Tổng thống Donald Trump
Theo hãng tin Blomberg cho biết, Tổng thống Donald Trump cho biết ông biết rõ có các công ty đã từ chối không xin hoàn lại tiền thuế đã nộp sau khi Tối cao Pháp viện ra phán quyết bãi bỏ mức thuế quan của ông đã áp đặt lên cả thế giới vì không hợp pháp và vượt quá quyền hạn của người tổng thống đương nhiệm.
"Thật tuyệt vời nếu họ không cho làm điều đó", ông Trump cho biết hôm thứ Ba 21/4 trên CNBC News khi ông trả lời câu hỏi về việc liệu các công ty như Amazon.com Inc. và Apple Inc. có nên yêu cầu đòi hoàn trả lại tiền cho việc áp đặt mức thuế hiện được coi là bất hợp pháp hay không. "Nếu họ không chịu làm điều đó, tôi sẽ luôn ghi nhớ họ".
Vào tháng 2/2026, Tối cao Pháp viện đã ra phán quyết chống lại việc Trump sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế để áp đặt cái gọi là thuế quan "đối xứng đối với hàng nhập khẩu từ hầu hết mọi quốc gia". Phán quyết đó đã tạo tiền đề cho chính phủ Mỹ về một nhiệm vụ phức tạp: hoàn trả số tiền lên đến hơn 150 tỷ USD, lớn nhất trong lịch sử hình thành ra Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ.
Lời bình luận của ông Trump được đưa ra một ngày sau khi Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ cho ra mắt cổng thông tin trên trang web để giúp cho các công ty nhập khẩu ở Mỹ gửi yêu cầu xin hoàn trả lại tiền thuế đã nộp có thể lên đến hơn 160 tỷ USD. Tuy nhiên, quá trình cho thanh toán này vẫn còn nhiều điều không chắc chắn.
Hàng ngàn công ty, bao gồm Costco Wholesale Corp. và FedEx Corp., đã đệ đơn kiện riêng lên Tòa án Thương mại Quốc tế để bảo vệ quyền được hoàn trả lại tiền nếu chính quyền Trump đưa ra thách thức mới về pháp lý.
United Parcel Service Inc. cũng cho biết trong một bản tuyên bố rằng, họ sẽ chuyển giao tiền hoàn trả thuế lại cho những khách hàng đã nộp thuế qua hệ thống vận chuyển phát nhanh, nhưng chỉ sau khi đã nhận được tiền từ chính phủ.
"Những khách hàng đó không cần phải liên lạc tiếp xúc với UPS. Sau khi chúng tôi nhận được tiền từ CBP, chúng tôi sẽ cho thiết lập ra một quy trình để hoàn trả lại tiền cho họ ngay", công ty này cho biết trong một bản tuyên bố.
Giữa lúc lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran chỉ còn tính từng giờ, bầu không khí ở Washington bỗng đặc quánh như trước một cơn giông lớn. Steve Witkoff và Jared Kushner, hai gương mặt then chốt trong nỗ lực thương lượng của Mỹ, được ghi nhận trở lại Nhà Trắng vào chiều thứ Ba, trong khi hàng loạt quan chức an ninh và đối ngoại cao cấp cũng nối nhau vào West Wing. Bề ngoài là những cuộc họp chính sách, nhưng phía sau cánh cửa quyền lực ấy là một câu hỏi gai góc: hòa đàm Pakistan còn cứu vãn được hay nước Mỹ đang chuẩn bị cho một vòng leo thang mới với Iran?
"Họa phúc khôn lường, lòng người khó đoán" – Câu tục ngữ ấy dường như đang vận vào tình hình thực tại giữa Washington và Tehran. Khi kim đồng hồ nhích dần về thời điểm lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, cả thế giới lại một lần nữa phải nín thở dõi theo từng bước chân của các nhà ngoại giao tại Tòa Bạch ỐC. Một cuộc chơi cân não đang diễn ra, nơi mà hòa bình và chiến sự chỉ cách nhau bằng một sợi tóc.
Nhà Trắng dồn dập họp kín, tín hiệu cho thấy tình hình đã bước sang ngã rẽ nguy hiểm
Việc Steve Witkoff và Jared Kushner xuất hiện ở Nhà Trắng vào chiều thứ Ba không phải là một chi tiết nhỏ. Trong thời điểm từng giờ từng phút đều có thể định đoạt số phận của lệnh ngừng bắn, sự trở lại của hai nhân vật này cho thấy Washington đang phải cân nhắc rất kỹ bước đi kế tiếp. Cùng lúc đó, Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cũng tham gia các cuộc họp, trong khi chuyến đi Islamabad của Vance vẫn bị treo lơ lửng. Reuters xác nhận Vance vẫn chưa lên đường và Nhà Trắng nói ông sẽ tiếp tục dự các cuộc họp bổ sung tại Washington. AP cũng cho biết nỗ lực ngoại giao đang bị chững lại ngay trước hạn chót ngừng bắn.
Trong chính trị quốc tế, có lúc tiếng động lớn nhất lại là sự im lặng trước giờ ra quyết định. Việc các quan chức hàng đầu đồng loạt tụ về Nhà Trắng cho thấy Washington không còn xem đây là một chặng đàm phán thông thường. Đây là kiểu hội ý chỉ xuất hiện khi mọi kịch bản đều đang được đặt lên bàn: tiếp tục ép Iran vào đàm phán, nhượng bộ có điều kiện, hay chuẩn bị cho tình huống ngừng bắn vỡ trận. “Nước đến chân mới nhảy” là câu nói dân gian, nhưng trong cuộc cờ Mỹ-Iran, khi nước đã dâng tới cổ thì mỗi bước nhảy có thể quyết định cả vận mệnh một vùng.
Đàm phán Pakistan treo trên sợi chỉ, Iran chưa chịu gật đầu vào phút chót
Tâm điểm lúc này là Islamabad. Pakistan đã chuẩn bị từ nhiều ngày, tăng cường an ninh, phong tỏa nhiều khu vực, dành khách sạn sang trọng để đón phái đoàn. Thế nhưng đến sát giờ, Tehran vẫn chưa xác nhận tham dự. Reuters dẫn lời phía Pakistan nói họ vẫn đang chờ câu trả lời chính thức từ Iran, còn người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố sự chần chừ không phải vì do dự, mà vì những “thông điệp mâu thuẫn” và các hành động “không thể chấp nhận” từ phía Mỹ.
Đó chính là mấu chốt. Iran không muốn bước vào bàn đàm phán trong khi ngoài khơi, tàu thuyền của họ bị chặn, bị khám xét, thậm chí bị bắt giữ. Với Tehran, ngồi vào bàn trong hoàn cảnh ấy chẳng khác nào chấp nhận vừa nói chuyện hòa bình vừa bị kề dao vào cổ. Theo Reuters, Iran đã công khai lấy cuộc phong tỏa tàu bè của Mỹ làm lý do để chưa quay lại thương lượng; một nghị sĩ Iran còn tuyên bố Tehran sẽ không đàm phán cho tới khi vấn đề phong tỏa hải quân được giải quyết. Bởi vậy, cuộc gặp Pakistan tuy chưa chết hẳn, nhưng rõ ràng đang sống lay lắt trong sự ngờ vực và đối đầu.
Abbas Araghchi tố Mỹ “hành động chiến tranh”, ngôn ngữ ngoại giao đang nhường chỗ cho ngôn ngữ đối đầu
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã dùng những từ nặng nề nhất có thể khi gọi việc Mỹ phong tỏa các cảng Iran là một “act of war”, tức một hành động chiến tranh. Ông còn nói việc đánh chặn tàu thương mại và bắt giữ thủy thủ đoàn là sự vi phạm nghiêm trọng hơn nữa đối với lệnh ngừng bắn. Cùng hướng đó, Reuters dẫn lời người phát ngôn Iran mô tả các vụ chặn tàu là “piracy at sea” và “state terrorism”, tức cướp biển trên biển và khủng bố nhà nước. Khi ngôn từ đã bị đẩy lên tới mức đó, ai cũng hiểu rằng khoảng cách từ bàn đàm phán sang chiến tuyến chỉ còn là một làn ranh rất mỏng.
Câu nói của Araghchi không chỉ để kích động dư luận trong nước. Nó là tín hiệu gửi thẳng tới Washington rằng Tehran muốn đổi cán cân thương lượng. Iran đang cố chứng minh với cả khu vực và thế giới rằng họ không phải bên phá hòa đàm, mà chính Mỹ vừa siết vòng phong tỏa vừa đòi đối phương phải ngồi xuống. Nói cách khác, Tehran đang dựng lên một lập luận chính trị và pháp lý: không thể có đàm phán chân chính trong khi đối phương vẫn duy trì sức ép quân sự và hàng hải. “Miệng nam mô, bụng một bồ dao găm” – trong mắt Iran, đó là cách họ nhìn Washington lúc này.
Mỹ vừa nói chuyện hòa bình vừa tung thêm trừng phạt, thông điệp cứng rắn được đẩy lên tối đa
Trong khi số phận của hòa đàm còn bỏ ngỏ, chính quyền Trump lại tung thêm một đợt trừng phạt mới nhắm vào Iran. Theo nội dung được CNN dẫn từ Bộ Tài chính Mỹ, gói mới đánh vào 14 cá nhân, công ty và máy bay tại Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, những đối tượng bị cáo buộc tham gia mua sắm hoặc vận chuyển vũ khí và linh kiện vũ khí, kể cả linh kiện cho drone. Reuters và các nguồn tin cùng ngày cũng ghi nhận Washington tiếp tục sử dụng biện pháp chế tài như một đòn siết song song với nỗ lực ngoại giao.
Điểm đáng chú ý là Mỹ không chỉ đánh vào các mắt xích thuần Iran, mà còn mở rộng sang các đầu mối trung gian ở khu vực. Điều đó cho thấy Washington không còn muốn chỉ gửi cảnh báo biểu tượng, mà đang tìm cách bóp nghẹt chuỗi cung ứng quân sự của Tehran từ gốc đến ngọn. Với Nhà Trắng, đàm phán không đồng nghĩa nới tay. Trái lại, họ muốn bước vào thương lượng từ vị thế mạnh nhất có thể. Nhưng mặt trái của chiến lược ấy cũng rất rõ: càng siết mạnh, khả năng Tehran quay lại bàn đàm phán với tâm thế mềm mỏng càng thấp.
Bộ Tài chính Mỹ vừa áp đặt lệnh trừng phạt lên 14 cá nhân và thực thể tại Iran, Thổ Nhĩ Kỳ và UAE vì liên quan đến việc vận chuyển vũ khí và linh kiện máy bay không người lái (UAV). Những chiếc Shahed-136, vốn từng gây kinh hoàng tại Ukraine, giờ đây trở thành tâm điểm của các biện pháp chế tài.
Đáng chú ý, trong một cuộc phỏng vấn sáng nay, Tổng thống Trump đã hé lộ một thông tin đầy kịch tính: Mỹ vừa chặn đứng một con tàu chở theo "món quà từ Trung Quốc" dành cho Iran. Dù không đi vào chi tiết, nhưng lời bóng gió này cùng thông tin tình báo về việc Bắc Kinh sắp chuyển giao hệ thống phòng không cho Tehran đã khiến mối quan hệ giữa các cường quốc thêm phần căng thẳng. Trump vẫn giữ thái độ cứng rắn: "Nếu Trung Quốc làm vậy, họ sẽ gặp rắc rối lớn".
Hormuz trở thành tử huyệt của mọi cuộc mặc cả, ai nắm cửa biển là nắm yết hầu kinh tế thế giới
Nếu phải chọn một điểm nóng quyết định vận mệnh của vòng thương lượng này, đó chính là eo biển Hormuz. Reuters cho biết Iran đã phần lớn chặn lối đi qua eo biển này đối với các tàu không phải của mình; trước đó Tehran từng tuyên bố mở lại, nhưng sau đó đảo ngược quyết định khi Mỹ không chịu gỡ phong tỏa các cảng Iran. Eo biển này vốn kiểm soát luồng đi của khoảng một phần năm lượng dầu thế giới, nên chỉ cần bị bóp nghẹt thêm vài ngày là thị trường năng lượng toàn cầu lại rung chuyển.
Reuters cũng dẫn các dữ liệu cho thấy việc lưu thông qua Hormuz đã bị hạn chế nghiêm trọng, nhiều tàu từng tìm cách đi qua rồi quay đầu, và dòng dầu thông thường qua tuyến này bị sụt rất mạnh. Chính vì vậy, Kaja Kallas của Liên minh châu Âu đã nói tình hình Hormuz là một lý lẽ rõ ràng để thúc đẩy một liên minh quốc tế mạnh về an ninh hàng hải, đồng thời nhấn mạnh EU bác bỏ mọi dàn xếp làm tổn hại quyền tự do và an toàn hàng hải theo luật quốc tế. Nói cách khác, Hormuz giờ không chỉ là con bài của Iran với Mỹ, mà còn là nỗi ám ảnh của cả châu Âu và thị trường toàn cầu.
Trump giữ lập trường cứng: không mở lại eo biển nếu chưa có thỏa thuận cuối cùng
Thông điệp từ Donald Trump càng khiến bầu không khí thêm ngột ngạt. Reuters dẫn lại cuộc phỏng vấn của ông với CNBC, trong đó Trump nói ông không muốn gia hạn ngừng bắn, rằng “chúng ta không có nhiều thời gian”, và thậm chí tuyên bố quân đội Mỹ đang “raring to go”, tức ở trạng thái sẵn sàng hành động rất cao. Ở một diễn biến khác được nhiều hãng tin thuật lại, Trump còn nói Mỹ sẽ không mở lại tuyến hàng hải cho tới khi có “một thỏa thuận cuối cùng”. Với lập trường ấy, Nhà Trắng thực chất đang đặt Iran trước hai lựa chọn cay đắng: hoặc chấp nhận ngồi vào bàn trong thế yếu, hoặc bước vào nguy cơ chiến sự bùng phát trở lại.
Cái khó của Trump là ông muốn vừa tỏ ra cứng rắn trước công chúng Mỹ, vừa muốn có một thỏa thuận đủ lớn để tuyên bố chiến thắng. Nhưng hai mục tiêu ấy không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. Càng đe dọa nặng, Iran càng khó nhượng bộ công khai; còn càng mềm tay, Trump lại dễ bị phe diều hâu trong nước công kích. Thế nên phát biểu của ông vừa mang màu sắc mặc cả, vừa như tiếng trống trận. Nó làm đồng minh lo lắng, làm Iran nổi giận, và khiến Pakistan rơi vào thế chạy đôn chạy đáo giữa hai bờ vực.
Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, đã không ngần ngại tuyên bố trên mạng xã hội X rằng việc Mỹ phong tỏa các cảng biển của Iran chính là một "hành động chiến tranh" và vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn.
Sự việc càng đẩy lên cao trào khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) công bố những thước phim đặc nhiệm thủy quân lục chiến chiếm giữ một tàu treo cờ Iran tại Vịnh Oman. Đáp lại, phía Tehran cứng giọng khẳng định họ biết cách để "vô hiệu hóa các hạn chế" và sẽ không nhượng bộ trước những hành vi "bắt nạt". "Chó cậy gần nhà, gà cậy gần chuồng", Iran đang cố gắng chứng tỏ thực lực của mình ngay tại cửa ngõ huyết mạch năng lượng toàn cầu, khiến giá cả thị trường thế giới chao đảo không ngừng.
Pakistan cố níu hòa đàm, nhưng bàn cờ này không còn nằm trong tay Islamabad
Pakistan đã bỏ nhiều công sức để duy trì nhịp đối thoại. Reuters cho biết Islamabad triển khai gần 20.000 nhân sự an ninh, siết chặt trung tâm thủ đô, và liên tục làm việc với phía Iran để thuyết phục họ cử đoàn đại biểu. Nhưng ngoại giao trung gian cũng có giới hạn. Khi Washington chưa chịu hạ áp lực hàng hải, còn Tehran coi các vụ chặn tàu là sỉ nhục chủ quyền, Pakistan chỉ có thể làm người truyền tin chứ không thể bẻ lái cơn bão.
Thực tế ấy cho thấy một nghịch lý cay đắng của ngoại giao hiện đại: quốc gia làm trung gian thường nỗ lực nhiều nhất, nhưng lại có quyền lực ít nhất. Islamabad có thể sắp xếp bàn ghế, khách sạn, vòng an ninh và hành lang đối thoại; song quyết định sống chết của vòng đàm phán vẫn nằm ở Washington và Tehran. “Một cây làm chẳng nên non” – Pakistan có thiện chí, nhưng thiện chí không đủ để vá những vết rách đã bị chiến tranh, phong tỏa và ngờ vực khoét ngày càng sâu.
Châu Âu cũng nhập cuộc bằng trừng phạt, mặt trận gây sức ép với Iran đang mở rộng
Không chỉ Mỹ, châu Âu cũng bắt đầu gia tăng sức ép. Theo các cập nhật trong ngày, các ngoại trưởng châu Âu đã nhất trí về mặt chính trị trong việc mở rộng chế tài đối với Iran liên quan đến các hành vi cản trở tự do hàng hải. Quan điểm mà Kaja Kallas nêu ra trước đó cũng rất rõ: quyền tự do lưu thông qua các eo biển theo luật quốc tế là điều không thể mang ra mặc cả. Điều này có nghĩa Iran đang đối mặt với một thế trận bất lợi hơn, khi vấn đề Hormuz không còn là tranh chấp song phương với Mỹ mà đã biến thành câu chuyện lợi ích rộng hơn của phương Tây.
Từ góc nhìn chính trị, đây là đòn đánh vào chỗ đau nhất của Tehran. Bởi nếu Iran muốn dùng Hormuz như một đòn bẩy để đổi lấy nhượng bộ, họ sẽ phải đối mặt với sức phản kháng ngày càng lớn từ các nền kinh tế phụ thuộc vào dòng chảy năng lượng toàn cầu. Một khi nhiều cường quốc cùng nhìn Hormuz như biểu tượng của “tự do hàng hải”, không gian mặc cả của Iran sẽ bị co lại. Nhưng ngược lại, Tehran cũng có thể đáp trả bằng cách bám chặt hơn vào lập trường cứng rắn, vì lùi bước lúc này sẽ bị nhìn như yếu thế trước sức ép tập thể.
Nếu đối thoại sụp đổ, không chỉ Iran mà cả Lebanon và thị trường năng lượng toàn cầu đều có thể chao đảo
Hệ quả của việc hòa đàm Pakistan đổ vỡ không dừng ở riêng mặt trận Mỹ-Iran. Các phân tích được đăng tải trong dòng sự kiện hôm nay đều chỉ ra rằng lệnh ngừng bắn mong manh ở Lebanon cũng có thể bị ảnh hưởng nếu đối thoại về Iran sụp đổ. Reuters ghi nhận cuộc chiến đã gây một cú sốc lịch sử cho nguồn cung năng lượng thế giới, và nỗi lo suy thoái toàn cầu không còn là chuyện xa xôi. Khi dầu mỏ, vận tải biển, tâm lý đầu tư và các thỏa thuận ngừng bắn ở khu vực đều gắn chặt với nhau, chỉ một khâu gãy là cả chuỗi có thể rung chuyển.
Đó là lý do thị trường tài chính và các thủ đô lớn đều nín thở quan sát từng động thái. Một chuyến bay chưa cất cánh, một phái đoàn chưa xác nhận, một phát biểu về Hormuz, hay một lệnh trừng phạt mới đều có thể kéo theo phản ứng dây chuyền. Trong thời đại này, chiến tranh không chỉ bắn bằng tên lửa mà còn bắn bằng giá dầu, phí bảo hiểm hàng hải, lệnh trừng phạt và tâm lý hoảng loạn trên thị trường. Và cũng vì thế, cuộc gặp tưởng như chỉ giữa Mỹ và Iran ở Pakistan thực chất lại là chiếc bản lề của cả một vùng địa chính trị đang nứt toác.
Kết cục nào đang chờ phía trước?
Tính đến thời điểm hiện tại, bức tranh vẫn là một màn sương dày đặc. Mỹ chưa chịu mềm tay về phong tỏa và tuyến Hormuz. Iran chưa xác nhận sẽ quay lại bàn đàm phán. Pakistan vẫn cố giữ vai trò chiếc cầu, còn Nhà Trắng thì họp liên tục để chọn đường đi. Steve Witkoff và Jared Kushner trở lại Washington không đơn thuần là một cảnh tượng ra vào Nhà Trắng; nó là dấu hiệu cho thấy hồ sơ Iran đã lên tới mức báo động cao nhất trong nội bộ chính quyền Trump.
Có thể vài giờ tới thế cờ sẽ đổi, Iran bất ngờ gật đầu, Vance lên máy bay, và Islamabad lại trở thành sân khấu của ngoại giao phút chót. Nhưng cũng có thể mọi cánh cửa sẽ khép lại, và khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực, tiếng nói của ngoại giao sẽ bị nhấn chìm bởi tiếng động của chiến tranh.
Bà dân biểu Sheila Cherfilus-McCormick (DC-Florida) đã xin từ chức vào hôm thứ Ba ngay trước khi phiên điều trần bắt đầu xem xét hình phạt nào cần đề xuất sau khi Ủy ban Đạo đức Hạ viện phát hiện ra bà đã vi phạm nhiều lần về tài chính trong khi ra tranh cử.
(Minh họa)
Đây là lần thứ 6 trong lịch sử Hạ Viện mà có vị dân cử xin tự ý từ bỏ chức vụ dân biểu do bị vướng mắc về đạo đức, phạm pháp hình sự, gian lận tái chính,...
Trong một bản tuyên bố, bà Chefilus-McCormick cho biết việc từ chức của bà sẽ "có hiệu lực ngay lập tức".
"Nhưng hãy để tôi nói điều này một cách rõ ràng: chúng ta nên hết sức cẩn thận về tiền lệ mà chúng ta đang đặt ra ở đất nước này, chúng ta không nên trừng phạt mọi người trước khi thủ tục tố tụng đã hoàn tất", bà này cho biết. "Chúng tôi không cho phép các cáo buộc một chiều lấn át ý chí của người dân. Đó là một bản vá nguy hiểm và là bản vá khiến cho mọi người Mỹ thấy lo ngại, bất kể từ đảng phái nào".
Ủy ban Đạo dức trước đó đã xác định bà đã dính phải 25 vi phạm các quy tắc và tiêu chuẩn đạo đức của Hạ viện, bao gồm cả việc vi phạm luật tài chính trong lúc ra tranh cử.
Bà cũng đang phải đối mặt với cáo buộc về tội danh hình sự liên bang về vụ lấy cắp 5 triệu USD trong ngân quỹ thảm họa liên bang dành cho dịch Covid và đã sử dụng số tiền này để mua những món đồ cho cá nhân như nhẫn kim cương vàng 3 cara.
Tất nhiên, bà Cherfilus-McCormick đã không nhận tội hình sự này và nói rằng bà cũng không phạm tội đã vi phạm về mặt đạo đức. Bà cũng đã từ chối không ra làm chứng trong phiên điều trần trước đó của Ủy ban Đạo đức, khi viện dẫn ra quyền Tu chính án thứ Năm của bà chống lại việc tự buộc tội. Luật sư của bà, ông William Barzee, đấu tranh với một số giới lập pháp và lập luận rằng lẽ ra họ nên cho phép một phiên tòa xét xử đạo đức kỹ lưỡng, tại đó ông có thể đưa ra các nhân chứng và bằng chứng để phản đối kết luận của các nhân viên điều tra của Hạ viện.
"Tre già măng mọc" vốn là lẽ thường tình, nhưng cuộc chuyển giao quyền lực tại Cục Dự Trữ Liên Bang Mỹ (Fed) hiện nay lại chẳng hề êm đềm như dòng nước chảy xuôi. Phiên điều trần của ứng viên Kevin Warsh trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện vào thứ Ba vừa qua đã trở thành tâm điểm của mọi sự chú ý, nơi những toan tính chính trị, áp lực kinh tế và cả những bóng ma quá khứ cùng hòa quyện, tạo nên một bức tranh đầy kịch tính trên chính trường Mỹ.
Kevin Warsh vừa bước vào một phiên điều trần mà cả phố Wall lẫn chính trường Mỹ đều dõi mắt nhìn theo. Chỉ một buổi điều trần thôi, nhưng phía sau đó là quá nhiều lớp sóng ngầm: tương lai của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, áp lực chính trị từ Donald Trump, nguy cơ căng thẳng Mỹ-Iran làm dầu tăng giá, và cả mùa báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp đang đẩy thị trường vào một phép thử mới. Chứng khoán Mỹ vì thế quay đầu giảm nhẹ, như con thuyền đang gặp gió ngược giữa dòng, chưa chìm nhưng cũng không còn lướt đi dễ dàng như những phiên trước. Phố Wall Nín Thở Theo Dõi Từng Nhịp Đập Từ Washington
Thị trường chứng khoán Mỹ trong phiên giao dịch mới nhất đã quay đầu giảm nhẹ sau khi phiên điều trần của Kevin Warsh kết thúc vào ngày thứ Ba. Chỉ số Dow Jones mất 132 điểm, tương đương 0,27%, trong khi S&P 500 và Nasdaq đều giảm khoảng 0,4%. Đây là phiên giảm thứ hai liên tiếp của các chỉ số lớn, tạm làm nguội lại đà hưng phấn trước đó, khi S&P 500 và Nasdaq từng leo lên các mốc cao kỷ lục.
Nói cho cùng, thị trường tài chính cũng như lòng người trước bão, “trời yên biển lặng thì ai cũng chèo hay”. Khi chứng khoán liên tiếp đi lên, người ta dễ tin rằng mọi thứ sẽ tiếp tục thuận lợi. Nhưng chỉ cần một vài biến số lớn xuất hiện cùng lúc, từ chính sách tiền tệ cho đến địa chính trị, thì sự hồ hởi lập tức nhường chỗ cho tâm lý đề phòng. Đó chính là điều đang xảy ra ở Wall Street.
Thoạt đầu, thị trường còn giữ được sắc xanh. Có thời điểm Dow Jones tăng tới 310 điểm, rồi sau đó thậm chí còn nhích gần 400 điểm. Nhưng đà tăng ấy đã dần bị xóa sạch khi nhà đầu tư nghiền ngẫm kỹ hơn những gì Kevin Warsh nói trước Thượng viện, đồng thời theo dõi sát các diễn biến mới liên quan tới đàm phán với Iran và giá dầu leo thang. Tới cuối cùng, các chỉ số lớn đều quay đầu chìm trong sắc đỏ nhạt, như một lời nhắc rằng cuộc chơi lúc này không chỉ là chuyện lợi nhuận doanh nghiệp, mà còn là chuyện niềm tin vào toàn bộ hệ thống điều hành kinh tế Mỹ.
Kevin Warsh: "Con Rối" Hay Kẻ Độc Lập Kiên Cường?
Nhân vật được giới đầu tư đặc biệt chú ý là Kevin Warsh, ứng viên do Tổng thống Donald Trump đề cử vào ghế Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Trong phiên điều trần, Warsh cố gắng phát đi tín hiệu rằng ông sẽ là một người độc lập, không phải “con rối” của bất kỳ ai, kể cả Tổng thống Trump. Khi bị chất vấn gay gắt rằng liệu ông có trở thành “human sock puppet” – tức một kiểu bù nhìn chính trị bằng xương bằng thịt – của ông Trump hay không, Warsh đáp dứt khoát: “Absolutely not”, nghĩa là “tuyệt đối không”.
Ông cũng nói rằng Trump chưa từng yêu cầu ông phải cam kết hạ lãi suất. Warsh khẳng định nếu có chuyện đó xảy ra, ông cũng sẽ không bao giờ đồng ý. Đây là một phát biểu rất quan trọng, bởi nỗi lo lớn nhất của thị trường lúc này không đơn giản là ai ngồi ghế Chủ tịch Fed, mà là liệu người đó có còn giữ được tính độc lập của ngân hàng trung ương hay không.
Nhưng đời vốn không đơn giản như lời nói. Một mặt, Warsh cố chứng minh mình không làm theo ý Trump. Mặt khác, chính những quan điểm mới mà ông trình bày lại khiến thị trường phải suy nghĩ. Ông nói Fed cần một “regime change in the conduct of policy”, tạm hiểu là một sự thay đổi mang tính chế độ hay bước ngoặt lớn trong cách điều hành chính sách. Ông còn nhắc tới việc cần một “new inflation framework”, tức một khuôn khổ mới về lạm phát, song lại không đưa ra chi tiết cụ thể. Chính sự mơ hồ ấy làm nhà đầu tư bất an.
Trong tài chính, sự không rõ ràng thường đáng sợ hơn cả tin xấu. Tin xấu còn có thể định giá, còn mơ hồ thì khó đoán định. Khi một ứng viên Chủ tịch Fed nói đến “khung mới”, “công cụ mới”, “cách truyền thông mới”, nhưng lại không giải thích đầy đủ, thị trường đương nhiên phải hỏi: rốt cuộc Fed dưới thời Warsh sẽ đi về đâu? Dù ông Trump luôn công khai mong muốn hạ lãi suất để "thúc đẩy" nền kinh tế, Warsh tuyên bố mình sẽ là một nhân vật hành động độc lập nếu được xác nhận. Tuy nhiên, giới quan sát vẫn hoài nghi bởi "lời nói gió bay", nhất là khi Warsh vốn nổi tiếng là một "diều hâu" về lạm phát nhưng gần đây lại có những quan điểm dường như xoay trục để phù hợp với ý muốn của Nhà Trắng. Người ta vẫn thường nói "mạnh dùng lực, yếu dùng chước", liệu đây là sự thay đổi tư duy kinh tế hay là một bước đi chiến lược để ngồi vào chiếc ghế quyền lực nhất ngành tài chính?
Những "Rào Cản" Khó Nhằn Và Cuộc Điều Tra Đầy Bí Ẩn
Một điểm rất đáng chú ý trong phiên điều trần là Warsh tỏ ý sẵn sàng xem xét giảm số lần họp chính sách tiền tệ mỗi năm. Từ những năm 1980 tới nay, Fed gần như duy trì thông lệ 8 cuộc họp mỗi năm, tức khoảng 6 tuần một lần. Theo luật, Fed chỉ bắt buộc phải họp 4 lần, nhưng thực tế lâu nay họp nhiều hơn để phản ứng kịp với biến động kinh tế. Warsh nói 4 lần là chưa đủ, nhưng ông cũng không cam kết sẽ tiếp tục giữ nhịp 8 lần như hiện nay.
Nghe qua tưởng là thay đổi mang tính kỹ thuật, nhưng thực ra đây là chi tiết rất lớn. Số lần họp nhiều hay ít ảnh hưởng trực tiếp tới cách thị trường hình thành kỳ vọng. Fed hiện nay không chỉ điều hành bằng lãi suất, mà còn điều hành bằng tín hiệu, bằng lời nói, bằng nhịp giao tiếp với thị trường. Nếu số lần họp giảm, hoặc phong cách truyền thông thay đổi, toàn bộ cách nhà đầu tư định giá tài sản cũng sẽ phải điều chỉnh theo.
Warsh cũng cho thấy ông không hài lòng với việc Fed “nói quá nhiều”, đặc biệt là việc các quan chức trung ương đưa ra các dự báo hàng quý về lãi suất. Ông cho rằng ngân hàng trung ương đã truyền thông quá mức. Đây cũng là một tín hiệu quan trọng, vì trong nhiều năm qua, thị trường tài chính toàn cầu sống dựa rất nhiều vào từng dấu chấm, từng câu chữ trong thông điệp của Fed. Nếu Warsh thực sự làm Fed bớt nói, thị trường sẽ phải học cách bước đi trong màn sương mù dày hơn.
Con đường đến với chiếc ghế Chủ tịch Fed của Warsh đang bị chặn đứng bởi một "hòn đá tảng" mang tên Thom Tillis. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa này đã thề sẽ ngăn chặn việc bỏ phiếu cho đến khi Bộ Tư pháp hủy bỏ cuộc điều tra hình sự nhắm vào đương kim Chủ tịch Jerome Powell. Cuộc điều tra này xoay quanh việc đội vốn chi phí cải tạo trụ sở Fed lên tới 2,5 tỷ USD – một con số mà Tổng thống Trump gọi là "không thể tin nổi". "Trong đầm gì đẹp bằng sen", nhưng giữa chốn quan trường, những cáo buộc về tham nhũng và lãng phí luôn là vũ khí lợi hại để hạ bệ đối thủ. Nếu Tillis không đổi ý, liên minh 12-12 tại Ủy ban Ngân hàng sẽ khiến đề cử của Warsh "chết yểu" ngay từ cửa ngõ.
Bóng Ma Quá Khứ Và Những Câu Hỏi Về Tài Sản Kế Sù
Toàn bộ phiên điều trần rốt cuộc xoay quanh một câu hỏi lớn: ai sẽ thực sự điều khiển Fed nếu Warsh được chuẩn thuận, chính ông hay Donald Trump?
Sự lo lắng ấy không phải vô cớ. Trump đã nhiều lần công khai gây áp lực buộc Fed phải hạ lãi suất. Ông thậm chí còn nói sẽ “thất vọng” nếu Warsh không cắt giảm lãi suất ngay lập tức khi nhậm chức. Trong mắt nhiều người, đây là dấu hiệu Nhà Trắng muốn có một Fed mềm mỏng hơn, sẵn sàng bơm tiền để kích thích nền kinh tế, nhất là trước bầu cử giữa kỳ.
Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren vì vậy đã công kích rất mạnh. Bà cho rằng Trump đang tìm cách “bơm phồng” kinh tế vì lợi ích chính trị ngắn hạn, bất chấp nguy cơ lạm phát tăng trở lại. Theo lập luận của phe Dân chủ, nếu Fed đánh mất sự độc lập, hậu quả không chỉ là vài lần điều chỉnh lãi suất, mà là uy tín cả một thể chế bị bào mòn. Một ngân hàng trung ương mà thị trường tin là chịu chi phối bởi Nhà Trắng thì sẽ rất khó duy trì niềm tin dài hạn vào đồng tiền và trái phiếu quốc gia.
Warsh cố giữ khoảng cách với chính trị bằng cách từ chối trả lời một số câu hỏi nhạy cảm, kể cả việc ông Trump có thua cuộc bầu cử năm 2020 hay không. Ông viện lý do rằng Fed phải đứng ngoài chính trị. Nhưng chính sự né tránh đó lại làm nhiều người thêm nghi ngại. Trong chính trường Mỹ, đôi khi im lặng cũng là một câu trả lời.
Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren – người được mệnh danh là "khắc tinh của giới tài chính" – đã tung ra những đòn tấn công trực diện vào hồ sơ cá nhân của Warsh. Bà không chỉ gợi lại vai trò của ông trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008 – thời điểm mà bà cáo buộc ông đã "tiếp tay" cho các CEO Wall Street trong khi bỏ mặc các gia đình Mỹ – mà còn xoáy sâu vào mối quan hệ mờ ám với Jeffrey Epstein. Chưa dừng lại ở đó, khối tài sản khổng lồ từ 130 triệu đến 210 triệu USD của Warsh (chưa kể gia sản tỷ đô của người vợ Jane Lauder) cũng bị đưa ra ánh sáng. Việc ông từ chối tiết lộ chi tiết về hơn 100 triệu USD tài sản với lý do "bảo mật" đã khiến phe Dân chủ nghi ngờ về những xung đột lợi ích tiềm tàng. "Cây kim trong bọc có ngày cũng lòi ra", liệu những bí mật tài chính này có phải là gót chân Achilles của Warsh?
Một diễn biến đặc biệt quan trọng nhưng dễ bị bỏ qua là thái độ của Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis. Nếu nhìn bề ngoài, Warsh có vẻ là ứng viên sáng giá vì đảng Cộng hòa đang nắm đa số. Nhưng thực tế, con đường xác nhận của ông lại đang bị chặn ở chính ủy ban ngân hàng Thượng viện.
Tillis tuyên bố rất rõ: ông sẽ không ủng hộ Warsh tiến lên nếu Bộ Tư pháp Mỹ không chấm dứt cuộc điều tra nhằm vào Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell. Cuộc điều tra này liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed có giá trị nhiều tỷ USD, một chủ đề đã bị chính quyền Trump tận dụng để gia tăng sức ép với Powell. Tillis cho rằng cuộc điều tra ấy là vô lý, mang màu sắc chính trị, và nếu nó còn tồn tại thì ông sẽ bỏ phiếu chống.
Đây là đòn khóa then chốt. Ủy ban ngân hàng Thượng viện có 13 nghị sĩ Cộng hòa và 11 nghị sĩ Dân chủ. Nếu Tillis quay lưng, tỷ lệ sẽ thành 12-12 và Warsh không thể vượt qua. Nói cách khác, cả Nhà Trắng lẫn Warsh lúc này đang bị cột chặt vào lá phiếu của một người. Trong chính trị Mỹ, nhiều khi “sai một ly đi một dặm”, mà hiện nay chiếc ghế Chủ tịch Fed cũng đang ở thế đó.
Điều làm tình hình thêm rối là Trump dường như chưa có ý định buộc Bộ Tư pháp dừng cuộc điều tra Powell. Công tố viên Jeanine Pirro, người dẫn dắt vụ việc, cũng tỏ ra không lùi bước. Thế nên bức tranh hiện nay là một thế giằng co: Nhà Trắng muốn có Warsh, Tillis muốn cứu tính độc lập của Fed bằng cách dập vụ điều tra Powell, còn thị trường thì đứng giữa, vừa nhìn vừa lo.
Jerome Powell và cuộc điều tra gây chấn động vào đúng thời điểm nhạy cảm
Một trong những bóng mây lớn phủ lên phiên điều trần chính là cuộc điều tra nhằm vào Jerome Powell. Nhà Trắng đã vin vào các khoản đội vốn trong dự án cải tạo trụ sở Fed để mở ra một mặt trận pháp lý mới chống lại người đứng đầu ngân hàng trung ương. Powell thì cho rằng đây chỉ là cái cớ nhằm phá vỡ tính độc lập của Fed.
Trong mắt thị trường, câu chuyện không còn là vài tòa nhà bị đội chi phí xây dựng, mà là một nguyên tắc sâu xa hơn: liệu chính quyền có thể gây áp lực pháp lý để bẻ cong đường lối tiền tệ hay không? Chính vì vậy mà Powell từng mô tả đây là một trong những vụ việc pháp lý quan trọng nhất trong lịch sử hiện đại của Fed.
Warsh trong phiên điều trần đã tránh không bảo vệ Lisa Cook, một thành viên Hội đồng Thống đốc Fed đang là tâm điểm của một tranh chấp khác liên quan đến quyền sa thải của Tổng thống. Ông cũng từ chối bình luận sâu về vụ Powell. Về mặt chiến thuật, điều này giúp ông tránh sa vào bãi mìn chính trị. Nhưng về mặt hình ảnh, nó khiến nhiều người cảm thấy ông chưa sẵn sàng đứng ra bảo vệ thể chế mà mình muốn lãnh đạo.
Elizabeth Warren mở nhiều mặt trận tấn công: từ Phố Wall đến Jeffrey Epstein
Phe Dân chủ, dẫn đầu bởi Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, đã dùng phiên điều trần để vẽ nên hình ảnh Kevin Warsh như một người quá gần gũi với Wall Street, quá giàu, quá kín tiếng về tài sản, và có những mối liên hệ khiến công chúng phải đặt câu hỏi.
Warren nhắc lại vai trò của Warsh trong giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008, cho rằng ông từng là người ủng hộ các công cụ tài chính phức tạp, quá thân với các CEO tài chính lớn, và hết lòng dàn xếp các gói cứu trợ hàng tỷ USD cho giới ngân hàng trong khi các gia đình lao động Mỹ lại bị bỏ lại phía sau. Bà còn công kích việc Warsh hiện sở hữu khối tài sản khổng lồ, ước vào khoảng 130 đến 210 triệu USD, chưa kể tài sản gia đình bên vợ thuộc dòng dõi Estée Lauder.
Đặc biệt, Warren gây sức ép khi chất vấn Warsh về hơn 100 triệu USD tài sản mà ông không nói rõ trong các hồ sơ công khai tài chính. Bà đặt câu hỏi liệu những quỹ và pháp nhân này có dính dáng tới các công ty liên quan gia đình Trump, các kênh tài chính đáng ngờ, hay thậm chí các mắt xích từng gắn với Jeffrey Epstein hay không. Warsh không trả lời trực tiếp.
Trong một mặt trận khác, Warren cũng đòi minh bạch về mức độ quan hệ giữa Warsh và Epstein, sau khi các email được công bố cho thấy Warsh và vợ từng được mời tới một số sự kiện có Epstein góp phần tổ chức. Dù việc tên một người xuất hiện trong danh sách khách mời không đồng nghĩa với sai phạm, nhưng trong bối cảnh chính trị hiện nay, chỉ cần một vệt mờ cũng đủ trở thành chủ đề công kích.
Quả thật, “miệng tiếng thế gian như dao như búa”. Đối với một ứng viên muốn ngồi ghế Chủ tịch Fed, sự minh bạch không chỉ là đòi hỏi đạo đức mà còn là điều kiện để có được niềm tin thị trường.
Warsh nhìn Fed như một tác nhân làm sâu thêm bất bình đẳng giàu nghèo
Một điểm đáng chú ý nữa trong phát biểu của Warsh là ông cho rằng Fed “không vô can” trong việc làm trầm trọng thêm cái gọi là nền kinh tế hình chữ K, tức mô hình mà người có tài sản tài chính thì ngày càng đi lên, còn người không có tài sản thì ngày càng tụt lại.
Theo ông, bảng cân đối kế toán khổng lồ của Fed, hiện ở mức khoảng 6,7 nghìn tỷ USD, đã làm tăng ảnh hưởng của ngân hàng trung ương lên nền kinh tế theo cách không có lợi. Warsh cho rằng nếu Fed duy trì bảng cân đối nhỏ hơn, lãi suất có thể thấp hơn, lạm phát có thể được kiểm soát tốt hơn, và nền kinh tế có thể mạnh hơn.
Đây là quan điểm rất đặc biệt, bởi nó phản ánh một triết lý tiền tệ khác với xu hướng can thiệp mạnh tay từng được Fed áp dụng trong khủng hoảng. Với Warsh, những biện pháp cứu nguy thời khẩn cấp đã trở thành thói quen quá mức bình thường. Và khi thuốc mạnh được dùng quá lâu, tác dụng phụ là điều khó tránh.
Nếu Warsh thực sự nắm Fed và đẩy mạnh thu hẹp vai trò của bảng cân đối, thị trường sẽ phải chuẩn bị cho một thời kỳ mà chiếc ô che của ngân hàng trung ương không còn rộng như trước. Đó là điều vừa hấp dẫn với những người đề cao kỷ luật tiền tệ, vừa đáng sợ với những ai đã quen với sự nâng đỡ của Fed suốt nhiều năm qua.
Dầu tăng mạnh vì Iran, phố Wall không thể coi chiến sự chỉ là chuyện bên ngoài
Nếu chỉ nhìn vào phiên điều trần của Warsh thì chưa đủ để giải thích sự dao động của chứng khoán. Một biến số lớn khác là Iran và thời hạn ngừng bắn Mỹ-Iran đang đến gần. Nhà đầu tư đặc biệt căng thẳng sau khi Bộ trưởng Thông tin Pakistan Attaullah Tarar cho biết Iran chưa xác nhận liệu có tham dự đàm phán hay không.
Chi tiết nghe có vẻ nhỏ, nhưng tác động lại không hề nhỏ. Bởi thị trường dầu mỏ vốn đang rất nhạy cảm với mọi diễn biến xoay quanh Iran và eo biển Hormuz. Chỉ cần tín hiệu cho thấy đàm phán gặp trục trặc, nhà đầu tư lập tức nghĩ tới nguy cơ nguồn cung bị gián đoạn, tàu thuyền bị đe dọa, và chi phí năng lượng sẽ bật tăng.
Đúng như vậy, giá dầu Brent tăng 3,3%, lên 98,65 USD/thùng, còn dầu WTI của Mỹ cũng tăng 3,3%, lên 90,29 USD/thùng. Trước đó trong phiên, cả hai loại dầu cũng đã có lúc tăng hơn 1%, lần lượt lên khoảng 96,73 USD và 88,70 USD/thùng. Khi dầu đi lên, nỗi lo lạm phát lập tức quay trở lại. Điều này đặc biệt nhạy cảm trong bối cảnh cả Fed lẫn thị trường đều đang tranh luận xem có nên hạ lãi suất hay không.
Nói cách khác, Iran không chỉ là chuyện địa chính trị. Iran đang tác động trực tiếp tới câu chuyện lãi suất, lạm phát, trái phiếu, cổ phiếu và cả tương lai của Fed. Trong một thế giới đan cài lợi ích như hiện nay, một cơn gió nóng ở Trung Đông có thể thổi thẳng vào phòng giao dịch ở Manhattan.
Lợi suất trái phiếu đi lên, báo hiệu thị trường đang định giá lại rủi ro lạm phát
Cùng với diễn biến cổ phiếu và dầu mỏ, thị trường trái phiếu cũng phát đi tín hiệu quan trọng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên khoảng 4,3%, từ mức quanh 4,27% trước đó. Đây không phải là một biến động quá sốc, nhưng nó mang ý nghĩa rất rõ: nhà đầu tư đang yêu cầu mức bù đắp cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn, vì họ lo ngại lạm phát và bất ổn chính sách có thể kéo dài.
Trong môi trường tài chính bình thường, cổ phiếu có thể điều chỉnh do chốt lời, nhưng khi lợi suất trái phiếu cũng leo lên đồng thời với dầu tăng, thị trường đang gửi một thông điệp nghiêm túc hơn. Đó là thông điệp rằng rủi ro giá cả chưa biến mất, và việc Fed có đổi người lãnh đạo hay không cũng không khiến bài toán lạm phát trở nên dễ dàng hơn.
Nếu Warsh thật sự muốn tạo “khung lạm phát mới”, ông sẽ phải giải được bài toán này: làm sao giữ được niềm tin rằng Fed vẫn đủ cứng rắn với giá cả, trong khi ngoài kia Trump muốn lãi suất thấp hơn, dầu đang leo thang vì Iran, và cử tri Mỹ thì quá mệt mỏi với chi phí sinh hoạt cao.
Mùa báo cáo lợi nhuận vẫn là động lực chính, nhưng không còn đủ sức che mờ những bất ổn lớn
Dù chính trị và địa chính trị đang lấn sân, Wall Street vẫn còn một điểm tựa là mùa báo cáo lợi nhuận doanh nghiệp. Theo nhận định của David Russell, Giám đốc chiến lược thị trường toàn cầu của TradeStation, giới đầu tư tuy đang thấp thỏm trước các cuộc đàm phán ở Pakistan, nhưng chất xúc tác chính của thị trường vẫn là lợi nhuận, nhất là khi phần lớn các công ty lớn sẽ công bố kết quả trước cuối tuần sau.
Nhận định này phản ánh đúng tâm thế thị trường hiện nay. Người ta chưa bỏ câu chuyện doanh nghiệp. Trái lại, đây vẫn là nền móng quan trọng nhất cho giá cổ phiếu. Nhưng mùa báo cáo lợi nhuận bây giờ không còn là câu chuyện tách biệt nữa. Mỗi báo cáo, mỗi dự báo của doanh nghiệp đều sẽ được đọc dưới lăng kính của lãi suất, giá dầu, tiêu dùng và sự ổn định chính sách.
Nếu kết quả kinh doanh mạnh, chứng khoán có thể giữ được nhịp. Nhưng nếu lợi nhuận hụt hơi trong lúc giá năng lượng đi lên và Fed chuyển giao đầy tranh cãi, thị trường rất dễ bước vào một giai đoạn rung lắc mạnh hơn. Cũng bởi vậy, dù JPMorgan vừa nâng mục tiêu cuối năm cho S&P 500 lên 7.600 điểm, ngụ ý còn dư địa tăng gần 7% so với mức đóng cửa trước đó, giới đầu tư vẫn chưa dám buông tay chèo.
Warsh là ai mà khiến cả Nhà Trắng, Thượng viện và Wall Street cùng căng như dây đàn?
Kevin Warsh năm nay 56 tuổi, từng được Tổng thống George W. Bush bổ nhiệm vào Hội đồng Thống đốc Fed năm 2006 và tại nhiệm tới năm 2011, tức đi qua đúng giai đoạn đen tối nhất của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ông từng đóng vai trò liên lạc chính với Wall Street, tham gia điều phối thương vụ Bear Stearns bán cho JPMorgan Chase, trong khi Lehman Brothers lại bị để sụp đổ. Sau này, Warsh rời Fed vì phản đối kế hoạch mua 600 tỷ USD trái phiếu để bơm tiền cho nền kinh tế.
Trước khi vào Fed, ông là nhà ngân hàng đầu tư tại Morgan Stanley. Ngoài ra, ông có quan hệ gần gũi với nhiều nhân vật Cộng hòa nổi bật, đồng thời kết hôn với Jane Lauder, một người thừa kế của đế chế mỹ phẩm Estée Lauder. Tất cả những yếu tố ấy khiến Warsh trong mắt người ủng hộ là người đủ trải đời, đủ đẳng cấp, đủ mối quan hệ để lèo lái Fed. Nhưng trong mắt người phản đối, cũng chính ngần ấy thứ biến ông thành một biểu tượng quá gần giới tài phiệt và quá xa đời sống của người lao động bình thường. Câu chuyện lớn hơn một phiên điều trần: nước Mỹ đang tranh giành linh hồn của Fed
Rốt cuộc, điều làm phiên điều trần của Kevin Warsh trở nên nóng bỏng nằm ở chỗ nước Mỹ đang tranh giành định nghĩa về Fed trong giai đoạn mới.
Một bên muốn Fed mềm hơn, linh hoạt hơn, sẵn sàng giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng và xoa dịu áp lực vay mượn. Một bên muốn Fed phải độc lập đến cùng, dù điều đó có đồng nghĩa với việc giữ lãi suất cao lâu hơn. Một bên muốn lật lại cách truyền thông, cách họp, cách vận hành của ngân hàng trung ương. Một bên lại sợ rằng mọi sự “cải tổ” chỉ là chiếc áo đẹp khoác lên một mục tiêu chính trị thô ráp.
Phiên điều trần vì thế giống như tấm gương phản chiếu mọi đường nứt hiện có trong nền kinh tế Mỹ: lạm phát chưa thật sự chết, giá dầu còn nhảy múa theo chiến sự, chính trị đang lấn ngày càng sâu vào thể chế độc lập, và Wall Street thì luôn phải định giá lại mọi thứ từng giờ.
Thị trường chứng khoán giảm nhẹ trong phiên này có thể nhìn qua chỉ là một nhịp nghỉ. Nhưng cũng có thể đó là sự lùi một bước để đo gió trước cơn sóng mới. Bởi “sông sâu còn có kẻ dò, lòng người nham hiểm ai đo cho cùng”, còn thị trường tài chính thì lại càng khó lường hơn nữa. Những gì đang diễn ra quanh Kevin Warsh, Jerome Powell, Donald Trump, Iran và giá dầu cho thấy phố Wall không còn được sống trong một thế giới chỉ có bảng cân đối kế toán và báo cáo lợi nhuận. Từ nay, mỗi điểm số trên bảng điện còn phải mang theo cả sức nặng của quyền lực, chiến tranh và lòng tin vào thể chế.
Khu vực Bắc Mỹ hôm nay chứng kiến sự phân hóa rõ rệt. Trong khi California tận hưởng nắng ấm thì các bang miền Trung và miền Đông lại có dấu hiệu của những cơn mưa chuyển mùa.
Los Angeles: 12°C - 29°C. Trời nắng đẹp, lý tưởng cho mọi hoạt động ngoài trời.
San Francisco: 10°C - 22°C. Trời quang đãng, gió nhẹ.
San Diego: 14°C - 24°C. Nắng nhẹ, không khí trong lành.
Seattle: 6°C - 19°C. Một ngày nắng hiếm hoi tại thành phố mưa.
Houston: 22°C - 28°C. Có dông và mưa rào rải rác.
Dallas: 13°C - 18°C. Trời chuyển lạnh kèm mưa dông.
Miami: 22°C - 29°C. Nắng đẹp rạng rỡ đặc trưng của Florida.
Orlando: 20°C - 31°C. Trời nắng nóng, mây thưa.
New York: 15°C - 16°C. Trời mát mẻ, khô ráo.
Washington DC: 16°C - 29°C. Một ngày nắng ấm áp tuyệt vời.
Chicago: 8°C - 11°C. Trời âm u, có mưa rào.
Toronto: 10°C - 20°C. Có mưa rào nhẹ, thời tiết khá thất thường.
Montreal: 6°C - 20°C. Nắng rạng, trời trong.
Vancouver: 6°C - 15°C. Nhiều mây, se lạnh.
Châu Âu: Xuân Sang Dịu Dàng
"Gió heo may chưa lạnh bằng gió bấc", nhưng cái lạnh cuối xuân ở Châu Âu vẫn khiến người ta phải xuýt xoa trong những chiếc áo khoác nhẹ.
Berlin: 7°C - 18°C. Trời nhiều mây, nắng gián đoạn.
All videos: https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7
CÒN TỘI THAM NHŨNG THÌ ĐƯỢC ĐỀ NGHỊ GIẢM ÁN
Trong khi người dân và doanh nghiệp nhỏ đang chật vật tìm cách tồn tại giữa một mê cung chính sách thuế chồng chéo, rối rắm và thay đổi liên tục, thì đề xuất tăng mức phạt tù đối với tội trốn thuế lại được Bộ Công an đưa ra như một giải pháp răn đe.
Cần nói thẳng, mục tiêu cốt lõi của quản lý thuế không phải là bỏ tù càng nhiều người càng tốt, mà là thu đúng, thu đủ cho ngân sách. Nếu một người trốn thuế, cách hợp lý nhất là phạt về kinh tế, truy thu triệt để. Như vậy vừa đảm bảo tính răn đe, vừa trực tiếp bổ sung ngân sách. Còn nếu đẩy họ vào tù, ngân sách không thu được bao nhiêu, nhưng lại tốn thêm chi phí giam giữ, xét xử. Đó là chưa kể đến hệ quả xã hội, một người kinh doanh bị đẩy vào vòng lao lý có thể kéo theo cả gia đình, nhân viên, chuỗi cung ứng cùng lao đao.
Điều đáng nói là nỗi sợ hiện nay đã quá lớn. Rất nhiều hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ không dám mở rộng, thậm chí rút lui khỏi thị trường chỉ vì không biết bao giờ mình sẽ đi tù. Khi luật pháp trở thành thứ khiến người ta sợ hãi thay vì yên tâm làm ăn, đó là một rào cản phát triển.
Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ, xử thật nặng với những sai phạm thuế nhỏ lẻ của dân, còn với những vụ tham nhũng, tham ô hàng chục, hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng, tức là trực tiếp rút ruột tiền thuế của dân thì lại có vô số cửa thoát tội.
Chỉ cần khắc phục hậu quả, nộp lại một phần tiền, có thêm vài tình tiết giảm nhẹ như bằng khen, huân chương, hoặc những lý do rất khó kiểm chứng như không vụ lợi, sức khỏe yếu, thậm chí bị tâm thần… là án có thể giảm án đáng kể.
Vậy rốt cuộc, Bộ công an đang muốn răn đe điều gì? Rằng người dân sai vài đồng thì phải sợ tù, còn người có quyền lực nếu sai hàng nghìn tỷ thì vẫn có cơ hội được giảm án? Luật dành cho dân chứ không dành cho quan?
DÙ CÓ CLIP NHƯNG CÔNG AN ĐẮK LẮK VẪN CHƯA XÁC MINH ĐƯỢC "CHIẾC XE CSGT LẠ"
Đã gần một tuần trôi qua kể từ khi một vụ tai nạn giao thông khiến một học sinh tại Đắk Lắk t.ử v.ong. Cái ch-ế-t thương tâm của em và video ghi lại cảnh xe CSGT chạy phía sau "quay đầu" khi chứng kiến sự việc đang khiến dư luận dậy sóng. Mọi thứ dường như đã rõ ràng, thế nhưng công an Đắk Lắk vẫn tiếp tục "điều tra" để xác minh về danh tính ai lái "chiếc xe lạ".
Kỳ lạ thay, công an luôn tự hào về sự “nhạy bén” trong công tác xử lý các vụ án. Nào là cướp ngân hàng, không quá 24h sẽ bị bắt gọn; nào là tội phạm gây tai nạn bỏ trốn, hai ngày là lộ diện. Nhưng khi sự việc liên quan đến nghi vấn lực lượng chức năng, cái “nhạy bén” ấy bỗng dưng… “biến mất”. Mọi thứ cứ như thể một sự gian nan khó hiểu, như thể công lý và trách nhiệm có một quy trình riêng mà chỉ người trong ngành mới hiểu.
Còn khi là dân đen, báo chí có thể phát sóng từng giây, từng phút, video "nóng hổi" cập nhật liên tục. Công an thì liên tục họp báo, thông tin luôn được công khai. Nhưng khi vụ việc liên quan đến một thành viên trong ngành, mọi thứ lại bị hạn chế, thông tin bị “cấm phát tán”, và điều tra thì cứ kéo dài như một bộ phim truyền hình không có hồi kết. Thật khó mà lý giải được điều này.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Quy trình điều tra của công an có phải là đặc biệt hơn so với những trường hợp khác? Hay chúng ta đang đối mặt với một tiêu chuẩn kép trong cách xử lý thông tin và giải quyết sự việc? Khi nghi vấn thuộc về chính lực lượng chức năng, có vẻ như công lý trở thành một “hành trình dài” không có điểm đến rõ ràng.
Theo như lời cảnh sát trưởng Khu vực 1 Quận Harris, Alan Rosen mới đây cho hay, có một trung úy thuộc Sở Cảnh sát Houston đã bị bắt vì gửi hình ảnh khiêu dâm cho một thám tử chìm đóng giả là một thiếu nữ, sau khi Trung úy cảnh sát gốc Việt ở Houston đã bị bắt giữ vì gửi những hình ảnh khiêu dâm cho một người mà ông tin là một cô gái 15 tuổi, nhưng thực chất đó là một nữ thám tử mật.
Trung úy Quoc Viet Ngo, 50 tuổi, thuộc Sở Cảnh sát Honolulu (HPD), đã bị bắt khi đang lái xe đến nhà một người mà ông ta cho là một bé gái 15 tuổi, theo lời cảnh sát trưởng khu vực 1 hạt Harris, Alan Rosen. Cảnh sát trưởng Khu vực 1 Quận Harris, Alan Rosen
Theo thông tin từ nhà chức trách, một trung úy gốc Việt thuộc Sở Cảnh sát Houston đã bị bắt giữ và buộc tội gạ gẫm trẻ vị thành niên trực tuyến sau một cuộc điều tra bí mật. Theo lời cảnh sát trưởng Khu vực 1 Quận Harris, Alan Rosen, một trung úy thuộc Sở Cảnh sát Houston đã bị bắt vì gửi hình ảnh khiêu dâm cho một thám tử chìm đóng giả là một thiếu nữ.
Trung úy Quốc Việt Ngô, 50 tuổi, đã bị bắt giữ hôm thứ Sáu sau khi các nhà điều tra cho biết ông đã gửi những hình ảnh khiêu dâm cho một người mà ông tin là một cô gái 15 tuổi, nhưng thực chất đó là một nữ thám tử mật.
Ngô đã xuất hiện tại tòa án đêm qua, với hai tay khoanh trước ngực và cúi đầu trong phần lớn thời gian phiên tòa. Một nguồn tin thân cận với cuộc điều tra nói rằng Ngô đã tàng trữ bánh Pop-Tarts, bao cao su và rượu khi bị bắt.
Cảnh sát trưởng khu vực 1 hạt Harris, Alan Rosen, cho biết Ngô nghĩ rằng tuần trước ông ta sẽ gặp một cô gái 15 tuổi để quan hệ tình dục, nhưng điều đó đã không xảy ra. Thay vào đó, ông ta đã bị các nhân viên thực thi pháp luật bắt giữ.
Rosen cho biết các cảnh sát đóng giả trẻ vị thành niên trên mạng đang liên tục nỗ lực bắt giữ những kẻ săn mồi. Ông nói đó là điều đã xảy ra trong trường hợp này, cụ thể là với Ngô, vụ việc bắt đầu cách đây gần hai tuần.
Theo các quan chức, Ngô bị bắt khi đang lái xe đến một ngôi nhà mà anh ta tin rằng sẽ gặp thiếu niên đó để thực hiện hành vi tình dục.
Theo Rosen, Ngô cũng bị cáo buộc gửi những hình ảnh khiêu dâm cho một thám tử giả làm thiếu nữ trên mạng.
Tội danh này, thuộc loại trọng tội cấp độ hai, có mức án từ hai đến 20 năm tù nếu bị kết tội.
Vụ án được mở ra sau một cuộc điều tra chung do Đơn vị Chống Tội phạm Mạng đối với Trẻ em thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng Khu vực 1 Quận Harris dẫn đầu, đơn vị này phối hợp với Lực lượng Đặc nhiệm Chống Tội phạm Mạng đối với Trẻ em Khu vực Houston Metro.
Sở Cảnh sát Houston (HPD) đã đưa ra tuyên bố : “Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và chúng tôi đánh giá cao sự hợp tác tích cực của Sở Cảnh sát Houston trong vụ án này,” Cảnh sát trưởng Khu vực 1 Quận Harris, Alan Rosen, cho biết trong một tuyên bố. “Đây là lời nhắc nhở rằng những kẻ xâm hại trẻ em đến từ mọi tầng lớp xã hội và chúng tôi sẽ không bao giờ ngừng làm tất cả những gì có thể để bảo vệ trẻ em.”
Theo Rosen, việc gạ gẫm trẻ vị thành niên trực tuyến là tội hình sự cấp độ hai, có thể bị phạt tù từ hai đến 20 năm.
Giờ đây, sau khi ra tù, ông ta được lệnh phải tránh xa các công viên, trường học và không được phép liên lạc với bất kỳ ai dưới 17 tuổi.
Đồn cảnh sát số 1 cho biết bất cứ ai biết về hành vi không phù hợp của Ngo với trẻ em đều được khuyến khích gọi điện cho họ theo số 713-222-4929.
Michael Bär luôn tự hào rằng nghiệp ngân hàng đã ngấm vào máu thịt. Là hậu duệ đời thứ tư của người sáng lập đế chế Julius Baer, ông trưởng thành giữa kỷ nguyên vàng của ngân hàng tư nhân Thụy Sĩ - thời kỳ mà bức màn bảo mật và sự an toàn tuyệt đối là thỏi nam châm thu hút giới siêu giàu toàn cầu, bao gồm cả những thực thể mờ ám muốn né tránh sự kiểm soát.
Ngân hàng do ông thành lập năm 2018 từng được kỳ vọng là luồng gió mới thay thế cho những định chế cũ kỹ. Giữa bối cảnh các ông lớn đang tháo chạy khỏi những mảng kinh doanh rủi ro để tránh đòn trừng phạt của Mỹ, MBaer tự tin nhảy vào thị trường ngách này.
Tuy nhiên, chưa đầy một thập kỷ sau, MBaer Merchant Bank buộc phải thanh lý. Số phận của nó đã bị định đoạt khi Bộ Tài chính Mỹ tung ra “vũ khí tối thượng”: Điều khoản 311. Đây là quyền năng cho phép Washington cô lập hoàn toàn một ngân hàng khỏi hệ thống tài chính toàn cầu nếu bị gắn mác “mối quan ngại rửa tiền hàng đầu”.
“Điều khoản 311 rất hiếm khi được sử dụng, nhưng một khi đã rút ra, đó chính là nụ hôn tử thần,” Tom Keatinge, chuyên gia tại Viện RUSI (Anh), khẳng định.
Mặc dù MBaer tự quảng bá là ngân hàng được vận hành “bởi doanh nhân, vì doanh nhân”, Washington lại phơi bày một sự thật trần trụi: Đây là kênh dẫn vốn huyết mạch cho những thực thể bị trừng phạt nặng nề nhất.
Theo tuyên bố của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent: “MBaer đã tuồn hơn 100 triệu USD qua hệ thống tài chính Mỹ thay mặt cho các đối tượng bất chính”. Sự sụp đổ này không chỉ là dấu chấm hết cho một cái tên gia tộc, mà còn là đòn giáng mạnh vào nỗ lực làm sạch hình ảnh ngành tài chính kéo dài hơn 10 năm của Thụy Sĩ.
Mạng lưới Thi hành Tội phạm Tài chính Mỹ (FinCen) cáo buộc MBaer là “nút tiếp cận trọng yếu với đồng USD” cho các đối tượng bất hợp pháp thông qua ba mặt trận nhạy cảm. Các điều tra viên chỉ ra một kịch bản lặp đi lặp lại: Các mạng lưới này sử dụng cấu trúc công ty “vỏ bọc” nhiều lớp, thông qua trung gian và các giao dịch xuyên biên giới phức tạp. Tất cả đều dựa trên sự “sẵn lòng” xử lý của MBaer.
Tại Thụy Sĩ, cách xử lý vụ việc bị giới chuyên gia gọi là một sự “hổ thẹn”. Trong khi Cơ quan Giám sát Thị trường Tài chính Thụy Sĩ (Finma) loay hoay điều tra và bị kìm chân bởi các thủ tục kháng cáo kéo dài, Mỹ đã hành động cực kỳ quyết liệt và nhanh chóng.
Cuộc điều tra sau đó cho thấy một con số gây sốc: 98% tài sản đổ vào MBaer đến từ những khách hàng thuộc nhóm rủi ro cao. Bất chấp những nỗ lực muộn màng của Michael Bär trong việc cải tổ bộ máy, “bản án” từ Washington đã đóng sập mọi cánh cửa.
Hiện tại, trụ sở của MBaer tại Zurich vẫn sáng đèn, nhưng các giao dịch đã đóng băng. Thông báo trên website của hãng ghi rõ: “Không thể hoàn trả tiền cho khách hàng” do ngân hàng đã bị cắt đứt khỏi hệ thống thanh toán liên ngân hàng.
“Đó là một chương buồn của lịch sử ngân hàng Thụy Sĩ,” một người quen của Bär chia sẻ. “Dưới áp lực khổng lồ của thời đại mới, những cái tên gia tộc lừng lẫy nhất cũng có thể gục ngã nếu chọn sai con đường.”
Reuters trích dẫn 3 nguồn thạo tin, lịch xuất khẩu dầu đã được điều chỉnh và thông báo tới phía Kazakhstan cùng Đức.
Nếu quyết định có hiệu lực, đây sẽ là diễn biến mới có thể làm gia tăng căng thẳng năng lượng giữa Moscow và châu Âu, trong bối cảnh quan hệ giữa Nga và Đức vẫn rạn nứt sâu sắc vì xung đột Ukraine.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết ông chưa nắm được thông tin về quyết định này, trong khi Bộ Năng lượng Nga chưa đưa ra bình luận chính thức.
Nếu bị đình chỉ, tác động trước mắt sẽ dồn lên nguồn cung dầu cho nhà máy lọc dầu PCK Refinery ở đông bắc Đức, một trong những cơ sở lọc dầu lớn nhất nước này. Sau khi Đức ngừng nhập dầu Nga từ năm 2022, PCK ngày càng phụ thuộc vào dầu Kazakhstan vận chuyển qua Druzhba để duy trì hoạt động.
Năm 2025, Kazakhstan xuất khẩu sang Đức qua tuyến này 2,146 triệu tấn dầu, tương đương khoảng 43.000 thùng/ngày, tăng 44% so với năm trước. Dù con số này nhỏ so với tổng nhu cầu dầu của Đức, đây vẫn là nguồn cung chiến lược đối với PCK và khu vực đông Đức.
Về mặt kỹ thuật, tuyến Druzhba là một trong những hệ thống đường ống dầu lớn nhất thế giới, với tổng công suất thiết kế hơn 1,2-1,4 triệu thùng/ngày, trải dài từ Nga qua Belarus, Ba Lan, Đức, Hungary, Slovakia và Czech. Nhánh phía bắc, nơi vận chuyển dầu Kazakhstan tới Đức, đi qua lãnh thổ Ba Lan trước khi tới Schwedt.
Giới quan sát cho rằng nếu Nga thực sự dừng trung chuyển, đây không chỉ là quyết định mang tính thương mại mà còn hàm ý địa chính trị rõ rệt. Diễn biến này đặc biệt gây chú ý trong bối cảnh Berlin đã đưa các đơn vị của Rosneft tại Đức vào diện quản lý ủy thác từ năm 2022, làm đảo lộn quan hệ năng lượng vốn duy trì nhiều thập kỷ giữa hai nước.
Ngoài yếu tố chính trị, tuyến Druzhba thời gian qua cũng nhiều lần bị gián đoạn vì các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào hạ tầng dầu khí tại Nga, làm dấy lên lo ngại về mức độ ổn định của dòng chảy năng lượng qua tuyến này.
Nếu nguồn dầu Kazakhstan bị cắt, Đức có thể buộc phải tăng phụ thuộc vào nguồn cung đường biển qua các cảng Baltic hoặc tăng nhập khẩu từ các nhà cung cấp khác như Ả Rập Saudi, Na Uy hay Mỹ, những lựa chọn thường đi kèm chi phí vận chuyển và lọc dầu cao hơn.
Bộ trưởng Tài chính Ba Lan đã bác bỏ kế hoạch của tổng thống về việc bán dự trữ vàng của ngân hàng trung ương để tài trợ cho quân đội thay vì tận dụng các khoản vay giá rẻ của EU.
Bộ trưởng Andrzej Domański cho biết Warsaw sẽ tìm cách tiếp cận quỹ quốc phòng Hành động An ninh châu Âu (SAFE) trị giá 150 tỷ euro của EU bất chấp quyền phủ quyết của tổng thống, ngay cả khi điều đó có nghĩa là giảm “sự linh hoạt” trong việc sử dụng các khoản vay cho đầu tư phi quân sự.
Trước đó, Tổng thống Karol Nawrocki và Thống đốc ngân hàng trung ương (NHTW) Adam Glapiński đề xuất bán vàng dự trữ để tài trợ cho chi tiêu quân sự.
“Tôi từ chối chấp nhận [ý tưởng] hiện đại hóa quân đội Ba Lan dựa trên ảo tưởng về khoản lợi nhuận mà NHTW có thể thu về trong tương lai”, ông Dománski nói với tờ Financial Times trong chuyến đi đến Washington.
Mặc dù NHTW có quyền quyết định cách sử dụng dự trữ, nhưng phải đến mùa xuân năm 2027, báo cáo thu nhập hàng năm của NHTW mới ra mắt.
“Chúng ta cần nguồn lực để hiện đại hóa quân đội Ba Lan ngay bây giờ. Tôi thấy không có lý do gì để chờ đợi, và đó là lý do tại sao chúng ta sẽ tiếp cận SAFE càng nhanh càng tốt.”
Năm ngoái, Ba Lan nằm trong số những ngân hàng trung ương mua vàng nhiều nhất. Tính đến cuối 2025, Ba Lan có khoảng 550 tấn vàng với giá trị chiếm hơn 1/4 tổng dự trữ của nước này. Vào tháng 1, Thống đốc Glapiński đã đặt mục tiêu mới cho NHTW là sở hữu 700 tấn vàng.
Nhưng 2 tháng sau, ông Glapiński ủng hộ Tổng thống Nawrocki trong cuộc tranh luận với chính phủ thân EU của Thủ tướng Donald Tusk về vấn đề SAFE. Trong khi Tổng thống Nawrocki phủ quyết dự luật triển khai SAFE của chính phủ, Thống đốc Glapiński đề xuất bán vàng và sau đó mua lại, như một giải pháp thay thế cho các khoản vay của EU trong chương trình SAFE.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Domański cho biết bất kỳ khoản lãi nào từ việc bán dự trữ đều có thể bị xóa nhòa bởi biến động tỷ giá hối đoái.
Thủ tướng Tusk đã phản đối kế hoạch sử dụng dự trữ vàng. Chính phủ của ông đang đàm phán với Ủy ban châu Âu về việc chuyển các khoản vay SAFE vào một quỹ quân đội Ba Lan. Quỹ này có một số hạn chế về chi tiêu nhưng không cần sự chấp thuận của tổng thống.
Tim Cook rời ghế CEO sau 15 năm điều hành Apple, để lại những dấu ấn mạnh mẽ về mức tăng trưởng, giá trị vốn hóa thị trường. Người kế nhiệm Tim Cook là John Ternus, một lãnh đạo mảng kỹ thuật phần cứng tại Apple.
Ngày 21/4, Apple công bố thay đổi nhân sự cấp cao. Ông Tim Cook rời vị trí CEO sau gần 15 năm lãnh đạo tập đoàn công nghệ có giá trị vốn hóa lớn hàng đầu thế giới. Người kế nhiệm là John Ternus, hiện phụ trách bộ phận kỹ thuật phần cứng của hãng.
Tim Cook sẽ chuyển sang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch điều hành từ tháng 9. Trong cương vị mới, ông vẫn tiếp tục tham gia định hướng chiến lược và hỗ trợ công ty trong một số vấn đề đối ngoại quan trọng.
Quyết định chuyển giao được xem là cột mốc đáng chú ý với Apple. Tim Cook là người gắn bó với giai đoạn doanh nghiệp này tăng trưởng mạnh mẽ nhất kể từ sau thời Steve Jobs.
Người kế nhiệm Steve Jobs làm mưa làm gió giới công nghệ
Tim Cook sinh năm 1960 tại bang Alabama, Mỹ. Ông tốt nghiệp ngành kỹ sư công nghiệp tại Đại học Auburn và có bằng MBA của Đại học Duke. Trước khi gia nhập Apple, Cook từng làm việc nhiều năm tại IBM, sau đó giữ vị trí điều hành tại Compaq.
Năm 1998, trong giai đoạn Apple đang tái cấu trúc để thoát khỏi khó khăn tài chính, Steve Jobs mời Tim Cook gia nhập công ty. Đây được xem là quyết định nhân sự mang tính bước ngoặt, khi Cook nhanh chóng tái tổ chức chuỗi cung ứng, cắt giảm lượng hàng tồn kho, tối ưu hoạt động sản xuất và nâng hiệu quả vận hành.
Nhờ khả năng quản trị được đánh giá cao, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc vận hành (COO) vào năm 2007 và trở thành một trong những cộng sự thân cận nhất của Steve Jobs trong những năm cuối đời của nhà sáng lập Apple.
Tháng 8/2011, Tim Cook tiếp quản vị trí CEO, chỉ ít tuần trước khi Steve Jobs qua đời. Khi đó, ông đối mặt không ít hoài nghi từ thị trường về khả năng kế nhiệm biểu tượng lớn của Thung lũng Silicon.
Khi Tim Cook tiếp quản vị trí của Steve Jobs, Apple đã tạo tiếng vang toàn cầu nhờ thành công của iPhone. Tuy nhiên, dưới thời Tim Cook, công ty không chỉ duy trì đà tăng trưởng mà còn mở rộng quy mô đáng nể.
Gần 15 năm qua, doanh thu thường niên của Apple nhiều lần vượt mốc 300 tỷ USD. Lợi nhuận ròng của công ty tăng lên hơn 110 tỷ USD mỗi năm, trong khi giá trị vốn hóa thị trường tăng hơn 10 lần, chạm mốc khoảng 4.000 tỷ USD.
Apple cũng nhiều lần trở thành doanh nghiệp niêm yết giá trị nhất thế giới, vượt qua nhiều tên tuổi lớn trong lĩnh vực công nghệ và năng lượng. Bên cạnh tăng trưởng kinh doanh, Tim Cook còn thúc đẩy mạnh các chương trình mua lại cổ phiếu, chi trả cổ tức và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn, giúp cổ phiếu Apple tăng mạnh trong dài hạn.
Giới phân tích nhận định điểm nổi bật nhất của Tim Cook không nằm ở những màn ra mắt sản phẩm mang tính biểu tượng, mà ở khả năng biến Apple thành cỗ máy kinh doanh có hiệu quả hàng đầu thế giới.
Khác với Steve Jobs thường gắn với hình ảnh nhà sáng tạo sản phẩm đột phá, Tim Cook được đánh giá cao ở việc mở rộng hệ sinh thái và đa dạng nguồn thu cho Apple.
Trong nhiệm kỳ của ông, Apple Watch trở thành dòng đồng hồ thông minh bán chạy hàng đầu thế giới. AirPods giúp Apple chiếm thị phần lớn trong thị trường tai nghe không dây cao cấp. Dòng Mac được làm mới nhờ chiến lược chuyển sang chip Apple Silicon tự phát triển, trong khi iPad tiếp tục được mở rộng sang nhiều phân khúc người dùng.
Bên cạnh phần cứng, Apple phát triển mạnh mảng dịch vụ với Apple Pay, iCloud, Apple TV+, App Store cùng nhiều gói thuê bao số khác.
Hiện mảng dịch vụ được xem là động lực tăng trưởng quan trọng, đóng góp khoảng 1/4 doanh thu thường niên của công ty và giúp Apple giảm phụ thuộc hơn vào doanh số iPhone.
Đến lúc tìm người kế nhiệm
Dù đạt nhiều thành công về tài chính, Tim Cook thường bị so sánh với Steve Jobs ở khả năng tạo ra sản phẩm mang tính "cách mạng".
Sau iPhone, Apple chưa có thêm thiết bị đại chúng nào tạo ảnh hưởng tương đương. Mẫu kính thực tế hỗn hợp Apple Vision Pro ra mắt năm 2024 nhận được nhiều quan tâm nhưng chưa đạt doanh số như kỳ vọng.
Một số mảng kinh doanh khác như đồng hồ thông minh cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng chậm lại. Trong khi đó, thị trường smartphone toàn cầu dần bão hòa khiến Apple phải tìm thêm động lực doanh thu mới.
Ngoài yếu tố thị trường, Apple còn đối mặt nhiều sức ép khác như sự phụ thuộc lớn vào chuỗi sản xuất tại Trung Quốc, các cuộc điều tra chống độc quyền tại Mỹ và châu Âu, cũng như cạnh tranh ngày càng gay gắt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Những năm gần đây, công ty đã mở rộng năng lực sản xuất sang Ấn Độ và Brazil nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu.
Người kế nhiệm Tim Cook giữ chức CEO của Apple là John Ternus.
Sau Tim Cook, danh tính người kế nhiệm Tim Cook được nhiều người quan tâm. Cái tên tiếp quản ghế CEO của Apple là John Ternus, 50 tuổi, gia nhập Apple từ năm 2001. Ông từng tham gia phát triển nhiều dòng sản phẩm chủ lực như Mac và iPad trước khi được bổ nhiệm làm lãnh đạo mảng kỹ thuật phần cứng vào năm 2021.
Việc lựa chọn Ternus cho thấy Apple đang ưu tiên một lãnh đạo có nền tảng kỹ thuật, hiểu sâu sản phẩm và có kinh nghiệm điều hành các nhóm phát triển cốt lõi.
Theo đánh giá của New York Times, Tim Cook rời ghế CEO khép lại giai đoạn Apple tăng trưởng mạnh về tài chính, mở rộng hệ sinh thái và trở thành doanh nghiệp có giá trị hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, thách thức với người kế nhiệm được cho là phức tạp hơn. CEO của Apple đứng trước áp lực tìm động lực tăng trưởng mới ngoài iPhone, đẩy nhanh chiến lược AI, duy trì biên lợi nhuận cao và giữ sức hấp dẫn của thương hiệu Apple trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt.
Với Apple, đây không chỉ là thay đổi nhân sự cấp cao, mà còn là bước chuyển sang thế hệ lãnh đạo mới sau gần hai thập kỷ gắn với dấu ấn Tim Cook.
Với khối tài sản đưa ông vào nhóm người giàu nhất hành tinh, nhà sáng lập Inditex đang ngày càng củng cố vị thế trong lĩnh vực bất động sản toàn cầu.
Doanh nhân Tây Ban Nha Amancio Ortega vừa chạm tới một cột mốc mới khi trở thành chủ sở hữu bất động sản lớn nhất thế giới, theo các ước tính gần đây trong ngành. Thành tựu này đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ lĩnh vực dệt may sang mô hình đầu tư tập trung vào các tài sản địa ốc giá trị cao
Doanh nhân Tây Ban Nha Amancio Ortega
Người sáng lập Inditex, tập đoàn đứng sau các thương hiệu như Zara, Pull&Bear hay Oysho, đã xây dựng trong nhiều năm một mạng lưới tài sản trải rộng trên nhiều quốc gia.
Danh mục của ông hiện bao gồm hơn 200 thương vụ, với tổng giá trị khoảng 25 tỷ USD, giúp vượt qua nhiều nhà đầu tư quốc tế lớn trong cùng lĩnh vực.
Theo Forbes, tổng tài sản ròng của Ortega vào khoảng 148 tỷ USD, đưa ông vào top 10 người giàu nhất thế giới.
Phần lớn đà mở rộng này đến từ dòng cổ tức khổng lồ từ cổ phần chi phối tại Inditex, được ông tái đầu tư vào các tòa nhà biểu tượng, văn phòng và không gian thương mại tại những vị trí đắc địa ở các thành phố lớn.
Trong vài năm gần đây, ở tuổi 90, Ortega tăng tốc hoạt động mua sắm tài sản, bổ sung nhiều bất động sản quy mô lớn và có tầm ảnh hưởng quốc tế. Danh mục của ông bao gồm trụ sở doanh nghiệp, tổ hợp thương mại và các tài sản gắn với những tập đoàn công nghệ lớn.
Chiến lược này củng cố hình ảnh một nhà đầu tư thận trọng, ưu tiên tài sản đã ổn định thay vì các thương vụ rủi ro cao.
Không dừng lại ở bất động sản, thông qua công ty đầu tư riêng, ông cũng mở rộng sang các lĩnh vực như năng lượng, viễn thông và hạ tầng, qua đó gia tăng ảnh hưởng trên nhiều trụ cột kinh tế.
Trong những ngày tháng mà thế giới nín thở theo từng nhịp đập của Trung Đông, nơi từng cơn gió trên eo biển Hormuz cũng có thể thổi bùng ngọn lửa chiến tranh, thì hậu trường ngoại giao lại âm thầm diễn ra một ván cờ không kém phần khốc liệt. Ở trung tâm của bàn cờ ấy là một cái tên ít ồn ào nhưng đầy quyền lực: Steve Witkoff – đặc phái viên của Mỹ, người được xem như “cánh tay phải không chính thức” của Tổng thống Donald Trump. Steve Witkoff – "Người truyền tin" không lương và quyền lực đặc biệt của Trump
Trong phái đoàn Mỹ dự kiến lên đường sang Pakistan hôm nay, cái tên gây chú ý nhất không ai khác chính là Steve Witkoff. Không chỉ là Đặc phái viên Mỹ, Witkoff còn là người bạn tâm giao hơn ba thập kỷ của Tổng thống Donald Trump.
Điểm đặc biệt khiến giới ngoại giao nể phục là Witkoff làm việc hoàn toàn không nhận lương từ chính phủ, thậm chí tự bỏ tiền túi chi trả cho các chuyến bay trên chuyên cơ cá nhân của mình. Ông là người có "đặc quyền" bước thẳng vào Phòng Bầu dục mà không cần hẹn trước, thường xuyên nhắn tin cho các thành viên gia đình Trump và gặp gỡ Tổng thống gần như hàng ngày.
Trước đó, Witkoff đã ghi dấu ấn khi tham gia đàm phán ngừng bắn tại Gaza và nỗ lực chấm dứt xung đột Nga - Ukraine (dù kết quả với Putin chưa như ý). Donald Trump Jr. đã dành những lời "có cánh" cho ông: "Không ai phù hợp hơn ông ấy để dẫn dắt đàm phán hòa bình. Khả năng chốt hạ các thỏa thuận khó nhằn của ông ấy là vô song". Một quan chức Trung Đông cũng khen ngợi lối làm việc "đơn độc" nhưng cực kỳ hiệu quả của Witkoff trong việc thực thi các cam kết.
Steve Witkoff không phải là một nhà ngoại giao truyền thống. Ông là một doanh nhân bất động sản giàu có, một người bạn thân thiết lâu năm của Donald Trump, và đặc biệt là một “người trong nhà” theo đúng nghĩa đen.
Iran: Sự chia rẽ nội bộ và những thông tin trái chiều từ Tehran
"Trong ấm thì ngoài mới êm", nhưng hiện tại nội bộ Iran dường như đang có những rạn nứt sâu sắc sau vụ ám sát lãnh đạo tối cao hồi tháng 2. Mặc dù các nguồn tin quốc tế xác nhận phái đoàn Mỹ đang tới Islamabad, nhưng truyền thông nhà nước Iran lại đồng loạt phủ nhận.
Hãng tin Tasnim cáo buộc truyền thông Mỹ đang "dựng chuyện", khẳng định chưa có phái đoàn Iran nào tới Pakistan. Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án những "tín hiệu mâu thuẫn" từ phía Mỹ, nhấn mạnh vào sự "mất lòng tin lịch sử" sâu sắc giữa hai bên. Tuy nhiên, một nguồn tin khác từ Reuters lại cho biết Tehran đang "xem xét tích cực" việc tham gia đàm phán. Sự bất nhất này cho thấy một cuộc chiến quyền lực đang diễn ra âm thầm trong lòng Tehran.
Những "nút thắt" nghẹt thở trên bàn đàm phán
Người ta vẫn bảo "Lắm mối tối nằm không", cuộc đàm phán lần này đối mặt với 3 rào cản khổng lồ:
Kho dự trữ Uranium: Trump muốn Iran chuyển toàn bộ Uranium giàu hóa cao sang Mỹ, nhưng Iran coi đây là yêu cầu "không thể chấp nhận". Phía Iran muốn gỡ bỏ lệnh trừng phạt và giải phóng hơn 20 tỷ USD tài sản bị đóng băng để đổi lấy việc bàn giao kho hàng này.
Thời hạn đình chỉ hạt nhân: Mỹ đề xuất ngừng làm giàu Uranium trong 20 năm, Iran chỉ muốn 5 năm. Hai con số quá xa vời khiến thỏa thuận vẫn nằm trên giấy.
Yết hầu Eo biển Hormuz: Sau khi tuyên bố mở cửa, Iran lại lập tức áp đặt các hạn chế nghiêm ngặt để đáp trả lệnh phong tỏa của Trump. Đã có báo cáo về các vụ tấn công tàu thuyền khiến thế giới nín thở.
Sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao Ali Khamenei hồi tháng 2, cấu trúc quyền lực tại Tehran càng trở nên mong manh. Người kế nhiệm Mojtaba Khamenei thậm chí chưa từng xuất hiện công khai kể từ khi nhậm chức – một dấu hiệu bất ổn hiếm thấy.
Truyền thông nhà nước Iran phủ nhận việc phái đoàn đã tới Pakistan, thậm chí cáo buộc truyền thông Mỹ “dựng chuyện”. Trong khi đó, một số quan chức lại hé lộ rằng Tehran đang “xem xét tích cực” khả năng tham gia đàm phán.
Lời cảnh báo đanh thép của Donald Trump
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Tổng thống Trump vẫn giữ thái độ tự tin nhưng không kém phần cứng rắn. Ông khẳng định: "Họ sẽ phải đàm phán, nếu không, họ sẽ thấy những rắc rối mà họ chưa từng thấy bao giờ". Trump nhấn mạnh mục tiêu tối thượng là Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông cũng gia hạn thời điểm kết thúc ngừng bắn vào tối thứ Tư (giờ Mỹ) và tuyên bố "rất ít khả năng" sẽ gia hạn thêm nếu không đạt được thỏa thuận.
Một yếu tố đặc biệt khiến đàm phán trở nên khó lường chính là phong cách của Tổng thống Donald Trump.
Ông liên tục phát biểu công khai, đăng tải trên mạng xã hội, thậm chí tuyên bố rằng Iran “sẽ phải đàm phán” và đã chấp nhận nhiều điều kiện – trong khi thực tế chưa được xác nhận.
Các chuyên gia cho rằng cách tiếp cận này giống như một “màn phô diễn sức mạnh”, nhưng lại có thể phản tác dụng. Bởi lẽ Iran không muốn bước vào bàn đàm phán trong thế bị coi là đã đầu hàng.
Đàm phán, suy cho cùng, là nghệ thuật của sự im lặng.
“Nói ít hiểu nhiều, nói nhiều hiểu ít.”
Tác động toàn cầu: Từ giá dầu đến thị trường hàng không
"Trâu bò húc nhau, ruồi muỗi chết", cuộc xung đột này đang khiến kinh tế thế giới chao đảo. Giá dầu Brent hiện dao động quanh mức 95 USD/thùng khi các nhà đầu tư ở trạng thái "chờ xem". Tại châu Á và châu Âu, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu phản lực đang đe dọa mùa du lịch hè, khiến giá vé máy bay tăng phi mã. Thậm chí, hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines đang đứng trước nguy cơ phá sản lần hai do chi phí nhiên liệu tăng vọt.
Ngược lại, Trung Quốc dường như đang "tọa sơn quan hổ đấu" một cách vững vàng nhờ chiến lược an ninh năng lượng dài hạn. Với hệ thống năng lượng tái tạo phát triển và kho dự trữ dầu khổng lồ, Bắc Kinh đang chứng minh khả năng chịu đựng tốt trước các cú sốc bên ngoài.
Eo biển Hormuz: Vũ khí còn lợi hại hơn cả bom nguyên tử
Cựu tướng Mỹ Wesley Clark nhận định rằng việc mở lại eo biển Hormuz bằng vũ lực là một bài toán cực khó. Với mìn, tên lửa hành trình và xuồng cao tốc, Iran đã biến nơi đây thành một pháo đài bất khả xâm phạm. Ông nhấn mạnh: "Đây không còn là những năm 1980. Iran đã rút ra nhiều bài học và có công nghệ từ Trung Quốc. Eo biển này đối với họ còn giá trị hơn cả vũ khí hạt nhân".
Steve Witkoff, với phong cách “đi một mình”, đang bước vào một trong những cuộc đàm phán khó khăn nhất thời đại. Phía trước ông không chỉ là Iran, mà là cả một mê cung lợi ích, lịch sử và nghi kỵ.
Trong ván cờ này, mỗi nước đi đều có thể thay đổi cục diện thế giới, chúng ta hãy cùng chờ xem liệu cái uy của Trump và sự khéo léo của Witkoff có giúp thế giới tránh được một cuộc đại chiến hay không.
Trước tác động của xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu máy bay tăng vọt, nhiều hãng hàng không giá rẻ lớn của Mỹ đã đề xuất giải pháp giảm thuế tạm thời nhằm ổn định chi phí và tránh đẩy giá vé tăng cao.
Ngày 21.4, các giám đốc điều hành của những hãng bay giá rẻ hàng đầu nước Mỹ đã có buổi làm việc trực tiếp với Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Sean Duffy.
Nội dung chính của cuộc gặp nhằm thúc giục Quốc hội Mỹ xem xét các biện pháp hỗ trợ về thuế, qua đó bù đắp phần nào chi phí nhiên liệu tăng mạnh do chiến sự tại khu vực Trung Đông. Động thái này diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa suốt hai tháng qua, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng gần 40% so với trước xung đột.
Tuần trước, Hiệp hội Các hãng bay giá rẻ (Association of Value Airlines), đại diện cho Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo, đã gửi thư kiến nghị lên lãnh đạo Quốc hội Mỹ. Các hãng này đề xuất tạm ngừng thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang với mức 7,5% trên vé máy bay cùng với thuế 5,3USD cho mỗi chặng bay.
Theo tính toán, việc miễn các khoản thuế này có thể bù đắp khoảng 30% chi phí phát sinh thêm do nhiên liệu bay đắt đỏ.
Ông Jonathon Freye, lãnh đạo hiệp hội, cảnh báo nếu không được hỗ trợ kịp thời, sức ép từ giá nhiên liệu tăng sẽ buộc các hãng hàng không phải điều chỉnh tăng giá vé và các dịch vụ bổ sung, từ đó khiến chi phí đi lại của hành khách đội lên đáng kể.
Thực tế, nhiều hãng hàng không Bắc Mỹ đã phải tăng phí hành lý, cắt giảm số chuyến bay và thu hẹp kế hoạch mở rộng công suất. Riêng trường hợp của Spirit Airlines, kế hoạch thoát khỏi tình trạng phá sản đang chịu áp lực trở lại do giá nhiên liệu bay tăng mạnh, ảnh hưởng đến các giả định quan trọng trong quá trình tái cấu trúc.
Không chỉ dừng lại ở Bắc Mỹ, các hãng bay châu Âu cũng đối mặt với khó khăn tương tự. Hãng EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 đã tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (tương đương 34 triệu USD), đồng thời số vé đặt mua cho các chuyến bay cuối năm giảm 2% so với năm 2025.
Đáng chú ý, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần trước đã đưa ra cảnh báo châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho sáu tuần, điều này có thể gây ra hậu quả kinh tế nghiêm trọng tại nhiều quốc gia vốn phụ thuộc lớn vào ngành du lịch mùa hè.
Lúc 6h ngày 21/4, giá dầu WTI đứng ở mức 86,39USD/thùng, giảm 3,17 USD/thùng, giá dầu Brent của Mỹ ở mức 95,48 USD/thùng, giảm 0,02 USD/thùng.
Giá dầu thế giới
Giá dầu thế giới quay đầu giảm trong phiên giao dịch đầu tuần, sau khi Iran tuyên bố tất cả các tàu thương mại được phép đi qua eo biển Hormuz trong thời gian còn lại của lệnh ngừng bắn.
Tuy nhiên, các chuyên gia lo ngại giá dầu những ngày tới có thể tiếp tục tăng do căng thẳng leo thang trở lại vào cuối tuần trước khi Mỹ bắt giữ một tàu chở hàng của Iran với cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa. Phía Iran tuyên bố sẽ đáp trả, làm dấy lên lo ngại xung đột có thể tái bùng phát.
“Những tín hiệu lạc quan có thể sẽ biến mất”, ông Bob Yawger, Giám đốc phụ trách hợp đồng năng lượng tại Mizuho nhận định.
Trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần sắp hết hạn vào cuối tuần này, các diễn biến căng thẳng mới đã phủ bóng lên triển vọng tổ chức vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran tại Pakistan. Một quan chức cấp cao Iran cho biết nước này vẫn đang cân nhắc việc tham gia đàm phán hòa bình, song đến nay vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Giá dầu thế giới hôm nay quay đầu giảm. (Ảnh minh họa).
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Iran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi trong cuộc trao đổi với người đồng cấp Pakistan Ishaq Dar cho rằng, việc Mỹ “liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn” là trở ngại lớn đối với tiến trình ngoại giao.
Về phía Mỹ, Tổng thống Mỹ Donald Trump khi được hỏi về khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn, ông nói có thể sẽ không gia hạn. Nhưng lệnh phong tỏa sẽ vẫn được duy trì.
Mặc dù vậy, các nhà phân tích lưu ý rằng giá dầu hiện vẫn thấp hơn so với mức đỉnh lịch sử kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát. “Chừng nào chiến tranh toàn diện chưa nổ ra, tôi tin rằng giá dầu sẽ giảm dần một cách chậm rãi nhưng ổn định”, ông Yawger nói thêm.
Dữ liệu vận tải biển cho thấy lưu thông qua eo biển Hormuz gần như tê liệt trong thứ Hai (20/4). Chỉ có 3 lượt tàu đi qua eo biển này trong 12 giờ qua.
Ông Nikos Tzabouras, chuyên gia phân tích thị trường tại Tradu nhận định: "Eo biển Hormuz vẫn đang rơi vào tình trạng “phong tỏa kép” do thời hạn ngừng bắn sắp hết và sự hoài nghi về khả năng đạt được thỏa thuận mới”. Chuyên gia này cảnh báo các yếu tố trên có thể đẩy giá dầu thô lên cao hơn nữa. Ngay cả khi đạt được giải pháp, giá dầu cũng khó quay về mức trước khi xung đột xảy ra do nguồn cung không thể khôi phục ngay lập tức.
Giá xăng dầu trong nước
Ở thị trường trong nước, từ 0h ngày 16/4, mỗi lít dầu diesel giảm 1.928 đồng, không cao hơn 31.041 đồng/lít, giá dầu mazut giảm 2.281, không cao hơn 20.332 đồng/kg. Giá xăng RON95 tăng 218 đồng, lên 23.761 đồng/lít; giá xăng E5 RON92 tăng 248 đồng, lên 22.592 đồng/lít.
Tại kỳ điều hành này, liên Bộ Tài chính - Công Thương quyết định trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu (nguồn ứng từ ngân sách Nhà nước) với dầu diesel và dầu mazut, cụ thể diesel là 400 đồng/lít và dầu mazut 800 đồng/kg.
Đồng thời, cơ quan điều hành không chi sử dụng với tất cả các sản phẩm.
Nhận án 99 năm tù vì tội giết người ở tuổi 21, Margo Freshwater trèo rào trốn khỏi nhà tù, trở về quê cũ sinh sống mà không bị phát hiện suốt 32 năm.
Ngày 19/5/2002, một gia đình bước ra khỏi câu lạc bộ thể dục ở Columbus, bang Ohio. Với bất cứ ai đi ngang qua, đó là cảnh tượng rất đời thường: một người bà đang bế cháu trai, đi bên cạnh chồng, con trai và con dâu.
Nhưng những cảnh sát mặc thường phục chờ sẵn gần đó biết rõ sự thật rằng nhiều thập kỷ trước, người bà này bị phạm nhân giết người, đã vượt ngục và nhận án 99 năm tù. Bà ta sống dưới danh tính giả, giấu kín bí mật khủng khiếp suốt 32 năm.
Gia đình chỉ biết bà ta với cái tên Tonya Hudkins McCartor, hoàn toàn không hay biết về quá khứ phạm tội. Cảnh sát tiết lộ tên thật là Tonya là Margo Freshwater.
"Việc Margo Freshwater trốn thoát khỏi nhà tù, lẩn trốn thành công, sống một cuộc sống bình thường và không bị phát hiện là điều không thể tưởng tượng nổi", Rodney Hoevet, trợ lý giáo sư tâm lý học pháp y tại Đại học Maryville ở thành phố St. Louis, bang Missouri cho biết.
Chuỗi tội ác cùng người tình
Năm 1966, Margo 18 tuổi, bỏ học cấp ba và vướng vào mối quan hệ tình ái với một luật sư 38 tuổi tên là Glenn Nash, đang bị Hiệp hội Luật sư Memphis điều tra về hành vi sai trái pháp lý.
Theo cáo trạng, vào tháng 12/1966, cặp đôi cùng thực hiện loạt vụ cướp ở ba tiểu bang, bắn chết một nhân viên cửa hàng rượu ở Tennessee, một tài xế taxi ở Mississippi và một nhân viên cửa hàng tạp hóa ở Florida.
Glenn bị coi là không đủ năng lực hầu tòa do mắc chứng tâm thần phân liệt, còn Margo khẳng định không bắn ai và chỉ đi cùng Glenn vì bị dọa giết. Công tố viên lập luận Margo là đồng phạm trong các vụ giết người, bất kể ai đã bóp cò.
Margo bị xét xử hai lần ở Mississippi, nhưng cả hai phiên tòa đều kết thúc mà bồi thẩm đoàn không đạt được đồng thuận. Tuy nhiên, ở Tennessee, Margo bị kết tội giết người và nhận án 99 năm tù.
Ngày 4/10/1970, khoảng 18 tháng sau khi bắt đầu thụ án, Margo cùng một bạn tù đã trèo rào trốn khỏi nhà tù dành cho phụ nữ ở Nashville, Tennessee và xin đi nhờ xe của một tài xế xe tải. Sau vài ngày, hai người đến Baltimore và tạm biệt tại đó.
Đầu những năm 1990, cảnh sát bắt lại được người phụ nữ kia ở Chicago, nhưng Margo vẫn biệt tăm tích.
Cuộc sống mới sau vượt ngục
Sau khi tẩu thoát, Margo biến mất khỏi tầm mắt chính quyền. Thực tế, bà ta lên tàu về quê nhà ở Ohio, xây dựng cuộc đời mới với cái tên "Tonya Myers", sống và làm việc cách ngôi nhà từng ở thời thơ ấu chỉ vài dặm. Thời đó, thủ tục xin cấp thẻ An sinh xã hội dễ dàng hơn nhiều.
Margo làm nhiều công việc như phục vụ bàn, nhân viên pha chế rượu và quản lý câu lạc bộ đồng quê. Sau này, bà ta được cấp phép bán bảo hiểm và bất động sản.
Margo chưa bao giờ liên lạc với bất kỳ người bạn cũ hay thành viên gia đình nào. Trong vài lần hiếm hoi tình cờ gặp người quen, họ dường như không nhận ra bà ta. Gia đình làm thủ tục xin chính quyền công nhận Margo đã chết về mặt pháp lý vào năm 1984.
Theo tiến sĩ Leslie Dobson, nhà tâm lý học lâm sàng và pháp y, qua nhiều năm, Margo đã trở thành bậc thầy về "ngụy trang xã hội". Bà ta duy trì vẻ ngoài bình dị, đời thường và không bao giờ thu hút sự chú ý. "Bạn không trốn bằng cách trở nên vô hình, mà trốn bằng cách trở nên bình thường đến mức dễ bị lãng quên", Dobson nói.
Margo thậm chí còn đi nghỉ nhiều lần ở Tennessee, nơi bà ta bị liệt vào danh sách tội phạm bị truy nã gắt gao nhất.
Margo có hai con với hai người đàn ông khác nhau trước khi kết hôn với người chồng đầu tiên, Joe Hudkins, và sinh con thứ ba. Joe qua đời vì ung thư năm 1988.
Cuối những năm 1990, Margo tham gia dịch vụ hẹn hò qua điện thoại và gặp người chồng thứ hai là tài xế xe tải đã ly hôn Daryl McCartor. Khi đó, Margo khoảng hơn 50 tuổi, có ba con và ba cháu. Cuộc hôn nhân thứ hai mới được 18 tháng thì Margo bị cảnh sát bắt và bại lộ quá khứ.
Sai lầm dẫn đến bắt giữ
Margo đã lẩn tránh chính quyền hơn ba thập kỷ, nhưng cảnh sát chưa bao giờ ngừng tìm kiếm bà ta.
Công tố viên bang Ohio cho biết Margo chưa bao giờ có ý định thay đổi ngoại hình, nhưng bà ta đã mắc một sai lầm nghiêm trọng. Các điều tra viên ở Tennessee đã tìm kiếm những phụ nữ có ngoại hình và độ tuổi tương tự Margo, và dựa trên tin báo rằng bà ta từng sử dụng bí danh Tonya trong quá khứ, họ tiến hành kiểm tra giấy phép lái xe định kỳ.
Nhà chức trách có bước đột phá khi nhập ngày sinh của Margo vào cơ sở dữ liệu thống kê dân số quốc gia. Thật bất ngờ, một cái tên xuất hiện: Tonya Hudkins McCartor, sống ngay ngoại ô Columbus, Ohio. Khi các điều tra viên so sánh ảnh trên bằng lái xe của Tonya ở Ohio với ảnh chụp hồ sơ tội phạm của Margo, họ đã rất sốc khi thấy hai phụ nữ này giống nhau "như chị em sinh đôi", chỉ có điều một người trông giống phiên bản lớn tuổi hơn của người kia.
Qua điều tra, cảnh sát tin chắc rằng Tonya chính là Margo và đã thuyết phục được thẩm phán cấp lệnh khám xét để lấy dấu vân tay. Đứng trước cảnh sát, Margo ôm tạm biệt gia đình và nói: "Tôi luôn lo sợ ngày này sẽ đến".
Diện mạo biến đổi sau nhiều năm của Margo Freshwater. Ảnh: Criminallylisted
Kết quả đối chiếu dấu vân tay trùng khớp. Margo thừa nhận danh tính thật và được đưa trở lại nhà tù dành cho phụ nữ ở Tennessee, nhưng lần này bà ta bị giam giữ trong khu biệt giam có mức an ninh tối đa, tách biệt với các tù nhân khác. Thẩm phán ra lệnh cho Margo phải chấp hành nốt phần còn lại của bản án 99 năm ban đầu, cộng thêm một năm vì tội trốn tù.
Gia đình mới của Margo tỏ ra khó chấp nhận rằng người vợ, người mẹ và người bà mà họ thân quen lại là một kẻ giết người bị kết án. "Cô ấy là người tuyệt vời nhất trong cuộc đời tôi. Tôi không thể tưởng tượng được cô ấy lại làm bất cứ điều gì gây đau khổ hay tổn hại cho người khác", Daryl McCartor, người chồng thứ hai, chia sẻ với truyền thông.
Thỏa thuận nhận tội để có cuộc sống mới
Margo tiếp tục khẳng định vô tội, luật sư bào chữa lập luận rằng "bản chất thực sự của Margo được thể hiện qua cuộc sống sau khi trốn thoát". Trong khi đó, Glenn đã được thả tự do vào năm 1983 sau nhiều năm điều trị tại các bệnh viện tâm thần.
Margo và các luật sư kháng cáo bản án năm 1969, lập luận rằng các công tố viên đã che giấu bằng chứng quan trọng trong vụ án: bức thư từ một tù nhân khẳng định rằng Glenn đã thú nhận sát hại nhân viên cửa hàng rượu một mình.
Tháng 5/2011, Tòa Phúc thẩm Hình sự Tennessee đảo ngược bản án của Margo và ra lệnh xét xử lại. Trong khi chờ xét xử lại, Margo đồng ý "thỏa thuận nhận tội theo kiểu Alford" với các công tố viên. Theo đó, bị cáo được phép khẳng định sự vô tội trong hồ sơ tòa án, nhưng phải chấp nhận chịu phạt và thừa nhận rằng phía công tố có đủ chứng cứ buộc tội.
Theo thỏa thuận này, Margo bị kết án 25 năm tù, được trừ đi thời gian đã thụ án và xem xét giảm nhẹ nhờ cải tạo tốt. Tháng 11/2011, Margo được trả tự do.
Ngay trước khi Margo được thả, Daryl McCartor tiết lộ với truyền thông rằng họ hy vọng sẽ nối lại cuộc hôn nhân dang dở sau khi bà chính thức đổi tên thành Tonya. "Chúng tôi kết hôn để cùng nhau trải qua những điều tốt đẹp cũng như khó khăn. Điều khó khăn đã đến trước. Giờ đây, chúng tôi đang hướng tới những điều tốt đẹp hơn", ông McCartor chia sẻ.
Kể từ khi ra tù, Margo sống khép kín và tránh xa mọi sự chú ý.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
