Chính phủ và dư luận Campuchia đang phản ứng dữ dội sau khi tờ Wall Street Journal sử dụng thuật ngữ "Scambodia" để ám chỉ vấn nạn tội phạm mạng tại quốc gia này.
Theo báo Khaosod English đưa tin ngày 21/4, nguồn cơn của cuộc tranh cãi nảy lửa xuất phát từ một bài báo trên tờ Wall Street Journal (WSJ) xuất bản trước đó hai ngày.

Với tiêu đề đề cập đến cách tội phạm mạng trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn tại "Scambodia", bài viết đã khắc họa Campuchia như một trung tâm đầu não của các đường dây lừa đảo toàn cầu.



Một công dân Hàn Quốc bị Campuchia trục xuất do có liên quan đến đường dây lừa đảo, tại sân bay quốc tế Incheon (Hàn Quốc) ngày 18-10-2025 - Ảnh: REUTERS
Sự kết hợp mang tính chơi chữ giữa "scam" (lừa đảo) và "Cambodia" (Campuchia) lập tức tạo ra phản ứng dữ dội, vấp phải sự chỉ trích nặng nề trên khắp các nền tảng mạng xã hội.

Dưới góc nhìn chuyên môn, nhà phân tích Roth Santepheap chia sẻ trên tờ Khmer Times (21/4) rằng việc dùng thuật ngữ "Scambodia" đã đi quá ranh giới của việc đưa tin báo chí thông thường và biến thành sự chế giễu.

Ông nhấn mạnh, dẫu lừa đảo mạng là một thực trạng hiện hữu, việc dùng từ ngữ mang tính miệt thị để gán nhãn cho cả một đất nước là điều bất công và làm hạ thấp tiêu chuẩn của ngành truyền thông.

Ở cấp độ chính quyền, Bộ Thông tin Campuchia đã chính thức lên án bài báo là sự "xúc phạm" và "thiếu chuyên nghiệp", trực tiếp bôi nhọ uy tín quốc gia cũng như làm tổn hại đến công cuộc chống tội phạm mạng của họ.

Đồng tình với quan điểm trên, một bài bình luận trên tờ Phnom Penh Post đã đặt ra câu hỏi sắc bén: Tại sao chỉ riêng Campuchia bị bêu tên trong khi lừa đảo trực tuyến vốn là vấn nạn toàn cầu với các mạng lưới đan xen xuyên biên giới?

Nhiều ý kiến lo ngại rằng cách đặt tiêu đề giật gân của WSJ sẽ khiến độc giả hiểu sai bản chất vấn đề, đồng thời phủ nhận hàng loạt chiến dịch truy quét quyết liệt của chính quyền sở tại thời gian qua.

Thực tế, Campuchia đã liên tục triệt phá hàng trăm cơ sở, bắt giữ, trục xuất hàng ngàn đối tượng và thắt chặt nghiêm ngặt các khung pháp lý liên quan.

Ở chiều ngược lại, bài viết ngày 19/4 của WSJ lại mượn những số liệu đánh giá từ giới chức Mỹ để củng cố cho quan điểm của mình.

Tờ báo này trích dẫn một báo cáo chuyên gia năm 2025, chỉ ra rằng quy mô ngành lừa đảo tại đây cực kỳ khổng lồ với ước tính doanh thu có thể lên tới 19 tỉ USD mỗi năm.

Đáng chú ý, con số khổng lồ này tương đương gần 40% GDP của Campuchia và thậm chí vượt mặt cả dệt may – lĩnh vực hợp pháp lớn nhất của thủ đô Phnom Penh.

VietBF@ sưu tập

Chiếc bánh sinh nhật lỗi đã trở thành ngòi nổ phanh phui mạng lưới 67.000 cửa hàng "ma" tại Trung Quốc, hé lộ hệ sinh thái bán lại đơn hàng gây chấn động.

Vụ bê bối bắt đầu từ một tình tiết ngỡ như nhỏ nhặt: anh Liu (Bắc Kinh) đặt mua một chiếc bánh sinh nhật nhưng lại nhận về sản phẩm trang trí bằng hoa giả không thể ăn được. Sự bất mãn này đã châm ngòi cho cuộc điều tra kéo dài 10 tháng, phanh phui một "mạng lưới ma" khổng lồ với hơn 67.000 cửa hàng thực phẩm không hề có địa chỉ vật lý, sử dụng giấy phép giả để lừa gạt người tiêu dùng. Tổng cộng hơn 3,6 triệu chiếc bánh "không rõ nguồn gốc" đã được tiêu thụ qua hệ thống này.

Tâm điểm của vụ bê bối chính là mô hình "bán lại đơn hàng" đầy tinh vi. Các cửa hàng ma sau khi nhận đơn từ khách sẽ mang lên một nền tảng trung gian để các xưởng sản xuất khác vào đấu giá. Ai trả giá thấp nhất sẽ giành được đơn hàng.

Với một chiếc bánh trị giá 252 nhân dân tệ, cửa hàng ma có thể bỏ túi gần một nửa, trong khi người làm bánh thực sự chỉ nhận được khoảng 30% số tiền sau khi trừ các loại phí. Trong vòng xoáy "nội quyển" (cạnh tranh cực đoan) này, an toàn thực phẩm đã bị hy sinh hoàn toàn cho lợi nhuận.

Cuộc điều tra không hề dễ dàng khi các cơ quan chức năng đối mặt với sự chống đối kịch liệt từ nhân viên các nền tảng. Những tình tiết như nhân viên vò nát và nuốt tờ giấy ghi chữ “giữ im lặng” ngay trước mặt điều tra viên, hay lãnh đạo công ty bất ngờ “ngất xỉu” khi bị thẩm vấn đã cho thấy mức độ nghiêm trọng của việc bưng bít thông tin. Thậm chí, một số vụ xô xát bạo lực đã xảy ra khi lực lượng chức năng cố gắng tiếp cận dữ liệu.

Kết quả, 7 nền tảng giao hàng lớn nhất Trung Quốc gồm Alibaba, Meituan, Douyin, JD.com và PDD đã phải nhận án phạt kỷ lục tổng cộng 3,6 tỷ nhân dân tệ. Trong đó, PDD chịu mức phạt nặng nhất lên tới 1,5 tỷ nhân dân tệ do hành vi cản trở điều tra và cung cấp tài liệu sai lệch. Đây được xem là động thái mạnh tay của chính quyền nhằm chấm dứt cuộc đua xuống đáy về giá, buộc các doanh nghiệp phải quay lại cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm.

Hiện tại, các "ông lớn" công nghệ đều đã đưa ra cam kết cải thiện hệ thống quản lý và thắt chặt kiểm soát giấy phép nhà cung cấp. Chuyên gia phân tích nhận định rằng dù con đường phục hồi lợi nhuận còn dài, nhưng án phạt nặng nề này là tín hiệu cho thấy giai đoạn cạnh tranh tiêu cực nhất của ngành giao đồ ăn có thể đã đi đến hồi kết.

VietBF@ sưu tập

Kevin Warsh khẳng định không hứa với Tổng thống rằng sẽ giảm lãi suất, và chỉ làm những gì có lợi nhất cho nền kinh tế.

Ngày 21/4 (giờ Mỹ), Kevin Warsh - người được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử cho chức Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang (Fed) nhiệm kỳ tới - đã có phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ. Trong 2,5 giờ, ông liên tục nhấn mạnh chỉ thiết lập chính sách lãi suất theo hướng có lợi nhất cho nền kinh tế. Đây là vấn đề được quan tâm thời gian qua, khi ông Trump thực hiện chiến dịch chưa từng có tiền lệ nhằm gây sức ép khiến Fed phải hạ lãi suất, kể cả dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell.

"Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu tôi cam kết đưa ra bất kỳ quyết định lãi suất nào. Tôi cũng sẽ không đồng ý nếu ngài ấy làm vậy", Warsh nói. Ông cho biết hầu hết Tổng thống thích lãi suất thấp và không cho rằng việc các lãnh đạo đưa ra quan điểm có thể làm tổn hại đến tính độc lập của Fed.

Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ liệu việc giảm lãi suất về mức như ông Trump mong muốn, là 1% hoặc thấp hơn, có thể khiến lạm phát tăng tốc trở lại hay không. Ông Trump đã giao cho Kevin Warsh nhiệm vụ dẫn dắt ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. Lãi suất tham chiếu của Fed cũng có tác động lớn đối với thị trường trái phiếu và tài chính toàn cầu.


Ông Kevin Warsh trong cuộc điều trần tại thủ đô Washington ngày 21/4/2026. Ảnh: Reuters

Nhiệm vụ của Warsh trong phiên điều trần là trấn an các thượng nghị sĩ về cam kết duy trì tính độc lập của Fed mà không làm phật lòng Tổng thống đề cử mình. Politico đánh giá ông đã đạt được sự cân bằng này nhờ khéo léo né tránh nhiều vấn đề.

Trong suốt quá trình lựa chọn ứng viên thay Powell, ông Trump nhiều lần nói rằng sẽ chỉ chọn người ủng hộ giảm lãi suất. Điều này làm dấy lên lo ngại tính độc lập của cơ quan quản lý tiền tệ có thể bị suy yếu dưới thời chủ tịch mới, từ đó hạn chế khả năng kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.

Cuộc điều trần của Warsh diễn ra vài giờ sau khi ông Trump trả lời phỏng vấn trên CNBC. Trong đó, Tổng thống Mỹ cho biết "sẽ thất vọng" nếu Fed dưới sự điều hành của Warsh không giảm lãi suất. Điều này cho thấy áp lực ứng viên chức Chủ tịch Fed có thể sớm phải đối mặt khi nhậm chức.

Ông Trump cũng tuyên bố không nhượng bộ trong cuộc điều tra của Bộ Tư pháp với Powell liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed. Đây là yếu tố đang cản trở Thượng viện phê chuẩn Warsh.

Cuối năm ngoái, ông cũng cho biết trên Wall Street Journal rằng đã hỏi Warsh về việc cắt giảm lãi suất. "Ông ấy cho rằng cần phải hạ lãi xuống", Tổng thống Mỹ nói.

Cuộc điều trần cũng đề cập đến nhiều vấn đề khác, như tài sản của Warsh. Theo hồ sơ tài chính công bố mới đây, Kevin Warsh sở hữu hơn 130 triệu USD. Nếu được phê chuẩn, ông sẽ là Chủ tịch Fed giàu nhất lịch sử.

Trong phiên điều trần, Warsh cho biết đã ký thỏa thuận với Văn phòng Đạo đức Chính phủ, cam kết thoái vốn phần lớn các tài sản đầu tư sau khi được phê chuẩn, để tránh xung đột lợi ích.

VietBF@sưu tập

Căn phòng bệnh tầng 7 của một bệnh viện tư yên tĩnh đến lạ. Tiếng máy đo nhịp tim kêu đều đều, ánh đèn trắng hắt lên khuôn mặt nhợt nhạt của Hạnh – người phụ nữ vừa trải qua ca phẫu thuật khối u tuyến giáp.

Chưa kịp tỉnh hẳn sau thuốc mê, Hạnh đã thấy gương mặt của chồng – Khải – đứng ngay đầu giường, tay cầm một xấp giấy tờ.

– Em tỉnh rồi à? Tốt, ký vào đây đi.

Giọng anh ta lạnh tanh, không một chút thương xót.

Hạnh ngơ ngác: – Gì vậy… giấy gì?

Khải đẩy tập giấy về phía cô, ngắn gọn: – Đơn ly hôn. Anh viết sẵn rồi. Em ký là xong.

Hạnh chết lặng. Môi cô mấp máy, cổ họng còn đau rát vì vừa trải qua phẫu thuật, cô không nói thành lời. Ánh mắt tràn đầy đau đớn và khó hiểu.

– Anh… nói đùa gì vậy?

– Anh không đùa. Anh đã nói rồi, anh không muốn sống với một người phụ nữ yếu đuối, bệnh tật quanh năm. Anh mệt mỏi vì gánh vác một mình. Em cũng nên để anh được sống thật với cảm xúc của mình.

Khải nói tỉnh bơ, như thể đang bàn chuyện đổi điện thoại, chứ không phải ruồng bỏ người vợ đã cùng anh trải qua gần 10 năm cuộc đời.

Hạnh cười nhạt, nước mắt chảy ra bên khóe mắt.

– Vậy là… anh chờ đúng lúc em không thể đi lại, không thể phản ứng… để ép em ký?

Khải im lặng vài giây, rồi gật đầu: – Em đừng trách. Chuyện này sớm muộn cũng phải làm thôi. Anh đã có người khác. Cô ấy không muốn sống trong bóng tối nữa.

Hạnh cắn chặt môi. Cơn đau nơi cổ họng không bằng nỗi đau đang gào thét trong tim. Nhưng cô không gào, không khóc ầm lên, chỉ nhẹ nhàng hỏi:

– Bút đâu?

Khải ngạc nhiên. – Em… chịu ký thật à?

– Anh chẳng nói sao? Chuyện này sớm muộn cũng phải làm.

Anh ta đặt cây bút vào tay cô. Bàn tay run rẩy của Hạnh cầm lấy, chậm rãi ký tên.

– Xong rồi. Chúc anh hạnh phúc.

– Cảm ơn. Anh sẽ gửi lại phần tài sản theo đúng thỏa thuận. Tạm biệt.

Khải xoay người rời đi. Cánh cửa khép lại, nhẹ nhàng đến đáng sợ. Nhưng chưa đầy 3 phút sau, nó bật mở lần nữa.

Một người đàn ông bước vào. Là bác sĩ Quân – bạn thân từ thời đại học của Hạnh, cũng là người đã trực tiếp phẫu thuật cho cô. Trên tay anh là hồ sơ bệnh án và một bó hoa hồng trắng.

– Mình nghe y tá nói Khải vừa đến?

Hạnh gật đầu, mỉm cười nhẹ tênh: – Ừ, đến để ly hôn.

– Cậu ổn không?

– Ổn hơn bao giờ hết.

Quân ngồi xuống cạnh cô, đặt hoa lên bàn, rồi lặng lẽ đưa ra một chiếc phong bì.

– Đây là bản chụp đơn ly hôn mà luật sư của cậu gửi mình. Hôm trước cậu đã nói: nếu Khải đưa đơn trước, thì đưa cái này cho cậu ký luôn.

Hạnh mở ra, ký vào không một chút do dự. Cô quay sang nhìn Quân, ánh mắt sáng hơn lần nào hết:

– Từ giờ, mình không sống vì ai khác nữa. Không cần gồng mình để làm một người vợ “vừa đủ tốt”, cũng không phải cố tỏ ra ổn mỗi khi mệt mỏi.

– Mình ở đây. Không phải để thay thế ai, mà là để đi bên cạnh nếu cậu cần.

Hạnh khẽ gật đầu. Một dòng nước mắt chảy xuống – nhưng không phải của đau khổ. Mà là nhẹ nhõm.

Một tuần sau, Khải nhận được bưu phẩm chuyển phát nhanh. Là bản ly hôn có chữ ký đầy đủ. Đi kèm là một mảnh giấy nhỏ viết tay:

“Cảm ơn anh vì đã lựa chọn ra đi, để tôi không còn phải cố gắng giữ một người vốn đã buông. Người bị bỏ lại không phải là tôi. Mà là anh – mãi mãi mất đi một người đã từng yêu anh bằng tất cả những gì cô ấy có.”

Lúc đó, Khải mới hiểu: người tưởng nắm thế chủ động cuối cùng lại là kẻ bị rũ bỏ không thương tiếc.

...

Ba tháng sau.

Công ty start-up của Khải – nơi anh từng tự tin dốc hết vốn liếng và cả khoản tiền chia tài sản từ Hạnh – bất ngờ gặp biến cố. Dự án bị nhà đầu tư rút vốn giữa chừng. Nhân sự chủ chốt bỏ đi. Tài khoản ngân hàng dần cạn. Khải hoang mang, điên cuồng tìm cách xoay xở, nhưng càng chống đỡ, càng sa lầy.

Người tình của anh – Thư – một cô gái trẻ trung, sắc sảo, từng hứa “luôn bên cạnh” lúc anh thở ra nhẹ nhõm sau buổi ly hôn – giờ đây lại lạnh lùng gạt tay khi anh ngỏ ý vay tiền:

– Em không phải cái máy ATM. Anh hết tiền rồi, em còn bên anh để làm gì?

Cô bỏ đi, không một lần ngoái lại. Trong tay cô, là chiếc túi hàng hiệu, đồng hồ đắt tiền – tất cả đều do Khải tặng trước đây. Giờ, anh mới nhận ra: không phải tình yêu, mà là lợi ích đã giữ cô ở lại.

Khải lang thang trong chiều mưa, tay nắm chặt mảnh giấy mà Hạnh từng gửi. Những dòng chữ mềm mại, mà như những nhát dao bén ngọt:

“Người bị bỏ lại không phải là tôi. Mà là anh – mãi mãi mất đi một người đã từng yêu anh bằng tất cả những gì cô ấy có.”

Anh về lại căn hộ cũ, nơi từng có tiếng cười của vợ, mùi trà hoa Hạnh hay pha mỗi sáng, và ánh đèn bếp còn ấm khi anh về muộn. Giờ đây, tất cả chỉ còn trống rỗng và lạnh ngắt.

Khải ngồi sụp xuống nền nhà, bật khóc như một đứa trẻ.

Hối hận. Nhưng quá muộn.

Ở một nơi khác, Hạnh bắt đầu làm lại. Cô nhận một công việc mới ở trung tâm chăm sóc sức khỏe phụ nữ, tham gia các buổi chia sẻ, giúp đỡ những người từng trải qua nỗi đau như mình. Bên cạnh cô là bác sĩ Quân – âm thầm, vững chãi – luôn nhắc cô nhớ rằng: cô xứng đáng được yêu thương, không phải vì cô hoàn hảo, mà vì cô là chính mình.

Một buổi chiều, khi đứng trước gương, Hạnh mỉm cười. Vết sẹo nhỏ trên cổ giờ đây không còn là điều khiến cô tự ti. Nó là bằng chứng cho sự hồi sinh – từ một người phụ nữ bị ruồng bỏ, thành một người phụ nữ tự do, vững vàng và rực rỡ.

Và Khải… chỉ còn là một cái tên trong quá khứ.

VietBF@ sưu tập

Former Presidents Bill Clinton, George W. Bush, Barack Obama and Joe Biden sit down with TODAY’s Jenna Bush Hager for exclusive one-on-one interviews honoring the United States' milestone 250th anniversary. The former leaders open up about their special place in the country’s history, the camaraderie they all share, challenges they faced and what they are grateful for after their service. The presidents gathered for an event hosted by The History Channel called "History Talks" in partnership with NBCUniversal's parent company, Comcast.

EXCLUSIVE: Clinton, Bush, Obama and Biden Share Message for America250




GOD BLESS AMERICA!!!

Một vụ việc liên quan đến hành vi xúc phạm bằng lời lẽ thiếu chuẩn mực giữa các học sinh tiểu học đang gây nhiều tranh luận tại TP.HCM, khi một nữ sinh lớp 5 bị nhóm bạn cô lập và viết thư với nội dung mang tính nhục mạ.
Theo phản ánh từ phụ huynh, chị Hồng Thanh – có con học lớp 5 tại Trường Tiểu học Phan Chu Trinh (phường Phú Thạnh) – cho biết đã phát hiện những bức thư này cách đây khoảng 10 ngày. Nhóm học sinh liên quan đã chuyền tay nhau nhiều mảnh giấy, mỗi em viết một câu với nội dung mang tính xúc phạm, sử dụng từ ngữ thô tục để nói xấu bạn. Để tránh bị phát hiện, các em dùng ký hiệu thay cho tên thật.


Nội dung một lá thư xúc phạm con chị Thanh. Ảnh: Phụ huynh cung cấp
Sau khi đọc những nội dung này, con của chị Thanh rơi vào trạng thái lo lắng, xấu hổ và có ý định nghỉ học vì sợ bạn bè biết chuyện. Gia đình đã nhiều lần động viên nhưng tâm lý em vẫn bị ảnh hưởng rõ rệt.

Cho rằng đây là hành vi bạo lực tinh thần, phụ huynh đã đề nghị nhà trường xác minh sự việc, áp dụng biện pháp kỷ luật phù hợp và xem xét chuyển lớp cho con. Đồng thời, chị mong muốn các học sinh vi phạm phải xin lỗi công khai trước ban giám hiệu và phụ huynh để răn đe.

Phía nhà trường xác nhận sự việc xảy ra tại lớp 5/4, với tổng cộng 9 học sinh liên quan. Trong đó, 4 em trực tiếp viết nội dung xúc phạm, các em còn lại tham gia bằng cách chép lại hoặc đọc rồi xé. Hiệu trưởng nhà trường cho biết bà bất ngờ trước những lời lẽ được sử dụng, nhất là khi nhóm học sinh này trước đó có quan hệ thân thiết và học lực tốt.


Bản tường trình của các học sinh tham gia vụ việc. Ảnh: Hoàng Nguyễn
Qua làm việc, các em thừa nhận chưa hiểu hết ý nghĩa những câu chữ đã viết, phần lớn học theo từ ngữ trên mạng xã hội. Nhà trường xác định hành vi này vi phạm nội quy, nên các em sẽ bị đánh giá hạnh kiểm không tốt trong tháng 4.

Biện pháp xử lý hiện tại bao gồm yêu cầu viết bản tường trình và xin lỗi bạn cả trước lớp lẫn trong các buổi làm việc riêng. Tuy nhiên, đề xuất xin lỗi công khai trước nhiều bên liên quan của phụ huynh được cho là vượt quá quy định hiện hành. Một số phụ huynh khác cũng bày tỏ lo ngại việc xin lỗi nhiều lần có thể khiến các em vi phạm rơi vào trạng thái mặc cảm.

Theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, học sinh tiểu học vi phạm nội quy chủ yếu được nhắc nhở hoặc yêu cầu xin lỗi, nhằm đảm bảo tính giáo dục và phù hợp với lứa tuổi.

VietBF@ sưu tập

Tôi với H. không thân nhưng từng học cùng 3 năm cấp 3, vẫn follow nhau trên mạng.
Đợt rồi thấy H. đăng ảnh váy cưới, khoe thiệp mời, tôi cũng vui lây. Dù ít giao tiếp, tôi vẫn định gửi một chỉ vàng gọi là tình nghĩa cũ.

Chiều hôm cưới, tôi đi một mình. Nhưng vừa vào tới cổng, thấy mặt chú rể thì tim tôi khựng lại đúng 3 giây .

Người này tôi biết. Không phải quen kiểu bạn bè, mà là người yêu cũ của chị tôi – gã từng qua lại gần 2 năm, gia đình cũng biết. Nhưng gã lật mặt cực nhanh. Lúc chia tay thì ôm hết tiền chị tôi dành dụm để mở tiệm nail , sau còn bịa chuyện chị ngoại tình để đổ lỗi .

Tôi không tính nói ra. Nhưng khi thấy H. cười tươi đứng cạnh gã, tôi ngứa mắt , định bụng lên trao quà sẽ hỏi dò vài câu.

Lúc ký tên vào sổ mừng, tôi đổi phong bì đã chuẩn bị sẵn , chỉ để lại đúng 500 nghìn. Không phải tôi keo, mà tôi thấy sai sai rồi.

Tôi không dám phá đám cưới người ta. Nhưng tối đó, về nhà, tôi nhắn riêng cho H. một câu:

“T., chú rể hôm nay là người yêu cũ chị tao đấy. Gã này không đơn giản đâu, có gì cần thì cứ hỏi tao.”

H. seen nhưng không trả lời.

Một tuần sau , đang làm việc thì H. tới thẳng chỗ tôi. Không báo trước. Mắt sưng như vừa khóc cả đêm.

Cô ấy chỉ nói:

“Hôm cưới về, tao thấy lạ nên lén xem điện thoại chồng. Tối tân hôn mà gã vẫn nhắn tin cho mấy người con gái lạ. Tao lục tiếp thì thấy ảnh cũ của chị mày, thấy luôn đoạn gã từng ép chị chuyển tiền, còn quay clip dọa đăng lên mạng.”

Tôi ngồi chết lặng. H. thì cười khẩy:

“Cảm ơn vì đã rút lại quà cưới. Mày là người duy nhất không giả bộ chúc phúc khi tao đang rơi vào hố.”

Đám cưới đó không kéo dài được bao lâu. Hai tháng sau, H. công khai ly thân. Tôi không trách cô ấy đã từng không tin mình. Ai đang yêu mà tỉnh được ngay?

Nhưng từ đó, tôi hiểu: Đôi khi một món quà cưới bị rút lại không phải vì tiếc tiền, mà là vì người ta… còn quý mình hơn cả số tiền đó.

VietBF@ sưu tập

Một người đàn ông tại Nga được cứu sống sau khi ngủ quên ngoài trời -20°C. Bác sĩ mất hơn 5 giờ để “rã đông” và hồi sinh bệnh nhân.

Các bác sĩ Nga đã mất 5 giờ để từ từ “rã đông” và đưa một người đàn ông trở lại sự sống, sau khi người này ngủ quên trên ghế trong điều kiện nhiệt độ -20°C.

Tháng 3 thường là thời điểm mùa đông bắt đầu suy yếu, nhưng tại vùng Viễn Đông Siberia của Nga, những đêm tháng 3 vẫn lạnh hơn phần lớn các nơi khác trên thế giới. Với nhiệt độ ban đêm có thể xuống tới -20°C (-4°F), khu vực Yakutia rõ ràng không phải nơi bạn nên ở ngoài trời quá lâu mà không có trang phục phù hợp.

Một người đàn ông Nga mới đây đã trực tiếp trải nghiệm mức độ nguy hiểm của những đêm lạnh giá tại Yakutia. Người này (không được tiết lộ danh tính) đang đi bộ về nhà tại thành phố Mirny sau một đêm dài thì cảm thấy mệt và quyết định nghỉ tạm trên một chiếc ghế ven đường. Không rõ người đàn ông có say rượu hay không, nhưng điều chắc chắn là ông đã ngủ quên trên ghế.

Người đàn ông đang ngủ được những người qua đường phát hiện và nhận ra tình trạng nguy hiểm nên đã gọi cấp cứu. Tuy nhiên, khi xe cứu thương đến nơi, người này đã không còn mạch, huyết áp bằng 0 và điện tâm đồ cho thấy đường thẳng — dấu hiệu của tử vong lâm sàng. Các biện pháp hồi sức được tiến hành nhưng không có phản ứng.

Các nhân viên y tế đã đưa người đàn ông trong tình trạng chết lâm sàng đến bệnh viện địa phương, nơi bác sĩ gây mê và hồi sức Dmitry Bosikov được giao nhiệm vụ từ từ “rã đông” bệnh nhân để đưa ông trở lại sự sống.

Bằng cách làm ấm cơ thể một cách từ từ, bác sĩ đảm bảo không gây tổn thương đến các mạch máu nhỏ nhất, bởi sự phá hủy vi tuần hoàn có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim, phù não, suy thận và tử vong.

Trong suốt 4 giờ, nhiệt độ cơ thể người đàn ông được nâng dần từ 24°C lên 34°C, sau đó các biện pháp hồi sức tim phổi nâng cao được triển khai. Sau khoảng 25 phút, đội ngũ y tế ghi nhận dấu hiệu sự sống đầu tiên — một nhịp đập yếu xuất hiện trên màn hình theo dõi.

Sau tổng cộng 5 giờ 34 phút, các chỉ số sinh tồn của bệnh nhân dần ổn định, nhưng ông vẫn được đặt trong trạng thái hôn mê nhân tạo trong một ngày. Ngày hôm sau, người đàn ông tỉnh lại, và các xét nghiệm cho thấy thận cùng các chức năng quan trọng khác vẫn hoạt động bình thường.

Sau 5 ngày điều trị và theo dõi, ông đã được xuất viện.

VietBF@ sưu tập

Northrop Grumman hé lộ thiết kế tiêm kích thế hệ 6 không đuôi trong chương trình F/A-XX của Hải quân Mỹ, với tầm bay vượt trội và khả năng tàng hình cao, cạnh tranh trực tiếp với Boeing.


Ảnh chụp màn hình từ video giới thiệu ý tưởng F/A-XX của Northrop Grumman. Ảnh: Northrop Grumman.
Một mẫu tiêm kích thế hệ thứ 6 không có đuôi dường như được thiết kế tập trung vào khả năng tàng hình, tầm bay xa và hoạt động trên tàu sân bay, với hai khoang vũ khí trong thân và cánh có thể gập.

Northrop Grumman đã công bố một video ý tưởng mới, dường như hé lộ thêm về đề xuất của hãng trong chương trình tiêm kích tàu sân bay thế hệ tiếp theo F/A-XX của Hải quân Mỹ.

Đoạn video được đăng trên tài khoản X của công ty vào ngày 20/4 theo giờ địa phương, mang lại cái nhìn rõ ràng nhất từ trước đến nay về mẫu máy bay được đề xuất — tiêm kích F/A-XX của Northrop.

Video được công bố cùng ngày khi Tư lệnh Hải quân xác nhận rằng Hải quân Mỹ sẽ lựa chọn giữa thiết kế của Northrop Grumman và Boeing vào tháng 8 tới.

Northrop Grumman hé lộ thiết kế F/A-XX
Chương trình F/A-XX hướng tới việc phát triển một tiêm kích thế hệ thứ 6 nhằm thay thế F/A-18E/F Super Hornet và bổ trợ cho F-35C Lightning II. Yêu cầu của Hải quân Mỹ bao gồm bán kính chiến đấu gần 1.000 dặm (khoảng hơn 1.600 km) — lớn hơn khoảng 25% so với các tiêm kích hiện tại — đồng thời vẫn tương thích với hệ thống phóng và hãm đà trên tàu sân bay hiện có.

Máy bay này là một phần của hệ sinh thái Next Generation Air Dominance (NGAD), bao gồm tiêm kích có người lái, phương tiện không người lái phối hợp và các năng lực kết nối mạng tiên tiến.

Đoạn video ngắn của Northrop Grumman trình bày một mô hình đồ họa máy tính của một tiêm kích hạng nặng không có đuôi. Các góc quay trực diện và lia máy cho thấy phần mũi rộng, buồng lái lớn và các cửa hút gió đặt phía trên thân, được thiết kế nhằm giảm tín hiệu radar và tăng hiệu quả khí động học.

Northrop Grumman đăng kèm video với thông điệp: “Chúng tôi đang đưa tầm nhìn của ngày mai trở nên rõ nét hơn — nhanh hơn, mạnh hơn và sẵn sàng khi chiến binh cần.” Công ty không công bố thêm dữ liệu kỹ thuật, và các quan chức lưu ý rằng một số chi tiết trong hình ảnh có thể đã được điều chỉnh vì lý do an ninh.

Phần cánh cho thấy độ cong khí động ở phần ngoài và có khả năng gập lại để phù hợp với hoạt động trên tàu sân bay. Các cửa khoang cong cho thấy máy bay có ít nhất hai khoang vũ khí bên trong. Theo phân tích của The War Zone, tỷ lệ kích thước của máy bay cho thấy nó được thiết kế để phù hợp với boong tàu sân bay cỡ lớn, đồng thời vẫn mang được tải trọng vũ khí đáng kể.

Định hình tương lai không quân hải quân
Cần nhấn mạnh rằng video này có thể không phản ánh chính xác thiết kế cuối cùng của máy bay. Tuy nhiên, theo The War Zone, Northrop có thể sẽ công bố thêm chi tiết tại triển lãm Sea-Air-Space ở Washington trong tuần này.

Dù vậy, nhiều khả năng quyết định cuối cùng về chương trình F/A-XX của Hải quân Mỹ sẽ được công bố vào mùa hè năm nay. Phát biểu với báo chí tại triển lãm Sea-Air-Space 2026 gần Washington, Tư lệnh Hải quân Mỹ, Đô đốc Daryl Caudle, cho biết quyết định có thể được đưa ra vào tháng 8.

Quyết định này sẽ xác định công ty nào được tiến tới giai đoạn thiết kế chi tiết và sản xuất tiêm kích mới. Chương trình hoàn chỉnh được dự báo sẽ định hình không quân hải quân Mỹ trong nhiều thập kỷ tới.

Đoạn video đánh dấu bước đi công khai mới nhất trong một cuộc cạnh tranh vốn được giữ kín phần lớn thông tin. Cả hai bên tham gia trước đây chỉ công bố rất hạn chế hình ảnh về thiết kế của mình. Khi thời điểm quyết định đang đến gần, lựa chọn của Hải quân Mỹ sẽ phụ thuộc vào việc thiết kế nào cân bằng tốt nhất giữa khả năng tàng hình, tầm hoạt động, tải trọng vũ khí và khả năng tác chiến trên tàu sân bay trong các kịch bản xung đột cường độ cao.

VietBF@ sưu tập

300 nghiên cứu cho thấy Iran đã “soi” kỹ chiến sự Ukraine, từ đó tập trung phát triển máy bay không người lái và trí tuệ nhân tạo.


Ông Hossein Dadvand là một chỉ huy đã có tuổi của Iran hiện công tác tại học viện quân sự ở phía bắc Tehran. Công việc của ông là huấn luyện phương thức tác chiến cho hàng nghìn binh sĩ Iran được đưa về đây mỗi năm.

Trước khi nổ ra xung đột giữa Iran với Israel và Mỹ, ông Dadvand là một trong những sĩ quan dành nhiều thời gian nghiên cứu cuộc chiến tại Ukraine để rút ra bài học chiến lược. Trong một bài viết, ông nhắc đến nhiều kinh nghiệm, từ khả năng duy trì sản xuất quốc phòng của Ukraine đến việc sử dụng công nghệ in 3D để sản xuất hàng loạt máy bay không người lái giá rẻ.

Những đề xuất của ông được đăng trên tạp chí quốc phòng uy tín của Iran cách đây 2 năm. Ông kêu gọi Iran cần tăng cường đầu tư vào máy bay không người lái, xây dựng lực lượng tác chiến linh hoạt và cơ động hơn, đồng thời điều chỉnh cách huấn luyện và chiến đấu. Ông cũng cho rằng cần tính đến việc đưa trí tuệ nhân tạo vào vũ khí trong thời gian tới.

Các công bố của ông Dadvand chỉ là một trong số hơn 300 bài nghiên cứu được đăng tải trong 5 năm qua trên khoảng 12 ấn phẩm quốc phòng của Iran mà Financial Times đã tổng hợp và phân tích. Những tài liệu này mở ra một góc nhìn hiếm hoi về bộ máy vốn kín tiếng của Iran, từ các chủ đề đang được thảo luận nội bộ, thay đổi trong chiến thuật, đến những công nghệ đang được ưu tiên phát triển.

Các nghiên cứu cho thấy Iran đã theo dõi sát cuộc chiến tại Ukraine để rút ra bài học, đặc biệt liên quan đến máy bay không người lái, đồng thời tập trung hiện đại hóa năng lực tác chiến mạng. Những phân tích này cũng cho thấy Tehran không chỉ quan sát cách Nga triển khai chiến dịch mà còn theo dõi cách Ukraine điều chỉnh chiến thuật khi đối đầu với đối thủ vượt trội hơn về sức mạnh.

Bài học từ Ukraine
Dù những gì ông Dadvand phân tích không phải là điều quá gây bất ngờ, các nội dung này vẫn phần nào cho thấy định hướng mà Iran đang theo đuổi. Năm ngoái, tại sự kiện khai trương một trường bắn, ông tiết lộ Tehran đã cập nhật giáo trình và phương pháp huấn luyện dựa trên kinh nghiệm từ chiến sự Ukraine.

“Cuộc chiến Nga, Ukraine là một trong những trường hợp chúng tôi nghiên cứu rất kỹ”, ông Dadvand nói. “Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc sử dụng rộng rãi máy bay không người lái cỡ nhỏ và trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi đang chứng kiến các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và nano dần được đưa vào lĩnh vực quân sự”.

300 bài viết được Financial Times xem xét đều được đăng tải công khai trên những tạp chí có liên kết với các học viện đào tạo sĩ quan của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và quân đội chính quy. Tác giả gồm các chỉ huy cấp cao, sĩ quan và học giả chịu trách nhiệm phân tích thách thức chiến lược.

“Chúng phục vụ mục đích học tập quân sự”, Nicole Grajewski, chuyên gia về Iran tại Sciences Po ở Paris, nhận định. “Đồng thời, đây cũng là cách đưa ra ý tưởng để thăm dò phản ứng. Một số ý tưởng sau đó sẽ được tiếp nhận và dẫn đến điều chỉnh”.

Các tài liệu cũng phản ánh cách giới chỉ huy Iran đánh giá những điểm yếu của nước này trước khi xảy ra xung đột với Israel và Mỹ. Trong bài viết năm 2023 trên tạp chí Nghiên cứu Quốc phòng Chiến lược, hai chỉ huy cấp cao Kioumars Heydari và Abdolali Pourshasb bày tỏ lo ngại về hạn chế trong chuẩn bị trước các “mối đe dọa mới nổi”.

Hai tác giả cho rằng Iran cần nhanh chóng tuyển dụng người có chuyên môn cao, cải tổ diễn tập quân sự và xây dựng kế hoạch mua sắm vũ khí dựa trên công nghệ tiên tiến như máy bay không người lái, laser và nền tảng không gian. Xung đột Ukraine cũng được họ coi là nguồn phát sinh “các mối đe dọa mới”.

Quân nhân Iran tham gia cuộc tập trận mang tên "Kiểm soát thông minh eo biển Hormuz" vào tháng 2. Ảnh: Văn phòng báo chí của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
Bà Grajewski cho rằng việc nghiên cứu các cuộc chiến bên ngoài giúp giới quân sự Iran có không gian đánh giá nội bộ sâu hơn. “Họ muốn học viên hiểu cách vận hành chiến dịch và cách Nga tác chiến”, bà nói.

Theo bà, dù các tạp chí quân sự Iran không chi tiết như của Nga, chúng vẫn là công cụ để các binh chủng cạnh tranh nguồn lực và sự chú ý.

Afshon Ostovar, chuyên gia về quân đội Iran, nhận định rằng các tạp chí quốc phòng là một trong số ít nguồn giúp dự đoán cách Tehran có thể hành động trong các tình huống cụ thể. Chẳng hạn, một số nghiên cứu từng đề cập cách kiểm soát tàu tại eo biển Hormuz hoặc đối phó đổ bộ đường biển, trong đó ưu tiên cách tiếp cận cứng rắn hoặc sử dụng thủy lôi ven bờ để răn đe.

Một ví dụ khác là Aziz Nasirzadeh, cựu tư lệnh không quân từng giữ chức bộ trưởng quốc phòng và đã thiệt mạng trong cuộc không kích ngày 28/2. Trong một bài viết, ông đã đề xuất trang bị máy bay không người lái tự sát cho không quân, tích hợp trí tuệ nhân tạo vào quá trình lựa chọn mục tiêu, đồng thời kêu gọi khôi phục các hạng mục xuống cấp tại căn cứ không quân.

Cái giá Mỹ phải trả
Thực tế chứng minh ông Nasirzadeh đã đúng. Theo New York Times, chiến lược sử dụng máy bay không người lái giá rẻ của Iran đã tạo ra tác động đáng kể lên cán cân chi phí trong xung đột hiện đại, buộc Mỹ và các đồng minh phải đối mặt với một thách thức mới trên chiến trường.

Các dòng máy bay không người lái như Shahed-136 được sản xuất với chi phí khoảng 35.000 USD mỗi chiếc, sử dụng công nghệ thương mại phổ thông. Trong khi đó, để đánh chặn mục tiêu dạng này, các hệ thống phòng không hiện đại của Mỹ thường phải sử dụng đạn tên lửa có giá từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD. Chênh lệch chi phí này khiến mỗi lần đánh chặn trở thành bài toán kinh tế bất lợi.

Theo New York Times, trong nhiều trường hợp, quy trình tác chiến yêu cầu phóng ít nhất 2 tên lửa để đảm bảo tiêu diệt mục tiêu. Điều này có thể đẩy chi phí lên tới 4,2 triệu USD khi sử dụng tên lửa SM 2 từ tàu chiến, hoặc khoảng 8 triệu USD với hệ thống Patriot, cao gấp hàng trăm lần so với giá trị của một máy bay không người lái Iran.

Không chỉ tạo áp lực về chi phí, chiến lược này còn tận dụng điểm yếu trong cấu trúc phòng thủ của Mỹ. Các hệ thống phòng không được thiết kế sau Chiến tranh Lạnh chủ yếu nhằm đối phó các mục tiêu tốc độ cao, giá trị lớn, thay vì các đợt tấn công ồ ạt bằng thiết bị giá rẻ. Điều này khiến việc phát hiện và đánh chặn mục tiêu bay thấp, quy mô lớn trở nên khó khăn hơn.

Iran thường triển khai nhiều máy bay không người lái cùng lúc, tận dụng giá thành thấp để tạo ra đợt tấn công bão hòa. Các thiết bị này được lập trình sẵn tọa độ và có thể bay khoảng 1.500 dặm, mở rộng phạm vi tấn công trên toàn khu vực Trung Đông. Cách tiếp cận này cho phép Tehran khai thác khoảng trống trong đầu tư quốc phòng của Mỹ, vốn ưu tiên các giải pháp chính xác nhưng đắt đỏ.

Chi phí phòng thủ của Mỹ đã gia tăng nhanh chóng. Riêng trong 6 ngày đầu xung đột, Mỹ đã chi 11,3 tỷ USD, phần lớn là cho hoạt động đánh chặn. Ước tính tổng chi phí sau đó có thể lên tới 25 đến 35 tỷ USD, trong đó đạn đánh chặn chiếm tỷ trọng lớn.

Ngay cả các giải pháp tiết kiệm hơn như pháo phòng không tầm gần hay thiết bị đánh chặn chi phí thấp cũng tồn tại hạn chế về tầm bắn hoặc số lượng triển khai. Điều này khiến bài toán đối phó với máy bay không người lái giá rẻ của Iran chưa có lời giải triệt để.

“Điều khiến tôi lo ngại là chúng ta sẽ cạn kiệt những hệ thống này, không phải vì không đủ khả năng chi trả, mà vì chúng có thể hết trước khi kịp bổ sung”, Tom Karako, Giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nhận định.

VietBF@ sưu tập