Kate Loweth chưa trả xong khoản nợ cao học của mình thì phải tìm cách chuẩn bị tiền để ba con vào đại học, khi chương trình cho vay sinh viên bị siết chặt.

Kate Loweth hơn 20 năm trước vay tiền từ chương trình hỗ trợ sinh viên của chính phủ Mỹ để theo đuổi tấm bằng cao học. Khoản nợ ấy đã đeo bám Loweth suốt thời gian qua, không chỉ ảnh hưởng đến chi tiêu hàng tháng của gia đình, mà còn tác động trực tiếp đến lựa chọn đại học của các con.

Giờ đây, Loweth, mẹ của ba đứa con tuổi teen, vẫn còn nợ hàng chục nghìn USD, trong khi con gái lớn chuẩn bị vào đại học. Loweth rất muốn có thể lo cho các con học hết đại học như cô từng được bố mẹ hỗ trợ, nhưng điều đó là bất khả thi ở Thung lũng Silicon ở California, một trong những khu vực đắt đỏ nhất nước Mỹ.

Loweth nghĩ rằng dù không thể cho con cái một khởi đầu tài chính giống những gì mình được hưởng từ bố mẹ, cô hy vọng có thể cho chúng một hình mẫu tham chiếu và đưa ra những lựa chọn sáng suốt trong tương lai.

Hai con lớn của Loweth đã chọn học lớp 11 và 12 tại cao đẳng cộng đồng địa phương thông qua chương trình tín chỉ kép. Với chương trình này, sau khi tốt nghiệp, các em sẽ có ngay bằng cao đẳng, giúp gia đình tiết kiệm được hai năm học đại học. Ngoài ra, các con của cô cũng đi làm thêm, tự để dành tiền học và chi trả một phần chi phí cá nhân.


Lễ tốt nghiệp tại Đại học Toledo, bang Ohio, ngày 5/5/2018. Ảnh: AP

Trong nhiều năm, các gia đình ở Mỹ như nhà Loweth luôn đau đáu về học phí đại học, nhiều ông bố bà mẹ buộc phải vay mượn để con cái có cơ hội đến giảng đường.

Chương trình vay liên bang Parent Plus cho phép phụ huynh vay tiền từ ngân sách chính phủ để trang trải hầu hết chi phí học tập của con, từ học phí đến ăn ở. Theo dữ liệu từ danh mục Hỗ trợ Liên bang cho Sinh viên của Bộ Giáo dục Mỹ, tính đến hết quý đầu năm tài khóa hiện nay, kết thúc ngày 31/12/2025, tổng dư nợ Parent Plus đã lên tới 114,9 tỷ USD.

Trong 10 năm qua, dư nợ của chương trình này tăng thêm 43,8 tỷ USD. Điều đáng chú ý là số người vay không tăng tương ứng. Năm 2016, có khoảng 3,4 triệu phụ huynh nhận khoản vay này. Hiện con số này là 3,6 triệu người, tăng khoảng 6%. Trong khi đó, tổng số tiền giải ngân lại tăng hơn 61%, cho thấy mỗi gia đình đang phải vay nhiều hơn đáng kể để bù vào chi phí học đại học ngày càng tăng.

Học phí tại nhiều trường ở Mỹ hiện neo ở mức rất cao. Hồi tháng 3, Đại học George Washington thông báo học phí năm học 2026-2027 sẽ tăng lên 72.000 USD. Với sinh viên năm nhất, chi phí cơ bản cho nhà ở và ăn uống là hơn 18.000 USD. Như vậy, tổng chi phí cho một năm học tại một trường đại học top đầu tại Mỹ có thể tiến sát mốc 100.000 USD.

Trên thực tế, không phải gia đình nào cũng trả toàn bộ mức học phí niêm yết. Nhiều sinh viên nhận được học bổng, trợ cấp hoặc hỗ trợ từ các chương trình vừa học vừa làm. Phần thiếu hụt còn lại thường được bù bằng các khoản vay do sinh viên, bố mẹ, thậm chí ông bà đứng tên trên hồ sơ.

Khảo sát năm 2025 của Sallie Mae, ngân hàng chuyên cung cấp các khoản vay tư nhân cho sinh viên, cho thấy bố mẹ tại Mỹ đang dùng tiền lương, tiền tiết kiệm và cả tiền vay nợ để gánh khoảng một nửa chi phí đại học cho con cái.

Thực trạng càng thêm khó khăn khi mức trần vay mới qua chương trình Parent Plus chỉ cho phép phụ huynh vay 20.000 USD mỗi năm và tối đa 65.000 USD cho toàn bộ quá trình học.

Ngoài ra, Đạo luật To Đẹp (OBBBA), được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào mùa hè năm ngoái, cũng loại bỏ một số lựa chọn trả nợ linh động theo thu nhập đối với các khoản vay mới trong khuôn khổ Parent Plus, đồng nghĩa nhiều gia đình sẽ phải chịu mức thanh toán hàng tháng cao hơn.

Việc chương trình Parent Plus siết trần vay diễn ra trong bối cảnh ngày càng nhiều người Mỹ hoài nghi về giá trị đánh đổi của tấm bằng đại học 4 năm. Học phí tăng, nợ sinh viên kéo dài và cơ hội việc làm mơ hồ khiến nhiều gia đình bắt đầu xem việc giúp con mua nhà là khoản đầu tư thiết thực hơn, thay vì ưu tiên dồn tiền cho học phí.

Theo báo cáo của Northwestern Mutual, 74% phụ huynh có con sống cùng nhà cho biết họ sẽ cân nhắc hoặc đã bắt đầu lên kế hoạch tài chính để hỗ trợ con mua nhà riêng. Trong số đó, 29% nói rằng giúp con sở hữu nhà quan trọng hơn trả học phí đại học.

"Khoản nợ cao học 20 năm trước giờ đây là bài học xương máu cho gia đình, buộc cả nhà phải nói chuyện thẳng thắn hơn về tiền bạc và cân nhắc kỹ các lựa chọn", Loweth cho biết.

VietBF@sưu tập

AFP hôm qua (23.4) đưa tin cuộc tranh cãi giữa chính phủ Mexico và Nhà Trắng nhanh chóng leo thang theo sau cái chết của 2 người Mỹ trong một chiến dịch truy quét ma túy ở Mexico.

Trước đó, 2 công dân Mỹ đã thiệt mạng do tai nạn xe cộ ở bang miền bắc Chihuahua hôm 19.4. Hai nhà điều tra người Mexico ngồi cùng xe cũng tử vong. Đài CBS và các cơ quan truyền thông khác của Mỹ đưa tin 2 nạn nhân là đặc vụ CIA.


Ảnh: Reuters

Còn Đại sứ quán Mỹ tại Mexico chỉ xác nhận họ là nhân viên của sứ quán chứ không bình luận thêm. Nhưng nhiều thông tin cho rằng đó là 2 đặc vụ của Cơ quan tình báo Mỹ (CIA).

Đến ngày 22.4 (giờ địa phương), Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum cho hay phía cơ quan chức năng đang mở cuộc điều tra nhằm xác định liệu những cá nhân trong vụ tai nạn vào thời điểm đó đang lén lút tham gia một chiến dịch an ninh nội địa mà không xin phép hay không. Trước báo giới, bà Sheinbaum khẳng định quân đội nước này không hề nắm được thông tin rằng có người nước ngoài tham dự chiến dịch.

Cùng ngày, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump mong đợi sự cảm thông từ người đồng cấp Sheinbaum đối với 2 sinh mạng người Mỹ đã mất. Và chính quyền ông Trump mong muốn tăng cường hợp tác với Mexico.

Vụ việc làm dấy lên tranh cãi giữa hai nước trong bối cảnh hoạt động phối hợp thực địa giữa lực lượng thực thi pháp luật Mỹ và lực lượng an ninh Mexico hiếm khi được tổ chức, vì đây là vấn đề nhạy cảm về chính trị tại Mexico. Bản thân bà Sheinbaum đã phản đối việc chính quyền ông Trump muốn thực hiện các cuộc không kích hoặc triển khai bộ binh để trừ khử các băng nhóm ma túy trên lãnh thổ nước này.

VietBF@sưu tập

Bánh mì thịt là bữa sáng quen thuộc, nhưng liệu thói quen này có làm đường huyết tăng vọt?

Một chuyên gia dinh dưỡng sẽ giải thích rõ về vấn đề trên, đồng thời mách bạn bí quyết để thưởng thức ổ bánh mì thơm ngon mà vẫn giữ đường huyết ổn định.

Protein giúp giảm tốc độ và mức độ tăng đường huyết
Chuyên gia dinh dưỡng Brittany Poulson, nhà tư vấn và giáo dục về bệnh tiểu đường của Mỹ, cho biết: Một ổ bánh mì thịt thường sẽ gây ra sự tăng lượng đường trong máu, đặc biệt là trong vòng 1 - 2 giờ đầu sau khi ăn.


Chuyên gia mách bạn bí quyết để thưởng thức ổ bánh mì thơm ngon, giữ đường huyết ổn định

Ảnh: P.H tạo từ GM

Bánh mì trắng làm tăng đường huyết nhanh chóng vì được làm từ ngũ cốc tinh chế, có chỉ số đường huyết cao và ít carbohydrate phức hợp, khiến tiêu hóa và hấp thụ nhanh hơn so với ngũ cốc nguyên hạt.

Trong khi đó, thịt bổ sung protein nạc, đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh tốc độ hấp thụ carbohydrate. Protein giúp làm chậm quá trình làm trống dạ dày, trì hoãn sự hấp thụ đường và kích thích phản ứng insulin ít hơn, ổn định hơn.

Mặc dù không ngăn chặn hoàn toàn sự tăng đường huyết, protein giúp giảm tốc độ và mức độ tăng đột biến, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.

Mẹo ăn bánh mì thịt không tăng đường huyết
Chuyên gia Poulson cho biết: Bạn không cần từ bỏ món ngon này. Những điều chỉnh đơn giản sau sẽ giúp bạn thưởng thức bánh mì trong khi vẫn giữ lượng đường trong máu ổn định hơn.

Chú ý đến khẩu phần ăn: Để ngăn ngừa tình trạng đường huyết tăng đột biến, nguyên tắc chung là nên tiêu thụ 30 - 60 gram carbohydrate mỗi bữa - tương đương với 1 ổ bánh mì trắng. Tuy nhiên, để kiểm soát lượng đường trong máu hiệu quả hơn, chỉ nên giới hạn mỗi lần nửa ổ bánh mì, chứa 10 - 25 gram carbohydrate.

Chọn loại bánh mì: Bánh mì đen (nguyên cám) có chỉ số đường huyết thấp hơn nhiều (49) so với bánh mì trắng (69), khiến lượng đường trong máu tăng chậm và ổn định hơn.

Thêm rau: Bổ sung rau, dưa chuột, cà chua, hành tây hoặc ớt chuông để tăng chất xơ.

Thêm chất béo lành mạnh: Dùng bơ trái, phô mai hoặc sốt mayonnaise.

Những thay đổi nhỏ này giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và giảm mức độ tăng đột biến lượng đường trong máu.

Đặc biệt, để tốt cho sức khỏe tổng thể, nên chọn thịt gà hoặc thịt nạc, tránh thịt mỡ hoặc thịt chế biến sẵn.

Ngoài ra, điều quan trọng là cần kết hợp với chế độ ăn uống tổng thể cân bằng, lành mạnh trong suốt cả ngày.

VietBF@sưu tập

Tinh bột thường bị xem là nguyên nhân gây tăng cân. Nhưng trên thực tế, mọi thứ không đơn giản như vậy. Tinh bột là nguồn năng lượng chính của cơ thể, đặc biệt quan trọng đối với não và cơ bắp.

Cơ thể tiêu hóa tinh bột, chuyển thành đường glucose và hấp thụ vào máu. Hoóc môn insulin từ tuyến tụy tiết ra sẽ đưa glucose từ máu vào tế bào. Tế bào sẽ sử dụng nguồn glucose này làm nhiên liệu hoạt động, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).


Tăng cân không nằm ở chuyện có ăn tinh bột hay không mà ở thời điểm ăn, lượng ăn và mức độ vận động trong ngày

ẢNH: N.Quý tạo từ GM

Sau bữa ăn tinh bột, đường huyết và insulin sẽ tăng. Đây là một quá trình sinh lý hoàn toàn bình thường, cho thấy cơ thể đang huy động năng lượng nhanh chóng.

Do đó, đường huyết tăng sau bữa ăn có tinh bột không phải là điều gây hại. Vấn đề chỉ xảy ra khi lượng tinh bột vượt quá nhu cầu hoặc khi cơ thể không sử dụng hết đường glucose, khiến phần dư thừa bị chuyển thành mỡ thừa.

Ăn tinh bột sai thời điểm dễ làm tăng tích mỡ
Cơ thể người hoạt động theo nhịp sinh học. Nhịp sinh học sẽ ảnh hưởng đến cách xử lý đường glucose và calo trong ngày. Buổi sáng, cơ thể thường nhạy hơn với hoóc môn insulin, giúp xử lý glucose hiệu quả. Ngược lại, vào buổi tối, độ nhạy insulin giảm, khiến đường huyết sau ăn dễ tăng cao hơn.

Điều này có nghĩa là nếu ăn cùng một lượng tinh bột, cơ thể có thể xử lý tốt hơn vào ban ngày và kém hiệu quả hơn vào ban đêm. Đây là lý do vì sao thời điểm ăn lại ảnh hưởng đến nguy cơ tích mỡ.

Nguy cơ tích mỡ sẽ cao nếu ăn nhiều và ít vận động
Tuy nhiên, không phải cứ ăn tinh bột buổi tối là sẽ tăng cân và tích mỡ. Nguy cơ tích mỡ sẽ cao nếu ăn nhiều và ít vận động. Buổi tối là thời điểm cơ thể giảm hoạt động, nhu cầu năng lượng thấp hơn và khả năng xử lý glucose cũng kém hơn.

Vận động cũng ảnh hưởng lớn đến lượng đường glucose trong máu. Đường huyết thường lên đỉnh khoảng 30 đến 60 phút sau bữa ăn chính hoặc ăn nhẹ. Nếu đi bộ, vận động trong thời điểm này thì cơ bắp sẽ tận dụng hiệu quả đường glucose trong máu, tránh tình trạng glucose dư thừa và tích thành mỡ.

Phân bổ lượng tinh bột theo nhịp sinh học và mức độ vận động
Cách đơn giản để hạn chế tích mỡ khi ăn tinh bột là phân bổ phần lượng tinh bột này theo nhịp sinh học và mức độ vận động của cơ thể. Buổi sáng và buổi trưa nên là thời điểm ăn phần lớn lượng tinh bột trong ngày. Đây là lúc cơ thể sử dụng calo hiệu quả nhất.

Nếu có tập luyện, người tập có thể ăn nhẹ với một lượng tinh bột vừa phải trước khi tập. Lượng tinh bột này sẽ cung cấp năng lượng để cơ bắp hoạt động hiệu quả. Sau buổi tập cũng có thể ăn tinh bột để cơ bắp phục hồi. Trong khi đó, buổi tối nên giảm lượng tinh bột, đặc biệt là tránh ăn nhiều vào sát giờ ngủ. Cách ăn tinh bột này giúp đồng bộ giữa lượng năng lượng nạp vào và khả năng sử dụng của cơ thể, từ đó hạn chế việc tích trữ mỡ thừa, theo Healthline.

VietBF@sưu tập

Mùa nóng ăn uống không chỉ để 'giải nhiệt' mà còn phải bảo vệ gan, thận và tim mạch. Bác sĩ chia sẻ cách chọn thực phẩm đúng giúp cơ thể khỏe hơn.

Lựa chọn thực phẩm hợp lý, kiểm soát đường, muối, chất béo và đảm bảo đủ nước là những yếu tố cốt lõi giúp bảo vệ gan, thận và tim mạch, đặc biệt ở người có bệnh nền.

Cách chọn thực phẩm giải nhiệt không gây áp lực lên tim mạch, đường huyết
Theo thạc sĩ - bác sĩ Võ Thị Tố Hi, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Gia An 115, lựa chọn thực phẩm không phù hợp vào mùa nóng có thể dẫn đến tăng đường huyết nhanh, gia tăng gánh nặng chuyển hóa cho hệ tim mạch. Do đó cần lưu ý:

Ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp - trung bình, giàu chất xơ như rau xanh, trái cây ít ngọt (ổi, táo, bưởi, thanh long), giúp làm chậm hấp thu glucose (đường) và ổn định đường huyết.


Dưa hấu, bưởi, cam, thanh long giúp bổ sung nước và điện giải

ẢNH: N.QUYÊN TẠO TỪ GM

Hạn chế đồ uống có đường tự do (nước ngọt, trà sữa, nước ép đóng chai). Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), lượng đường tự do nên nhỏ hơn 10% tổng năng lượng/ngày, tốt nhất ít hơn 5%.

Bổ sung đủ nước, ưu tiên nước lọc. Mất nước trong mùa nóng có thể làm tăng độ cô đặc máu, ảnh hưởng đến huyết áp và chức năng tim mạch.

Kết hợp trái cây với đạm hoặc chất béo lành mạnh (ví dụ sữa chua không đường, hạt), giúp giảm tốc độ hấp thu đường.

Tránh quan niệm “ăn càng nhiều trái cây càng tốt”, vì đường tự nhiên (fructose) nếu tiêu thụ quá mức vẫn góp phần gây rối loạn chuyển hóa.

Ăn gì để “giải độc gan” và giảm tải cho thận hiệu quả?
Bác sĩ Tố Hi cho biết, trên thực tế, gan và thận đã có chức năng thải độc tự nhiên; chế độ ăn hợp lý giúp hỗ trợ và giảm gánh nặng chuyển hóa, chứ không “thải độc” theo nghĩa trực tiếp. Một số nhóm thực phẩm có lợi gồm:

Rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ: Rau dền, cải xanh, bầu, bí, mướp… giúp hỗ trợ tiêu hóa và giảm áp lực chuyển hóa. Người bệnh thận mạn cần chú ý kiểm soát lượng kali theo khuyến cáo từ bác sĩ.

Trái cây giàu nước, ít đường: Dưa hấu, bưởi, cam, thanh long giúp bổ sung nước và điện giải, hỗ trợ chức năng thận. Tuy nhiên cần kiểm soát khẩu phần ở người bị tiểu đường.

Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa: Cà chua, cà rốt, củ dền, các loại đậu… giúp giảm stress oxy hóa - một yếu tố liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ và tim mạch.

Thực phẩm dễ tiêu, giàu nước: Canh, súp, cháo loãng giúp cơ thể hấp thu tốt hơn trong điều kiện nóng, giảm gánh nặng tiêu hóa.

Bác sĩ gợi ý thực đơn dễ làm tại nhà, tốt cho sức khỏe
“Trong mùa nắng nóng, các phương pháp chế biến đơn giản, ít dầu mỡ như luộc, hấp, nấu canh hoặc hầm nhẹ thường được ưu tiên vì giúp giữ được dinh dưỡng tự nhiên của thực phẩm, hạn chế chất béo bão hòa và giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan, thận, tim mạch. Nên hạn chế các món chiên, xào nhiều dầu, món quá mặn hoặc nhiều gia vị, vì có thể làm tăng áp lực lên gan, thận và mạch máu”, bác sĩ Tố Hi khuyên.

Từ đó, bác sĩ gợi ý các món ăn phù hợp mà mọi người có thể nấu tại nhà:

Canh bí xanh nấu tôm hoặc thịt nạc: Bí xanh giàu nước, ít năng lượng, hỗ trợ cân bằng dịch và giảm tải chuyển hóa; việc kết hợp đạm nạc cũng giúp đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng mà không làm tăng gánh nặng cho tim mạch.

Cá hấp gừng hoặc cá hấp rau củ: Cá cung cấp đạm chất lượng cao; các loại cá béo còn giàu omega-3, có lợi cho tim mạch (theo khuyến cáo của Hội Tim mạch châu Âu - ESC). Phương pháp hấp còn giúp hạn chế dầu mỡ và bảo toàn dưỡng chất.

VietBF@sưu tập

Nghiên cứu mới phát hiện một loại virus ẩn trong vi khuẩn đường ruột có liên quan đến khoảng 40% ca ung thư đại tràng, mở ra hướng sàng lọc và phòng ngừa sớm.

Mặc dù các yếu tố như tuổi tác và lối sống làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng, nhưng các tác nhân kích hoạt chính xác đằng sau căn bệnh này vẫn chưa được hiểu rõ.

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Communication Medicine, đã phát hiện ra manh mối đáng ngạc nhiên, chịu trách nhiệm cho 40% ca ung thư đại tràng, theo trang tin Science Daily.


Đau bụng âm ỉ, đầy hơi, cảm giác đi ngoài không hết... là những dấu hiệu ung thư đại tràng

Ảnh minh họa: P.H tạo bởi GM

Phát hiện virus bên trong vi khuẩn đường ruột
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Nam Đan Mạch và Bệnh viện Đại học Odense đã sử dụng dữ liệu của khoảng 2 triệu người Đan Mạch bị nhiễm trùng máu do vi khuẩn Bacteroides fragilis - vốn là loại vi khuẩn phổ biến, có ở hầu hết người khỏe mạnh. Thế nhưng, đó là loại vi khuẩn đã được các nghiên cứu chứng minh có liên quan đến ung thư đại trực tràng. Vì vậy, nhóm nghiên cứu quyết định tìm hiểu lý do tại sao.

Bằng cách so sánh mẫu vi khuẩn giữa bệnh nhân ung thư và người không mắc bệnh, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra điều bí ẩn: Một loại virus ẩn bên trong những vi khuẩn này. Ở những bệnh nhân sau này phát triển ung thư đại tràng, vi khuẩn Bacteroides fragilis mang một loại virus đặc biệt.

Khi nào nên tầm soát ung thư tuyến giáp?

Phân tích cho thấy virus mới có liên quan 40% số ca ung thư đại tràng
Tác giả nghiên cứu, tiến sĩ - bác sĩ Flemming Damgaard, từ Bệnh viện Đại học Odense, cho biết: Chúng tôi đã phát hiện ra một loại virus chưa từng gặp trước đây và dường như có liên quan chặt chẽ đến vi khuẩn ở bệnh nhân ung thư đại tràng.

Để kiểm chứng, họ tiếp tục phân tích mẫu phân của 877 cá nhân ở châu Âu, Mỹ và châu Á. Kết quả thật đáng ngạc nhiên: Ruột của những bệnh nhân ung thư đại tràng có số lượng các loại virus này cao gấp đôi, theo Science Daily.

Tiến sĩ Damgaard giải thích: Không phải bản thân vi khuẩn gây chú ý mà vi khuẩn trong sự tương tác với virus mà nó mang theo.

Từ đây, họ tiếp tục khám phá xem liệu nó có làm thay đổi môi trường ruột theo cách làm tăng nguy cơ ung thư hay không. Và quả đúng như vậy, các phân tích ban đầu cho thấy virus có liên quan đến khoảng 40% số ca ung thư đại tràng.

Các nhà nghiên cứu cho biết trong tương lai, có thể sàng lọc các loại virus này để xác định những người có nguy cơ cao nhằm lên phương án phòng ngừa. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn nữa trước khi có thể áp dụng vào thực tiễn lâm sàng.

VietBF@sưu tập