Trong tâm thức của người Việt, khi nhắc đến nơi ở và làm việc của Tổng thống Hoa Kỳ, chúng ta thường nghe thấy hai cái tên: Nhà Trắng và Tòa Bạch Ốc. Người ta vẫn bảo "Của một đồng, công một lượng", cái tên cũng vậy, mỗi cách gọi đều mang trong mình một sức nặng văn hóa và lịch sử riêng biệt. Nhưng tại sao lại có sự phân biệt này, và liệu có phải "vùng miền" hay "chính trị" đã chia cắt hai tên gọi đó?

Nguồn gốc cái tên "Trắng" và quyết định của Teddy Roosevelt

Thực tế, tòa nhà này không phải ngay từ đầu đã có tên chính thức là White House. Ban đầu, nó được gọi là "Dinh Tổng thống" (President’s Mansion) hay "Phủ Tổng thống" (President’s House). Tuy nhiên, "Hữu xạ tự nhiên hương", vì tòa nhà được xây bằng đá sa thạch xám và sau đó được sơn một lớp vôi trắng để bảo vệ bề mặt đá khỏi bị đóng băng, người dân đã quen tay gọi nó là "Nhà Trắng" ngay từ thuở sơ khai.

Mãi đến năm 1901, Tổng thống Theodore Roosevelt mới chính thức hóa tên gọi này. Trước đó, mỗi bang của Mỹ đều có "Dinh Thống đốc" riêng, ông muốn tạo ra một cái tên độc bản, không thể lẫn lộn để khẳng định vị thế của quyền lực liên bang. Kể từ đó, "White House" trở thành tên gọi chính thức trên mọi giấy tờ và văn kiện ngoại giao.

"Tòa Bạch Ốc" - Vẻ đẹp của Hán Việt trong ngôn ngữ xưa

Vậy tại sao người Việt lại gọi là "Tòa Bạch Ốc"? Đây là cách dịch theo âm Hán Việt: Bạch (白) nghĩa là trắng, Ốc (屋) nghĩa là nhà/tòa nhà. Cách gọi này mang sắc thái trang trọng, uy nghi, phù hợp với phong cách ngôn ngữ của tầng lớp trí thức và báo chí Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ 20.

Vào thời kỳ Việt Nam Cộng hòa (VNCH) tại miền Nam, âm Hán Việt vẫn giữ vị trí chủ đạo trong văn bản hành chính và thông tin đại chúng. "Văn ôn võ luyện", người miền Nam lúc bấy giờ ưa chuộng những từ ngữ có âm hưởng cổ điển, sang trọng. Vì thế, "Tòa Bạch Ốc" trở thành cái tên cửa miệng và xuất hiện dày đặc trên các phương truyền thông ở miền Nam trước năm 1975.

"Nhà Trắng" - Sự chuyển mình sang lối nói thuần Việt

Trong khi đó, ở miền Bắc và sau này là ngôn ngữ chung của báo chí chính thống sau năm 1975, xu hướng "giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt" và "thuần Việt hóa" được đẩy mạnh. Thay vì dùng từ Hán Việt có phần xa cách, người ta dịch thẳng từ "White House" thành "Nhà Trắng". Cách gọi này giản dị, trực quan và dễ hiểu với đại chúng. "Ăn chắc mặc bền", cái tên Nhà Trắng đi thẳng vào đời sống và dần thay thế Tòa Bạch Ốc trong các văn bản ngoại giao hiện đại.

Có phải Việt Cộng gọi là Nhà Trắng, VNCH gọi là Tòa Bạch Ốc?

Đây là một nhận định có phần đúng về mặt hiện tượng nhưng chưa đủ về mặt bản chất. Đúng là chính thể VNCH trước đây ưu tiên dùng "Tòa Bạch Ốc", còn chính quyền miền Bắc và Cách mạng lâm thời dùng "Nhà Trắng". Tuy nhiên, đây không phải là một quy định mang tính "thù địch" hay phân chia phe phái theo kiểu "Ai thờ chủ nấy".

Thực tế, ngay cả trước khi cuộc chiến diễn ra, từ "Nhà Trắng" đã xuất hiện trên một số tờ báo tiếng Việt đời đầu. Ngược lại, ngày nay tại hải ngoại, cộng đồng người Việt vẫn giữ thói quen gọi "Tòa Bạch Ốc" như một cách lưu giữ ký ức văn hóa và ngôn ngữ của một thời kỳ đã qua.

Sở dĩ thời nay ít dùng từ "Tòa Bạch Ốc" là do quy chuẩn báo chí hiện đại ưu tiên sự ngắn gọn và thuần Việt. Tuy nhiên, dù gọi bằng tên nào, người ta cũng đều hiểu đó là biểu tượng của quyền lực Mỹ. Tiếng Việt mình hay ở chỗ đó, "Tùy cơ ứng biến", mỗi từ ngữ đều mang một màu sắc riêng, khiến cho kho tàng ngôn ngữ của chúng ta thêm phần phong phú.

Bà Mai Thị Hạ 65 tuổi, nhiều lần đến trụ sở cơ quan công quyền (huyện Hàm Yên cũ của tỉnh Tuyên Quang), livestream trên Facebook chửi bới, lăng mạ cơ quan công quyền và một số lãnh đạo.

Ngày 24/4, TAND khu vực 2, tỉnh Tuyên Quang mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Mai Thị Hạ (trú tại thôn Cầu Mới, xã Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang) về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo khoản 2 Điều 331 Bộ luật Hình sự.

Theo cáo trạng, từ ngày 1/5 đến ngày 30/5/2025, do không nhất trí với kết quả giải quyết tranh chấp của tòa án, bà Hạ đã nhiều lần sử dụng tài khoản Facebook cá nhân đăng tải các nội dung có lời lẽ lăng mạ, xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của cơ quan chính quyền, cơ quan tiến hành tố tụng và một số cán bộ, công chức đang thực hiện nhiệm vụ.


Bị cáo Mai Thị Hạ tại phiên tòa.


Ngoài ra, bị cáo Hạ còn nhiều lần đến trụ sở cơ quan công quyền, TAND huyện Hàm Yên trước đây, nay là TAND khu vực 2 - Tuyên Quang để livestream xúc phạm cơ quan tòa án và một số cá nhân có chức danh tư pháp, chức vụ lãnh đạo trên Facebook.

Cơ quan công tố xác định, hành vi của bị cáo đã xâm phạm nghiêm trọng đến uy tín của cơ quan, tổ chức; danh dự, nhân phẩm của cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ, gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của các cơ quan liên quan.

Căn cứ khoản 2 Điều 331 Bộ luật Hình sự, Hội đồng xét xử tuyên phạt 3 năm tù đối với bị cáo Mai Thị Hạ về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.

VietBF@sưu tập

Bên cạnh nhà máy lọc dầu, khoảng 40 công ty vận tải biển và tàu chở dầu tham gia vận chuyển dầu của Iran cũng bị Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt.

Theo hãng tin AP, hôm 24-4 chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với một nhà máy lọc dầu lớn của Trung Quốc và khoảng 40 công ty vận tải biển và tàu chở dầu tham gia vận chuyển dầu của Iran.

Động thái này đã hiện thực hóa lời đe dọa của chính quyền ông Donald Trump về việc áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với các công ty và quốc gia làm ăn với Iran.

Đây cũng là một phần trong chiến dịch tăng cường tổng thể nhằm cắt đứt nguồn thu chính của Iran là xuất khẩu dầu mỏ, bên cạnh việc phong tỏa ở eo biển Hormuz.

Các lệnh trừng phạt này được đưa ra chỉ vài tuần trước cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.


Tàu USS Abraham Lincoln của Mỹ làm nhiệm vụ phong tỏa các cảng của Iran ở biển Ả Rập, gần eo biển Hormuz, vào ngày 16-4 vừa qua - Ảnh: CENTCOM

Cùng ngày, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Donald Trump sẽ cử các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đến Pakistan vào ngày 25-4 để tiếp tục đàm phán với Iran.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karolien Leavitt cho biết hai đặc phái viên sẽ có cuộc hội đàm với Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Abbas Araghchi.

“Chúng tôi hy vọng đây sẽ là một cuộc đối thoại hiệu quả và hy vọng sẽ giúp tiến tới một thỏa thuận” - bà Leavitt nói.

Phó Tổng thống JD Vance sẽ không tham gia chuyến công tác nhưng vẫn "tham gia rất sâu vào công việc". Ông và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng sẵn sàng bay đến Pakistan nếu cần thiết, theo bà Leavitt.

Trong khi đó, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đã có mặt tại Islamabad. Mặc dù vậy, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pakistan Esmael Baqaei cho biết trên X rằng “Không có cuộc gặp nào được lên kế hoạch giữa Iran và Mỹ”.

Thay vào đó, phía Iran muốn Pakistan làm trung gian, chuyển tiếp các thông điệp từ 2 phái đoàn Mỹ - Iran.

VietBF@sưu tập

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth ca ngợi thành công quân sự của Mỹ, cho rằng Iran đang đứng trước cơ hội để đạt được một "thỏa thuận tốt đẹp"

Trong buổi họp báo ngày 24-4, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth khẳng định Mỹ đang phong tỏa và kiểm soát eo biển Hormuz “nội bất xuất ngoại bất nhập”. Ông thông báo cho đến nay, 34 tàu đã bị chặn lại ở eo biển này.

Giống những cuộc họp báo trước, ông Hegseth nói Hải quân Iran “nằm dưới đáy biển” và ca ngợi “sự kiên cường” của Tổng thống Donald Trump.

Ông Hegseth cũng chỉ trích việc các đồng minh truyền thống ở châu Âu không huy động lực lượng mở lại eo biển Hormuz.

“Chúng ta không thể trông chờ vào châu Âu, dù châu Âu cần eo biển Hormuz hơn chúng ta rất nhiều” - ông Hegseth nhấn mạnh. Theo ông, châu Âu “nên bớt nói suông lại” và “bớt tổ chức hội nghị hào nhoáng hay sáo rỗng”.


Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth. Ảnh: AP

Ngoài ra, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ cho hay việc lưu thông ở eo biển Hormuz vẫn diễn ra nhưng bị hạn chế và tiềm ẩn rủi ro. Ông đổ lỗi cho Iran vì đã đe dọa tấn công các tàu thuyền, cảnh báo mọi nỗ lực nhằm rải thêm thủy lôi sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn và quân đội Mỹ chuẩn bị sẵn sàng đối phó mọi tàu rải thủy lôi của Iran. Ông tự tin Mỹ có thể rà phá mọi vũ khí và “khuyến khích các quốc gia khác cũng tham gia”.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cho biết thủy thủ đoàn của cả 3 tàu bị quân đội Mỹ bắt giữ trong tuần qua vẫn đang bị giam giữ tại Mỹ.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục các hoạt động ngăn chặn trên biển tương tự ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương chống lại các tàu của Iran cùng các tàu thuộc Hạm đội Bóng tối” - ông Caine tuyên bố.

Ông Caine thông tin thủy thủ đoàn tàu Tousca - tàu buôn đầu tiên bị lực lượng Mỹ bắt giữ hôm 19-4 - “liên tục phớt lờ cảnh báo của Mỹ” trong khoảng 6 giờ. Do đó, thủy thủ đoàn của tàu khu trục Hải quân theo sau đã bắn 5 phát súng cảnh cáo.

“Tàu và thủy thủ đoàn tiếp tục bỏ qua cảnh báo. Sau khi dùng tất cả biện pháp, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ đã cho phép bắn vô hiệu hóa động cơ của tàu Tousca” - ông Caine kể.

Sau đó, tàu khu trục đã vô hiệu hóa động cơ của Tousca bằng cách bắn 9 viên đạn không có thuốc nổ “vào phòng máy và khoang máy”.

“Con tàu đã báo cáo sự cố động cơ, chết máy giữa biển và bắt đầu tuân theo chỉ thị của Mỹ” - ông Caine cho biết.

VietBF@sưu tập

Thủ tướng Israel xác nhận từng bí mật xạ trị ung thư tuyến tiền liệt nhưng lùi lịch công bố để "tránh bị Iran lợi dụng tuyên truyền"

Đài CNN ngày 24-4 đưa tin Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vừa công khai kết quả kiểm tra sức khỏe thường niên, xác nhận việc ông từng bị chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Đây là lần đầu tiên vị thủ tướng tại vị lâu nhất trong lịch sử Israel xác nhận về việc mình mắc bệnh ung thư.

Mặc dù ông Netanyahu không công bố thời điểm kiểm tra sức khỏe cụ thể, một nguồn tin thân cận từ Israel tiết lộ với CNN rằng bệnh ung thư của ông được chẩn đoán từ vài tháng trước. Ông đã bắt đầu đợt xạ trị cách đây khoảng 2 tháng rưỡi và vừa kết thúc liệu trình này.

Thủ tướng Israel cho biết ông đã quyết định thực hiện phương pháp xạ trị đích và kết quả mang lại rất khả quan. Ông chia sẻ trên mạng xã hội: "Tôi đã gặp một vấn đề y tế nhỏ ở tuyến tiền liệt và đã được điều trị hoàn toàn".

Ông Netanyahu thừa nhận đã chủ động dời lịch công khai báo cáo y tế chậm 2 tháng so với dự kiến. Mục đích của việc này là nhằm "ngăn chặn khả năng Iran sử dụng thông tin sức khỏe (của ông Netanyahu) làm công cụ tuyên truyền bất lợi cho Israel".


Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu qua một video ngày 16-4. Ảnh: GPO.

Hồi tháng 12-2024, Văn phòng Thủ tướng Israel từng thông báo ông Netanyahu thực hiện ca phẫu thuật phì đại tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, các đợt kiểm tra sau đó đã phát hiện một khối u ác tính kích thước chưa đầy 1 cm.

Sau đó, Văn phòng Thủ tướng Israel cũng công bố 2 lá thư từ đội ngũ y tế xác nhận tình trạng sức khỏe hiện tại của ông Netanyahu. Một trong hai lá thư cho biết: "Đây là kết quả phát hiện sớm các tổn thương rất nhỏ và chưa có dấu hiệu di căn, điều đã được tất cả các xét nghiệm khác xác nhận một cách tuyệt đối".

VietBF@sưu tập

Washington treo thưởng truy tìm thủ lĩnh dân quân thân Iran ở Iraq, giữa lúc kho tên lửa Mỹ hao hụt vì dồn lực cho Trung Đông.

Trang NDTV dẫn tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Washington treo thưởng tới 10 triệu USD cho thông tin giúp bắt giữ thủ lĩnh dân quân Hashim Finyan Rahim al-Saraji, còn gọi là Abu Waala al Wa'eli.

Nhân vật này được xác định là lãnh đạo nhóm Kata'ib Sayyid al-Shuhada (KSS), một lực lượng dân quân Iraq có liên hệ chặt chẽ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Mỹ cáo buộc KSS đứng sau nhiều vụ tấn công khiến dân thường Iraq thiệt mạng, đồng thời nhắm vào cơ sở ngoại giao và nhân sự Mỹ tại Iraq và Syria.

Những người cung cấp thông tin có thể nhận tiền thưởng và được Mỹ hỗ trợ tái định cư.


Ông Hashim Finyan Rahim al-Saraji, còn gọi là Abu Waala al Wa’eli, thủ lĩnh Kata’ib Sayyid al-Shuhada. Ảnh: NDTV

Giới chức Mỹ cho rằng động thái này là một phần trong nỗ lực gây sức ép lên các nhóm vũ trang thân Iran, trong bối cảnh Washington muốn Baghdad có lập trường cứng rắn hơn để kiểm soát các lực lượng này.

Trong hơn 10 năm qua, các dân quân thân Iran bị cáo buộc liên tục tấn công lực lượng và nhà ngoại giao Mỹ tại Iraq. Riêng trong giai đoạn xung đột gần đây, số vụ tấn công được cho là đã lên tới gần 1.000, lan sang cả các mục tiêu ở Ả Rập Saudi.

Abu Waala al Wa'eli từng có thời gian hoạt động trong Kataib Hezbollah trước khi gia nhập KSS. Nhóm này cũng bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố và có vai trò lớn trong mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm của Iran tại Trung Đông.

Ở một diễn biến khác, các nguồn tin cho biết quân đội Mỹ đang lo ngại về việc kho tên lửa bị suy giảm nhanh chóng.

Kể từ khi chiến sự Trung Đông bùng phát cuối tháng 2, Mỹ đã sử dụng khoảng 1.100 tên lửa hành trình tầm xa vốn được dự trữ cho các kịch bản khác.

Số vũ khí hao hụt bao gồm hơn 1.000 tên lửa Tomahawk, cùng các hệ thống phòng không Patriot và tên lửa tấn công mặt đất ATACMS. Để bù đắp, quân đội Mỹ phải điều chuyển đạn dược từ các căn cứ tại châu Á và châu Âu về Trung Đông.

Điều này làm dấy lên lo ngại Mỹ có thể bị giảm khả năng sẵn sàng ở các khu vực khác, nhất là khi phải đối mặt nhiều thách thức an ninh cùng lúc. Bộ Quốc phòng Mỹ cảnh báo có thể mất nhiều năm để bổ sung lại đầy đủ kho vũ khí dự trữ.

VietBF@sưu tập

Trong những ngày qua, cộng đồng người Việt tại Mỹ đang xôn xao trước một tin đồn gây rúng động: Những ai đã có quốc tịch Mỹ nhưng vẫn chuyển tiền về Việt Nam, đi du lịch hay thậm chí mua nhà tại quê nhà sẽ đứng trước nguy cơ bị tước quốc tịch. "Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa hơn", tin đồn này như một luồng gió độc thổi bùng lên nỗi lo sợ trong lòng những người đã coi đất Mỹ là quê hương thứ hai.

Nhưng thực hư câu chuyện này ra sao? Liệu đây là một chính sách mới cứng rắn hay chỉ là một đòn tâm lý giữa bối cảnh chính trị đầy biến động?
Tin đồn này lan nhanh vì nó chạm đúng vào ba nỗi lo lớn của cộng đồng người Việt tị nạn. Thứ nhất là nỗi lo pháp lý trong thời điểm chính quyền Mỹ siết mạnh chính sách di trú. Thứ hai là mặc cảm lịch sử của một bộ phận người Việt từng rời bỏ Việt Nam sau năm 1975 vì lý do chính trị, đặc biệt là các gia đình HO, quân cán chính VNCH, tù cải tạo, thuyền nhân. Thứ ba là sự mâu thuẫn trong dư luận: đã từng xin tị nạn vì không thể sống dưới chế độ cộng sản, nhưng sau này lại thường xuyên về Việt Nam, làm ăn, gửi tiền, mua nhà, thậm chí sống bán thời gian ở Việt Nam.

Nguồn cơn từ con số "400 quốc tịch" và sự sụt giảm kiều hối

Lửa không có thì sao có khói. Tin đồn này không tự dưng mà xuất hiện. Nó bắt nguồn từ hai sự kiện có thật nhưng đã bị "nhào nặn" thành một kịch bản gây sợ hãi:

Chiến dịch tước quốc tịch của Bộ Tư pháp Mỹ: Gần đây, truyền thông đưa tin Bộ Tư pháp Mỹ đang thúc đẩy việc tước quốc tịch của khoảng 384 cá nhân (thường được gọi tròn là 400). Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng đây là những trường hợp bị cáo buộc gian lận hồ sơ khi nhập tịch, có liên quan đến tội phạm nghiêm trọng, khủng bố hoặc băng đảng. Mỹ không tước quốc tịch chỉ vì bạn đi du lịch hay chuyển tiền.

Kiều hối về Việt Nam giảm mạnh: Trong 3 tháng đầu năm 2026, lượng kiều hối về các thành phố lớn như TP.HCM giảm đáng kể (khoảng 15-17%). Sự sụt giảm này thực chất do kinh tế Mỹ lạm phát, chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến kiều bào "thắt lưng buộc bụng", chứ không phải vì họ sợ bị tước quốc tịch nên không dám gửi tiền.

Khả năng tin giả và những hiểu lầm về luật pháp Mỹ

"Vàng thật không sợ lửa", luật pháp Mỹ bảo vệ công dân nhập tịch rất chặt chẽ. Theo hiến pháp, một khi đã là công dân, bạn có quyền tự do đi lại, tự do chuyển tài sản và đầu tư ở bất cứ đâu không bị Mỹ cấm vận.

Việc du lịch hay mua nhà ở Việt Nam không phải là căn cứ pháp lý để tước quốc tịch Mỹ. Mỹ chỉ tước quốc tịch trong các trường hợp cực kỳ hy hữu như:

Gian lận trong quá trình xin thẻ xanh hoặc nhập tịch (ví dụ: giấu giếm tiền án, khai gian danh tính).

Tham gia các tổ chức thù địch hoặc khủng bố chống lại nước Mỹ.

Tự nguyện từ bỏ quốc tịch Mỹ để nhận quốc tịch khác (trong một số điều kiện cụ thể).

Bởi vậy, thông tin "chuyển tiền về VN bị tước quốc tịch" phần lớn là tin giả (fake news), lợi dụng tâm lý lo âu trước những chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền mới để câu view hoặc gây chia rẽ.

Nỗi lòng người tị nạn: "Tình cũ" và thực tại chính trị

Câu hỏi lớn nhất mà dư luận đặt ra là: Tại sao những người từng ra đi vì lý do tị nạn chính trị (đặc biệt là diện HO) giờ đây lại quay về, thậm chí mua nhà tại nơi họ từng rời bỏ?

Người xưa nói: "Lá rụng về cội". Đối với nhiều người, tình yêu quê hương, mồ mả ông bà và những ký ức tuổi thơ vẫn luôn cháy bỏng. Việc về thăm quê hay mua một căn nhà để dưỡng già đôi khi chỉ đơn thuần là nhu cầu tình cảm và kinh tế cá nhân. Tuy nhiên, dưới góc độ chính trị, điều này tạo ra một sự nghịch lý khó giải thích: Nếu nơi đó vẫn là nơi bạn tuyên bố bị đàn áp để xin tị nạn, tại sao giờ đây bạn lại có thể tự do đi lại và đầu tư?

Dù tin đồn tước quốc tịch có vẻ không đúng về mặt pháp lý, câu hỏi đạo lý trong cộng đồng vẫn là thật. Nhiều người từng rời Việt Nam sau 1975 trong đau thương: mất nhà, mất nước, đi tù cải tạo, vượt biển, sống trong trại tị nạn, rồi được Hoa Kỳ cưu mang. Đặc biệt với diện HO, nhiều gia đình đến Mỹ vì cha, chồng, anh em từng là quân cán chính VNCH bị giam cầm sau 1975. Vì vậy, khi một số người sau này về Việt Nam du lịch, làm ăn, mua nhà, ăn chơi thoải mái, dư luận đặt câu hỏi: nếu đã từng khai rằng không thể sống dưới chế độ đó, vì sao nay lại trở về nơi ấy như một điểm nghỉ dưỡng?

Đây là câu hỏi nhức nhối, nhưng không nên biến nó thành tin giả pháp lý. Một người có thể bị cộng đồng phê phán về lập trường, bị đặt vấn đề về sự nhất quán, nhưng điều đó không có nghĩa chính phủ Mỹ sẽ tự động tước quốc tịch của họ.

Đừng để "thần hồn nát thần tính"

"Trăm năm bia đá thì mòn, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ". Tin đồn có thể đến rồi đi, nhưng nỗi sợ hãi vô căn cứ có thể làm tê liệt cuộc sống của chúng ta. Người Việt tại Mỹ cần tỉnh táo, tìm hiểu thông tin từ các nguồn luật pháp chính thống thay vì nghe theo các "Youtuber" "Facebooker" hay các bài đăng thiếu căn cứ trên mạng xã hội.

Nước Mỹ là một quốc gia thượng tôn pháp luật. Miễn là bạn nhập tịch một cách trung thực và không vi phạm các đạo luật đặc biệt về an ninh quốc gia, thì túi tiền và những chuyến đi của bạn vẫn là quyền tự do bất khả xâm phạm. Đừng để cái bóng của quá khứ hay những tin đồn ác ý làm hỏng đi cuộc sống hiện tại.

Một xác ướp được khai quật từ nghĩa trang cổ Oxyrhynchus ở Ai Cập đã khiến các nhà khoa học bất ngờ.

Theo Live Science, một cuộn giấy papyrus chứa một phần sử thi Iliad của Homer đã được phát hiện bên trong bụng một xác ướp ở di chỉ Oxyrhynchus, một nghĩa trang cổ ở thị trấn Al-Bahnasa, tỉnh Minya - Ai Cập.

Theo nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Đại học Barcelona Tây Ban Nha, văn bản được tìm thấy trong xác ướp là một phần chương 2 của sử thi Iliad, liệt kê các con tàu được sử dụng để tấn công thành Troy.

Cuộn giấy đã được đặt trong bụng của người chết trong quá trình ướp xác.


Các xác ướp được khai quật từ nghĩa trang cổ Oxyrhynchus ở Ai Cập - ảnh: BỘ DU LỊCH VÀ CỔ VẬT AI CẬP

Xác ướp chứa sử thi Iliad có niên đại từ thời La Mã cai trị Ai Cập, tức khoảng từ năm 30 trước Công nguyên - sau khi nữ hoàng Cleopatra tự tử - cho đến năm 641 Công nguyên, khi Đế chế Rashidun nắm quyền kiểm soát Ai Cập.

Theo trưởng đoàn khảo cổ Esther Pons Mellado, cuộn giấy chép sử thi này được đặt vào với mục đích bảo vệ người đã khuất ở thế giới bên kia.

Tập tục đặt giấy papyrus vào xác ướp đã từng được biết đến, nhưng cho đến nay các nhà khảo cổ vẫn chưa hiểu rõ vì sao người xưa cho rằng làm như vậy có thể bảo vệ người chết.

Song song đó, đây là lần đầu tiên sử thi Iliad - một tác phẩm Hy Lạp 2.700-2.800 tuổi - được phát hiện bên trong một xác ướp Ai Cập. Giấy cói bên trong ngực hoặc bụng các xác ướp được tìm thấy trước đó thường chép các văn bản ma thuật.

Ngoài ra, họ vẫn chưa biết được xác ướp này là ai. Các bước kiểm tra chỉ mới tiết lộ rằng đó là một người đàn ông.

Xác ướp có sử thi Iliad được tìm thấy trong cuộc khai quật di chỉ Oxyrhynchus vào tháng 11 và 12-2025. Các cuộc khai quật trước đó đã giúp các nhà khoa học tìm thấy hơn một chục xác ướp có lưỡi vàng, mà người Ai Cập cho là để giúp người chết giao tiếp ở thế giới bên kia.

VietBF@sưu tập

Có 8 người đã thiệt mạng và 2 người khác bị thương sau khi một chiếc xe bán tải rơi xuống vực sâu ở khu vực Chamba thuộc huyện Tehri, bang Uttarakhand, Ấn Độ.

Những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên tiếp xảy ra tại các tuyến đường đèo dốc ở Ấn Độ tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ rủi ro khi di chuyển trên địa hình hiểm trở.

Mới đây, một vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng đã xảy ra khi chiếc xe chở khách sau lễ tang bất ngờ lao xuống vực sâu, khiến 8 người thiệt mạng và 2 người khác bị thương, theo xác nhận từ giới chức địa phương.

Theo NDTV, ngày 23/4, một chiếc xe bán tải gặp nạn tại khu vực Chamba, huyện Tehri, bang Uttarakhand (Ấn Độ). Các nạn nhân đều là cư dân làng Thyoldhar, khu vực Ghansali. Nhóm người này đang trên đường trở về sau khi tham dự một lễ tang tại Haridwar thì tai nạn xảy ra.

Bà Nitika Khandelwal, Quận trưởng Tehri, cho biết tài xế đã mất lái chiếc xe Bolero Camper khi đang di chuyển trên tuyến đường đèo, dẫn đến vụ việc thương tâm.


Hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: NDTV.

Thời điểm xảy ra vụ việc, trên xe có khoảng 10 người. Sau khi nhận tin báo qua đường dây khẩn cấp 112, lực lượng chức năng nhanh chóng điều động hai xe cứu thương cùng các đội cứu hộ tới hiện trường.

Lực lượng cứu nạn phát hiện 8 thi thể tại khu vực chiếc xe rơi xuống. Hai nạn nhân bị thương đã được đưa tới bệnh viện gần nhất để cấp cứu, điều trị.

Thủ hiến bang Uttarakhand, ông Pushkar Singh Dhami, bày tỏ sự đau buồn trước vụ tai nạn, đồng thời chỉ đạo chính quyền địa phương đảm bảo việc điều trị kịp thời, phù hợp cho các nạn nhân và gửi lời chúc họ sớm bình phục.

Lực lượng ứng phó thảm họa cấp bang, cảnh sát và cứu hỏa cùng tham gia công tác cứu hộ. Theo thông tin ban đầu, hai người bị thương đã được đưa ra khỏi đống đổ nát.

Trước đó cũng tại Ấn Độ một vụ tai nạn kinh hoàng xảy ra ít nhất 22 người thiệt mạng và 30 người khác bị thương sau khi một chiếc xe chở khách trượt khỏi đường và lao xuống vực sâu ở Ấn Độ vào sáng 20/4 (giờ địa phương).

Số người thiệt mạng được dự đoán sẽ còn tăng lên vì nhiều người bị thương đang trong tình trạng nguy kịch.

Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 10h sáng khi chiếc xe chở khách, đang trên đường từ Ramnagar đến Udhampur, được cho là đã mất kiểm soát khi vào khúc cua khuất tầm nhìn và lật úp trước khi rơi xuống sườn đồi.

Hai vụ tai nạn liên tiếp trong thời gian ngắn tiếp tục gióng lên cảnh báo về nguy cơ mất an toàn giao thông trên các tuyến đường đèo dốc, nơi điều kiện địa hình phức tạp và tầm nhìn hạn chế có thể dẫn đến những sự cố nghiêm trọng nếu phương tiện mất kiểm soát.

VietBF@sưu tập

Tào Tháo từng nhận xét về người vợ kế xuất thân kỹ nữ rằng: "Tức giận mà không đổi sắc, vui mừng mà không thất tiết, làm được việc này thật là khó lắm thay".
Tào Tháo là nhà chính trị, nhà quân sự và còn là một nhà thơ nổi tiếng cuối thời Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người lập nên chính quyền Tào Ngụy thời Tam quốc.

Bên cạnh sự nghiệp chính trị, cuộc sống hôn nhân của Tào Tháo cũng được hậu thế rất quan tâm. Ông có 2 người vợ chính thức và 14 thiếp thất. 13 người trong số đó là goá phụ.

Vợ kế của Tào Tháo - Biện phu nhân - xuất thân là kỹ nữ nhưng không hề tầm thường. Nhiều nhà nghiên cứu văn hoá, lịch sử Trung Quốc gọi bà là "đệ nhất phu nhân" thời Tam quốc.


Tào Tháo và Biện thị được khắc hoạ trong phim truyền hình.

Biện thị sinh ra trong một gia đình nghèo ở Tề quận (nay là Tế Nam). Tương truyền, khi Biện thị cất tiếng khóc chào đời, trong phòng bỗng xuất hiện thứ ánh sáng màu vàng rực rỡ. Cha mẹ lấy làm lạ, bèn mời vị thầy bói có tiếng trong vùng đến xem giúp. Thầy bói phán: "Có cát lợi, tương lai nhất định sẽ gặp phú quý".

Lời thầy bói nói không ứng nghiệm ngay. Do gia cảnh ngày càng khốn khó, Biện thị bị đẩy vào chốn lầu xanh, làm nghề ca múa. Tào Tháo gặp nàng khi làm huyện lệnh Đốn Khâu. Lúc đó Biện thị 20 tuổi, nhan sắc mỹ lệ, dung mạo đoan trang, yểu điệu thục nữ. Người đàn ông đa tình này liền nạp nàng làm thiếp.

Trong những năm đầu về phủ Tào Tháo, dù luôn bị chính thất là Đinh phu nhân coi thường, đối đãi không hề khoan hậu, Biện thị chỉ dùng sự nhẫn nhịn khiêm cung để đáp lại; dù được Tào Tháo sủng ái vẫn an phận thủ thường, hoàn toàn không hề tỏ ra kiêu ngạo.

Biện thị xuất thân bần hàn, tính cách hết sức khiêm nhường nhưng bản lĩnh lớn, tính tình bình tĩnh, mạnh mẽ và quyết đoán. Khi Tào Tháo trốn chạy khỏi chỗ Đổng Trác, có tin đồn ông đã chết, các gia nhân, nô tỳ hết sức sợ hãi, khóc ròng, bảo nhau thu dọn trở về quê cũ.

Giữa lúc hỗn loạn, Biện thị bình tĩnh bảo: "Tào quân lành dữ chưa biết. Bây giờ các ngươi về quê, ngày mai lão gia trở lại, các ngươi liệu còn mặt mũi nào mà nhìn lão gia lần nữa?". Mọi người nghe xong tự thấy xấu hổ, quay lại làm việc như bình thường. Sau này Tào Tháo biết chuyện, trong lòng rất cảm kích và nể mỹ thiếp này.

Sau cái chết của con trai trưởng là Tào Ngang, Đinh phu nhân hoàn toàn lạnh lòng với Tào Tháo, bỏ về nhà mẹ đẻ và nhất quyết không quay lại, tuyệt tình với với chồng. Không thể thuyết phục được, Tào Tháo đành chấp nhận, cho phép bà tái giá (nhưng Đinh phu nhân vẫn ở vậy cả đợi) và nâng Biện thị lên làm chính thất.

Biện phu nhân được giao nhiệm vụ quản lý nhà cửa, dạy dỗ những người con mất mẹ. Mặc dù đã thành chủ mẫu của phủ Tào, bà luôn tỏ ra cung kính, lấy lễ đối đãi với Đinh phu nhân như trước kia, không hề thay đổi thái độ. Bà thường sai người hầu trong phủ mang tiền bạc tới hỗ trợ Đinh phu nhân. Mỗi khi chồng vắng nhà, Biện phu nhân lại đón người vợ đầu của chồng về chăm sóc. Khi dùng bữa, bà nhường ghế chủ vị cho Đinh phu nhân, còn bản thân thì ngồi bên cạnh.

Thái độ của Biện thị khiến Đinh phu nhân áy náy: "Tôi đã là người bỏ đi, phu nhân hà tất phải ân cần với tôi như vậy". Khi Đinh phu nhân qua đời, Tào Tháo mang nặng mặc cảm tội lỗi. Biện thị thấu hiểu tâm tư của chồng nên chủ động lo liệu tang sự, an táng Đinh phu nhân ở phía nam thành Hứa Xương.

Với những người thiếp khác của Tào Tháo, bà không hề ghen ghét, ganh tị mà đối xử tốt với họ, đặc biệt là những người con của họ.

Biện phu nhân tuy sống trong giàu sang, quyền thế nhưng lại cần kiệm hết sức. Bà không bao giờ mặc lụa gấm đắt tiền, trang sức xa xỉ hay ăn đồ sơn hào hải vị.

Chính vì thế mà lúc nào Tào Tháo cũng cảm phục vợ. Có lần nghe tin Biện phu nhân rất thèm mận xanh của quê hương, ông lập tức cử người tới Sơn Đông lấy giống về trồng ngay trong hậu viện nhà mình. Đến ngày cây mận chín tỏa hương gần xa, Biện phu nhân rất cảm động.

Biện thị là người rất thông minh, hiểu rõ chồng. Có lần, Tào Tháo mang về vài món trang sức đưa cho bà chọn trước, thấy vợ chỉ chọn một đôi loại trung bình thì lấy làm lạ hỏi vì sao không chọn đôi đẹp nhất. Bà đáp: "Chọn thứ tốt nhất là tâm tham, chọn thứ kém nhất chính là dối lòng mình. Vậy nên thiếp chọn thứ ở giữa".

Năm Kiến An thứ 21 (216), Tào Tháo ép Hán Hiến đế ra chiếu phong mình làm Ngụy vương. Năm Kiến An thứ 24 (219), Biện phu nhân được phong là Vương hậu của nước Ngụy; Tào Tháo khen ngợi rằng Biện phu nhân "có đức của bậc mẫu nghi". Từ đó, các thê thiếp của ông và hậu cung đều do bà cai quản. Bà cung kính tận tụy, cư xử chuẩn mực, biết cương biết nhu, hiền từ nhân hậu, sống hòa thuận với các thê thiếp khác của chồng.

Khi Biện phu theo chồng chinh chiến, mỗi lần gặp bậc lão niên, bà luôn dừng xe và bước xuống cúi chào, sau đó ân cần thăm hỏi và biếu tặng lụa là. Có lúc, bà không cầm lòng được nên nước mắt đầm đìa: "Chao ôi, chỉ tiếc là phụ mẫu của ta đã không còn trên cõi đời nữa rồi!".

Khi Tào Tháo chọn con trai Biện phu nhân là Tào Phi làm người kế vị, triều thần hai bên tới chúc mừng; bà chỉ khiêm tốn nói: "Tào Phi được lập làm thế tử chỉ vì huynh trưởng đã không còn. Hơn nữa, hai mẹ con tôi không có công lao gì, có gì đáng để chúc mừng đâu?".

Tào Tháo nghe xong hết lời khen ngợi người vợ của mình: "Tức giận mà không đổi sắc, vui mừng mà không thất tiết, làm được việc này thật là khó lắm thay".

Tào Tháo qua đời năm 220, Tào Phi kế thừa tước Ngụy vương và chức Thừa tướng nhà Hán, sau đó ép Hán Hiến Đế nhường ngôi và xưng đế. Vương Thái hậu Biện thị trở thành Hoàng Thái hậu.

Cuối đời, Biện Thái hậu chứng kiến cảnh bất hòa giữa 4 người con trai, chủ yếu do Tào Phi chèn ép các em.

Trong 4 người con của Biện thái hậu, sau Ngụy Văn đế Tào Phi là Tào Chương - viên tướng có tài, rồi đến Tào Thực nổi tiếng về văn thơ và cuối cùng là Tào Hùng.

Tào Chương được anh trai phong vương nhưng không lâu sau bị triệu vào kinh thành Lạc Dương, tới năm 223 thì chết một cách đột ngột. Sách Ngụy Tấn thế thuyết viết, khi đánh cờ, Tào Phi lừa cho em trai ăn táo có độc. Người hầu mang nước đến cho Tào Chương uống liền bị Tào Phi sai đập vỡ bầu nước. Biện Thái hậu vội đi chân không chạy ra giếng múc nước cho con thứ nhưng không tìm được gàu múc; Tào Chương trúng độc qua đời.

Tào Thực cũng bị anh trai giáng tước, sau đó dù được thăng tước vương nhưng cũng bị người của Tào Phi giám sát chặt chẽ.

Mối quan hệ giữa Biện Thái hậu và con trai Tào Phi không được hoà thuận. Ngụy Văn đế ra lệnh cấm Thái hậu can dự triều chính. Năm 226, Tào Phi bệnh nặng, Thái hậu vào cung thăm con và phát hiện cung nữ đang hầu hạ Tào Phi chính là thiếp của Tào Tháo.

Theo quy tắc của nhà Nguỵ, phi tần của tiên đế không được phép ở lại cung hầu hạ người kế ngôi. Hơn nữa, trước khi chết, Tào Tháo từng cho phép thê thiếp xuất cung lấy chồng khác. Vì thế hành động của Tào Phi khiến Biện Thái hậu rất sốc. Bà mắng con trai "không bằng cầm thú" rồi tuyệt giao. Tào Phi qua đời, bà cũng không dự tang lễ.

Khi cháu nội là Tào Duệ lên ngôi, bà được tôn là Thái Hoàng Thái hậu. Bà qua đời năm 230, thọ 70 tuổi.

Trong cuốn Tam quốc nhân vật phong vân lục, tác giả Tống Kiệt, Giáo sư đại học, thành viên Hiệp hội Nghiên cứu lịch sử Tần Hán cho rằng danh hiệu Đệ nhất phu nhân thời Tam quốc nên được trao cho Biện thị.

VietBF@sưu tập