hansen trở về Trái Đất.

Theo Phó quản lý chương trình của NASA Amit Kshatriya, cơ quan này đã dành hơn một năm để tiến hành điều tra, thử nghiệm và phân tích nhằm làm rõ nguyên nhân của các bất thường trên tấm chắn nhiệt. Ông cho biết các nhóm kỹ thuật hiện đã hiểu rõ hơn về giới hạn của hệ thống này cũng như cách bảo vệ phi hành đoàn trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.

Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận mức độ rủi ro vẫn rất cao. Khi tàu Orion lao vào khí quyển với vận tốc khoảng 25.000 dặm/giờ, tấm chắn nhiệt sẽ phải chịu toàn bộ tác động nhiệt và áp lực. Đồng thời, mọi hệ thống quan trọng như hỗ trợ sự sống, định vị, đẩy và liên lạc đều phụ thuộc vào việc tàu vượt qua an toàn giai đoạn cuối cùng này.

Một thách thức khác là việc không thể thay đổi thiết kế tấm chắn nhiệt cho Artemis II, do bộ phận này đã được lắp đặt từ trước khi hoàn tất các phân tích sau Artemis I. Điều này buộc NASA phải tìm kiếm các giải pháp thay thế nhằm giảm thiểu rủi ro.

Giải pháp được lựa chọn là điều chỉnh quỹ đạo tái nhập khí quyển. Nếu như Artemis I sử dụng phương pháp “nhảy vọt”, trong đó tàu lướt vào khí quyển rồi bật ra trước khi quay lại lần thứ hai, thì Artemis II sẽ áp dụng quỹ đạo bay cao hơn nhằm giảm tải nhiệt và hạn chế nguy cơ nứt vỡ.

Giám đốc chuyến bay Rick Henfling cho biết thay đổi này giúp tạo ra điều kiện gia nhiệt thuận lợi hơn, từ đó giảm áp lực lên tấm chắn nhiệt. Trong khi đó, ông Howard Hu, quản lý chương trình Orion, cho biết NASA sẽ tiến hành đánh giá chi tiết hiệu suất của tấm chắn nhiệt ngay sau khi tàu hạ cánh.

Theo kế hoạch, sau khi Orion hạ cánh xuống vùng biển ngoài khơi San Diego, các đội cứu hộ sẽ nhanh chóng tiếp cận phi hành đoàn. Đồng thời, một thợ lặn sẽ được triển khai để chụp ảnh tấm chắn nhiệt từ bên dưới, cung cấp những dữ liệu đầu tiên phục vụ công tác đánh giá kỹ thuật.

Mặc dù NASA bày tỏ sự tự tin, một số chuyên gia độc lập vẫn tỏ ra thận trọng. Tiến sĩ Charlie Camarda, cựu phi hành gia và chuyên gia về tấm chắn nhiệt, cho rằng việc đưa con người lên tàu trong khi tồn tại vấn đề đã biết là quyết định tiềm ẩn rủi ro.

Ông Camarda cho biết sau khi tham gia một cuộc họp tại trụ sở NASA và xem xét các dữ liệu liên quan, ông vẫn chưa bị thuyết phục rằng cơ quan này đã hiểu đầy đủ cơ chế hình thành và lan rộng của các vết nứt. Theo ông, nguy cơ các vết nứt phát triển trong điều kiện tái nhập khí quyển có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng.

Cùng quan điểm, một số cựu chuyên gia NASA khác, trong đó có các nhà nghiên cứu lâu năm về vật liệu bảo vệ nhiệt, đã ký tên vào thư gửi tới các cơ quan an toàn, bày tỏ lo ngại về mức độ sẵn sàng của Artemis II.

Trước những ý kiến trái chiều, NASA nhiều lần khẳng định an toàn là ưu tiên hàng đầu. Trong một tuyên bố, cơ quan này cho biết đã xem xét toàn diện mọi yếu tố liên quan đến tấm chắn nhiệt, đồng thời thừa nhận rằng quá trình phát triển và kiểm định công nghệ mới luôn đi kèm những mức độ không chắc chắn nhất định.

Các phi hành gia tham gia sứ mệnh cũng thể hiện sự tin tưởng vào các phân tích kỹ thuật và kế hoạch đã được điều chỉnh. Chỉ huy sứ mệnh Reid Wiseman nhấn mạnh rằng việc xác định được nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là yếu tố then chốt giúp kiểm soát rủi ro.

Ông cho rằng với lộ trình tái nhập khí quyển mới, tấm chắn nhiệt sẽ hoạt động trong giới hạn an toàn. Dù vậy, toàn bộ sứ mệnh vẫn phụ thuộc vào khả năng vượt qua thành công những phút cuối cùng - giai đoạn được xem là khắc nghiệt và khó lường nhất của hành trình chinh phục không gian.

VietBF@sưu tập

Police in Japan’s Saitama Prefecture have taken six Vietnamese nationals into custody in connection with a violent robbery-homicide that claimed the life of 24-year-old Nguyen Hoai Lam on New Year’s Day. The victim was discovered in his Kawaguchi City residence on January 1, prompting a high-priority investigation by local authorities. Forensic evidence revealed that Lam had sustained numerous severe injuries, suggesting he was the victim of a coordinated and brutal physical assault.

The group of suspects, which includes 28-year-old Le Quang Linh, is accused of using adhesive tape to bind the victim’s limbs before subjecting him to a violent encounter intended to extort money. Perhaps the most chilling detail of the investigation involves claims that the group used a video call to contact Lam’s family in Vietnam during the assault, allegedly using the live footage of his suffering to demand a ransom. This level of premeditated cruelty has drawn significant attention to the case as police work to determine the exact nature of the relationship between the suspects and the victim.

While the investigation remains active, Saitama officials have been tight-lipped regarding whether the six detainees have admitted to the specific charges of robbery-homicide. The case highlights a grim internal conflict within the Vietnamese expat community, which has seen substantial growth in recent years. As of mid-2025, the Vietnamese population in Japan has risen to over 660,000 residents, solidifying its position as the second-largest foreign demographic in the country and making up nearly 17% of all international residents.

As legal proceedings move forward, the case serves as a somber reminder of the vulnerabilities faced by foreign workers and residents abroad. With the suspects currently in detention, Japanese authorities are focused on piecing together the full timeline of the New Year's Day tragedy and identifying any broader criminal networks that may be involved. For the family of Nguyen Hoai Lam, the focus remains on seeking justice for a life cut short in what appears to have been a calculated act of greed and violence.

Nga đổi chiến thuật, nã hàng chục cuộc tấn công vào Ukraine

Trong 24 giờ qua, khoảng 30–35 cuộc tấn công của Nga đã được ghi nhận tại 8 vùng trên lãnh thổ Ukraine, hàng loạt vụ nổ lớn được ghi nhận. Cả trăm tên lửa và UAV đã được triển khai, tuy nhiên, điểm đáng chú ý không nằm ở số lượng, mà ở cách thức triển khai.

Các đòn tấn công của Nga không còn dàn trải mà tập trung vào các mục tiêu then chốt của Ukraine như cơ sở hạ tầng, các nút logistics và hệ thống năng lượng. Những khu vực như Sumy, Nikolaev, Odessa và Kharkov đều trở thành mục tiêu.

Theo các nguồn phân tích, cách đánh của Nga không nhằm tạo kết quả tức thời, mà hướng tới làm suy yếu năng lực tác chiến của Ukraine trong trung hạn. Việc phá vỡ chuỗi tiếp tế, làm gián đoạn hệ thống năng lượng và gây bất ổn hậu phương Ukraine có thể tạo ra hiệu ứng tích lũy theo thời gian.

Đáng chú ý, các đòn tấn công của Nga diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Putin đã ra lệnh ngừng bắn trong hai ngày nhân dịp lễ Phục sinh, một động thái cũng được ông Zelensky bày tỏ ủng hộ.

Hãng thông tấn RIA cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh cho quân đội nước này ngừng mọi hoạt động chống lại lực lượng Ukraine trong dịp cuối tuần Lễ Phục Sinh Chính Thống. Việc tạm ngừng đơn phương này dự kiến kéo dài từ 16:00 (giờ Moscow) thứ Bảy đến hết Chủ nhật.

Tuy nhiên, trước và ngay sau thời điểm lệnh ngừng bắn được công bố, các hoạt động quân sự trên thực địa vẫn tiếp diễn, cho thấy cục diện chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ ràng.

Song song, một xu hướng khác đang dần rõ nét: chiến sự không còn bó hẹp trong lãnh thổ Ukraine.

Sau các đòn tập kích của Nga vào cơ sở sản xuất UAV và trung tâm sửa chữa, Kiev được cho là đã chuyển một phần hoạt động sản xuất quân sự ra nước ngoài. Ba Lan và các nước Baltic đã bắt đầu tham gia vào chuỗi sản xuất này, trong khi các mẫu UAV do Đức và Pháp phát triển được thử nghiệm trực tiếp trên tuyến đầu.

Theo giới chuyên gia đến mùa hè, không chỉ số lượng mà chất lượng vũ khí và khả năng phối hợp tác chiến của Ukraine có thể tăng mạnh. Đồng thời, việc tình hình Trung Đông tạm lắng có thể tạo điều kiện để phương Tây tăng cường viện trợ quân sự cho Kiev.

Các chuyên gia cho rằng xung đột đang bước vào một giai đoạn mới, trong đó hậu phương Ukraine trở thành chiến trường trọng yếu. Các quyết định không còn chỉ nằm ở tuyến đầu, mà mở rộng sang lĩnh vực logistics, công nghiệp và chuỗi cung ứng.

"Gọng kìm" Konstantinovka siết chặt

Trên thực địa, các diễn biến nổi bật cho thấy sức ép của Nga đang tập trung vào khu vực Donbass và một số trục chiến lược.

Trên hướng Slavyansk, lực lượng Nga tiếp tục đẩy mạnh tấn công, trong khi Ukraine tổ chức các đợt phản kích. Giao tranh giữa Nga và Ukraine diễn ra tại khu vực Ray-Aleksandrovka và các cánh rừng gần Dibrova.

Các đòn tấn công bằng UAV của Nga nhằm vào hậu phương Ukraine được cho là đã làm gián đoạn đáng kể hoạt động tiếp tế của lực lượng Ukraine tại khu vực này.

Tại Konstantinovka, giao tranh giữa Nga và Ukraine đã lan vào nội đô. Khu vực ga đường sắt trở thành điểm giao tranh ác liệt, trong khi lực lượng Nga tìm cách cắt đứt các tuyến tiếp tế của Ukraine từ phía tây bắc.

Ở chiều ngược lại, các nỗ lực phản kích của Ukraine tại khu vực phía tây nam Konstantinovka chưa mang lại kết quả rõ rệt.

Ở phía nam, lực lượng Nga tiếp tục mở rộng vùng kiểm soát tại các khu vực như Novoaleksandrovka và các điểm lân cận. Đồng thời, các đơn vị xung kích của Nga đã chuyển sang thế tiến công nhằm tìm kiếm điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Ukraine.

Một yếu tố đáng chú ý khác là sự thay đổi trong cách sử dụng UAV của Nga.

Các UAV "Geran" phiên bản mới do Nga triển khai được cho là có tốc độ cao hơn, khó bị hệ thống phòng không Ukraine đánh chặn hơn và được cải tiến về cấu hình. Một số UAV của Nga còn có khả năng điều khiển từ xa, cho phép thay đổi mục tiêu ngay trong quá trình bay.

Nhờ đó, các UAV của Nga có thể tấn công hiệu quả vào các mục tiêu cơ động của Ukraine như phương tiện và lực lượng triển khai trên thực địa, tạo thêm áp lực lên hệ thống phòng không của Ukraine.

Một nước bất ngờ tham chiến, xung đột vượt ra ngoài lãnh thổ Ukraine

Trong khi chiến sự trên bộ tiếp tục diễn biến phức tạp, các tín hiệu mới cho thấy nguy cơ mở rộng xung đột ra ngoài Ukraine.

Theo TST, lực lượng Ukraine phối hợp với quân đội Na Uy "đang chuẩn bị các hoạt động nhằm vào tàu thuyền Nga tại Biển Barents và Biển Na Uy".

Một đơn vị thuộc lữ đoàn 385 chuyên về hệ thống không người lái trên biển của hải quân Ukraine đã có mặt tại Oslo để huấn luyện trong điều kiện thời tiết lạnh, bao gồm việc sử dụng các thiết bị không người lái trên mặt nước và dưới nước.

Nếu kịch bản này xảy ra, rủi ro sẽ không chỉ dừng ở quân sự mà còn lan sang lĩnh vực kinh tế.

Biển Barents là khu vực hoạt động của Hạm đội phương Bắc của Nga – lực lượng đóng vai trò nòng cốt trong năng lực răn đe chiến lược của Nga. Đồng thời, tuyến đường Biển Bắc cũng là tuyến vận tải quan trọng, đặc biệt đối với các tàu phá băng có giá trị lớn.

Trong bối cảnh đó, tuyên bố của ông Syrsky về việc Ukraine giành lại "ưu thế chiến lược" trở thành tâm điểm chú ý.

Theo các phân tích quân sự, ưu thế chiến lược không chỉ nằm ở việc kiểm soát lãnh thổ, mà còn ở khả năng buộc đối phương phải phản ứng. Điều này bao gồm quyền chủ động lựa chọn thời gian, địa điểm và quy mô tấn công, cũng như khả năng triển khai lực lượng nhanh hơn đối phương.

Một yếu tố khác là năng lực tiến hành chiến tranh tiêu hao, bao gồm khả năng bổ sung lực lượng, duy trì hậu cần và luân chuyển đơn vị. Theo nhiều đánh giá, Ukraine đang gặp bất lợi so với Nga trong các tiêu chí này.

Trong bối cảnh đó, một số chuyên gia cho rằng tuyên bố của ông Syrsky mang tính chất thông tin nhiều hơn là phản ánh đầy đủ thực tế chiến trường. Những phát biểu như vậy, theo họ, cần được nhìn nhận như một phần của cuộc chiến truyền thông.

Dù sở hữu sức mạnh quân sự và kinh tế vượt trội trước Iran, Mỹ dường như không thể "nắm đằng chuôi", trong cả ngoại giao lẫn trên chiến trường.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thường chế giễu Ukraine không có quân bài nào trong cuộc chiến với Nga. Giờ đây, chính Mỹ lại đối mặt với những câu hỏi ngày càng lớn về “quân bài” của mình trong cuộc chiến với Iran.

Mỹ - với dân số gấp 3 lần Iran, đồng thời sở hữu sức mạnh quân sự và kinh tế mạnh nhất thế giới - rõ ràng có ưu thế áp đảo trong cán cân quyền lực. Bên cạnh đó, Mỹ còn được Israel hỗ trợ về mặt quân sự lẫn tình báo, khiến cuộc chiến này dường như không cân sức.
Sức ép lên Mỹ

Tuy nhiên, Iran đã biến vài lợi thế ít ỏi thành sức ép nặng nề lên Mỹ. Một số nhà phân tích tin rằng Tehran đã nắm bắt được thế chủ động chiến lược. Ông Donald Trump có thể nhiều quyền lực hơn nhưng để giành chiến thắng tuyệt đối, Nhà Trắng phải chấp nhận mức độ thiệt hại về chính trị và kinh tế khó tưởng tượng.

Iran không thể đánh bại Mỹ và Israel, song họ tung ra con át chủ bài cuối cùng bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, qua đó kìm kẹp nền kinh tế toàn cầu và gây tổn thất chính trị cho Mỹ.

Điểm yếu chiến lược làm suy yếu ưu thế quân sự của Mỹ thể hiện rõ trong cuộc họp báo của Nhà Trắng hôm 30-3.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khi đó cho rằng việc Iran sẵn lòng "cho phép thêm 20 tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz trong những ngày tới" là thắng lợi cho “nỗ lực ngoại giao của tổng thống”.

Tuy nhiên, thực tế này lại khá khó hiểu, vì Mỹ - với tư cách là cường quốc mạnh hơn - không nên ở vị thế phải đàm phán nhượng bộ.

Đó là chưa kể 20 tàu chở dầu không đáng gì so với mức trung bình hàng ngày lên tới hơn 100 tàu qua lại Hormuz trước chiến sự. Nếu Mỹ và Israel không phát động xung đột, không ai phải "xin phép" để đi qua eo biển như hiện tại. Vì vậy, "chiến thắng ngoại giao đầu tiên" của ông Donald Trump kể trên chỉ đơn thuần là khắc phục phần nhỏ hệ lụy tiêu cực do chính ông gây ra.

Mỹ có đủ sức mạnh quân sự để mở lại eo biển. Tuy nhiên, việc điều Hải quân Mỹ đi qua eo biển sẽ trao cho Iran một chiến thắng về mặt truyền thông nếu họ tấn công hoặc thậm chí đánh chìm tàu Mỹ. Nhà Trắng có thể phải điều thêm bộ binh để đẩy lùi Iran, làm tăng nguy cơ lính Mỹ thương vong, khiến uy tín chính trị của Washington suy yếu hơn nữa.

Ngay cả khi Mỹ cho quân chiếm đảo Kharg, trái tim của xuất khẩu dầu mỏ Iran, hoặc các đảo quanh eo biển Hormuz, không có gì đảm bảo Iran sẽ nhượng bộ. Dù nền kinh tế có thể bị bóp nghẹt song Iran nhiều khả năng vẫn đáp trả, thậm chí còn siết chặt eo biển Hormuz hơn nữa.
Iran cũng cần được bỏ lệnh trừng phạt

Washington vẫn còn một át chủ bài chưa sử dụng, đó là siết chặt lệnh trừng phạt Iran. Song điều này gây tổn hại cho cả Mỹ và Iran. Thế bế tắc hiện rõ khi Mỹ trước đó thực hiện bước đi trái với thường tình là dỡ bỏ lệnh trừng phạt với một số lô hàng dầu của Iran trên biển trong bối cảnh giá dầu tăng vọt.

Mỹ và Israel có lẽ đúng khi tuyên bố phá hủy gần hết năng lực quân sự của Iran. Tuy nhiên, Iran chỉ cần phóng một vài vũ khí vào eo biển Hormuz hoặc các thành phố ven vịnh để gây ra tổn thất kinh tế không cân xứng.

Chiến sự càng kéo dài, cái giá Mỹ phải trả càng cao, đồng nghĩa ông Donald Trump phải cân nhắc một thỏa thuận trong thế nhượng bộ. Tuy nhiên, Iran cũng cần được dỡ bỏ lệnh trừng phạt.

Xét cho cùng, đòn bẩy trong chiến sự chỉ có giá trị nếu mang lại chiến thắng chiến lược. Cả Mỹ và Iran đều nắm giữ những lợi thế có thể mang tính quyết định. Tuy nhiên, họ cần thận trọng. Việc một bên không đưa ra được giải pháp hợp tình hợp lý cho bên kia có thể dẫn họ, và cả thế giới, đến thảm họa.

Bình luận trên kênh RT ngày 9/4, chuyên gia Sergey Poletaev, đồng sáng lập và biên tập viên dự án Vatfor, cho rằng có ba kịch bản có thể xảy ra sau hai tuần ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Theo ông, kịch bản nào cũng có vẻ có lợi cho Iran.

Trường hợp Mỹ và Iran tạm dừng giao tranh nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, hoàn toàn có thể xảy ra. Khi hai bên không đạt được thỏa thuận hòa bình chính thức, thỏa thuận ngừng bắn vẫn có thể liên tục được gia hạn.

Trong trường hợp đó, ưu tiên hàng đầu của các quốc gia Arab sẽ là xây dựng thế hệ hệ thống phòng không mới. Mô hình khá rõ ràng: dựa vào các loại tên lửa đánh chặn giá rẻ, sản xuất hàng loạt, dù là triển khai trên mặt đất (như hệ thống Pantsir của Nga) hay phóng từ trên không (như APKWS). Cả các quốc gia Arab và Israel có khả năng tập trung vào hướng này, đồng thời bổ sung kho dự trữ phòng không truyền thống.


Tàu chở dầu cập cảng Mumbai, Ấn Độ, sau khi di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: ANI/TTXVN

Ưu tiên thứ hai sẽ là đa dạng hóa hậu cần thông qua xây dựng các đường ống mới tới Biển Đỏ và tìm giải pháp thay thế cho các tuyến vận tải qua vùng Vịnh. Mục tiêu rất rõ: thoát khỏi sự kiểm soát của Iran tại eo biển Hormuz và giảm đòn bẩy của nước này. Tuy nhiên, với các quốc gia như Qatar, Bahrain, Kuwait và Iraq, xây dựng đường ống xuyên bán đảo Arab sẽ đồng nghĩa với việc phụ thuộc vào một cường quốc khu vực khác là Saudi Arabia. Khi đó, sẽ có phí trung chuyển.

Tất cả những điều này không giải quyết được vấn đề cốt lõi. Địa lý của vùng Vịnh khiến việc bảo vệ toàn diện là bất khả thi. Trên quãng hơn 500 hải lý (khoảng 1.000 km), mọi tuyến hàng hải đều nằm trong tầm với của Iran. Dọc theo bờ biển, các cảng, nhà máy, cơ sở khử mặn, kho chứa dầu, trung tâm dữ liệu, khách sạn và các tòa nhà cao tầng đều là mục tiêu của Iran. Bảo vệ tất cả những mục tiêu đó từ phía biển là cực kỳ khó khăn. Trong thời gian trước mắt, các quốc gia Arab có khả năng sẽ chọn cách trả tiền để được đi lại an toàn.

Cuối cùng, các nước này sẽ không thực sự quan tâm ai cung cấp “ô an ninh”. Trước đây họ trả tiền cho Mỹ, giờ họ sẽ trả cho Iran. Mức giá mà truyền thông đưa tin là vào khoảng 2 triệu USD cho mỗi siêu tàu chở dầu, tương đương chỉ 2-3% giá trị dầu trên tàu. Sau cùng, người mua sẽ là bên gánh chi phí.

Mỹ và Israel có thể đã góp phần tạo ra một trật tự khu vực mới phù hợp với logic chính trị tại Trung Đông. Theo ông Poletaev, giờ đây Mỹ và Israel sẽ phải đối mặt với một quá trình dài và khó khăn để khôi phục ảnh hưởng. Mọi động thái của họ sẽ bị các quốc gia Arab nhìn nhận hoài nghi.

Kịch bản 2: Leo thang trở lại

Hoàn toàn có khả năng sau hai tuần, chiến tranh lại bùng phát, thậm chí với cường độ lớn hơn. Các nhà đàm phán Iran có thể lại trở thành mục tiêu ám sát, dẫn tới lệnh ngừng bắn sụp đổ sớm.

Tuy nhiên, chuyên gia Poletaev cho rằng khả năng này tương đối thấp. Dù Mỹ và Israel có năng lực quân sự đáng kể, nhưng họ hiện chưa có con đường rõ ràng để đánh bại Iran một cách dứt điểm bằng các phương tiện thông thường.

Thực tế, ngoài kịch bản hạt nhân, liên minh này có hai lựa chọn chính.

Lựa chọn thứ nhất là chiến dịch ném bom chiến lược quy mô lớn nhằm “đưa Iran trở lại thời kỳ đồ đá”. Điều đó đòi hỏi máy bay ném bom chiến lược của Mỹ hoạt động trực tiếp trên không phận Iran. Đây là phương án rủi ro, như sự cố gần Isfahan đã cho thấy. Trong điều kiện như vậy, máy bay B-52 thậm chí dễ bị tổn thương hơn các tiêm kích hiện đại vì dễ bị bắn hạ như máy bay dân dụng.

Trong khi đó, năng lực tên lửa của Iran không chỉ tồn tại mà còn cho thấy dấu hiệu phục hồi và tăng nhịp độ hoạt động. Lực lượng Mỹ cũng không thể gây gián đoạn đáng kể cơ sở hạ tầng phóng thiết bị bay không người lái của Iran. Điều đó đồng nghĩa chiến dịch ném bom quy mô lớn nào cũng có nguy cơ bị Iran trả đũa và gây thiệt hại đáng kể, đặc biệt đối với các quốc gia Arab sản xuất dầu, từ đó kéo dài và làm sâu sắc thêm cú sốc dầu mỏ toàn cầu, có thể đẩy thế giới vào khủng hoảng tài chính.

Israel cũng sẽ bị tác động. Theo báo cáo của ngân hàng JPMorgan dẫn nguồn từ Viện Do Thái về An ninh Quốc gia Mỹ, tỷ lệ thành công của các cuộc tấn công từ Iran vào lãnh thổ Israel đã tăng mạnh, từ 3% khi bắt đầu cuộc chiến lên 27% vào cuối tháng 3 và đầu tháng 4. Phần lớn do hệ thống phòng không của Israel bị quá tải và suy giảm.

Lựa chọn thứ hai là chiến dịch trên bộ quy mô lớn, dọc bờ biển Iran hoặc nhằm vào các đảo do Iran kiểm soát. Chiến dịch này đi kèm với mọi rủi ro của chiến tranh trên không và tổn thất lớn là điều không thể tránh khỏi. Lợi ích với Mỹ và Israel là gần như không có. Các cuộc đột kích đổ bộ quy mô nhỏ sẽ không đạt được nhiều điều, trong khi đổ bộ toàn diện nhằm thay đổi chế độ là không khả thi.

Tất cả những điều này không có nghĩa là leo thang không thể xảy ra. Điều đó có nghĩa là trước khi leo thang, lãnh đạo Mỹ và Israel phải giải bài toán tương tự như khi bắt đầu cuộc chiến hiện nay trong bối cảnh đã biết về sức chống chịu của Iran, năng lực quân sự của nước này và phản ứng của quốc tế.

Nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được nối lại rồi lại bị gián đoạn bởi hành động của Mỹ hoặc Israel, họ sẽ bị nhìn nhận là bên gây ra cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

Kịch bản 3: Va chạm cường độ thấp khi Iran kiểm soát Hormuz

Theo chuyên gia Poletaev, đây là kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất. Thực tế, kịch bản này dường như đã bắt đầu: Iran cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn khi tấn công Hezbollah ở Liban.

Nếu hoạt động qua eo biển Hormuz tiếp tục tương đối thông suốt, mô hình căng thẳng kéo dài và các cuộc đáp trả lẻ tẻ có thể trở thành trạng thái bình thường mới. Israel tiến hành các cuộc tấn công (hoặc Iran cho rằng mình bị tấn công); Iran đáp trả bằng cách tạm thời đóng eo biển này trong một hoặc hai ngày và có thể kèm theo một đòn trả đũa.

Sau vài tuần hoặc vài tháng, tình hình căng thẳng vẫn tiếp diễn, nhưng thế giới sẽ quen dần và không còn chú ý nhiều nữa. Khi đó, khu vực Trung Đông trở nên kém ổn định hơn, nhưng phần còn lại của thế giới phần lớn vẫn không chú ý quá mức, miễn là dầu mỏ và các nguồn tài nguyên khác vẫn tiếp tục chảy ra khỏi vịnh Ba Tư.

VietBF@sưu tập

Sau nhiều diễn biến tưởng chừng như leo thang gần hạn chót, ông Trump đồng ý với lệnh ngừng bắn 14 ngày mà ông hy vọng sẽ mở đường chấm dứt xung đột kéo dài gần sáu tuần với Iran.

Sự thay đổi giọng điệu đầy kịch tính diễn ra khi các bên trung gian do Pakistan dẫn đầu nỗ lực không ngừng để ngăn chặn leo thang căng thẳng. Ngay cả Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Iran và là đối thủ kinh tế lớn của Mỹ, được cho là cũng âm thầm can thiệp để tìm lối đi đến lệnh ngừng bắn, theo hai quan chức được biết về vấn đề này.

“ Lý do là vì chúng ta đạt và vượt tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất gần tới thỏa thuận rõ ràng về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình ở Trung Đông", ông Trump viết trên mạng xã hội khi công bố lệnh ngừng bắn tạm thời. Thông báo này được đưa ra khoảng 90 phút trước hạn chót ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với việc các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng quan trọng bị phá hủy.

Thỏa thuận mong manh và nhiều bất đồng

Tuy Nhà Trắng coi đây là chiến thắng, lệnh ngừng bắn mong manh nhanh chóng có nguy cơ sụp đổ khi Mỹ, Iran và Israel đưa ra các tuyên bố khác nhau về nội dung thỏa thuận chưa đầy 24 giờ sau khi đạt được.

Iran khẳng định việc chấm dứt chiến dịch của Israel tại Lebanon là phần của thỏa thuận với Mỹ. Tuy nhiên, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và ông Trump cho biết lệnh ngừng bắn không bao gồm Lebanon, và các hoạt động quân sự của Israel tại đó vẫn tiếp diễn.

Trong khi đó, Mỹ yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz sau khi Tehran đóng tuyến đường này để đáp trả các cuộc tấn công gia tăng của Israel nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon.

Phó Tổng thống JD Vance, người sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để đàm phán với Iran, giảm nhẹ những trục trặc ban đầu: “ Không có lệnh ngừng bắn nào mà không có chút trục trặc".

Áp lực quốc tế và phản ứng trái chiều

Ông Trump cũng gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng. Ông tỏ ra không hài lòng khi các nước NATO không đáp lại lời kêu gọi hỗ trợ mở lại tuyến đường biển quan trọng này trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao.

Khi hạn chót đến gần, các nghị sĩ Đảng Dân chủ chỉ trích lời đe dọa “xóa sổ cả nền văn minh” của ông Trump. Giáo hoàng Pope Leo XIV cũng cảnh báo rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự sẽ vi phạm luật pháp quốc tế.

Cuối cùng, ông Trump có thể lùi bước vì thực tế đơn giản: leo thang xung đột có nguy cơ kéo Mỹ vào “cuộc chiến bất tận” - điều từng gây khó khăn cho các tổng thống tiền nhiệm và là điều ông cam kết tránh.

Kiểm soát eo biển Hormuz: nhiệm vụ tốn kém và lâu dài

Trong suốt sáu tuần chiến sự, Mỹ dường như tin rằng có thể buộc Iran phải nhượng bộ bằng sức mạnh quân sự.

Bắt đầu từ việc tấn công lãnh tụ tối cao Ali Khamenei trong những đợt đầu tiên, Mỹ dường như đánh giá thấp khả năng Iran chọn cuộc chiến kéo dài . Tuy nhiên, trong 47 năm qua, Iran cho thấy họ sẵn sàng chịu đựng và kéo dài xung đột, ngay cả khi điều đó gây tổn hại nhất định cho chính họ.

Các nhà phân tích quốc phòng cho rằng quân đội Mỹ có thể nhanh chóng kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu mỗi ngày. Tuy nhiên, việc duy trì kiểm soát sẽ rất tốn kém và rủi ro, có thể kéo dài nhiều năm.

Theo chuyên gia Ben Connable, Mỹ sẽ cần kiểm soát khoảng 600 km lãnh thổ Iran và triển khai từ 30.000 đến 45.000 binh sĩ để đảm bảo an ninh tuyến đường này.

“Đây sẽ là chiến dịch vô thời hạn - hãy hình dung là kéo dài 20 năm" , ông nói, so sánh với các cuộc chiến tại Afghanistan và Iraq.

Vai trò của Phó Tổng thống JD Vance

Phó Tổng thống JD Vance được xác nhận sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán Mỹ, cùng với đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, dự kiến bắt đầu đàm phán tại Islamabad, thủ đô Pakistan.

Các nguồn tin cho biết khi hạn chót đến gần mà chưa có giải pháp, ông Vance - người từ lâu ủng hộ hạn chế can thiệp quân sự - đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hướng đi ngoại giao.

Ông bày tỏ sự lạc quan thận trọng: “Tôi khuyến khích Iran tham gia đàm phán cách nghiêm túc… Về cơ bản, chúng ta đang ở vị thế tốt".

Quan chức khu vực cho biết thỏa thuận ngừng bắn hai tuần bao gồm việc cho phép Iran và Oman thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz , và Iran sẽ sử dụng nguồn thu này cho tái thiết.

Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ông Trump từng cân nhắc ý tưởng thu phí, nhưng ưu tiên trước mắt là mở lại eo biển “không có bất kỳ hạn chế nào”.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa và nhiều nước đang chật vật để có đủ dầu, hiện có khoảng 1,2 triệu thùng dầu ngoài khơi bờ biển Singapore chưa được sử dụng.

Tàu chở dầu siêu trọng Arman 114 mang cờ Iran, bị Indonesia thu giữ năm 2023, đang neo đậu gần Batam, cách thành phố này khoảng 15 hải lý.

Lượng dầu thô nhẹ đang tồn đọng trên tàu không đủ để đáp ứng nhu cầu năng lượng của nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, nhưng với giá dầu dao động quanh mức 100 USD/thùng , lượng dầu trên tàu Arman 114 hiện có giá trị hơn rất nhiều so với nhiều tuần trước.

Giới chức Indonesia đã thu giữ tàu Arman gần 3 năm trước sau khi phát hiện tàu này chuyển dầu thô trái phép sang một tàu chở dầu khác trong vùng biển nước này. Vào tháng 7/2024, một tòa án Indonesia đã kết án thuyền trưởng của tàu Arman 114 về hành vi vi phạm môi trường, tuyên phạt người này 7 năm tù và ra lệnh tịch thu tàu cùng hàng hóa.

Viên thuyền trưởng đã biến mất trước khi có phán quyết cuối cùng và cho đến nay vẫn chưa bị bắt giữ.

Sau 2 lần đấu giá con tàu cùng toàn bộ hàng hoá trên tàu bất thành, siêu tàu chở dầu này vẫn đang neo đậu tại Batam, một hòn đảo cách Singapore khoảng một giờ đi phà.

Phiên đấu giá đầu tiên diễn ra vào tháng 12 năm ngoái, với giá khởi điểm khoảng 70 triệu USD nhưng không có người mua. Phiên bán đấu giá thứ hai đã thất bại vào tháng 1 năm nay sau khi các bên quan tâm không đáp ứng được các yêu cầu về giấy phép.

Vào thời điểm đó, giá chào bán thấp hơn nhiều so với giá trị ước tính của dầu thô trên tàu, vì đã tính tới yếu tố dầu ứ đọng trong nhiều năm và có thể đã bị hỏng.

Nếu áp dụng mức chiết khấu tương tự với giá hiện tại, giá chào mua ban đầu sẽ lên tới gần 100 triệu USD.

Mặc dù 1,2 triệu thùng dầu chỉ đáp ứng nhu cầu chưa đầy 1 ngày của Indonesia, nhưng với giá dầu vẫn ở mức cao, chính quyền có thể có lý do mới để xem xét lại thương vụ này.

Theo The Edge Malaysia

Overseas Vietnamese are expected to serve as a strategic on-site force in promoting Vietnamese goods and expanding access to global retail systems and supply chains, particularly in countries with large Vietnamese communities.

On April 3, 2026, Prime Minister Phạm Minh Chính enacted Directive No. 11/CT-TTg, a strategic initiative designed to harness the influence of the overseas Vietnamese (OV) community to expand the global footprint of Vietnamese products through 2030. This policy recognizes that between 2020 and 2024, the diaspora played a pivotal role in trade promotion, and the government now seeks to formalize and scale this success. By positioning OVs as a "strategic on-site force," the directive aims to move beyond traditional markets and integrate Vietnamese goods into major international supermarket chains and reputable retail systems, particularly in regions with high concentrations of Vietnamese residents.

The directive is closely aligned with the ambitious economic targets set by the 14th National Party Congress, which envisions Vietnam attaining upper-middle-income status by 2030 and becoming a high-income developed nation by 2045. To support this transition, the government is shifting its export strategy toward sustainability and high-tech competitiveness. The mandate calls for Vietnamese products to meet rigorous international "green" and digital standards, with an emphasis on improved traceability and anti-counterfeiting measures. By 2030, the goal is for OVs to participate in distribution networks across every country and territory they inhabit, acting as a primary bridge for domestic small- and medium-sized enterprises to navigate global supply chains.

A major focus of the directive is the promotion of "Make in Vietnam" technologies on the world stage. The Ministry of Science and Technology has been tasked with connecting the diaspora with the domestic innovation ecosystem to commercialize cutting-edge sectors such as artificial intelligence, blockchain, semiconductors, and unmanned aerial vehicles (UAVs). Simultaneously, the Ministry of Foreign Affairs and the Ministry of Industry and Trade will work to strengthen economic diplomacy, supporting the formation of foreign business associations and the development of essential logistics and warehousing infrastructure to stabilize supply lines abroad.

The implementation plan involves a multi-ministerial effort to modernize how Vietnam does business globally. This includes expanding e-commerce adoption, creating digital databases for enterprises, and hosting large-scale international trade fairs. While the Ministry of Agriculture and Environment will focus on integrating OVs into agricultural supply chains, the Ministry of Finance is responsible for removing administrative barriers that currently hinder overseas investment by Vietnamese firms. Ultimately, this directive seeks to turn the 6-million-strong overseas Vietnamese community into a powerful engine for national brand recognition, ensuring that Vietnamese-made goods and technologies are competitive in the high-standard markets of the future.

Theo quyết định của Tổng Tư lệnh tối cao các Lực lượng Vũ trang Liên bang Nga Vladimir Putin, lệnh ngừng bắn sẽ có hiệu lực từ 16h ngày 11/4 (giờ Moscow, tức 13h GMT) đến hết ngày 12/4/2026 (21h GMT).

Trong thời gian này, quân đội Nga được chỉ thị dừng mọi hoạt động chiến đấu trên tất cả các hướng, đồng thời duy trì trạng thái sẵn sàng để đối phó với mọi hành động gây hấn từ phía đối phương.

Thông báo nêu rõ: Bộ trưởng Quốc phòng Liên bang Nga Andrey Belousov và Tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang - Tư lệnh Nhóm quân liên hợp - Đại tướng Valery Gerasimov đã được giao nhiệm vụ ngừng toàn bộ hoạt động chiến đấu trong giai đoạn này. Quân đội Nga phải luôn sẵn sàng đẩy lùi mọi hành động khiêu khích hoặc tấn công từ phía đối phương.

Điện Kremlin cho biết, Nga kỳ vọng Ukraine sẽ noi theo và cũng tuyên bố lệnh ngừng bắn trong dịp Lễ Phục sinh Chính thống giáo.

Năm ngoái, Nga cũng từng tuyên bố lệnh ngừng bắn nhân dịp Lễ Phục sinh tại khu vực chiến dịch đặc biệt, nhưng thời gian kéo dài 3 ngày.

Theo TASS