Một tòa phúc thẩm liên bang đã ra lệnh tạm ngưng thi hành đạo luật của tiểu bang California, vốn yêu cầu các đặc vụ di trú liên bang phải đeo bảng tên hoặc hình thức nhận dạng khi thi hành nhiệm vụ.

Quyết định này được đưa ra sau khi chính quyền Tổng thống Trump khởi kiện vào tháng 11, lập luận rằng quy định của California đe dọa trực tiếp đến an toàn của nhân viên liên bang, những người đang đối diện tình trạng quấy rối, công bố thông tin cá nhân và nguy cơ bạo lực ngày càng gia tăng.

Một hội đồng gồm 3 thẩm phán của Tòa Phúc Thẩm Liên bang Khu vực 9 đã ban hành lệnh đình chỉ thi hành luật trong khi chờ xét xử kháng cáo. Trước đó, tòa cũng đã từng ban hành lệnh tạm thời nhằm ngăn chặn việc thực thi đạo luật này.

Trong phiên điều trần vào Ngày 3 tháng 3 năm 2026, các luật sư của Bộ Tư Pháp lập luận rằng California đã vượt quá thẩm quyền khi tìm cách điều chỉnh trực tiếp hoạt động của chính phủ liên bang, vi phạm điều khoản tối thượng của Hiến Pháp Hoa Kỳ.

Tòa phúc thẩm đã đồng thuận với lập luận này, cho rằng đạo luật của California là một nỗ lực điều chỉnh trực tiếp các chức năng chính quyền của Hoa Kỳ, điều mà luật pháp liên bang không cho phép.



Phía California biện hộ rằng quy định này áp dụng đồng đều cho tất cả các lực lượng chấp pháp và không nhằm riêng vào chính phủ liên bang. Họ cũng cho rằng đạo luật cần thiết nhằm giải quyết các lo ngại về an ninh công cộng và trách nhiệm giải trình.
Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump khẳng định rằng việc buộc các đặc vụ liên bang phải công khai danh tính trong mọi hoàn cảnh có thể khiến họ trở thành mục tiêu của các hành vi tấn công hoặc trả thù, đặc biệt trong các chiến dịch thi hành luật di trú nhạy cảm.

Vụ kiện cũng liên quan đến một đạo luật khác của California nhằm hạn chế việc sử dụng khẩu trang và các thiết bị che mặt của lực lượng chấp pháp. Đạo luật này trước đó đã bị một thẩm phán liên bang chặn lại vào tháng 2, cho thấy xu hướng nhất quán của hệ thống tư pháp trong việc bảo vệ thẩm quyền liên bang.

Phán quyết mới nhất được xem là một chiến thắng quan trọng cho chính quyền Tổng thống Trump trong nỗ lực bảo vệ quyền hạn liên bang và bảo đảm an toàn cho các lực lượng thi hành pháp luật trong bối cảnh căng thẳng giữa chính quyền liên bang và một số tiểu bang tiếp tục gia tăng.

Lầu Năm Góc thông báo Bộ trưởng Hải quân John Phelan sẽ rời nhiệm sở "ngay lập tức" và không đưa ra lý do cụ thể.

"Bộ trưởng Hải quân John C. Phelan sẽ rời chính quyền, hiệu lực ngay lập tức. Chúng tôi cảm ơn Phelan vì những đóng góp của ông cho Lầu Năm Góc và Hải quân Mỹ", phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo ngày 22/4.

Ông Parnell không nêu lý do cụ thể dẫn đến thay đổi đột ngột này. Một cấp phó của Phelan sẽ làm quyền Bộ trưởng Hải quân.

Bộ trưởng Hải quân là quan chức dân sự đứng đầu Bộ Hải quân Mỹ. Vị trí này chịu trách nhiệm về hành chính, nhân sự, ngân sách và mua sắm, không điều hành tác chiến trực tiếp.


Ông John Phelan trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ tháng 2/2025. Ảnh: AFP

CNN dẫn các nguồn thạo tin cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và ông Phelan đã căng thẳng suốt nhiều tháng.

Ông Hegseth cho rằng ông Phelan chậm trễ triển khai các cải cách về đóng tàu, đồng thời không hài lòng với việc Bộ trưởng Hải quân có hành động "vượt cấp" là liên lạc trực tiếp với Tổng thống Donald Trump, theo các nguồn tin. Trong khi đó, Thứ trưởng Quốc phòng Steve Feinberg cũng muốn quản lý hoạt động đóng tàu và mua sắm hải quân, những công việc thuộc thẩm quyền của Phelan.

Phelan không có kinh nghiệm trong quân đội hay từng theo học trường quân sự. Ông tốt nghiệp đại học SMU ở Texas vào năm 1986 và có bằng thạc sĩ của Trường Kinh doanh Harvard. Danh tiếng của Phelan gắn liền với ngành đầu tư tài chính và sưu tầm nghệ thuật.

Tổng thống Trump đề cử Phelan làm Bộ trưởng Hải quân hồi tháng 11/2024, mô tả ông có "thành tích rất thuyết phục" và khẳng định ứng viên này là "hiện thân của sự táo bạo và tài năng kiểu Mỹ". Thượng viện phê chuẩn vị trí của Phelan vào tháng 10/2025.

VietBF@sưu tập

Vài ngày sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, Anthony Reid (30 tuổi) quyết định dành một phần tiền tiết kiệm để mua cổ phiếu.

Trước đó, Reid vẫn chần chừ. Anh tự hỏi liệu cú sốc năng lượng lần này có phải là thời điểm thích hợp cho một ván cược lớn hay không.

Thứ nhất, đây là khoản tiền lớn với một tài xế giao hàng, mới bước chân vào đầu tư. Thứ hai, sự gián đoạn nguồn cung dầu do chiến sự có thể khiến lạm phát tăng mạnh, gây áp lực lên thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, Reid cũng từng nghe nói thời điểm tốt nhất để đầu tư là khi người khác sợ hãi. "Kệ đi vậy", anh nghĩ, rồi bấm mua.

Đến nay, cả ba chỉ số chủ chốt của thị trường chứng khoán Mỹ thậm chí còn tăng điểm so với trước chiến sự. S&P 500 và Nasdaq Composite tuần trước liên tiếp lập đỉnh mới. Nhóm cổ phiếu 7 đại gia công nghệ có thêm 2.500 tỷ USD vốn hóa chỉ trong 8 phiên qua. Cổ phiếu Allbirds - hãng giày từng được giới công nghệ ưa chuộng những năm 2010 - tăng gần 600% chỉ trong một ngày sau khi chuyển hướng sang sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Những nhà đầu tư có nhiều lý do để lo ngại. Tàu chở dầu vẫn chưa thể đi lại tự do qua eo biển Hormuz. Vòng đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran vẫn đang bị hoãn. Ngày 21/4, ông Trump cho biết sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn, nhưng vẫn duy trì phong tỏa các cảng của Iran.

Tuy nhiên, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đi lên. Giới phân tích cho rằng thị trường ngày càng bị chi phối bởi các khoản đặt cược rủi ro cao theo kiểu "bạn chỉ sống một lần", và các thuật toán đầu tư theo xu hướng. Việc này khiến giá tài sản tách rời thực tế, hoặc ít nhất là phớt lờ tin xấu.

Lượng thông tin dồn dập khiến ngay cả các nhà giao dịch lớn cũng khó phân biệt thật giả. Trong khi đó, Phố Wall tin tưởng diễn biến thị trường có thể gây sức ép lên Tổng thống Mỹ Donald Trump, buộc ông làm tất cả những gì cần thiết để đảo chiều đà giảm.

Reuters trích dữ liệu của LSEG/Lipper cho thấy nhà đầu tư toàn cầu đã mua ròng 28 tỷ USD cổ phiếu Mỹ kể từ ngày các bên tuyên bố ngừng bắn. Trong đó, riêng nhà đầu tư Mỹ đã rót vào Wall Street gần 23 tỷ USD.

Các nhà đầu tư nhiều kinh nghiệm cho rằng đà tăng hiện nay đã củng cố quan điểm vốn có: vẫn nên duy trì tiền trong thị trường ngay cả khi biến động. Rủi ro ngắn hạn hiện tại khá nhỏ so với nền kinh tế Mỹ, vốn đã vượt qua nhiều cú sốc những năm gần đây. Sản lượng dầu và khí đốt lớn cũng giúp Mỹ tránh được tác động lớn từ các cú sốc năng lượng

Đà tăng hiện tại cũng phản ánh tâm lý mua bắt đáy, từng thúc đẩy thị trường trong đại dịch và giai đoạn biến động thuế nhập khẩu năm ngoái. 4 trong 5 phiên tăng mạnh nhất của S&P 500 năm nay diễn ra trong thời gian chiến sự.


Nhân viên giao dịch trên sàn chứng khoán New York (NYSE) phiên 13/4/2026. Ảnh: Reuters

Với nhiều nhà đầu tư, như Reid, cổ phiếu giảm là lúc mua vào. Sau khi giảm trong phần lớn tháng 3, cổ phiếu Robinhood trong danh mục của Reid tăng 31% chỉ trong một tuần. Nếu thị trường giảm tiếp, anh khẳng định "sẽ rót thêm tiền".

Dù vậy, các nhà phân tích cho rằng đây là chiến lược rủi ro. Kể cả khi chiến sự chấm dứt và tàu thuyền tự do đi lại ở vịnh Ba Tư, nhiều nhà phân tích cho rằng giá năng lượng vẫn sẽ ở mức cao trong năm nay. Xung đột kinh tế và địa chính trị có thể tiếp tục gây áp lực lên thị trường.

"Chúng tôi không đủ khả năng dự đoán điều đó có xảy ra hay không. Nhưng rõ ràng thị trường hiện không lo lắng về điều này", Matthew McLennan - quản lý danh mục tại First Eagle Investments cho biết.

Các nhà giao dịch Phố Wall cũng rút ra bài học sau khi chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump khiến thị trường chao đảo năm ngoái. Alonso Munoz - Giám đốc đầu tư tại Hamilton Capital Partners khi đó coi đây là đợt xả hàng và mua vào. Ông hưởng lợi lớn khi thị trường hồi phục ngay sau đó.

Munoz cũng nhận thấy động lực tương tự trong chiến sự hiện tại. Đến giữa tháng 3, ông quyết định không thể bỏ lỡ đợt tăng mới. Công ty của ông đã mua hàng chục triệu USD cổ phiếu, gồm Tesla, Amazon và Oracle. "Chính quyền sẵn sàng thay đổi khi thị trường biến động. Họ sẽ không để thị trường gặp rắc rối", Munoz nói.

Khi các phát biểu của ông Trump phần nào kìm đà tăng của giá dầu, nhà đầu tư cũng dần chấp nhận khả năng giá năng lượng duy trì ở mức cao. Trong khi đó, các ngân hàng lớn tháng này báo lãi mạnh, và các lãnh đạo hàng đầu tại Phố Wall ra tín hiệu mọi việc vẫn ổn định.

Đợt tăng gần đây chủ yếu cũng đến từ các giao dịch kỹ thuật, khi các quỹ phòng hộ nhanh chóng mua vào để đóng vị thế bán khi biến động tăng.

"6 tuần qua là ví dụ rõ ràng về việc cảm xúc và hành vi đám đông có thể tạo ra biến động mạnh đến mức nào. Nhưng các đợt tăng dựa trên yếu tố kỹ thuật cũng có hạn chế. Khi nào nhà đầu tư quan tâm đến yếu tố nền tảng, đà tăng mới bền vững", Mark Hackett - chiến lược gia thị trường tại Nationwide, cho biết.

Munoz cho biết khách hàng của ông hiện ít lo lắng hơn về biến động. Khi thị trường giảm điểm cuối tháng 3, điện thoại của ông hầu như không đổ chuông. "Khách hàng đã quen với những phiên giảm mạnh rồi", ông nói.

Một số nhà đầu tư thậm chí thích điều này. Khi Danner Drake (54 tuổi) thấy chỉ số Nasdaq rơi vào vùng điều chỉnh phiên 26/3, ông lập tức mở ứng dụng giao dịch. Ông bán bớt 10% danh mục trong một quỹ chỉ số và chuyển sang mua một quỹ khác có khả năng sinh lời cao hơn.

Drake thường mua ngay sau khi thị trường giảm mạnh. Đây là chiến lược ông áp dụng nhiều năm qua, từ bong bóng dot-com đến khủng hoảng tài chính 2007-2009. Drake cho biết ông có niềm tin tuyệt đối vào khả năng phục hồi của thị trường Mỹ.

"Lý do thị trường giảm điểm là gì không quan trọng, dù là chiến sự Trung Đông, đại dịch hay bất cứ điều gì. Thị trường cứ giảm là tôi lại mua vào", Drake kết luận.

VietBF@sưu tập

EU tiến gần quyết định giải ngân khoản vay hơn 100 tỷ USD cho Ukraine, sau khi Hungary rút lại phiếu phủ quyết.

Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.

Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.

Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.


Cờ EU trước trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ năm 2022. Ảnh: AFP

Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.

Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.

Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.

Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.

Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.

Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.

VietBF@sưu tập

Ngày 22-4, Lầu Năm Góc thông báo rằng quan chức dân sự cấp cao nhất của Hải quân, Bộ trưởng Hải quân Mỹ John Phelan, sẽ rời nhiệm sở, đài CNN đưa tin.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell thông báo trên mạng xã hội rằng ông Phelan “rời khỏi chính quyền, có hiệu lực ngay lập tức”.

“Thay mặt Bộ trưởng Chiến tranh và Thứ trưởng Chiến tranh, chúng tôi cảm ơn Bộ trưởng Phelan vì những đóng góp cho Bộ và Hải quân Mỹ. Chúng tôi chúc ông mọi điều tốt đẹp trong chặng đường sắp tới. Thứ trưởng Hung Cao sẽ đảm nhiệm vai trò Quyền Bộ trưởng Hải quân” - ông Parnell viết trên nền tảng X.Người phát ngôn Lầu Năm Góc cho biết Thứ trưởng Hung Cao sẽ trở thành quyền bộ trưởng.

Ông Hung Cao từng tham gia tranh cử Thượng viện Mỹ tại bang Virginia nhưng thất bại khi tìm cách đánh bại Thượng nghị sĩ Dân chủ Tim Kaine vào năm 2024.

Ông Hung Cao là cựu sinh viên tốt nghiệp Học viện Hải quân Mỹ. Trong sự nghiệp quân ngũ kéo dài 25 năm, ông từng tham chiến tại các khu vực chiến sự gồm Iraq, Afghanistan và Somalia.

Thông báo được đưa ra trong bối cảnh Hải quân Mỹ đang tiến hành phong tỏa các cảng của Iran trong thời gian ngừng bắn của cuộc chiến Iran. Cho đến nay, lực lượng Mỹ đã buộc 29 tàu quay trở lại cảng, đồng thời đã kiểm tra hai tàu khác.Hiện chưa rõ nguyên nhân việc ông Phelan rời nhiệm sở.

Ông Phelan là một doanh nhân, không có kinh nghiệm phục vụ trong quân đội; ông và vợ trước đây đã gây quỹ hàng triệu USD cho chiến dịch tranh cử của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước khi ông được phê chuẩn làm Bộ trưởng Hải quân vào năm 2025.

“Ông John sẽ là một nhân tố rất quan trọng đối với các quân nhân hải quân của chúng ta, và là một nhà lãnh đạo kiên định trong việc thúc đẩy tầm nhìn ‘Nước Mỹ trước tiên’ của tôi” - ông Trump nói vào thời điểm đó.

Thông báo về việc ông Phelan rời nhiệm sở được đưa ra đúng vào tuần diễn ra hội nghị hàng hải thường niên quy mô lớn Sea Air Space của Liên đoàn Hải quân, tổ chức ngay bên ngoài thủ đô Washington, DC. Ông Phelan cùng nhiều lãnh đạo cấp cao của Hải quân đã tham dự và phát biểu tại hội nghị này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn tự xem mình là bậc thầy của “ngoại giao cưỡng ép” - buộc đối phương nhanh chóng nhượng bộ trước các yêu cầu của Mỹ, hoặc đối mặt với nguy cơ bị tấn công.

Nhưng trong quá trình đàm phán với Iran suốt 6 tuần qua, ông Trump dần nhận ra mình đang đối đầu với một quốc gia tự hào về sự kiên cường và chiến lược trì hoãn, theo New York Times.

Điều này thể hiện rõ nhất trong những ngày gần đây, khi ông Trump cố gây áp lực bằng lời nói, tuyên bố rằng Iran đã đầu hàng - họ “đã đồng ý mọi thứ”.

Nhưng sau đó, tổng thống Mỹ nhận ra chiến thuật này không có tác dụng với Iran, khi các quan chức nước này lên mạng xã hội khẳng định đó chỉ là bịa đặt.

New York Times cảnh báo trong vài ngày tới, nếu vòng đàm phán tiếp theo diễn ra, hai cách tiếp cận này sẽ va chạm trực diện.

“Ông Trump bốc đồng và nóng tính. Trong khi đó giới lãnh đạo Iran thì cứng rắn và kiên trì”, Robert Malley, người từng tham gia đàm phán với Iran nhận định.

“Ông Trump muốn kết quả ngay lập tức, còn giới lãnh đạo Iran lại chơi cuộc chơi dài hơi”, ông nói thêm. “Ông Trump thích những kết quả gây chú ý và giật gần, còn Iran lại chú trọng từng chi tiết. Ông Trump tin sức ép mạnh có thể buộc đối phương phục tùng, còn Iran sẵn sàng chịu tổn thất lớn thay vì nhượng bộ các lợi ích cốt lõi”.

Thế giằng co
Iran từng ký Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) với các cường quốc thế giới vào năm 2015. Theo đó, Tehran nhất trí hạn chế chương trình hạt nhân để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, Mỹ đã rút khỏi thỏa thuận này vào năm 2018.

Kể từ đó, Tehran nhiều lần nhấn mạnh rằng việc đàm phán với một tổng thống Mỹ sẽ trở nên vô nghĩa nếu người kế nhiệm có thể xóa bỏ toàn bộ kết quả.

Gần đây hơn, Iran cho rằng trong hai lần - vào tháng 6/2025 và tháng 2 vừa qua - ông Trump đã ra lệnh tấn công nước này ngay giữa lúc các cuộc đàm phán ngoại giao đang diễn ra. Tehran coi đó là hành động “bội tín”, cho thấy ông Trump không phải đối tác đáng tin cậy.

Sự thiếu tin cậy này đã biến thành đụng độ vào cuối tuần qua, gần eo biển Hormuz. Các tàu Iran nổ súng vào hai tàu chở hàng mà họ cáo buộc vi phạm quy định kiểm soát nghiêm ngặt của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Đáp lại, Hải quân Mỹ đã bắn vào khoang động cơ của một tàu container treo cờ Iran và sau đó bắt giữ con tàu này.

Ông Trump cho biết con tàu từng bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt năm 2020 vì “lịch sử hoạt động phi pháp”.

“Chúng tôi đã kiểm soát hoàn toàn con tàu và đang kiểm tra những gì trên đó!” ông viết trên mạng xã hội.

Lý giải những động thái này, New York Times cho rằng cả hai bên đang cố gắng định hình bàn đàm phán, như các tướng lĩnh tìm cách tạo lợi thế trên chiến trường.

Iran muốn phát đi tín hiệu rằng dù có nhượng bộ đến đâu, họ vẫn có khả năng kiểm soát hoạt động thương mại qua eo biển và thu phí hàng triệu USD. Trong khi đó, chính quyền Trump muốn thể hiện rằng họ sẵn sàng nối lại hành động quân sự nếu đàm phán thất bại.

Ông Trump nhấn mạnh điều này vào hôm 19/4, khi viết rằng một thỏa thuận tốt đang được đặt lên bàn.

“Tôi hy vọng họ chấp nhận, bởi nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và cây cầu ở Iran”, ông cho hay.

Khác biệt
Đây là ví dụ mới nhất cho thấy ông Trump có thể nhanh chóng chuyển từ việc khen ngợi giới lãnh đạo mới của Iran - những người thay thế quan chức thiệt mạng trong các cuộc tấn công từ ngày 28/2 - là “hợp lý hơn”, sang cảnh báo về nguy cơ leo thang căng thẳng nếu ông không đạt được điều mình muốn.

Dù đây là yếu tố mới trong tiến trình đàm phán nhưng sự khác biệt trong cách tiếp cận đàm phán giữa hai bên không phải là điều xa lạ.

Khoảng cách này đã thể hiện rõ từ 11 năm trước, tại khách sạn Beau-Rivage Palace ở Lausanne (Thụy Sĩ), nơi Ngoại trưởng Mỹ khi đó, John Kerry, cùng các đối tác từ 5 quốc gia khác nỗ lực đạt được một thỏa thuận sơ bộ với Iran.

Bối cảnh có lẽ tương đồng nhất với những gì đang diễn ra tại Islamabad hiện nay.

Thời điểm đó, mỗi ngày, phía Mỹ tập trung vào các chi tiết kỹ thuật như số lượng máy ly tâm cần tháo dỡ hay lượng uranium phải đưa ra khỏi lãnh thổ Iran.

Tuy nhiên, khi các quan chức Iran - trong đó có ông Abbas Araghchi, nay là ngoại trưởng - bước ra gặp báo chí, họ thường né các câu hỏi chi tiết. Thay vào đó, Tehran nhấn mạnh đến việc bảo vệ quyền lợi và chủ quyền quốc gia.

“Tôi nhớ cuối cùng, chúng tôi đã thống nhất được các thông số tại khách sạn”, bà Wendy Sherman, trưởng đoàn đàm phán Mỹ khi đó, kể lại. “Nhưng vài ngày sau, lãnh tụ tối cao iran lại tuyên bố rằng cần những điều khoản hoàn toàn khác”.

Bà Sherman, người sau này trở thành thứ trưởng Ngoại giao trong chính quyền ông Biden, thường tham gia đàm phán cùng đội ngũ đông đảo.

Bà thường có chuyên gia hàng đầu về Iran của Cục Tình báo Trung ương (CIA) hiện diện trong phòng hoặc ở gần đó. Ngoài ra, cựu Bộ trưởng Năng lượng Ernest Moniz, chuyên gia về thiết kế vũ khí hạt nhân, cũng có mặt.

Các đề xuất từ phía Iran sau đó sẽ được gửi về phòng thí nghiệm quốc gia Mỹ để phân tích xem liệu điều khoản được thảo luận có đủ giữ Tehran cách xa việc chế tạo bom hạt nhân ít nhất một năm hay không.Trong khi đó, đội ngũ đàm phán của ông Trump hiện khá gọn nhẹ, không có nhiều chuyên gia hay các buổi họp chuyên sâu.

Ông Jared Kushner và ông Steve Witkoff - con rể và đặc phái viên của tổng thống - học được kỹ năng đàm phán trong lĩnh vực bất động sản với niềm tin rằng “thỏa thuận là thỏa thuận”.

Họ cho biết đã nghiên cứu kỹ chương trình hạt nhân Iran và nắm rõ vấn đề.

Dù vấn đề hiện nay không khác nhiều so với những gì các nhà đàm phán thời cựu Tổng thống Barack Obama từng đối mặt, ông Kushner và ông Witkoff dường như không thấy cần dành quá nhiều thời gian để xem lại lịch sử ngoại giao, nhất là khi ông Trump luôn chỉ trích thỏa thuận trước đó.

“Thỏa thuận chúng tôi đang đàm phán với Iran sẽ TỐT HƠN RẤT NHIỀU so với JCPOA”, tổng thống Mỹ nó. “Đó là con đường đảm bảo vũ khí hạt nhân sẽ không và không thể xảy ra”.

Với tuyên bố này, ông Trump cũng đồng thời đặt ra tiêu chuẩn để đánh giá chính cuộc đàm phán của mình, nếu nó đạt được kết quả.

Tình báo Israel cảnh báo Hamas đang tranh thủ thời gian để tái xây dựng lực lượng tại Gaza, trong bối cảnh xung đột khu vực khiến sự chú ý của Mỹ và Israel bị phân tán, làm gia tăng nguy cơ bất ổn.Theo kênh truyền hình 12 của Israel ngày 12/4, một tài liệu tình báo nội bộ của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) được gửi đến giới lãnh đạo chính trị nước này trong những ngày gần đây cảnh báo, Hamas đang dần dần xây dựng lại năng lực ở Gaza.

IDF đánh giá, Hamas đang “câu giờ” trong khi nỗ lực khôi phục và củng cố lực lượng quân sự, đẩy nhanh việc tuyển mộ thành viên, giành quyền kiểm soát hàng hóa và tái khẳng định quyền lực quản lý dân sự, hành chính tại các khu vực dưới sự kiểm soát của họ.

Theo các quan chức an ninh Israel, những diễn biến trên các mặt trận khác - đặc biệt là cuộc xung đột với Iran và cuộc chiến với Hezbollah ở Liban - đang thực sự có lợi cho Hamas, vì sự chú ý của cả Mỹ và Israel đều bị phân tán sang các khu vực trên.Trong bối cảnh đó, Hamas đang lợi dụng tình hình, không thực hiện các cam kết trong kế hoạch hòa bình Gaza của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Các quan chức Israel cảnh báo, nếu không có quá trình giải giáp và giải tán năng lực quân sự của Hamas, “chúng ta sẽ lại quay về vạch xuất phát”./.

Gấu đen "cố thủ" trên cành cao gây xôn xao ở khu dân cư New York, khiến cảnh sát phải bắn thuốc mê để bắt con vật và thả về tự nhiên.

Khoảng 2h ngày 21/4, một con gấu đen còn non trèo lên gốc cây bên cạnh một ngôi nhà hai tầng ở thành phố Albany, phía bắc bang New York. Khi trời sáng rõ, con gấu vẫn chưa rời đi, khiến người dân lo lắng báo cảnh sát.

Với sự hỗ trợ của Cơ quan Bảo tồn Môi trường Bang New York (DEC), cảnh sát đã chọn phương án an toàn nhất là bắn thuốc mê rồi đưa con gấu trở lại dãy Catskill.


Cảnh sát Mỹ phong tỏa khu vực xung quanh thân cây nơi con gấu cố thủ ở New York. Ảnh: Times Union

Giới chức bố trí đệm, căng một tấm lưới lớn để đỡ con gấu khi nó rơi khỏi cây. Họ bắn thuốc mê trước buổi trưa, nhưng phải mất gần hai tiếng thuốc mới ngấm.

Trong quãng thời gian này, con gấu còn leo lên cao hơn và tiếp tục nằm lì trên cây, trước khi dần lảo đảo vì ngấm thuốc.

Dù cảnh sát đã phong tỏa một phần con phố, quá trình bắt con vật thu hút đám đông hiếu kỳ khoảng 20 người. "Đừng sợ, bé con!", một người hét lớn.

Cành cây nhỏ mà con gấu đang bám vào bất ngờ gãy khi thuốc dần ngấm. Con gấu cố bám vào lớp vỏ cây thêm vài phút, hai chân sau buông thõng, rồi rơi xuống tấm lưới chuẩn bị sẵn.

"Nó bám chặt như thể đang tập hít xà vậy", Sarina Heffernan, 33 tuổi, người dân địa phương mô tả.

Con gấu không bị thương, được đưa lên xe tải và thả về dãy Catskill sau đó. Jeremy Hurst, nhà sinh vật của DEC, cho biết đây là con gấu đen đực một tuổi, nặng khoảng 60 kg. Con vật đã rời khỏi hang nơi nó sinh ra để đi tìm thức ăn.

Giới chức phụ trách động vật hoang dã khu vực cảnh báo người dân có thể thường xuyên bắt gặp gấu hơn trong thời gian tới, do kỳ ngủ đông sắp kết thúc. Có khoảng 6.000-8.000 con gấu trên khắp bang New York, chủ yếu sống tại vùng Adirondacks và Catskill.

VietBF@sưu tập

Theo hãng thông tấn Tasnim ngày 22-4, bất chấp một số thông tin trên truyền thông cho rằng “Iran đã chính thức đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn”, đến nay Tehran vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố chính thức nào về vấn đề này.Cùng ngày, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng việc Washington vi phạm các cam kết, áp đặt phong tỏa và đưa ra các đe dọa đang là những trở ngại chính đối với tiến trình đàm phán thực chất với Mỹ. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, ông khẳng định: “Cộng hòa Hồi giáo Iran hoan nghênh đối thoại và thỏa thuận, và sẽ tiếp tục theo đuổi hướng đi này”.

Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf tối 22-4 tuyên bố việc mở lại Eo biển Hormuz sẽ trở nên “bất khả thi” nếu Mỹ và Israel tiếp tục “vi phạm trắng trợn” thỏa thuận ngừng bắn, bao gồm cả việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân, mà theo ông là “bắt giữ nền kinh tế thế giới làm con tin”.

Hiện Iran đang xem xét nhiều khía cạnh liên quan đến tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn.

Liên quan đến diễn biến này, Washington Post dẫn báo cáo tóm tắt của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ cho biết, việc rà phá toàn bộ thủy lôi do Iran triển khai tại Eo biển Hormuz có thể mất tới sáu tháng.

Báo cáo cũng cảnh báo các tác động kinh tế từ xung đột có thể kéo dài đến cuối năm nay hoặc lâu hơn, với tình trạng gián đoạn vận chuyển và giá năng lượng tăng cao tiếp diễn. Đồng thời, bất kỳ chiến dịch rà phá nào cũng khó có thể bắt đầu trước khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kết thúc.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia châu Á phụ thuộc vào nguồn dầu mỏ từ vùng Vịnh đang chịu ảnh hưởng nặng nề, với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, phân bón và nguyên liệu thô vận chuyển qua Eo biển Hormuz. Châu Âu dù ít phụ thuộc hơn nhưng cũng không tránh khỏi tác động. Đức – nền kinh tế lớn nhất khu vực – đã hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 xuống còn 0,5%, trong khi Hy Lạp công bố gói hỗ trợ bổ sung 500 triệu euro cho các hộ gia đình và nông dân.

Quân đội Mỹ đã chặn ít nhất ba tàu chở dầu treo cờ Iran trên vùng biển châu Á và ép chúng chuyển hướng rời khỏi các vị trí gần Ấn Độ, Malaysia và Sri Lanka, Reuters dẫn các nguồn tin trong ngành vận tải biển và an ninh cho biết.Washington vẫn tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa đối với hoạt động thương mại đường biển của Iran, trong khi Iran nổ súng vào các tàu nhằm ngăn họ đi qua eo biển Hormuz – tuyến đường thủy nằm ở cửa ngõ vịnh Trung Đông.

Gần 2 tháng sau khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến với Iran, vẫn có rất ít dấu hiệu cho thấy hai bên sẽ nối lại đàm phán hòa bình trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh.

Việc eo biển bị đóng cửa đã làm gián đoạn nguồn cung khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt toàn cầu, gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng trên thế giới. Trong những ngày gần đây, lực lượng Mỹ đã bắt giữ một tàu hàng và một tàu chở dầu của Iran. Về phía Iran, nước này cho biết đã thu giữ hai tàu container đang tìm cách rời khỏi vịnh qua eo biển Hormuz ngày 22/4, sau khi nổ súng vào chúng và một tàu khác.

Theo các nguồn tin vận tải biển của Mỹ và Ấn Độ cùng các nguồn tin an ninh hàng hải phương Tây, Mỹ đã ép ít nhất ba tàu chở dầu treo cờ Iran phải chuyển hướng trong những ngày gần đây.

Quân đội Mỹ chưa phản hồi đề nghị bình luận về các vụ chặn tàu này.Một trong các tàu bị ép chuyển hướng là siêu tàu chở dầu Deep Sea treo cờ Iran. Dữ liệu theo giao thông hàng hải trên nền tảng MarineTraffic cho thấy lần gần đây nhất tàu này được ghi nhận qua thiết bị định vị công khai trên vùng biển ngoài khơi Malaysia là cách đây 1 tuần.

Tàu Sevin - cũng treo cờ Iran, có sức chứa tối đa 1 triệu thùng và đang chở khoảng 65% tải trọng, cũng đã bị chặn. Dữ liệu theo dõi cho thấy con tàu này xuất hiện ngoài khơi Malaysia gần đây nhất cách đây 1 tháng.

Siêu tàu chở dầu Dorena treo cờ Iran - chở đầy 2 triệu thùng dầu thô, cũng bị chặn và lần gần đây nhất được ghi nhận ngoài khơi miền nam Ấn Độ 3 ngày trước.

Ngày 22/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội X rằng tàu Dorena đã bị một tàu khu trục của Hải quân Mỹ hộ tống trên Ấn Độ Dương, sau khi tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa.

Các nguồn tin vận tải biển cho biết, lực lượng Mỹ có thể cũng đã chặn tàu chở dầu Derya treo cờ Iran. Con tàu này đã không thể dỡ hàng tại Ấn Độ trước khi lệnh miễn trừ của Mỹ đối với việc mua dầu thô Iran hết hạn ngày 19/4. Theo dữ liệu của MarineTraffic, tàu này lần gần đây nhất được ghi nhận ngoài khơi bờ biển phía tây Ấn Độ hôm 17/4.

CENTCOM cho biết kể từ khi họ bắt đầu áp lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào cảng Iran, lực lượng Mỹ đã buộc 29 tàu phải quay đầu hoặc quay trở lại cảng.

Quân đội Mỹ chưa công bố đầy đủ danh sách các tàu bị chặn và cũng chưa phản hồi về các tàu Derya và Deep Sea.Một nguồn tin an ninh hàng hải cho biết, quân đội Mỹ đang tìm cách nhắm vào các tàu Iran ở ngoài khơi xa, tránh khu vực eo biển Hormuz, nhằm giảm thiểu rủi ro từ thủy lôi.